'په هره کوڅه کې مړي پراته دي': د غزې مرستندویان د ویجاړۍ کچه معلوموي

په غزه کې پر دوشنبه چې د اوربند لومړنۍ بشپړه ورځ تېره شوه، مرستندویانو او ملکي خلکو د جګړې له کبله د رامنځته شوي زیان معلومولو هڅې پیل کړې. په غزه کې د مدني دفاع ادارې چې په سیمه کې د بېړنیزو مرستو یوازینۍ اداره ده وايي، دوی اندېښمن دي، چې ښايي د ورانو شویو ودانیو تر خاورو-خځلو لاندې لا هم له ۱۰ زرو ډېر مړي پراته دي.

لنډیز

  • اسرائيل وايي، له یمنه توغندیز برید پرې شوی؛ حوثیان وايي، دوی کړی
  • اسرائیلۍ کورنۍ یرغلمو ته اندېښمنې دي چې ژوندي به وي او که مړه
  • پر خوراکي توکو بار لارۍ غزې ته د ننوتو اجازې ته په تمه دي
  • "په دې هیله چې نن د جګړې وروستۍ ورځ‌ شي"
  • د اسرائيل او حماس تر منځ اوربند سبا سهار ۸:۳۰ بجې پیلېږي؛ خلکو ته د "احتیاط کولو" سپارښتنه شوې
  • اسرائیلي حکومت په غزه کې له حماس سره د اوربند او د فلسطیني بندیانو بدل کې د یرغمل اسرائیلیانو خوشي کېدو هوکړه تائید کړه.
  • مخکې د فلسطین ادارې (پي اې) ویلي، دوی په غزه تړانګه کې له اوربند وروسته ''د ټولو مسوولیتونو'' پر غاړه اخیستو ته چمتو دي.
  • د امریکا ولسمشر جو بایډن دغه هوکړه تائید کړې، چې له مخې به یې بشپړ اوربند وشي، اسرائیلي ځواکونه به له غزې ووځي او حماس به هغه ټول اسرائیلیان خوشي کړي، چې یرغمل کړي یې دي
  • د ملګرو ملتونو عمومي منشي انتونیو ګوتېرش وايي، "د دې شخړې له امله د رامنځته شوي لوی کړاو اسانول به لومړیتوب وي" او ملګري ملتونه چمتو دي، چې له فلسطینیانو سره مرستې زیاتې کړي
  • حماس د ۲۰۲۳ کال د اکتوبر پر ۷مه پر اسرائیل برید وکړ، نژدې ۱۲۰۰ کسان یې ووژل او ۲۵۱ کسان یې غزې ته د یرغمل په توګه له ځان سره ولېږدول.
  • اسرائیلي ځواکونو له هغه وروسته په غزه کې خورا خونړي بریدونه وکړل، چې له کبله یې د حماس عامې روغتیا وزارت په وینا ۴۶۰۰۰ فلسطینیان ووژل شول.
  • اسرائیل وايي، ۹۴ یرغمل شوي کسان اوس هم له حماس سره دي، چې د ۳۴ کسانو په هکله یې ګومان کېږي، مړه شوي دي.

ژوندی پوښښ

  1. حماس د خپلو زندانیانو د خلاصون وروستۍ هڅې کوي

    غزې لپاره د بي بي سي خبریال رشدي ابو العوف په خپل رپوټ کې وايي، د غزې د اوربند او د یرغملو د خلاصون هوکړې په وروستیو شېبو کې حماس لا هم خواري کوي چې د خپلو څو نورو هغو کسانو نومونه هم د زندانیانو په نوملړ کې ځای کړي چې اوس مهال له اسرائیلو سره زندانونو کې دي.

    کتونکي دا ګڼي چې ګواکې د زندانیانو په ازادولو دغه ډله غواړي په فلسطینیانو کې خپل نوم او محبوبیت ته کار وکړي او وښيي چې دوی بری ترلاسه کړی.

