'A Tribe Called Judah' abụrụla ihe onyonyo Nollywood kachasị dọbata ego

Akụkọ kpuchiri ihe niile mere n'ọnwa ịkpeazụ afọ a bụ ọnwa Disemba na Naịjirịa nakwa na mba ụwa niile.

Mkpuchi Na Eme Ozugbo

Jessica Nwankwo, Uche Akolisa, Chimezie UcheAgbo and Ikechukwu Kalu

16 Disemba 2023Ndị uweojii anapụtara ụmụaka anọ a tọọrọ
Ebe foto si, Getty Images
Ndịuwe ojii na Anambara steeti ekwuola na ha azọputala ụmụaka anọ otu nne jị bu ndị a na-enyo enyo na bụ ndị na achu ehị tọọrọ.
Ndị a na-eny na ha bụ ndị ọchịehi tọọrọ ụmụaka atọ otu nne ji dị agbata afọ 13 na afọ 21 gụnyere ejima n'Achalla nke dị n' Enugwu Agidi n'Okpuru Ọchịchị Njikọka nke Anambara steeti na nsonso a.
Ọnụ na-ekwuru ndị uweojii steeti ahụ bụ Tochukwu Ikenga bụ onye gbara ama na a zọpụtala ụmụaka ahụ n'akwụkwọ mgbasaozi o binyere aka ma wepụta n'ụbọchị Satọde.
Ikenga kwuru sị, “N'abalị ubọchị iri na ise n'ọnwa Disemba afọ 2023, ndiuweojii nọ n'Abagana nwetara ozi site n' ekwentị ndịuweojii na-eche na ndị na-achị ehi tọọrọ ụmụaka anọ n'otu ezinaụlọ n'Achalla nke dị n' Enugwu Agidi n'Okpuru Ọchịchị Njikọka nke Anambara steeti.
Ọ gbakwụnyere na mgbe kọmishọna ndịuweojii na steeti ahụ bụ Aderemi Adeoye, nụrụ ihe mere, o nye iwu ozugbo ka a kpọkọta ndịuweojii ka ha sochie ndị ntọrị ahu ma napụta ụmụaka ahụ.
O kwuru na umụaka anọ ahụ dị afọ 13, 14, 21 na 21; mana ugbu a ha a ndị mụrụ ha nọzị ebe ndị tọrọ 'obodo ndị agbata obi.
16 Disemba 2023Scarcity of cash: Ihe CBN gwara anyị maka ulọakụ, ndị mmadụ na-akpachi ego
Ebe foto si, Getty Images/CBN
Ụlọakụ Etịtị 'Central Bank of Nigeria' (CBN)ekwuola na ọ bụ egwu na ụkọ ego ga-akọ dịka ọ kọrọ n'oge ugbua afọ gara aga mere ndị mmadụ ji akpachi ego ha nwere enwe.
Ndị ntaakukọ anyị n' Abia, Ebonyi na ụfọdụ mpaghara Anambara steeti wetara ozi otu ọnodu ego iko sịrị dị n' ogbe ha.
Otu onye na ndịisi CBN bu Nnaemeka Ukanyirioha, kwuru na “ebe afọ gara aga mgbe anyị wepụtara ego ọhuru, e mechara Ụlọikpe Kachasị elu asị na Desemba 31 ihe nịle gbasara egọ ochie ga-akwusị; mana e mechekwara ụlọikpe ahu enyekwa ịwụ ọzọ kwuọ na-aga na-eri ego ọhụrụ ma nke ochie. Ihe a mere ụfọdụ jịrị dọbe ego n' ụlọ ha.“
Nnaemeka Ukanyịrịoha gara n' ihu sị, “mana Ugbua anyi agwala ha, na enweghị ego ochie maọbu ego ohuru. Ego nile bu ego."
"Ego ọbụla dị na Naijịrịa ugbua jịrị ya na-azu ahịa”.
“Anyi na-ebunye ndị ulọaku ego anyị kwesịrị ibunye ha."
"Ọ bụ ujọ mere ndị mmadu jịrị edọse egọ na ụlọ; ya mere ọ jịrị dịka enwere ego ịkọ; mana ego adịghị akọ nke bu eziokwu”.
“Ndị otu anyị na CBN na-agagharị na ụlọaku na-ajụ ese etu ha sịrị e kesasị ego anyị bunyere ha.”
