Кыргызстан

Дүйнө

Аялзат

Башкы бет

Видео жаңылыктар

Видео

Биздин видеолор

Kyrgyz

Кыргызстандын президенти Садыр Жапаров 8-июлда мамлекеттик сапар менен Тажикстанга барды. Сапардын жүрүшүндө экономикалык жана гуманитардык мамилени бекемдөө, коопсуздук тармагында биргеликте иш алып баруу боюнча жалпысынан 14 документке кол коюлду. Негизинен Ош облусундагы "Карамык" жана "Бор-Дөбө" чек ара бекеттеринин ачылганы – карапайым калк үчүн эң маанилүү жаңылык болуп калды.

Бекеттер ачылып, байланыш жанданды: Жапаровдун Тажикстанга болгон мамлекеттик сапары

Соңку жылдары Кыргызстанда мыйзамсыз иштеп жүргөн чет элдик жарандар тууралуу маалыматтар көбөйдү. Айрым учурларда алар кармалып, өлкөдөн чыгарылган фактылар дагы катталууда. Кыргыз бийлиги  болсо мыйзамсыз жүргөн чет өлкөлүк жарандарга 2025-жылдын 10-июнуна чейин каттоодон өтүп, легалдуу макам алууга уруксат берди. Кыргызстанга көбүнчө кайсы өлкөлөрдөн жумушчу күчтөр келүүдө? Аларды көзөмөлдөө, укуктарын коргоо жагы кандай жөнгө салынууда?

Миграциялык мунапыс: чет элдиктердин эмгек укуктары жана жумуш берүүчүлөрдүн жоопкерчилиги 

Кыргызстан жүк ташууда негизинен автомобиль жолдоруна көз каранды. Географиялык жайгашуусун эске алганда өлкө деңизге чыга албайт, темир жол тармагында аймактар ортосунда бирдиктүү байланыш жок. Мындан улам жылдар бою Кыргызстандын транзиттик мүмкүнчүлүгү чектелип, кошуна өлкөлөргө логистикалык жактан көз каранды болуп келгени анык. Соңку жылдары көптөн бери сөз болуп, бирок ишке ашпай келген темир жол багытындагы стратегиялык долбоорлор акырындап аткарыла баштады жана анын бири "Балыкчы-Кочкор-Кара-Кече-Макмал" темир жолу.

"Балыкчы-Кочкор" темир жолунун курулушу кайсы баскычына жетти?

Бишкек шаарында «Кытай-Кыргызстан-Өзбекстан темир жол компаниясы» ачылып ишин баштады. Көп жылдардан бери талкуудан түшпөй келаткан Кытайдан Борбор Азия аркылуу Европага чыккан темир жол курулушу келерки айда башталган турат. 

"Кылымдын курулушу". "Кытай-Кыргызстан-Өзбекстан" темир жол компаниясы ишке кирди

Саммит ШКУнун эл аралык аренадагы маанилүү оюнчу катары позициясын бекемдеди. Кытай жана Орусия өңдүү державалардын активдүү катышуусу көпполярдуу дүйнөнү жана батыш түзүмдөрүнө болгон көз карандылыкты азайтууну көздөйт. Бул ШКУнун заманбап геосаясий процесстердеги маанисин жана жаңы дүйнөлүк тартипти калыптандыруудагы ролун баса белгилейт.

ШКУнун Астана саммити: глобалдык саясаттагы маанилүү окуя

Кыргызстандагы Аксуу айылындагы жеңил автоунаа чыгара турган биринчи заводдун курулушуна барган Министрлер Кабинетинин төрагасы бул инвесторго бардык колдоосун убалда кылды. Чет элдик инвестор чыгарган автоунаалар Кыргызстанда өтүмдүү болобу жана керектүү деңгээлдеги рынок барбы?

Кыргызстанда инвестор чыгарган автоунаалар каякка сатылат?

Орусияга ок-дары өндүрүшү үчүн ак алтын керек. Курал заводдору бул чийки затты Өзбекстандан сатып алат. Жергиликтүү компаниялар аны экспорттоп турушат. Алардын биринин кеңсеси Варшавада жайгашканын Би-Би-Си тактап билди. 

Пахта жана мажбур эмгек. Орусиянын курал заводдорун чийки зат менен ким камсыздайт?

