Кыргызстан

Дүйнө

Аялзат

Башкы бет

Видео жаңылыктар

Видео

Биздин видеолор

Kyrgyz

Джулиан Ассанждын Wikileaks сайты жарыялаган миңдеген жашыруун документтерде киноиндустриядан улуттук коопсуздукка жана согушка чейин толгон-токой сыр ачылып, дүйнөгө ашкере болду.

Wikileaks: Дүйнөгө дүңгүрөгөн документтер

Бейшемби күнү союздаштардын басып алган Нормандияга десант түшүргөнүнө 80 жыл толду. Бул окуя Экинчи дүйнөлүк согуштун аякташына дээрлик бир жыл калганда фашисттик Германияга каршы көптөн күткөн экинчи фронттун ачылышын даңазалоо болуп саналат.

Башкалар өлүп, эмнеге мен калдым деп ойлой берем: Нормандиядагы союздаштар десантына 80 жыл

Мындан отуз жыл мурда кытайлык диссиденттерди "Сары куш" деп аталган жашыруун операциянын жардамы менен өлкөдөн жашыруун чыгарып кетишкен. Бирок алардын бири Би-би-Сиге айтып бергендей, Бээжин аны дале артынан калбай аңдып жүрөт.

Ондогон жылдар бою куугунтуктан кутулбаган кытай диссиденти

Токтогон Алтыбасарованын согуш мезгилинде эвакуцияланып келген балдарды асырап алышы - чыныгы эрдик. Эне баласы үчүн эмнеге гана барбайт. Эне жасаган ишке эне гана даайт. Баласын сактап калуу үчүн не бир түркүн тобокелчиликтерге барган, азап-тозокко чыдаган, оор иштерди аткарган энелердин эрдиги кимди да болсо суктандырат. Бирок башка бирөөлөрдүн балдарын канатына калкалап, алар үчүн жанын тобокелге салган, кара жанын карч урган айымдар сейрек. 

Эмне деген жүрөк? 150 баланы багып алган кыргыз аялы

Сыя эле эмес, сырга толгон бул каттар кан күйгөн оор күндөрдүн жандуу күбөсүндөй. Кагаз бетине сыр да, сыя да, көз жаш да төгүлгөнү талашсыз. Ошондон улам буларды жөн гана эски кагаз дебес элем...

Куса, арзуу, кыял. Жоокерлердин сексен жыл мурунку каттарындагы сыр

Саат бизнесмен Джон Джейкоб Асторго таандык болгон. Бул эң кымбат сатылган дагы бир "Титаник" экспонаты болуп калды, салыктар менен  жыйымдарды кошкондо  сатып алуучу 1,175 миллион фунт стерлинг төлөйт. Аукциончу Эндрю Олдридж  бул ишти "дүйнөлүк рекорд"деп атады.

"Титаниктин" алтын чөнтөк сааты 900 000 фунт стерлингге сатылды

1989-жылы 15-апрелде миллиондон ашык студент жана жумушчулар Пекиндеги Тяньаньмен аянтына топтолуп, коммунисттик Кытайга каршы эң ири саясий каршылык акциясы башталган.  Бул нааразылык бир жарым айга созулуп, акыры 3-июнда кан төгүлүп, ырайымсыздык менен басылган.

Тяньаньмэнь аянтындагы кандуу окуяларга 35 жыл - сүрөт баян

Мамлекеттик тилден тест ЖРТ менен кошо тапшырылат. Негизги жана предметтик тесттердин жыйынтыктары мыйзам чегинде мамлекеттик тил боюнча тесттин жыйынтыгы менен бирге чыгарылат. 

Милдеттүү тест. Кыргызстанда мамлекеттик тилдин талабы жана сабагы 

Россиялык тарыхчы окумуштуу Виктор Козодойдун “Сибир кыргыздарынын беги Эренек” аттуу китеби кыргыз окурмандарына чоң кызыгуу жаратып жаткан учурда, кыргыз кесипкөй тарыхчылары аны сындаган пикирлерди айтууда. Би-Би-Си Кыргыз Улуттук илимдер академиясынын окумуштуусу, тарых илимдеринин кандидаты Рыскул Жолдошевди маекке тартып, орус тарыхчы окумуштуусу жазган китептин кандай илимий салмагы бар экенин сурады. 

Козодойдун “Эренек”:  кыргыз тарыхчылары аны эмнеге жемелейт?

Чикаго университетинин изилдөөчүлөрүнүн айтымында, спутниктен тартылган сүрөттөр талибдердин тушунда талкалоолор уланып жатканын далилдейт.

Афганистандын тарыхый жерлерин талап-талкалоо уланууда

Бизде даңазаланып жаткан хан, датка, баатыр дегендер  Нүзүптөй он миңдеген регулярдуу аскерлерди жетектеп, Ташкент, Коженттей шаарларды багындырмак түгүл, Кара-Колго же Токмокко, Жалал-Абадга деле  ээлик кыла алышпаган, аркаларынан аттуу-тондуу, жарактуу 100 жигитти деле ээрчите алышкан эмес, бардык күчтөрү  кошуна уруулар менен  жоолашканга, чабышканга чыккан “кызыл союлдардан” болушкан. Алардын фонунда Нүзүп миңбашы  лилипуттардын арасындагы Геркулестей  тарыхый фигура  болуп саналат.

Нүзүп миңбашы ким болгон?

