Кыргызстан

Дүйнө

Аялзат

Башкы бет

Видео жаңылыктар

Видео

Биздин видеолор

Kyrgyz

66 миллион жыл мурда Жерде мезозой доорунун акыркы баскычы – бор мезгили аяктаган. Ал сыйкырдуу (же, айрымдар айткандай, акыр замандык) окуя менен соңуна чыккан: туурасы 10 чакырымга созулган эбегейсиз зор метеорит (астероид) Жерге кулап түшүп, анын айынан миллиард сандагы өзөктүк бомба жарылгандай алааматтуу окуя болгон жана анын жарылуу толкуну Жер бетин бир нече ирет айланып чыккан.

Эмне үчүн метеорит динозаврларды кырып, бирок сүт эмүүчүлөргө "ырайым кылды" 

Америкалык окумуштуулар өзөктүк ширелүүгө негизделген электр ишканасын жаратуу нугунда өзгөчө олуттуу, – ал түгүл жаңы доорго башат ачкан, – окуя жүзөгө ашты, деп АКШ бийликтери 2022-жылдын 13-декабрында шардана кылышты. 

Жасалма Күн. Жаңы доорго башат болчу өзөктүк ширелүү жөнүндө

Соңку он жылдыктарда эркектердин уругунун саны да, сапаты да кескин начарлап кетти, эксперттер буга абдан кабатыр. Буга эмне себептер бар экенин жана аны жакшыртуунун негизги жолдорун карап көрөлү.

Эркектин кубаты: бүт дүйнөдө сперматозоиддин сапаты кетип жатканынын беш себеби

Америкалык окумуштуулар өзөктүк жылуулуктун кубатын колдонууга негизделген электр өндүрүү ишканасын түзүү багытында өзгөчө олуттуу ийгиликке жетишкендиктерин шардана кылышты. 

Өзөктүк өндүрүштө өзгөчө секирик. Ал эмнеси менен маанилүү?

Неандерталдар эмне үчүн кырылып калгандыгы илимпоздор үчүн дагы эле чоң табышмак бойдон кала берүүдө. Маселен, гомо сапиенске (Homo sapiens – латынча "акыл-эстүү киши"; адамзаттын азыркы өнүгүү бутагынын өкүлдөрүнүн жалпы илимий аталышы) каршы күрөш неандерталдардын жеңилиши жана кырылышы менен аяктаган, деген жоромол да бар. 

Илим: Неандерталдар азыркы кишилер менен аргындаша берип жок болушканбы?

Кыргызстанда илим эң аз каржыланган тармактардын бири. Ошондой эле илим тармагындагы бирдиктүү координациянын жоктугу да, илим үчүн жооп берүүчү уюмдардын чачкын иш алып баруусун шарттап жатат.

Гүлзада Билбаева: Илимдин экономикага салымы болушу керек

Бактерияны көрүү үчүн сизге микроскоп керек, туурабы? Бирок Тиомаргарита магнификаны (Thiomargarita magnifica) көрүү үчүн микроскоп зарыл эмес. Ал өзү эле даана көрүнүп турат. 

Адамдын кирпигиндей килейген бактерия табылды

Техника дүйнөсүндөгү жаңылыктар 

Amazon компаниясы буюртмаларды  дрон менен жектире баштайт 

Мамлекттик тарых музейине жаңы директор дайындалды. Соңку жылдары “жыгач аты, союлдарынан бери “алтын”, ашкана эмерегинин баасы асман чапчыйт” деген дооматтардан арылбай келген музей кайрадан талкууга түштү

Алмакүчүков: Кызматтан кетейин деп эч кимге арыз жазган эмесмин, бул калп...

Мүнөт сайын өзгөрүп жаткан технология жаңылыктарын баяндайбыз. Tesla, Apple баары бар

Кытай "Теслага" атаандашабы? Технология жаңылыктары

 Россиянын Украинага басып киргенинин түпкү себеби, башкы көйгөйү анын саясий элитасы мурунку империялык, советтик колонизаторлук саясатты улантып, андан кете албай жатканында дейт Вашингтондогу Улуттук коргонуу университетинин профессору Эрика Марат.

Эрика Марат: Россия империялык ойломдун чеңгелинен чыга албай жатат

Аялдар менструалдык циклинин фолликулярдык фазасында, боюна бүтүү ыктымалдуулугу эң жогору болгондо эркектер үчүн жагымдуураак жана таттуураак, ал эми этек кири келип жаткан маалда эң жагымсыз жыттанат. Макаланын авторлорунун пикиринде, биздин байыркы ата-бабаларыбыз бала төрөөгө жөндөмдүү, тукумду улап кете алган жакшы талапкерлерди тандап алуу үчүн жытты пайдаланган болушу мүмкүн. Эркек организмдеги тестестерон деңгээли да эркектин жытын жакшырта алат. 

