НАТО өлкөлөрү Украинага Донбасс үчүн салгылашууда учак, ракета жана брондолгон машиналар менен жардам беришет

Шейшембиде НАТОнун бир нече өлкөлөрү Киевге Орусия менен согуш үчүн куралдын жаңы түрлөрүн берерин жарыялашты. Орус аскерлери Донбасста алдыга жыла баштаганда, АКШ альянс Украинага согуштук учактарынын санын көбөйтүүгө жардам бергенин, Улуу Британия дагы артиллерия жана “Бримстоун” ракеталарын жөнөтүүнү убадалады, ал эми Голландия өкмөтү оор техникасын жөнөтөрүн жарыялады.

Орусия менен болгон согуш учурунда Украинанын президенти Владимир Зеленский Батышты анын өлкөсүнө Орусиянын агрессиясына каршы туруу үчүн керектүү куралдарды көбүрөөк берүүгө үндөп келген.

 НАТО өлкөлөрү Киевге портативдик танкка каршы ракеталар менен жигердүү жардам көрсөтүшкөн, бирок алар бир нече жума бою оор куралдарды жана учактарды жеткирүүдөн карманышкан. Батыш аналитиктери жазгандай, альянстын айрым мүчөлөрү бронетранспортерлер менен согуштук учактардын түз жеткирилиши жаңжалды курчутуп, анын Украинанын чегинен тышкары жайылып кетүү мүмкүнчүлүгүн күчөтөт деп чочулашкан. Бирок Орусия басып алган Буча жана Украинанын башка шаарларында кыргындын далилдери пайда болгондон кийин Батыштын позициясы өзгөрө баштады.

Украина согуштук учактарды алдыбы?

Украинанын сураган куралдарынын негизгилеринин бири согуштук учактарды, атап айтканда, НАТОнун Чыгыш Европа өлкөлөрүнүн айрымдары менен кызматта болгон жана украиналык учкучтар башкара ала турган советтик өндүрүштөгү МиГ-29 истребителдерин берүү болду.

Марттын башында Польша өзүнүн МиГдерин Киевге берүүгө даяр экенин, бирок алар алгач америкалыктарга жолдоп, алар аркылуу андан ары Украинага берүү шарты менен багыттай турганын жарыялаган. Бирок мындай схема Вашингтонго туура келбей, согушкерлерди өткөрүп берүү токтоп калган.

Эми, АКШнын Коргоо министрлигинин басма сөз катчысы Жон Кирбинин акыркы билдирүүсүнө караганда, НАТО Украинанын согуштук учактарынын санын көбөйтүүнүн жолун тапты, бирок процедура тууралуу маалымат (ошондой эле ага катышкан өлкөлөр жөнүндө) сыр бойдон сакталып калат. Шейшембиде Кирби кезектеги брифингде Украинада азыр "эки апта мурункуга караганда көбүрөөк согуштук учактар бар" деп билдирди.

«Аларды кайсы өлкөлөр жеткиргенин айтпай эле коёюн, алар [Украина армиясы] аба флотун көбөйтүү үчүн кошумча платформаларды жана тетиктерди алышты», - деди Кирби.

Украина канча жана кайсы учактарды алганын айткан жок. Анын айтымында, АКШ союздаштарга учактын айрым бөлүктөрүн ташууга жардам берген, бирок учактын баарын эмес.

Чыгыш Европанын бир катар өлкөлөрүндө МиГ-29 согуштук учактары бар, тактап айтканда, Польша, Болгария жана Словакия. Мындан тышкары Польшанын жана Болгариянын аскер-аба күчтөрүндө советтик Су-25 чабуулчу самолеттору бар.

Буга чейин АКШ Украинага 11 Ми-17 тик учагын жөнөтөрүн жарыялаган, аларды  Пентагон Афганистанга бийликти талибдер басып алганга чейин берүүнү пландаштырып жаткан.

Британия Украинага «Бримстоун» куралдарын жөнөтүшү мүмкүн

Украина ала турган куралдын дагы бир принципиалдуу жаңы түрү - британиялык Brimstone ракеталары - Британиянын премьер-министри Борис Жонсон шейшемби күнү аларды жеткирүү мүмкүнчүлүгүн жарыялады.

Лондон Киевге кемеге каршы кандай ракеталарды жөнөтө алат деген суроого жооп берип жатып, Джонсон мындай деди: «Биз карап жаткан системалардын бири «Бримстоундар», биз бул милдетти аткаруу үчүн аларды [унааларга] орнотууга болобу деп ойлоп жатабыз. "  

Буга чейин британ куралдуу күчтөрү Сирия менен Ливиядагы операцияларда “Бримстоунду” колдонгон. Reuters жазгандай, алар адатта согуштук учактардан учурулат. Аларды жасаган MBDA компаниясы ракеталар деңизде да, кургакта да ылдам жүрүүчү буталарга каршы колдонула аларын айтат.

Буга чейин Лондон Украинага кемеге каршы "Харпун" канаттуу ракеталарын жөнөтүүнү карап жатканы кабарланган, бирок тармактык маалымат каражаттары алар адатта согуштук кемелерден учуруларын, кургактыктан пайдалануу үчүн кайра жабдуу жана кайра программалоо өтө татаал техникалык маселе экенин жазышкан.

