Кыргызстан

Дүйнө

Аялзат

Башкы бет

Видео жаңылыктар

Видео

Биздин видеолор

1975-жылы 30-апрелде Вьетнамдын Элдик армиясы Сайгонду ээлеп алган. Вьетнамдагы 20 жылдык согуш аяктап, кызыл террор башталган. Түштүк Вьетнам Түндүк Вьетнамга кошулган. Америкалык фотожурналист Эдди Адамс Вьетнам согушу учурундагы ырайымсыздыкты тарткан сүрөттөрү менен атагы чыккан.

"Сайгондогу жазалоо". Вьетнам согушунун символу

Kyrgyz

Памир кыргыздарынын жер которуп Түркияга барып отурукташып калышы Рахманкул хандын тарыхый жана туура чечими болгон. Буга байланыштуу Бишкекте “Рахманкул Хан жана Түркия / Улуу Памир кыргыздары” аталышта илимий конференция болду. Ага Түркиядан Рахманкул хандын уулу Мухаммед Ариф Кутлу жана Кыргыз түрктөрүнүн маданият жана тилектештик коомунун төрагасы Абдулметин Кескин келип катышты. Би-Би-Си аларды кепке тартып, ооргандык кыргыздардын Түркияга көчкөн тарыхый окуясынын таржымалын сурап, алардын кийинки жашоо турмушу тууралуу маектешти.

Рахманкул хандын уулу: атам Американы эмес, Түркияны тандап тагдырыбызды чечти

Заманбап кыргыз тарых илимине улам жаңы архивдик табылгаларын киргизип, кажыбас мээнети менен зор салым кошуп жаткан тарыхчы, публицист, журналист, профессор, Кыргызстандын маданиятына эмгек сиңирген ишмер Кыяс Молдокасымов 60 жашка толду. Ал тууралуу кесиптеши жана үзөңгүлөшү Тынчтыкбек Чоротегин баяндайт

Алтымыштын белесиндеги чыгаан тарыхчы

Түркиядагы жер титирөө... Канабайрам салгандай урандынын чаңы сапырылган көчөлөр, уюган таштан да бекем деген имараттардын кыйрап жатканы, түп орду менен оодарылып калган дубалдын кычыгынан чекесиндеги сызылган канды сүрүп чыгып келе жаткан бөбөк. Нес абалда гана жарык издеп, араң кыймылдап жатканы даана байкалып турат. Бул соңку он жылдыктагы эң ири зилзалааны башынан кечирген боордош Түркиянын азыркы абалы. Ушул көрүнүш адамзатты бир селт эттирди.

Кыргызым кылым мурун кыйналганда түрк боордошу кол сунган. 1911-жылы Ала-Тоого алаамат салган зилзала

Президент Владимир Путин СССРдин Сталинград салгылашуусундагы жеңишинин 80 жылдыгын майрамдоодон пайдаланып, Россияга немис танкалары кайрадан коркунуч туудурууда деп билдирди. Өткөн айда Берлин Украинага жардам катары өзүнүн Леопард танкаларын жиберүүгө макул болгон эле. Путин ошол эле убакта Украинанын союздаштарына жана Россияны согушта жеңебиз деп турган күчтөргө Москванын жообу бронетехника менен эле чектелбейт деп эскертти.

Путин: 80 жылдан кийин немис танкалары кайрадан коркутууда

Ак үй АКШнын президенти Джон Кеннединин атылып өлтүрүлгөнүн иликтөөгө байланышкан миңдеген документти толук жарыялоого буйрук берди.

АКШда Джон Кеннединин өлүмү жөнүндө миңдеген документ жарыяланды

Неандерталдар эмне үчүн кырылып калгандыгы илимпоздор үчүн дагы эле чоң табышмак бойдон кала берүүдө. Маселен, гомо сапиенске (Homo sapiens – латынча "акыл-эстүү киши"; адамзаттын азыркы өнүгүү бутагынын өкүлдөрүнүн жалпы илимий аталышы) каршы күрөш неандерталдардын жеңилиши жана кырылышы менен аяктаган, деген жоромол да бар. 

Илим: Неандерталдар азыркы кишилер менен аргындаша берип жок болушканбы?

31-августа КПСС Борбордук комитетинин акыркы генералдык секретары, СССР Жогорку Советинин соңку төрагасы, СССРдин жалгыз президенти Михаил Горбачев келбес жайга кетти. 1991-жылы 24-августа путч болгон, союздук республикалардын басымдуу көпчүлүгү көз карандысыздыгын жарыялаган. 

Эсил кайран Горбачевдун доору

Дүйнөдөгү айрым өлкөлөр сыртка чыгарылып кеткен тарыхый артефакт, экспонаттарын кайтаруу менен алек болуп жатканда Кыргызстанда аларга мамиле кандай?  
Кыргыз тарыхчылары соңку жылдары Улуттук тарых музейинин баалуу экспонаттары жоголуп же күйүп жок болуп кетип жатканына коңгуроо кагышууда. 

Тарых музейинде талкаланган табериктердин "табышмагы" 

Каракалпакстан Өзбекстандын курамындагы автономдуу республика, борбору Нөкүс шаары. Калкы болжолдуу 1 млн 990 миң. Республиканын ырасмий тилдери каракалпак тили жана өзбек тили.

Каракалпак деген кимдер? 