N' Ebonyi steeti, ọ kachasị na Abakaliki, ụkọ ego dakwasịrị ndị mmadu mere ka a na-akwu n' ogologo ahịrị n' ụlọakụ nakwa n'igwe ego 'ATM' ebe ana-e nwere ego.
Onye ntaakụkọ anyị gagharịrị n'ebe ahụ sịrị na o siri ike inweta ego n'ọtụtụ ATM, ebe ufodu ATM adịghị enye ndị mmadu ego karịri puku naira anọ.
Ụfọdụ ndị mmadụ ha na BBC Igbo nwere mkparịtaụka dịka Oshim Moses, Fedelix Ida, na Nkiruka Uche kwuru na ọnọdụ ahụ na-emetụta etu ha si ebi ndụ dịka ha anaghị enwe ike igbo mkpa ezinaụlọ ha n'ihi ụkọ ego.
Ọ bụghị sọ n'Ebonyi, ụkọ ego jikwa ndị bi na Nnewi, Anambara steeti dịka ụfọdụ ndị mmadụ gwara BBC Igbo na ha anaghị ewetali ego n'igwe ego 'ATM'.
Mana n'Abia steeti, onye ntaakụkọ anyị kwuru na egọ akọwebeghị n' ebe ya nọ.
Ọ sịri na e nweghị ihe gọsịrị na egọ na-akọ. Ndị mmadu ka na-ewere ego na POS nakwa ATM na-enweghi nsogbu.
16 Disemba 2023Ọnụ ego Naịjirịa agbagoola elu nke kachasị kamgbe afọ 20 - NBS
Ebe foto si, Getty Images
Ụlọọrụ National Bureau of Statistics (NBS) ekwuola na ọnwa Nọvemba 2023, ọnụego ọnụahịa gbagoro ruo 28.20% ma e jiri ya tụnyere nke Ọktoba 2023 bụ 27.33%.
Index ndị NBS bipụtara na Fraịde nke Nọvemba 2023 gosịrị na ọnụahịa jịrị 0.87% nwere gbagoo ma e jiri ya tụnyere nke Ọktoba 2023.
"N'otu afọ kwa afọ, ọnụ ahịa bụ 6.73% dị elu ma e jiri ya tụnyere ọnụego edere na Novemba 2022, nke bụ 21.47%.
"Nke a na-egosi na ọnụ ahịa (afọ kwa afọ) gbagoro na Nọvemba 2023 ma e jiri ya tụnyere otu ọnwa n'afọ gara aga (ya bụ, Nọvemba 2022).
Dị ka NBS si kwuo, "mmụba ọnụ ahịa nri kwa afọ bụ n'ihi mmụba nke ọnụ ahịa achịcha na ọka, mmanụ na abụba, poteto, ji na ịhe ndị ọzọ, azụ, mkpụrụ osisi, anụ, akwụkwọ nri na kọfị. , Tii na koko.
Ha sịkwara na Ọnụego ọnụ ahịa nri kwa afọ maka ọnwa iri na abụọ na-agwụ na Nọvemba 2023 karịa nkezi ọnwa iri na abụọ gara aga bụ 27.09%, nke bụ mmụba 6.68% site na nkezi ọnụego mgbanwe kwa afọ edere na Nọvemba 2022 (20.41%)."
16 Disemba 2023Ịgba arụkwaghị m na-ezo ka mmiri na gọọmentị nke Steeti Rịvas
Okpomoọọkụ ndọrọndọrọ ọchịchị bịara kawanje njọ na Steeti Rivas n’ụbọchị Tọzdee dịka ndị kọmịshọna 8 na-erubere aka chịburu Steeti ahụ bụ Nyesom Wike isi gbara arụkwaghịm n’ọchịchị Siminalayi Fubara.
Nke a na-eme dịkwa ka ụlọnzụkọ omeiwu Steeti ahụ tiwara ụzọ abụọ ma hibe nnọkọ ha icheiche n’ụbọchị Tọzdee ahụ.