Эмне үчүн бойдоктор башкача жыттанат? 

Асель Сартбаева узак жылдардан бери чет өлкөлөрдө эмгектенип келет. Ал вакцина өндүрүүдө, сактоодо чоң бурулуш кылам деп умтулууда. Профессор учурда Англиянын Бас университетинде иштеп, изилдөө тобун жетектейт. 

Британиядагы кыргыз окумуштуусу: Өзүңөргө ишенгиле! Керемет ошондо башталат...

Соңку жылдары Кыргызстанда жазма эстеликтер Токтогул районунун Саргата айылынан жана Таластагы Талды-Суу айылына жакын жерден табылган. Учурда Кыргызстан байыркы түрк руникасынын борборлорунун бири болуп эсептелет.

Кыргызстанда соңку жылдары табылган рун жазма эстеликтери

Биз антиоксиданттарды мүрөктүн суусу катары кабыл алабыз. Эң жакшы дегенде, алар натыйжасыз болушу мүмкүн. Андан да жаманы, алар сиздин өмүрүңүздүн кыскарыштышы мүмкүн.

Витамин таблеткалары эмне үчүн пайдасыз жана кандай зыяны болушу мүмкүн? 

Жер планетасынын кокустан жок кылып кое алуучу кандай чечимдер болгон. Мындай коркунучтардын деңгээли бүгүн азайдыбы же көбөйдүбү?

Адамзатты кокустан жок кылып коё жаздаган учурлар

Тармакты жакшы билген адистер саламаттык сактоо министри А. Бейшеналиев менен Улуттук травматология жана ортопедия борборунун башчысы, академик С. Жумабековдин ортосундагы чыр-чатакты мамлекеттик ресурстар үчүн болгон кландык күрөш деп атап, бул тармактагы көп жылдап катмарланган кризистин үстү жагы эле деп белгилешүүдө. Алардын баамында, министрдин бир оорукананын башчысын алып, башкасын дайындаган буйругунан эч нерсе өзгөрбөйт, бул тармакта терең тамырлаган коррупциянын  кылы да кыйшайбайт дешет.

Анархия, профанация, кландар күрөшү:   министр менен академик эмнеге кармашууда?

Дүйнөдө биринчи жолу америкалык эркек кишиге генетикалык жактан өзгөртүлгөн чочконун жүрөгүн салышты.

Адамга биринчи жолу чочконун жүрөгүн салышты

Швециянын королдук илимдер академиясынын башчысы Йоран Ханссон адамдар “жынысына же улутуна карап эмес, аябай маанилүү ачылыш жасаганы үчүн” жеңишке ээ болуусун каалаганын айтты.

Нобел сыйлыгы: Гендердик же этникалык квота жок

Нобель комитети 2021-жылдын физика боюнча жаңы лауреаттарынын ысмын атады. Сыйлык Жердин климатын моделдештиргени жана татаал физикалык системаны түшүнүүдөгү чоң ачылыштары үчүн берилди. 

Нобель сыйлыгы: физика сыйлыгы климаттык өзгөрүүнү божомолдоо аракетине берилди

5-октябрга карата Кыргызстандагы жана дүйнөдөгү окуялар. Нобель сыйлыгы физиология жана медицина тармагы боюнча америкалык молекулярдык биологдор Дэвид Жулиуска жана Адем Патапутянга ыйгарылды. Facebook, Whatsapp жана Instagram алты сааттык үзгүлтүктөн кийин кайра иштеп калды

Нобель сыйлыгынын лауреаттары, Facebook үзгүлтүккө учурады

Көрүнүктүү окумуштуу, коомдук ишмер, профессор Ташмамбет Кененсариев 2-июлда жүрөк оорудан каза болгонун жакындары кабарлады.

Тарыхтын ташын оодарган Ташым агайдан айрылдык...

Атактуу британиялык физик-теоретик Стивен Хокингдин күлү Лондон шаарында белгилүү окумуштуулар Чарльз Дарвин жана Сэр Исаак Ньютондун көрүстөнүнүн жанына көмүлөт.

Сүйлөө жөндөмүн жоготуп, бирок асыл ойлорун адамзатка арнаган Хокинг

Биринчи жолу Кыргызстандын Конституциясында Улуттук илимдер академиясынын орду, милдети өзүнчө белгиленип, фундаменталдык жана прикладдык илимдер тармагындагы багыттарды координациялайт деп жазылды.