Кыргызстанда абакта сырдуу жагдайда каза болгон Арстан Алайдын окуясынан кийин жаназа окулбай калат деп элди коркуткан динаятчыларга нааразылык  күчөп чыкты. "Ала-Тоо" эл аралык университетинин юриспруденция кафедрасынын башчысы, диний уюмдарды изилдеген окумуштуу Нурлан Исмаилов менен Кыргызстандагы диний кырдаалды жана кыжаалат коомдук маанайды талкууладык. 

Н. Исмаилов: Динаятчылар элди бөлүп-жарбай, бириктириши керек

Дээрлик 2 миң жыл мурда азыркы Орусиянын түштүгүндө төрөлгөн жаш жигит Англиянын алыскы аймагына кантип барып калган?

Эки миң жыл мурунку адам cөөгү табылды. Ал Британияга Орусиянын аймагынан барган

Америкада сейрек өзгөчөлүгү бар – эки маткалуу аял эки жолу, эки күндө төрөдү. Толготуу, төрөө процесси жалпысынан 20 саатка созулду.

«Миллиондон бирөө». Америкада кош жатындуу аял эки күндө эки бала төрөдү

Бектемир Асангулов: жамандыктын чамгарагы болбойт

Биз билгендерге ылайык, Ислам Каримовдун багынын ачылуусуна теги кыргыз болсо да Өзбекстанда иштеп  жүрүп Исхак Раззаков менен Азиз Токтобаевдей карьералык эң чоң бийиктиктерге жетишкен, ошол убакта Өзбек ССРинин Жогорку Советинин Президиумунун төрагасы болуп иштеп турган Мырзалим Ибраимовдун салымы аябагандай чоң болгон экен.

Ислам  Каримовду  биринчи катчы кылган   кыргыз

Дүйнө климаттык кризисти баштан кечирүүдө, андыктан жылына бир жолу дүйнөлүк лидерлер БУУнун конференциясында глобалдык жылуулануу шартында адамзаттын аман калышын талкуулоо үчүн жыйналышат. Быйыл алар глобалдык жылуулануунун негизги булактары болгон мунай жана газ аркылуу байыган күнөстүү Дубайга COP 28-саммитине агылды.

Аарылар балга каршы. Дубайдагы  климаттык саммит

Белгилүү британ режиссеру Ридли Скотттун жаңы “Наполеон” тасмасы жарыкка чыга электе эле катуу талаш-тартыштарды жараткан.

"Наполеон" фильми. Тарыхчылар тасманы эмнеге сындашууда?

СССР ыдырап, Кыргызстан өз алдынчалыкка жетишкен жылдары саясий аренада топ жарып тургандардын бири Топчубек Тургуналиев эле.  Жогорку окуу жайда иштеп жаткан окутуучу ошол кезде адегенде ошол окуу жайдын, анан бүтүндөй республиканын саясий турмушуна таасир бере баштаган.

"Саясий феномен", "Демократиянын жоокери эле"... Топчукени эскерүү 

Кыргызстанда совет заманындагы партиялык ишмерлердин ичинен көзү тирүүсүндө да, көзү өткөндөн кийин да ысымы эл оозунда легенда болуп калган экинин бири Кадыракун Базарбаевдин 90 жылдык мааракеси Нарын шаарында жана туулуп өскөн айылы Миң-Булакта белгиленүүдө. Кара-Кулжа жана Талас райондорунда жетекчи болуп турган убакта аны менен чогуу үзөңгүлөш иштеген партиялык жана чарбалык ишмер Кеңешбек Касымбековду кепке тарттык. 

Кандан-бектен кайра тартпаган Кадыракун Базарбаев

2-сентябрда Лондонду жалмаган чоң өрткө 357 жыл толду, өрт ошол кездеги чоң шаарды дээрлик толугу менен жок кылган. Бул датага карата британ окумуштуулары маанилүү деталдарды таап чыгышты. 

Тарых: миңдеген үй, ондогон чиркөө күйгөн. Лондонду күлгө айланткан чоң өрт 

2024-жылы Орусияда 5-9-класстар үчүн жаңы тарых китеби пайда болот. Анын жалпы мазмуну азырынча белгисиз, бирок окуу китебинин автору, тарыхчы Александр Чубарьян Россия Улуу Британиядан айырмаланып, “классикалык” колониялык мамлекет болбогонун баса белгилегиси келет. Ал үчүн “империя” терминин кайра карап чыгуу пландалып жатканын автор буга чейин билдирген. Би-Би-Си маектешкен тарыхчылар жана деколониалист активисттер империянын “түрлөрүнүн” ортосунда эч кандай айырма жок экенин, тигил же бул жол менен Орусия элдерди жана аймактарды басып алып, аларды баш ийдиргендигин белгилешет; ал эми Чубарьян  сунуш кылган ыкма жок дегенде проблемалуу жерлерди тарыхтан “тазалоого” же “актоого” аракет кылат.

“Орус тарыхы — согуш тарыхы”. Эмне үчүн Кремль Россияны классикалык империя деп эсептегиси келбейт?

Патроним-матроним талкуусу кыргыздын кыргызча ысымы, кыргыз жаранынын тегин аныктоо формасы, аты-жөнүн жазуу иденттүүлүктүн маселеси экенин да бир ирет көрсөттү. Демек, зарылчылык эбак жаралып, калдайып маңдайыбызга турган соң, терең ойлонуп, чечип алуу кажет. 

Адам ысымы, аты-жөнү, теги – улуттук иденттүлүктүн маселеси

Кылмыштарды каттоо бюросунун маалыматы боюнча 2017-2022-жылдарда Индияда себи аз болуп калган үчүн эле 35 493 келин өлүмгө учураган, бул күнүнө орточо алганда жыйырмадан туура келет. 