Ebe foto si, RSGH PRESS
Lee kọmịshọna ndị gbara arụkwaghịm
Ọkaikpe ukwu na kọmịshọna ikpe ziri ezi bụ Zacchaeus Adangor bụ onye mbụ gbara arụkwaghịm ebe ndị ọzọ sooro ya gụnyere kọmịshọna okwu ọrụ bụ George-Kelly Alabo, kọmịshọna ọrụ ndị pụrụ iche bụ Emeka Woke, kọmịshọna okwu ọdịmma obodo na nkwalitegharị bụ Inime Chinwenwo-Aguma, kọmịshọna okwu ego bụ Isaac Kamalụ, kọmịshọna okwu agụmaakwụkwọ bụ Prof. Prince Chinedum Mmom, kọmịshọna okwu ime njem bụ Dr. Jacobson Nbina na kọmịshọna ụlọ obibi bụ Gift Worlu.
N’ime ndị kọmịshọna 8 ahụ, 5 gara ozi n’okpuru ọchịchị Wike ebe Woke bụụrụ onyeisi ndị ọrụ n’obi ọchịchị Wike n’ime afọ 8.
Ihe ndị kọmịshọna ahụ kwuru oge ha gbara arụkwaghịm
Ọkaikpe ukwu na kọmịshọna ikpe ziri ezi bụ Zacchaeus Adangor kwuru na ya gbara arụkwaghịm dabere n’ụkpụrụ obibi ndụ nke onwe ya.
Ebe foto si, ZACCHAEUS ADANGOR
Kọmịshọna okwu ọrụ bụ George-Kelly kwuru na ya gbara arụkwaghịm n’ihi na mmụọ ya agaghị ekwe ya nọgide.
Ebe foto si, George-Kelly Alabo
N’akwụkwọ leta o degaara gọvanọ, kọmịshọna okwu agụmaakwụkwọ bụ Prince Chinedum Mmom akpọghị aha ihe mere o ji gbaa arụkwaghịm, kama ọ sịrị na nke ahụ bụ mkpebi o nwere n’ime onwe ya.
Ebe foto si, PRINCE CHINEDU MMOM
N’aka nke ya, kọmịshọna okwu ime njem bụ Jacobson Nbina kwuru na ọ bụ mkpebi nke onwe na ọrụ ezinaụlọ mere o ji gbaa arụkwaghịm.
Ka osiladị kọmịshọna okwu ego bụ Isaac Kamalụ, kọmịshọna ọrụ ndị pụrụ iche bụ Emeka Woke na kọmịshọna ụlọ obibi bụ Gift Worlu ekwughị ihe ọ bụla mere ha ji gbaa arụkwaghịm.
Ebe foto si, ISAAC KAMALU
Kọmịshọna okwu ọdịmma obodo na nkwalitegharị bụ Odz. Inime Chinwenwo-Aguma sịrị na ya nwere ọrụ ndị ọzọ ọ na-arụ.
Ebe foto si, INIME CHINEWENWO AGUMA
15 Disemba 2023Enugu Fire Outbreak: ''Etu okụ si gbaa ngwaahia anyị'' – Ekene na Victor
Ebe foto si, Getty Images
Nkọwa foto, Enugu Fire Outbreak: ''Etu okụ si gbaa ngwaahia anyị'' Ekene na Victor
Ndị Ọku gbara ngwa ahịa ha n'ahia mgbuka dị na Coal Camp Enugu kọrọ etu ọnodu ha dị ugbua.
Mmadu atọ na ndi ihe mbere a metutara, aha ha bụ Ekene Umeh, Calistu ndu na Victor Chidubem gwara BBC Igbo na ọkụ ogbugba bu nnukwu ịhe ịdọhachịazu.
Ekene Umeh kwuru na ngwaahia ya mebịrị karịrị nde ịsii. Onye nta akuku BBC Igbo gara ebe ihe ahu mere kwuru na ọ huru otutu ndị ọku gbara ngwaahia ha na-erefuzị ngwaahia ha ọku mebiri.
Ọ kọwara na ọtụtụ ka ọku gbapiara ihe nile ha nwere n'ịme ụlọahịa. Ufodu ndi hapụru ego n'ime ụlọahịa ha na-ebe akwa na ọku gbapiara ego ha.
13 Disemba 2023Rivers Steeti: Ihe mere anyị jịrị kwatụọ Ulọomeịwu, etu ọnọdu sịrị dị
Ebe foto si, Simi Fubara
Gọọmentị Rivas steeti ekwuola na ihe mere ha jiriị kwatuo Ụlọọmeịwụ Steeti ahụ bu maka na ulọ ahu adighịzị mma mmadu ịnọ n’ ịme ya dịka ogbunigwe gbachara ebe ahụ na nsonso a.