    یو شمېر غزوال حماس ته له دې امله د پړې ګوته نیسي چې ګواکې د اکتوبر له ۷مې وروسته یې غزه په لوی لاس جګړې ته ټېل وهله او دومره لویه ویجاړي یې پېښه کړه.

  2. روسیې د غزې د اوربند هرکلی کړی

    د کرملین ویاند دیمیتري پسکوف ویلي، روسیه د هرې هغې هوکړې هرکلی کوي چې په غزه کې د امنیت او خوندیتوب لامل کېږي. د غزې د اوربند او د یرغملو د خلاصون هوکړه د چهارشنبې پر ورځ د جنورۍ پر ۱۵مه د امریکا، قطر او مصر د استازو په منځګړیتوب وشوه چې لا یې هم پیچلي پړاونه مخې ته دي.

  3. د ایران مذهبي مشر د غزې اوربند د اسرائیلو ماته بللې

    د ایت الله علي خامنه‌ای دفتر پر ایکسپاڼه د غزې د اوربند او د یرغملو خوشې کولو هوکړې ته غبرګون کې د هغه پیغام خپور کړی او ویلي یې دي " نن نړۍ وپوهېده چې د غزې د خلکو زغم او د فلسطيني وګړو مقاومت او ټینګ ودرېدو صهیونیسټي رژیم شاتګ ته اړ کړ."

    ښاغلي خامنه ای دا هوکړه د اسرائیلو ماته بللې " په کتابونو کې به ولیکل شي چې صهیونیسټي ډلې د غمیزو پېښوونکي جنایتونه وکړل، زرګونه ښځې او ماشومان یې ووژل او په پای کې یې ماته وخوړه."

    مذهبي مشر

    د عکس سرچینه، د ایران د مذهبي مشر د رسنیو دفتر

    د عکس تشریح، د ایران مذهبي مشر ایت الله علي خامنه‌ای
  4. د طالبانو حکومت د غزې اوربند له امله حماس ته مبارکي ورکړې

    د طالبانو حکومت د بهرنیو چارو وزارت په یوه ویناپاڼه کې ویلي "دا اوربند د فلسطین د خلکو د لوی زغم او د حماس د اسلامي غورځنګ او خلکو د قربانۍ پایله ده."

    په وینا پاڼه کې راغلي، دغه اوربند باید په بشپړ ډول پلی شي او دا چې د غزې له خلکو سره دې پراخې بشري مرستې وشي.

    د طالبانو حکومت د مصر او قطر منځکړیتوب ستایلی چې د دغه اوربند هوکړه یې شونې کړه.

  5. اروپايي ټولنه له غزې سره ۱۲۰ میلیونه یورو مرسته کوي

    اروپايي ټولنې د اوربند او د یرغمل شویو د خلاصون له هوکړې یوه ورځ وروسته له غزې تړانګې سره د۱۲۰ میلیونه یورو (۱۲۳ میلیونه ډالرو) مرسته اعلان کړه.

    د اروپايي ټولنې ویاند وویل: "موږ په دې سیمه کې د اوسني بشري ناورین سره د کابو کولو لپاره د غزې لپاره د ۱۲۰ میلیونه یورو په ارزښت د مرستو کڅوړه تصویب کړه."

  6. وروستی, د حماس روغتیا وزارت ویلي په تېرو ۲۴ ساعتونو کې د اسرائیلو په هوايي بریدونو کې ۸۱ کسان وژل شوي

    د حماس په ویناپاڼه کې راغلي چې له تېرې ورځې راهیسې ۷ هوايي بریدونه شوي چې ۱۸۸ کسان پکې ټپیان شوي هم دي.

    د حماس تر واک لاندې دغزې روغتیا وزارت ویلي د ۲۰۲۳ کال له اکټوبره تر اوسه ۴۶۷۸۸ کسان غزه کې د اسرئیلو په هوايي بریدونو کې وژل شوي چې لویه برخه یې ښځې او ماشومان دي.

  7. دغه پاڼه نوره نه تازه کېږي. پر دې موضوع نور تفصیل د بي بي سي پشتو ټکی کام لوستل کېدای شي.

