BBC 100 विमेन 2021: यावर्षीच्या यादीमध्ये या महिलांचा समावेश

बीबीसीने 2021 या वर्षासाठी सर्वाधिक प्रेरक आणि प्रभावशाली 100 महिलांची यादी जाहीर केली आहे.

जगभरात रिसेट म्हणजे आयुष्याची पुन्हा नव्याने सुरुवात करण्याचं बटण दाबणाऱ्या महिलांचा यात समावेश केला आहे. जगभरात महिला समाज आणि संस्कृतीला नव्याने बदलण्यात महत्त्वाची भूमिका पार पाडत आहेत.

या यादीमध्ये नोबेल पुरस्कार विजेती मलाला युसुफजाई, सामोआच्या पहिल्या महिला पंतप्रधान फियामे नाओमी माताफा, व्हॅक्सिन कॉन्फिडन्स प्रकल्पाच्या प्रमुख प्रा. हेयडी जे लॉर्सन, प्रसिद्ध लेखिका चिमामंडा नगोजी अडिची यांचा समावेश आहे.

यावर्षी मंजुला प्रदीप आणि मुग्धा कालरा या दोन भारतीय महिलांचा यामध्ये समावेश करण्यात आला आहे. त्यांना या यादीत स्थान का मिळालं हे बीबीसीच्या बातम्यांमधून तुम्हाला समजेलच.

या यादीत अर्धी संख्या अफगाणिस्तानी महिलांची दिसेल. यातील काहींची खरी नावं आम्ही प्रकाशित केलेली नाहीत. संरक्षणाच्या कारणास्तव काही महिलांची छायाचित्रंही वापरलेली नाहीत.

2021मध्ये अफगाणिस्तानात तालिबान परतल्यामुळे तिथल्या लाखो महिलांचं आयुष्य पूर्णपणे बदलून गेलं आहे. तालिबानच्या प्रशासनाने मुलींचं माध्यमिक शिक्षण बंद केलं आहे.

महिला कल्याण मंत्रालय बंद केलं आहे तसेच अनेक ठिकाणी महिलांच्या कामावर बंदी घातली आहे. या महिलांना प्रोत्साहन देण्यासाठी आणि त्यांनी साध्य केलेल्या ध्येयाचे कौतुक करण्यासाठी यादीत समावेश करण्यात आला आहे.

100 विमेनमध्ये निवड कशी होते?

बीबीसी विश्वमधील विविध भाषासेवांमधून मिळालेली माहिती आणि सुचनांच्या आधारावर बीबीसी 100 विमेन टीमने महिलांची निवड केली.

गेल्या 12 महिन्यांमध्ये ज्या महिला चर्चेत राहिल्या किंवा एखादी प्रभावी भूमिका पार पाडली असेल, अशा महिलांचा यात समावेश असेल याची काळजी आम्ही घेतली. दुसऱ्या लोकांसाठी प्रेरक ठरलेल्या, काही लक्ष्य साध्य केलेल्या चर्चेत नसतील पण समाजाला प्रभावित केलेल्या महिलांचा यात विचार केला गेला.

तसेच यावर्षीची कल्पना- ज्या महिला रिसेट बटण दाबत आहेत, ज्या जागतिक साथीच्या काळात जगाने नव्याने स्वतःची ओळख शोधण्याच्या प्रक्रियेत महत्त्वाची भूमिका बजावत आहेत.

आम्ही यामध्ये प्रादेशिक प्रतिनिधित्वसुद्धा पाहिलं आणि अंतिम यादी निश्चित करण्याआधी पूर्ण निष्पक्षता राखली.

यावर्षी अर्ध्या जागा अफगाणिस्तानच्या महिलांसाठी ठेवण्याचाही अभूतपूर्व निर्णय घेण्यात आला. अफगाणिस्तानातील सध्याच्या स्थितीमुळे तेथिल लाखो महिलांच्या भविष्याबद्दल प्रश्नचिन्ह उभे राहिले आहे. तालिबानच्या काळात महिलांचं स्वातंत्र्य हिरावून घेतलं जाईल अशी शंका मानवाधिकार संस्थांनी व्यक्त केली आहे.

ज्या महिला अफगाणिस्तानातल्या आहेत किंवा तिथं काम करत आहेत अशांना अर्ध्या जागा दिल्या आहेत. अफगाणिस्तानातील सार्वजनिक आयुष्यातून महिलांना कशाप्रकारे गायब व्हावं लागलं आहे हे आम्हाला यातून सांगायचं आहे. ज्या लोकांचा आवाज दाबला जात आहे त्यांना आवाज देण्याचा आमचा प्रयत्न आहे.

3 डिसेंबर रोजी तालिबानने आपल्या सर्वोच्च नेत्यांच्या नावाने एक फर्मान जाहीर केलं आहे. यामध्ये संबंधित मंत्रालयांना महिला अधिकाऱ्यांवर गंभीर कारवाई करण्याचे आदेश दिलेले आहेत.