Ọnụ na-ekwuru ngọọmentị steeti ahụ bụ Joseph Johnson sịrị na ulọ ahụ ga- ebute ọdachi ma kọwaa na gọọmentị ha na-agba mbọ ka arụgharịa ya. Joseph kwuru na gọọmentị ha eweputala ebe ọzọ ndi omeịwu ga na-anọ.
Na nke yiri ya, Govanọ steeti ahụ bụ Simi Fubara wegara ndị Ọomeiwu bọjet steeti ahụ maka afọ 2024 nke ọ kpọrọ, "Budget of Renewed Hope, Consolidation and Continuity," ka ndị omeiwu binye aka ha ma tinye ya n' iwu.
Nke a mere n'ụlọ gọọmentị Rivas steeti dịka a na-arụzigharị ulọ ọgbakọ ndị ọmeiwu nke akwaturu.
Ndị ọmeiwu mmadu anọ kparịtara uka ma kwado atụmatụ mmefu ego ruru ijeri naira 800 maka afọ 2024.
Mgbe ha bidoro nnọkọ, ndị omeiwu a nke Edison Ehie bu onyeisi ha họpụtara Adolphus Timothy Orubienimigha, onye na-anọchite anya Opobo/Nkoro State Constituency, dị ka onye ndu Ụlọọmeiwu steeti ahụ(Leader of the house)”.
Onyeisi Ụlọọmeiwu(Speaker) ahụ bụ Edison Ehie kwupụtakwara na ohere dị na oche ndị omeiwu 25 bu ndi gbapụrụ na PDP gbabaa otu APC dịka ọ dị Akụkụ109 (1) (g) na 2 nke Akwụkwọ Iwu nke Naijiria nke afọ .
13 Disemba 2023Etu ụmụakwụkwọ 18 si daa ọrịa n'ụlọgwụ dịka ha richara nri e nyere ha n'ụlọakwụkwọ
Ụmụakwụkwụ ọnụọgụgụ ha ruru 18 nọ n'ụlọgwụ anata ọgwụwọ dịka ha dara ahụ ka ha richara nri e kere ha n'ụlọakwụkwọ.
Ụmụaka ahụ bụ ụmụakwụkwọ St. James Primary School dị n'Oshogbo, Ọsụn steeti.
BBC Yoruba gbara nne ụmụaka atọ n'ime ụmụaka iri na asatọ ahụ ajụjụọnụ gbasara ihe mere.
Nne ahụ aha ya bụ Irewumi Omolara gwara onye ntaakụkọ BBC Yoruba na ụmụ ya riri osikapa na akwa n'ụlọakwụkwọ mana oge ha lọtara ha malitere tiwe afọ ha afọ ha.
Omolara gbara ama na ya enyeghi ụmụ ya nri tupu ha agawa akwụkwọ ụbọchị ihe ahụ mere .
Omolara sịrị, "Oge ahụ, a jụrụ m ha ihe riri//, ha sị na ha riri osikapa na akwa rere ere."
13 Disemba 2023Ndịagha awakpoola ogige ndị IPOB/ESN n’ Anambara steeti
Ebe foto si, Getty
Ndịagha Naijiria awakpoola ogige ndi IPOB/ESN dị n' Orsumoghu n' Anambara Steeti.
Mgbe ndiagha Naijiria na-ebuso ha agha, ha otu onye nwuru ebe ndị ọzọ egbe turu gbara ọsọ buru mmeru ahụ ma nweta egbe 'pump action' n' ogige ha.
N' ubọchị Satode abalị 9, Disemba, ndịagha Naijiria mekwara ngagharị n' akuku Orsumoghu-Ukpor dị n' Ọkpuru Ọchịchị Ihiala ebe ha na ndị IPOB/ESN kwata mgbọ.
Ndịagha sịrị na ha wetara mgbọ egbe, egbe atọ akpụrụ akpụ, ekwenti, akwa ndị uweọjịị na ọgwụn'ogige ndị Ipob.
Onyeisi ndịagha (General Officer Commanding 82 Division) bụ Majọ Generalụ Hassan Taiwo Dada gwara ndị ọha na eze ka ha kwado ndị agha Naijiria na ụlọọrụ nchekwa ndị ọzọ ma na-eweta ozi ziri ezi site n' ekwentị gbatagbata ha bu 193.