  8. د هوکړې دویم پړاو څه دی؟

    د امریکا ولسمشرۍ مقام د ملي امنیت اړیکو سلاکار جان کیربي له بي بي سي نیوز سره له واشنګټنه خبرو کې وايي، کله چې د اوربند هوکړې له مخې یرغمل کسان خوشي شي، مرستې ولېږدول شي، حماس او اسرائیل به د درې پړاویز اوربند د دویم پړاو په هکله خبرې کوي.

    دویم پړاو، چې د ښاغلي کیربي په خبره هغه اصطلاح چې تر اوسه پرې هوکړه نه ده شوې، احتمالاً له غزې د اسرائیلي دفاعي ځواکونو وتل او په تلپاتې توګه د جګړې پای ته رسېدل پکې شامل دي.

    دی وايي،‌ ''دویم پړاو خورا مهم دی، ځکه که تر دې پړاوه ورسېږو، نو دغه جګړه به ورسره د تل لپاره پای ته ورسېږي.''

    له ده پوښتنه وشوه، چې ایا دې پړاو ته رسېدل شوني دي، نوموړي ځواب ورکړ، ''زموږ باور دا دی، چې کولای شو، دا خورا ښه هوکړه ده. دا یوازې مشرتابه او عملي کېدو ته اړتیا لري.''

    کیربي
  9. د اوربند هوکړې ته د غزې اوسېدونکو له خوښۍ او خواشینۍ ډک غبرګون

    په غزه کې فلسطینیان د حماس او اسرائیل تر منځ د هوکړې په هکله زموږ د عربي څانګې له همکارانو سره غږېدلي دي. یوه ښځه چې زوی یې نبیل محمد زیدان ناصر په جګړه کې وژل شوی وايي، د هوکړې په هکله د خبرونو اورېدو هم خوشحاله کړه او هم خواشینې شوه.

    ''الحمد لله رب العالمين، وصلى الله وسلم وبارك على عبده ورسوله نبينا محمد وعلى آله وأصحابه أجمعين، زه خپلو خلکو ته مبارکي وایم، د محاصره شوې او له ستونزو سره مخامخ غزې اوسېدونکو ته د دې اوربند مبارکي وایم، او که خدای کول دا به په بشپړه توګه عملي شي.''

    دا زیاتوي، ''زه دې واقعیت ته په پام سره دوی ته مبارکي وایم، چې دا (اوربند) زموږ د زامنو د وینو او زموږ د کورونو کنډواله کېدو په بیه رامنځته شوی.''

    یوه بل سړي چې د بي بي سي عربي څانګې له خبریالانو سره یې خبرې کولې، له عربي هېوادونو مننه وکړه، چې دې هوکړې ته رسېدو کې یې مرسته کړې. دی وايي، ''د خوړو او اوبو لږوالي له اندېښنې څرګندولو پرته موږ اندېښمن وو، چې په دې جګړه کې دا ځل زموږ د وژل کېدو نوبت دی، موږ د عربي هېوادونو منندوی یو، چې نه ستړې کېدونکې هڅې یې وکړې او پر اسرائیل یې فشار راوړ چې زموږ پر ضد جګړه ودروي.''

  10. د اسرائیل لومړي وزیر دفتر: نتنیاهو به د هوکړې نهايي جزیاتو له وروستي کېدو وروسته د هوکړې رسمي اعلان کوي

    د اسرائیلي لومړي وزیر دفتر وايي، د بنیامن نتنیاهو له لوري به د اوربند هوکړې رسمي اعلان د دې هوکړې له نهايي جزیاتو وروسته کېږي، چې د اسرائیلي مسوولینو په وینا اوس یې په هکله خبرې روانې دی. له دې مخکې لومړي وزیر نتنیاهو په ټیلیفوني خبرو کې دې هوکړې ته د رسېدو لړ کې د مرستو لپاره د امریکا منتخب ولسمشر ډونلډ ټرمپ او اوسني ولسمشر جو بایډن مننه وکړه.