या फर्मानातच महिलांचे विवाह आणि संपत्ती नियंत्रणाचे नियम स्पष्ट करण्यात आले आहेत. तसेच महिलांवर विवाहासाठी बळजबरी केली जाऊ शकत नाही आणि त्यांच्याकडे संपत्ती म्हणून पाहू नये असं या फर्मानात लिहिल्याचं सांगितलं जात आहे.

मुलींचे माध्यमिक शिक्षण आणि महिलांच्या काम करण्याच्या अधिकारात कपात केल्यामुळे या फर्मानावर टीका होत आहे. काही महिला आणि त्यांच्या कुटुंबीयांच्या संरक्षणासाठी त्यांची ओळख जाहीर केलेली नाही. हे त्यांच्या सहमतीने आणि बीबीसीच्या संपादकीय मूल्यांच्या आधारावरच केले गेले आहे.

क्रेडिट-

निर्मिती आणि संपादनः व्हेलेरिया पेरास्सो, एमिलिया बटर्ली, लारा ओवेन, जॉर्जिनिया पेयर्स, काउन ख़ामूश, हानिया अली, मार्क शेया.

बीबीसी 100 विमेन एडिटरः क्लेअर विल्यम्स,

प्रॉडक्शनः पॉल सर्जेएंट, फिलिपा जॉय, अना लुसिया गोंजालेज

डेव्हलपमेंटः अयू विदियानिसिह इदजाजा, अलेक्झांडर इव्हानोव्ह

डिझाइनः डेबी लोईजू, जॉय बार्थोलोम्यू

इलस्ट्रेशनः जिला दस्तमालची

फोटोंचे कॉपीराइट्स:

फेडिल बेरिशा, गेरविन पोलू/तालामुआ मीडिया, ग्रेग डिग्यूरी/ गेटी इमेजेस, नेटफ़्लिक्स, मॅनी जेफरसन, यूनिव्हर्सिटी कॉलेज लंडन (यूसीएल), जूनो फोटोग्राफी, ब्रेन मावानडो, एस.एच.रेहान, सीएएमजीइडब्ल्यू, फरहत इल्क, चोले डेसोनेयर्स, रायटर्स, बोउडेव्हीजन बोलमैन, इमरान करीम खट्टक/रेड ऑन फिल्मस, पॅट्रिक डोस, काटे वारेन, शॅरीडन पोयर, फोडो सिमिलास, मॅग्निफिशिएंट लेंस लिमिटेड, डार्सी हेमले, रे रायन फोटोग्राफी टाम, कार्ला पोलिसेला/ महिला मंत्रालय, जेंडर अँड डायर्वर्सिटी (अर्जेंटीना), मॅटिएस सालाझार, अँक्यूमन पिक्चर्स, मार्सिया विंडवाय, कार्लोस ओरसी/क्यूस्ताओ डे सिनसिया, यूरी ओगराकोव, सेटिज़/@setiz, मेड अंतरावान, पीटर हर्ले, जैसन बेल, यूनिवर्सिटी ऑफ़ शेफ़ील्ड हॅलाम, कॅरोलीन मर्डोक, इमाद मनकुसा, डेविड एम बेनेट/ गेटी इमेजेस, ईस्ट वेस्ट इंस्टिट्यूट फ्लिकर गॅलरी, राशेद लोवान, अब्दुल्लाह रफीक, आरएफएच, जेन्नी लेविस, राम प्रकाश स्टूडियो, ओस्लो फ्रिडम फोरम, कियान हॅयारी/मलाला फंड, फातिमा हसानी, नसरीन राओफी, मोहम्मद अनवर दानिश्यार, सोफी शेनिवाल्ड, पेयाज जहनबीन, जेम्स बॅटन.

100 विमेन काय आहे?

बीबीसी 100 विमेन ही दरवर्षी जगभरातून 100 प्रभावशाली आणि प्रेरणादायक ठरणाऱ्या महिलांची यादी असते.

आमही या महिलांच्या आयुष्यावर आधारित माहितीपट आणि फिचर तयार करतो, त्यांच्या मुलाखती घेतो. या सर्व गोष्टी महिलाकेंद्रीत असतात.

आपण बीबीसी 100 विमेनला इन्स्टाग्राम, फेसबुक आणि ट्विटरवर फॉलो करू शकता,

#BBC100Women वर चर्चा करू शकता.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी न्यूज मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी आम्हाला YouTube, Facebook, Instagram आणि Twitter वर नक्की फॉलो करा.

बीबीसी न्यूज मराठीच्या सगळ्या बातम्या तुम्ही Jio TV app वर पाहू शकता.

'सोपी गोष्ट' आणि '3 गोष्टी' हे मराठीतले बातम्यांचे पहिले पॉडकास्ट्स तुम्ही Gaana, Spotify, JioSaavn आणि Apple Podcasts इथे ऐकू शकता.)