13 Disemba 2023Ndị ojiegbe agbagbuola ndịagha anọ, ndị Koria abụọ
Ebe foto si, AFP
Ndị bu egbe awakpoola ụgbọala bụ ndị ọrụ mmanụ agbịdị na Rịvas Steeti gbuo ndịagha anọ na ndị Koria abụọ ụbọchị Tuzde.
Akụknọ kwuru na ndị Saụt Koria e gburu bụ ndị ọrụ ụlọọrụ Daewo bụ ndịagha na-eduga ọrụ.
Ndịagha Naijiria ewepụtala ozi nke kwuru na ya bụ ihe mere n’ezie.
Ozi nke ọnụ na-ekwuruha bụ Major Jonah Danjuma binyere aka, o kwuru na ha na-eme nnyocha iji gbapụta ndị a tọọrọ,
O nwebeghị ndị kwuru na ọ bụ ha mere mwakpo ahụ.
Ntọ na-arị elu na mpaghara dị iche iche na Naijiria.
13 Disemba 2023Gọvanọ Akeredolu ekwetala inyefe osote ya Aiyedatiwa ọchịchị
Osote gọvanọ Ondo steeti bụ Lucky Aiyedatiwa ga-anọchi gọvanọ Rotimi Akeredolu na-arụ ọrụ ya ka gọvanọ ebe Akeredolu na-aga njem ahụike.
Ọtụtụ ihe nkiri na-eme na steeti ahụ kamgbe gọvanọ Akeredolu dara ọrịa mere onyeisiala Bola Tinubu jiri tinye ọnụ na ya ma nye iwu ka osote gọvanọ bụ Lucky Aiyedatiwa nara ọchịchị ma malite ịnọchi gọvanọ.
Onyeisiala Tinubu kwuru ka ụlọomeiwu Ondo steeti nyefee Aiyedatiwa ọchịchị ebe gọvanọ Akeredolu alọghachighi na steeti ahụ oge o si njem ahụike ya o mere gaa mba Jamini lọta.
12 Disemba 2023Mberede okporoụzọ mere n'ụzụ ụtụtụ egbuola mmadụ 10 n'Ogun steeti
Ebe foto si, FRSC
Nkọwa foto, Foto gosiri mberede okporuzo abụghị nke mere n'ụbọchị Tuusde
Ihe mberede okporoụzọ mere n'ụzụ ụtụtụ ụbọchị Tuusde ataala isi mmadụ iri ma meruọ mmadụ asaa ọzọ ahụ
Ndị ọrụ nchekwa ụzọ bụ FRSC n'ịchafụ kwuru na ihe ọdachi ahụ mere n’akụkụ Kara Turning dị na Ogun steeti.
Dịka ọnụ na-ekwuru ha bụ Florence Okpe si kwuo, ọ sị na ihe ahụ mere mgbe ụgbọala bus gbabara n'ahụ Tipper na-achọ ime ntụgharị n'ebe elekere ise nke ụzụ ụtụtụ.
Ọ kọwara na ụgbọala ndị ahụ ya bụ ọnọdụ ọjọọ metụtara gụnyere Toyota Hiace Bus na-acha nzu nzu nke akara ndebanyeaha ya bụ FKY898YF nakwa ụgbọala Iveco Truck na-acha oroma oroma, ebe ihe a na-atụ anya na ọ bụ ya butere ihe ọdachi ahụ bụ ịgba ọnwụ ọnwụ n’okporoụzọ.
N’okwu ya “e bugara mmadụ ndị nwetara ihe mmerụahụ n’ụlọọgwụ Famobis Hospital maka ịlekọta ha anya nke ọma ebe ndị nke nwụrụ anwụ ka e bugara n’ọba nchekwa ozu Idera Morgue dị na Sagamu.
Onyeisi ndị ọrụ FRSC ahụ dọọrọ ndị ọkwọ ụgbọala aka na ntị si ha zuo ike nkeji iri na ise kwa elekere ise ha gbara n'ụzọ maka na ezughi ike na-eso ebute ọnwụ.
12 Disemba 2023Rivers State: Megharịa ntuliaka ndí omeiwu 27 gbabara APC – PDP, LP
Ebe foto si, PDP na Labour Twitter
Ndị otu ndọrọndọrọ ọchịchị Peoples Democratic Party na ndị Labour Party akpóọla oku ka e megharía ntuliaka maka ndị omeiwu mmadú 27 sịrị pati PDP gbabaa na All Progressive's Congress, APC.