Өзбекстан менен чек араны мыйзамсыз кесип өтүп, коңшу өлкөдөгү кылмыштуу уюшкан топтун лидерине  кат жазып жардам сурады деп айыпталып, Ак үйдүн терезесинен секирип чыгып качып кетип аты дүңгүрөгөн  Жогорку Кеңештин депутаты Эмил Жамгырчиевге эми жыныстык тийиштик боюнча дагы айып тагылышы ыктымал. Социалдык сайттарда андан жыныстык ыдык көргөнү жөнүндө көрсөтмө берген кыздардын видеосу чыгып атат. Би-Би-Си жаңы жыл башында элдин көңүл чордонунда болуп атагы чыккан депутаттын саясий жана эмгек жолундагы урунттуу учурларын карап чыктык.

Тергөөчү, начальник, депутат. Эмил Жамгырчиевдин атагы менен чатагы

Бизде даңазаланып жаткан хан, датка, баатыр дегендер  Нүзүптөй он миңдеген регулярдуу аскерлерди жетектеп, Ташкент, Коженттей шаарларды багындырмак түгүл, Кара-Колго же Токмокко, Жалал-Абадга деле  ээлик кыла алышпаган, аркаларынан аттуу-тондуу, жарактуу 100 жигитти деле ээрчите алышкан эмес, бардык күчтөрү  кошуна уруулар менен  жоолашканга, чабышканга чыккан “кызыл союлдардан” болушкан. Алардын фонунда Нүзүп миңбашы  лилипуттардын арасындагы Геркулестей  тарыхый фигура  болуп саналат.

Нүзүп миңбашы ким болгон?

Борбор Азиялык жихадчылар жалдоо жана каржылоо аракеттерин күчөтүү үчүн Жакынкы Чыгыштагы конфликттин кайра жанданышынан пайдаланып жатышат. Диний радикализмди изилдеген окумуштуунун "The Diplomat" журналына жарыяланган макаласынын котормосун сунуштайбыз.

Борбор Азиядагы жихадчылар Израил-ХАМАС согушун кантип пайдаланууда?

Биз билгендерге ылайык, Ислам Каримовдун багынын ачылуусуна теги кыргыз болсо да Өзбекстанда иштеп  жүрүп Исхак Раззаков менен Азиз Токтобаевдей карьералык эң чоң бийиктиктерге жетишкен, ошол убакта Өзбек ССРинин Жогорку Советинин Президиумунун төрагасы болуп иштеп турган Мырзалим Ибраимовдун салымы аябагандай чоң болгон экен.

Ислам  Каримовду  биринчи катчы кылган   кыргыз

Кыргызстанда мамлекеттик төңкөрүш жасаганга аракет кылды деп шектелип кармалгандардын абакта отургандарына бир жылдан ашты.
 Эл оозунда “Кемпир-Абад иши” деп аталып калган бул кылмыш иш боюнча айыпталуучулар сот эмдигиче алардын айыбын угузабай жатканына нааразы.

Карасартова: "Cот дагы 25 кишинин убалына калгысы келбейт"

Кыргызстанда паранжы кийүүгө жана узун сакал коюуга тыюу салган мыйзам долбоору коомдук талкууга коюлду. Бул демилге коомду көптөн бери кабатыр кылган маселеге дал тийгендиктен, абдан курч талкуулар дүрт этти.  Сакал менен паранжыны жактаган диний фанаттар менен улуттук каада-салты сактоого чакырган жарандар ар кими өзүнүн чындыгын далилдөө үчүн бардык күчү менен күрөшкө аттанышты.

"Диний фанатизм": Паранжы менен сакалга Борбор Азияда эмнеге каршы болууда?

Түрк Мамлекеттер Уюмунун 11-саммити 6-ноябрда Бишкекте өткөнү турат. Саммитке Азербайжандын, Казакстандын, Түркиянын жана Өзбекстандын президенттери чогулганы турат. Мындан сырткары уюмга байкоочу болуп кирген мамлекеттердин өкүлдөрү катышат. 

Бишкек Түрк мамлекеттер уюмунун саммитин өткөрөт 

Кыргызстандын Министрлер Кабинетинин төрагасынын орун басары Бакыт Төрөбаев Кытай-Кыргызстан-Өзбекстан  темир жолун куруу белгисиз мөөнөткө жылды деген маалыматты төгүндөдү. Андан мурда Кыргызстандын Транспорт жана коммуникациялар министрлиги аталган долбоор активдештирүү стадиясына келгенин билдирген.