    نتنیاهو
  11. د غزې لپاره به دا هوکړه څه مانا لري؟, رشدي ابوالعوف د غزې لپاره د بي بي سي خبریال

    د غزې سلګونه زره بې ځایه شویو اوسېدونکو لپاره به د دې هوکړې مانا دا وي، چې و به کولای شي په غزه ښار او سویلي غزه کې خپلو کورونو، کلیو او ښارګوټو ته ستانه شي. د هوکړې یوه برخه چې د غزې اوسېدونکو لپاره ډېره مهمه ده، هغه (د اوربند په ورځو کې) په طبي وسائلو، کېږدیو او نورو مرستو بار د ۶۰۰ لاریو د رفحا بندر له لارې غزې ته تګ دی. موږ فکر کوو، په دې کې به د تېلو ۵۰ ټانکرونه هم شامل وي، چې تېل به یې په غزه کې د پاتې روغتونونو، برېښنا اړتیا پوره کولو او ناپاکو اوبو ایستلو سیسټم لپاره به کارول کېږي.

  12. بایډن: په دویم پړاو کې به مذاکرات دوام وکړي

    ولسمشر بایډن وايي، د هوکړې له مخې به په لومړي پړاو کې فلسطینیان خپلو سیمو او مېنو ته ستانه شي او غزې ته به د بشري مرستو کچه زیاته شي.

    دی وايي، په دویم پړاو کې به اسرائیل او حماس په دې هکله خبرې وکړي، چې څنګه باید په مستقل ډول جګړه پای ته ورسېږي.

    د ښاغلي بایډن په وینا که خبرې له شپږ اونیو زیات وخت ونیسي، اوربند به دوام وکړي.

    بایډن
  13. بایډن هوکړه تائید کړه

    د امریکا ولسمشر جو بایډن په یوه اعلامیه کې تائید کړه، چې مصر، قطر، اسرائیل او حماس د اوربند او یرغمل کسانو خوشي کېدو په هکله یوې هوکړې ته رسېدلي دي.

    نوموړی وايي، ''دې سره به غزه کې جګړه پای ته ورسېږي، ملکي فلسطینیانو ته به د بشري مرستو کچه زیاته شي، چې سخته اړتیا ورته لېدل کېږي او یرغمل کسان به تر ۱۵ میاشتو بند وروسته له خپلو کورنیو سره یو ځای شي.''

    ښاغلي بایډن زیاته کړه، ''ما د دې پلان کره بڼه د ۲۰۲۴ کال د می پر ۳۱مه وړاندې کړه، چې وروسته د ملګرو ملتونو د امنیت شورا لخوا په یوه خوله توګه تصویب شوه.''

    د ښاغلي بایډن په وینا، ''دا نه یوازې د هغه سخت فشار له کبله ده، چې حماس ورسره مخامخ دی، بلکې په لبنان کې له اوربند او د ایران له کمزوري کېدو وروسته په سیمه کې د معادلې بدلون او د امریکا د پیاوړې دیپلوماسۍ پایله ده. دې ځای ته د دوی رسېدو کې زما دیپلوماسي هېڅکله و نه درېده.''

  14. قطر د اوربند هوکړه تائید کړه

    د قطر لومړي وزیر شیخ محمد بن عبدالرحمان آل ثاني یوې خبري غونډې ته تائید کړه، چې اسرائیل او حماس په غزه کې د اوربند او یرغمل کسانو خوشي کولو په تړاو هوکړې ته رسېدلي دي.

    اّل ثاني وايي، اوربند به د روانې جنورۍ پر ۱۹ (یکشنبه) عملاً پیل شي او پر ځانګړې موده به یې غور کېږي.

    د نوموړي په وینا قطر به له امریکا او مصر سره په شریکه خپلې هڅې روانې ساتي، چې ټول ښکېل لوري د خپلو ژمنو پوره کولو ته ژمن پاتې شي.

    ال ثاني