Ndị ọtu PDP na Labour kwuru na akwụkwọ iwu Naịjirịa nke 1999 siri kwuo, oche ndị omeiwu 27 ahụ aghọọla ohere maka ọpụpụ ha na pati họpụtara ha n'ọchịchị.
Na mgbasaozi onye nkwuchoteọnụ PDP bụ Debo Ologunagba binyere aka, o kwuru na ohere dị ugbua na mpaghara 27 State Constituency nke Rivers State.
PDP rịọrọ ka ụlọọrụ na-ahụ maka ntuliaka bụ independent National Electoral Commission INEC, jiri oge iwu nyere maka nke a megharịa ntuliaka ọhụrụ iji họpụta ndị ọhụrụ ma mejuo ohere ahụ.
PDP dọrọ ndị omeiwu mmadu 27 ahu aka na ntị ka ha ghara igosipụta onwe ha ka ndị otu ụlọ omebe iwu Rivers steeti, n'ihi na omume megidere iwu.
Na aka nke ọzọ, ndị ndọrọndọrọ ọchịchị Labour na akwụkwọ ozi ha bipụtara site n'aka onyeisi ha na steeti ahụ bu Hilda Dokubo kwuru, "usoro iwu Naịjirịa doro anya nkeọma maka ihe ga-adakwasị onye omeiwu hapuru otu ọchịchị kwadoro ha.
N'ihi ya, Labour pati kpọrọ okwu ka onyeisi ụlọomeiwu Rivas steeti kpọpụta oche 27 ndị ahụ ohere dị ugbua bụ ndị siri na pati PDP gbabaa APC n’egbughị oge n’usoro iwu Naijeria.
11 Disemba 2023Ndị uweojiii ebupula ozu mmadụ atọ nwụrụ n'ụlọ oringo dị n'Oba
Ebe foto si, Anambra Police Command
Ndị ojiegbe nọọrọ n’ụbọchị Sọnde wakpoo otu ebe a na-agba oringo n’Ọba Steeti Anambra a maara dịka Porsche, gbagbuo ọtụtụ mmadụ.
Akụkọ ruru anyi aka na-ekwu na onye e bu n’obi mee mwakpo ahụ bụ onye nwe ya bụ ogige mana ndị nche eguzobere n’ụlọ oringo ahụ gbochiri ha bụ ndị omekoome imezu ebumnoobi ha dịka nke ahụ butere ịkwakọrịta mgbọ n’etiti ha.
A gbagburu otu n’ime ndị nche ahụ tinyekwara mmadụ ndị ọzọ bịara ikpori mgbe na ya bụ ogige n’oge ahụ mgbọ na-ala elu elu.
Otu n’ime ndị hụrụ ka njinji ahụ siri jie kwuru na ndị ojiegbe ahụ gbupụrụ otu n’ime ndị nche isi n’oge ọ gbara mbọ igbochi ha ị gaa dọkpụrụ nna ya ukwu n’ike ma gbagbukwaa ọtụtụ mmadụ ndị ọzọ gara ịtụ ndụ mmanụ.
Ka osiladị, ụlọọrụ ndị uweojii Steeti Anambra a kọwaala akụkọ ahụ dịka eziokwu.
Dịka ọnụ na-ekwuru ụlọọrụ ndị uweojii ahụ bụ Tochukwu Ikenga siri kwuo, “njinji ahụ mere eme n’eziokwu.
A kpọtụụrụ ndị ọrụ anyị dịka ha jiiri ọsọ na ije wụchaa n’ogbe ahụ mana tutu ha azọchie, ndị omekoome ahụ eriela mbọmbọ.
Ndị ọrụ anyị ebutela ozu onye nche ahụ e gburu egbu dịkwa ka ndị ọzọ nwetara ogo ihe mmerụahụ dị iche iche.
Anyị e zipụkwala ndị ọrụ anyị n’uju n’Ọba dịka usoro ọrụ ha na-aga n’ihu n’ebe ahụ ugbua. Ka ọ dị, e nwebeghị mmadụ ọ bụla anwụchiriila.”
11 Disemba 2023Onyeisiala nye anyị Nnamdi Kanu dịka onyinye Ekeresimesi - Ohaneze Ndigbo
Ebe foto si, EMMANUEL Iwuanyanwu/NGR Presidency
Otu Ohaneze Ndigbo akpọọla oku ka gọọmentị etiti tọghapụ Nnamdi Kanu nye ha dịka onyinye enyere ndị ọwụwa anyanwụ n'ekeresimesi.