Кытай-Кыргызстан-Өзбекстан темир жолу: "активдешүү стадиясы" 

Бишкекте түрк тилдүү элдердин биринчи тил форумунда түрк тилдеринин жалпылыктарын изилдөө, орток баарлашуу тилин жана орток алфавит түзүү сыяктуу маселелер талкууланды. Форум түрк тилдүү элдердин саясий ынтымагы жана маданий карым-катышы өр тарткан тарыхый учурга туш келди.

Түрк элдердин эл аралык тил форуму

Мурдакы союздук республикалардын ортосунда отуз жылдан бери чечилбеген чек ара, аймак талашы тууралуу сөз болгондо кээ бир авторлор 1991-жылы КМШ түзүлгөн Алма-Ата декларациясына кайрылган учурлар көп болууда. КМШны түзгөн республикалар аймактык бүтүндүктү жана чек араларды таануу жөнүндө декларацияга кол койгон менен андан кийин эмнеге жер талашып чатакташып жатканынын себептерин терең түшүнүү үчүн бул маселеге өзүнчө токтоло кетүү зарылдыгы чыгууда.

Алма-Ата декларациясы жана чек ара чатактары

Өзбекстанда жекшембиде болгон президенттик шайлоодо алдын ала жыйынтыктар боюнча Шавкат Мирзиёев шайлоочулардын 87,05% добушун алып, жеңип чыкты . Андан кийин эле марага 4,43% добуш менен аял талапкер Робахон Махмудова келди. Дагы бир талапкер Улугбек Иноятов – 4,02%, ал эми төртүнчү талапкер Абдышүкүр Хамзаев - 3,74% добуш алды. 

Өзбекстан:  Мирзиёев президент болуп үчүнчү ирет шайланды 

Өзбекстанда 9-июлда мөөнөтүнөн мурда жарыяланган президенттик шайлоодо добуш берүү  башталды.
Эксперттер Өзбекстандагы бул шайлоонун жыйынтыгы алдын ала белгилүү, анда Шавкат Мирзиёев ишенимдүү түрдө жеңип чыгат деп  жатышат. 

Өзбекстандагы шайлоо: шааниси бар, шансы жок талапкерлер

Кытай – Кыргызстан – Өзбекстан темир жол долбоорунун маршруту боюнча жүк ташый турган алгачкы поезд жолго чыкканы жакында белгилүү болду. Кытай менен Европаны бириктирген бул ири темир жол долбоорунун ТЭОсу эки аптада каралып, Кыргызстандагы бөлүгү жылдын аягына чейин башталат деп пландалууда.

Кытай-Кыргызстан-Өзбекстан темир жолу: ТЭО дээрлик даяр 

Өзбекстандагы этникалык кыргыздар жашаган "Манас" айылына барган Кыргызстандын Министрлер кабинетинин  төрагасы Акылбек Жапаров бул жакта кыргыздардын жашоо шартын жакшыртууга соңку убакта өкмөт тарабынан жакшы шарттар көрүлүп жатканына кубанып жаткан чакта, кыргыздардын саны өспөй, кайра азайып баратканы, кыргыз тилдүү мектептердин, класстардын кыскарып жатканына алардын өздөрү да анча кабатыр эмес экени байкалат.     

"Манастын руху": Өзбекстандагы кыргыздардын өркөнү жана өксүгү

Кыргызстандын Министрлер Кабинетинин төрагасы Акылбек Жапаров Өзбекстанда жумушчу сапарынын алкагында бир катар өнөр жай жана илимий-техникалык ишканаларга барып, кызматташтык жагын талкуулады. Өзбекстандын премьер-министри Абдулла Арипов менен жолугушууда эки өлкөнүн ортосундагы сооданы ушул жылы эле 2 миллиард долларга жеткирүүгө даярдык бар деп жарыяланды. Акылбек Жапаровдун бул сапары Кыргызстан менен Өзбекстан отуз жылдан ашуун созулуп ырбап бүтпөй келген чек ара талашына чекит койгондон кийин болуп жатат.

Кыргызстан-Өзбекстан: быйыл соода 2 миллиард долларга чыгат

Кыргызстан менен Өзбекстан отуз жылдан ашуун мезгилден бери созулган чек ара талашын тактап бүтүп чекит койду. Чек аранын акыркы талаштуу бөлүгүн тактоо боюнча ратификациядан өткөн, кол коюлган келишимдердин грамотасы менен бүгүн эки президент алмашты.

Кыргызстан менен Өзбекстан чек ара маселесине чекит койду

Өзбекстандын президенти Шавкат Мирзиёевдин Кыргызстанга мамлекеттик сапары уланууда. Анда эки элкөнүн соода алакасына да абдан чоң көңүл бурулууда.