Прокурорлордун билдирүүсүнө караганда, Шүц 1942-жылы советтик туткундарын өлүм жазасына тартууга жана камалуучуларды Циклон-Б уулуу газы менен өлтүрүүгө көмөктөшкөн. Анда ал 21 жашта болчу.

101 жаштагы карыя 5 жылга кесилди. Ал мурда концлагерди кайтарган

Жакында бир чуулгандуу кабар жарыяланды.  Анда европалык окумуштуулардын тобу XIV кылымдын ортосунда Европада, Азияда жана Африкада он миллиондогон кишилердин өмүрүн алган кара тумоонун бир түрү Ысык-Көлдөн каптаган экен, деген бүтүм айтылат. Тарыхчы Тынчтыкбек Чоротегин бул бүтүмдүн талуу жерлерин белгилейт жана анын негизги жобосун четке кагат.

Т. Чоротегин: Кара тумоо Ысык-Көлдөн каптаган деген – жалган

Мамлекттик тарых музейине жаңы директор дайындалды. Соңку жылдары “жыгач аты, союлдарынан бери “алтын”, ашкана эмерегинин баасы асман чапчыйт” деген дооматтардан арылбай келген музей кайрадан талкууга түштү

Алмакүчүков: Кызматтан кетейин деп эч кимге арыз жазган эмесмин, бул калп...

Тоолуу Бадахшан автоном облусунда кайрадан жаңжал чыкты. Бул аймак Советтер союзу түзүлгөндөн тартып эле Тажикстандын курамында. Кызыктуу тарыхы бар.

Памир - геосаясий түйүн, Тоолуу Бадахшан – талаш очогу

Кыргыз тарыхында казак эли менен болгон мамилелер олуттуу орундардын бирин ээлеп келет. Жакшылыктар да, келишпөөчүлүктөр да бар. Алардын бири, Кенесары хандын кыргыздарга жортуулу.

Кенесары хандын кыргыздарга биринчи жортуулу эмнеге көмүскөдө калып келет?

Аялдар менструалдык циклинин фолликулярдык фазасында, боюна бүтүү ыктымалдуулугу эң жогору болгондо эркектер үчүн жагымдуураак жана таттуураак, ал эми этек кири келип жаткан маалда эң жагымсыз жыттанат. Макаланын авторлорунун пикиринде, биздин байыркы ата-бабаларыбыз бала төрөөгө жөндөмдүү, тукумду улап кете алган жакшы талапкерлерди тандап алуу үчүн жытты пайдаланган болушу мүмкүн. Эркек организмдеги тестестерон деңгээли да эркектин жытын жакшырта алат. 

Эмне үчүн бойдоктор башкача жыттанат? 

Жогорку Кеңеш 1993-жылдын 5-майында Кыргызстандын эгемен тарыхындагы алгачкы Конституцияны кабыл алган. Ал 29 жылдын ичинде бир нече жолу өзгөрүп, өлкөдө президенттик башкаруу парламенттикке алмашып, кийинчерээк кайрадан президенттик байшкарууга кайтты.

Кыргызстандын Конституциясы 29 жылда кандай өзгөрдү? 
 

Молотов-Риббентроп пактысы Гитлердин Европага агрессиясына жол ачкан делет, бирок бул келишим СССР үчүн Германия менен согушка даярдыкка эки жыл утуш берген деп дагы бааланат.

Молотов-Риббентроп пактысы жана жашыруун протоколдор

Соңку жылдары Кыргызстанда жазма эстеликтер Токтогул районунун Саргата айылынан жана Таластагы Талды-Суу айылына жакын жерден табылган. Учурда Кыргызстан байыркы түрк руникасынын борборлорунун бири болуп эсептелет.

Кыргызстанда соңку жылдары табылган рун жазма эстеликтери

Экинчи дүйнөлүк согушта АКШ менен СССР союздаш катары нацисттик Германиянын агрессиясына бирге кармашкан эле. СССРдин курамындагы РСФСР менен Украина ССРи фашизмге каршы согушса, эми минтип эки эл жаңжалдашып, кан төгүлүп турат. 

Украинадагы согуштан улам жанданган ленд-лиз - жеңиштин куралыбы же?

Фин эли жеңилип калса неден ажырап, нени жоготорун эң сонун билген. Өлкөсүнүн эркиндиги, куруп алган турмушу үчүн кармаш согушта негизги факторлордун бири болгон.

Совет-фин "Кышкы согушу": Финляндия кантип эгемендигин сактап калган?

Кыргыз тарыхчысынын оюнча, украиндердин улуттун тагдырын азыркы Кремлдин бир беткей бычып караганы – Владимир Путиндин өкмөтүндөгү шовинисттик маанайды гана тастыктайт. 

Путиндин Украина тарыхы тууралуу сөзү. Тарыхчынын талдоосу

Британ тарыхында бойго жеткен ханзаадалар менен ханбийкелер адатта коомго мен бармын деп үн катчы эмес. Көмүскөдө окуп, көлөкө жерге багылган. Елизавета II коомго кайрылган алгачкы ханбийке. 

Королева Елизаветанын тарыхый миссиясы 

Бул сүрөттү андагы айрым адамдардын урпактары көзүнүн карегиндей сактап жүрүшөт. Бирок бул сүрөттөгү манаптардын аты-жөнү жана датасы али толук такталып бүтө элек.