Nke a pụtara ihe na mkparịtaụka osote onyeisi otu ahụ bụ Damian Okeke-Ogene na ụlọ ntaakụkọ Punch nwere.
Okeke-Ogene kwuru sị "ọ ga-abụ ekeresimesi ojii maọbụru na atọghapụghị Nnamdi Kanu.
Ọ kwukwara na ọ bụghị eziokwu na aka ụfọdụ ndị a ama dị na njichi Kanu sị "o teela aka ụlọikpe abụọ nyere iwu ka atọghapụ Kanu ma rue ugbua o nwebeghi ihe emere maka ya".
"E kwesiri ịtọghapụ Nnamdi Kanu n'ụbọchị 15 Disemba, ma emeghi ya, awụọla olileanya ndị ọwụwa anyanwụ n'ala" ka o kwuru.
11 Disemba 2023Ị bọọla chi!
Nnọnụ na peeji anyị taa.
Daalụ maka isonye anyị. Akụkọ ndị dị mkpa ka anyị ga-ewetara gị taa.
10 Disemba 2023Ihe ọkammụta Joy Ezeilo kwuru maka mkpagbu umunwanyi na umuaka
Ebe foto si, Prof. Joy N. Ezeilo Twitter
Nkọwa foto, Okammuta Joy Ezeilo kwuru obi ya n'ihe gbasara mkpagbu umuwanyi na umuaka
Joy Ezeilo bụ ọkammuta ịwụ ọha ekwuola na ọdịmkpa ka a kwụsị mkpagbu na mmegịde ana-emegịde ndị mmadu okachasị ụmunwanyị.
Joy kwuru nke na-mgbasa ozi ya otu ubochi n'ịme abalị ịrị na sii nke mba uwa ji kpọ ọkụ nkwụsị mmegịde mmadu maka otu chi siri ke ya.
N' okwu ya, ọ gbadoro ụkwụ n'ịwụ ''Violence Against Persons Prohibition (VAPP) Act 2015'' nke Abuja nakwa Steeti ndi ọzọ n'Naijịria nke nyere ịwụ na ndị nọ na mkpagbu ga-enwete nlekọta ahụike, ikpe ziriezi, ulọ ebe ọbịbị, ndụmọdụ nakwa ịhe ndị ọzọ.
Nwada Joy bere akwa-arịrị maka mmegịde na mkpagbu umunwayị na umuaka ka na-agabiga n'Nigeria, ọ kpọrọ ọku ka agbambọ hụ na ndi ọ dimkpa nwetere ikpe ziriezi. Ọ gara n'ihu kwuo onyeọbula tinye aka ịhụ na mkpagbu mmadu ọkacha umunwanyi na umuaka kwụsịrị site na ị kọwara ndi mmadụ ọhọm dị na ya.
.
10 Disemba 2023Oke ifufe egbụola mmadu isii n'mba Tennessee US
Ebe foto si, Getty Images
Nkọwa foto, Oke ifufe dakporo Tennessee gburu mmadu isii
Mmadu isii anwụola n’oke ifufe dakporo obodo Tennessee US n’ubochi satọde.
Mmadu ato n’ime ndi nwụrụ bụ ndi bi n’mpaghiarị ugwu Nashville bụ isi obodo steetị ahu,ebe okenye abuo na otu nwatakịri nwụrụ n’Clarksville. E bugara mmadu ịrị abuo na-ato merụrụ-ahụ n'ulọọgwụ.
Onyeisi obodo bụ Joe Pitts, amaala ịwu ọnọdụ gbatagbata n’obodo ahu ma nye ịwu machịrị-ngaghiari ma agafechaa elekere itoolu nke abali,nke ga-amalite n'ubochi Sonde.
N’okwu ya,’’Ọ bụ ihe mgbawaobi, anyi na-ebetera ezinaụlọ ndị onye nke ha nwụrụ n’ihe mmberede a akwa, anyi na-eme ka ha mara na obodo kwụ ha n’azụ, obodo ga-enyere ha aka n’ụdi obụla anyi nwere ịke.
Ihe oyonyo ahụrụ gosiri ụgbọala,ụkwuosisi nakwa ụlọ ndi mmadu oke ifufe kwatụrụ.
Ụlọọrụ na-ahụ maka ihuigwe dọrọ ndi bị na Tennessee aka n’nti n’ubochi Satọde maka oke ifufe na-abia n’iru.