Украина өзүнүн «Нептун» ракеталары Орусиянын Кара деңиз флотунун Москва крейсеринин флагманын чөктүрдү деп ырастоодо (Орусиянын Коргоо министрлиги бул версияны расмий түрдө тааныбайт, кеме ок-дарылардын күйүп, жарылышынын натыйжасында чөгүп кеткенин гана айтууда). Бирок, ачык булактарга караганда, Нептундун өндүрүшү жаңы эле башталып, 2021-жылы бул ракеталардын биринчи эксперименталдык партиясы Украинанын куралдуу күчтөрүнө өткөрүлүп берилген.

Дагы көп артиллерия

Улуу Британия менен АКШнын лидерлери Украинанын куралдуу күчтөрүн артиллериялык жабдуулардын жаңы партиялары менен камсыз кылуу ниетин билдиришти. "Бул артиллериялык кагылышуу болот," деди Жонсон шейшемби күнү парламентте, "[Украина] көбүрөөк артиллерияга муктаж жана биз аны камсыз кылабыз".

Буга чейин АКШ Украинага 155 миллиметрлик 18 гаубицаны, ошондой эле 40 миң артиллериялык снарядды, 200 М113 бронетранспортерун жана 100 көп максаттуу бронетехниканы жөнөткөн. Пентагондун жогорку даражалуу расмий өкүлү шейшемби күнү таңгактан жалпы суммасы 800 миллион долларды түзгөн алгачкы жүктөр Украинанын чек араларына жеткенин билдирди.

Шейшемби күнү Байден союздаштары менен видеобайланыш аркылуу сүйлөшкөндөн кийин, АКШ Орусиянын агрессиясына каршы туруу үчүн дагы артиллериялык курал жөнөтүүгө ниеттенип жатканын ырастады. Америкалык ЖМКлар, ошондой эле Reuters агенттиги Ак үйдүн башчысы жакын арада Украинага 800 миллион долларга жакын суммадагы жардамдын кезектеги топтомун жарыялай турганын жана ага артиллерия жана снаряддар кирерин жазышууда.

Аты аталбаган бир нече америкалык аткаминерлер NBC телеканалына Байден жаңы пакетти жакынкы күндөрү жарыялай турганын жана АКШнын президенти өткөн аптада жарыялаган пакеттин көлөмүнө барабар болорун айтышты. Телекомпаниянын булактарынын айтымында, пакетте артиллериялык жана он миңдеген снаряддар болот.

Пентагондун басма сөз катчысы Жон Кирби шейшемби күнү артиллерия боюнча брифингде ал өзүнөн озуп кетүүнү каалабай турганын, бирок мындай жеткирүүлөр толук мүмкүн экенин айтты. "Украиналыктар кошумча артиллериялык системаларды сураса, биз бул тууралуу сүйлөшүүлөрдү жүргүзөбүз жана керек болсо, алардын каалоолорун канааттандыруу үчүн бардыгын жасайбыз", - деди Кирби.

Германиянын канцлери Олаф Шольц да шейшембиде артиллериянын жаңы топтому жеткирилиши мүмкүндүгү тууралуу айтты.

...Жана Нидерландиядан келген бронетехника

Нидерланддын премьер-министри Марк Рютте Зеленский менен телефон аркылуу сүйлөштү жана анын өлкөсү Украинага Орусиянын чабуулунун мизин кайтаруу үчүн керектүү жабдыктарды берерин айтты. "Нидерландия Украинага оор техникасын, анын ичинде брондолгон техникасын жөнөтөт. Шериктештер менен бирге биз оор куралдарды кошумча жеткирүү мүмкүнчүлүгүн карап жатабыз", — деп жазды Рутте Twitter баракчасына. 

Шейшембиде Финляндиянын Коргоо министрлиги да Украинага курал-жарак жеткире баштаганын жарыялады. Алар Украинага кандай курал-жарак жөнөтүлөрү тууралуу кеңири маалымат беришкен жок, болгону аскердик жардам анын муктаждыктарын жана фин армиясынын колдо болгон ресурстарын бергенин айтышты.

Чех өкмөтү Украинага согуштук аракеттер учурунда жабыркаган танктарды жана башка бронетехникаларды оңдоого жардам берүүнү убада кылды.

Шейшемби күнү кечинде сүйлөгөн сөзүндө Зеленский эгер курал-жарак өз убагында берилсе, орус аскерлери тезирээк токтотулмак деп айтты. "Эгерде биз керек болгон бардык куралдарга, биздин өнөктөштөрүбүзгө ээ болгон жана Россия Федерациясы колдонгон куралдар менен салыштырууга мүмкүнчүлүгүбүз болгондо, биз бул согушту эбак эле бүтүрмөкпүз", - деди украин президенти.

Орусиянын коргоо министри Сергей Шойгу Батыштын Украинага курал-жарак жеткирилишине мындайча жооп кайтарды: «Чет элдик курал-жарактын көбөйүшү Киев режимин акыркы украиналыкка чейин согушууга чагым салуу ниетин ачык көрсөтүп турат». (MD)