10 Disemba 2023Gọọmentị ewepụla 'VAT' n’ego mbubata gaasị na Naijirịa
Ebe foto si, Getty Images
Nkọwa foto, Gọomentị Etiti e wepula 'VAT' n'ego e ji ebubata gaasị n'Naijirịa
Gọọmentị Etiti Naijịria ewepụla utụ 'VAT' n’ego e ji ebubata gaasị na Naijirịa. Nke a na-aga n’usoro atumatụ onyeisiala Naijịrịa bụ Bola Tinubu nke gbadoro ụkwụ ịhu na a na-ebubata gaasị dị ọcha, Naijịrịa na-enweta gaasị na-ezuru ha nakwa ị butulata ọnụego a na-ere gas.
Ụlọọru na-ahụ ego Naijirịa kwuru nke n’ozị ha zịgaara onye ndụmọdụ onyeisiala pụrụ ịche n’ihe gbasara mmanu ụgbọala na gaasị bụ Olu Verhejen.
Dịka ụlọọrụ ahu siri kwu, Ihe ọ pụtara bụ na ego gaasị ga-agbatụ na Naijịrịa. Verhejen kwuru na atụmatụ a bụ mputa mkparịtuka onyeisiala Bola Tinubu na ndi okachamara nwere, nke gosiri na ihe adịghị ka osi kwesi n’ngalaba na ahụ maka gaasị nke ama dịka LPG.
Cheta na afọ 2019, Gọọmentị etịtị wepụrụ 'VAT' n’ego gaasị, mana mgbe a malitere ụtụ isi n’afo 2021, e bidokwara ị kwụ VAT na gaasị ọzọ.
10 Disemba 2023Ndịisiala mba dị n'Ọdịda Anyanwu Afrịka na-agbakọ n'Abuja taa
Ebe foto si, Ecowas/X
Ndịisiala mba dị n'Ọdịda Anyanwụ Afrịka(ECOWAS) na-agbakọ n'Abuja taa bụ ụka ịkpa maka nsogbu metụtara nkwalite akụnaụba, nchekwa nakwa ọchịchị obodo.
Mba anọ n'ime mba 15 dị n'otu Ecowas nwere nsogbu nchekwa nakwa ndịagha iweghara ọchịchị n'ike.
Mbọ iwechigha ọchịchị onyekwuoucheya na mba Gini, Mali, Bọkina Faso, na Nijie amịtabeghị.
Mali, Bọkina Fasona Nijie ejikọọla ọnụ ihibe otu ha chọrọ iji kwaa otu Ecowas nku.
Ọbụladi mmaja iji ndịagha banye Nijie emeghị ka ndịagha mba weghara ọchịchị n'ike n'aka Onyeisial Mohamed Bazoum chịsa ọwa.
Nsogbu ọchịchị na-eakwagharị mba Senegal, Gini Bissau na Siera Lionụ, ebe ndịagha nnupusi Jihad na-akpa ike na mpaghara Lake Chad.
Ihe ndịa nile ka a na-atụ anya na ndịsiala ndị a ga-akpa n'ọgbakọ ha nke bụ agba nke 64.
Ebe foto si, Ecowas/X
10 Disemba 2023Félix Tshisekedi: Kagame na-eme ka Hitler, ọ ga-ebikwa ka Hitler
Ebe foto si, Getty Images
Onyeisiala mba Congo( DRC) bụ Felix Tshisekedi akatọọla onyeisiala mba Rwanda ha bụ Paul Kagame sị na agwa ya yiri nke Adolf Hitler ma sị, " Ana m ekwe ya nkwa, ọ ga-ebi ka Hitler."
Tshisekedi bụ onye na-achụ nta vootu ịzọ ọkwa onyeisiala DRC ọzọ. kwuru nke a n'ọgbakọ achụmtavootu o mere n'obodo Bukavu dị n'agbata ha na mba Rwanda.
Tshisekedi eboola Rwanda ebubo ugboro ugboro na mba ahụ na-adọnyere ndịagha nnupụisi na-akpa ike na ỌwụwaAnyanwụ Congo. mana Rwanda agọọla sị na aka ha adịghị ya.
Ọnụ na-ekwuru Rwanda sị na okwu ahụ sị n'ọnụ onyeisiala Congo "dara ụdọ ma bụrụkwa mmaja doro anya".