Me amincewa da kafa ƙasar Falasɗinawa ke nufi?

Firaministan Birtaniya, Keir Starmer, ya bayyana cewa ƙasarsa za ta amince da kafa ƙasar Falasɗinu a watan Satumba idan har Isra'ila ba ta cika wasu sharudda – ciki har da amincewa da tsagaita wuta a Gaza da kuma farfaɗo da mafita ta ƙasashe biyu ba.

Firaministan Isra'ila, Benjamin Netanyahu dai ya mayar da martani cikin fushi, yana mai cewa wannan matsayi na Birtaniya "ya goyi bayan baƙin 'ta'addancin' Hamas ne kawai."

Idan amincewar da Birtaniya ke shirin yi ta tabbata, me hakan ke nufi, kuma me zai sauya?

Me amincewa da kafa ƙasar Falasɗinawa ke nufi?

Falasɗinu ƙasa ce wadda akwai ta amma kuma a hukumance babu ita.

Wasu ƙasashe sun amince da ita matsayin ƙasa, tana da ofisoshin jakadanci a waje, kuma tana da ƴan wasanni da ke shiga gasa irin su Olympics.

Amma saboda rikicin da Falasɗinawa ke fama da shi da Isra'ila tsawon shekaru, Falasɗinu ba ta da iyakoki da aka amince da su a duniya, ba ta da babban birni a hukumance kuma ba ta da rundunar soji.

Hukumar Falasɗinawa da aka kafa a shekarun 1990 a Gaɓar Yamma da Kogin Jordan wanda ke ƙarƙashin ikon Isra'ila ba ta da cikakken iko da mutanenta da kuma ƙasarta.

Gaza, inda Isra'ila ita ma ta mamaye na cikin wani mummunan yanayi na yaƙi da ke ci gaba da hallaka rayuka da dukiyoyi.

Amincewa da kafa ƙasar Falasɗinu zai fi zama wata alama ta ɗabi'a da siyasa. Zai nuna goyon baya mai ƙarfi, amma ba lallai ya kawo sauyi kai tsaye ba.

Sai dai wannan alamar tana da ƙarfi sosai. Kamar yadda ministan harkokin wajen Birtaniya, David Lammy, ya bayyana a jawabin da ya yi a Majalisar Ɗinkin Duniya ranar Talata, "Birtaniya na da wani nauyi na musamman na tallafa wa mafita ta ƙasashe biyu."

David Lammy ya ambaci Sanarwar Balfour ta 1917, wacce tsohon ministan harkokin wajen Birtaniya, Arthur Balfour, ya sanya wa hannu, inda Birtaniya ta nuna goyon bayanta ga kafa ƙasar Yahudawa a Falasɗinu. Amma, a cewarsa, sanarwar ta kuma yi alƙawarin cewa hakan ba zai tauye haƙƙin addini da na farar hula na sauran al'ummomin da ba Yahudawa ba a Falasɗinu.

Masu goyon bayan Isra'ila a lokacin sun ce sanarwar ba ta ambaci Falasɗinawa kai tsaye ko haƙƙinsu na kafa ƙasa ba.

Ƙasar Falasɗinu da Birtaniya ta mulka daga shekarar 1922 zuwa 1948 ta daɗe ana kallonta a matsayin wata matsala da ba a kammala ba a matakin ƙasashen duniya.

Isra'ila ta samu 'yanci a shekarar 1948, amma ƙoƙarin kafa ƙasar Falasɗinu bai taba kai wa ga nasara ba.

Kodayake ana yawan ambaton mafita ta ƙasashe biyu — wato kafa Falasɗinu kusa da Isra'ila a cikin Gaɓar Yamma da Kogin Jordan da Gabashin Urushalima da Gaza — amma wannan mafita ta zama kamar kawai magana ce, ganin yadda Isra'ila ke ci gaba da mamaye manyan yankunan da doka ta ƙasashen duniya ta haramta.

Ƙasashe nawa suka amince da kafa ƙasar Falasɗinawa?

A yanzu haka ƙasashen 147 ne suka amince da Falasɗinu a matsayin ƙasar a cikin mambobi 193 na Majalisar Ɗinkin Duniya.

A Majalisar Ɗinkin Duniya, Falasɗinu ta kasance ƙasa ƴar kallo, wato tana iya halartar taruka amma ba ta da damar kaɗa ƙuri'a.

Faransa ta yi alƙawarin amincewa da Falasɗinu a matsayin ƙasa nan gaba kaɗan, kuma idan Birtaniya ma ta bi sahu, Falasɗinu za ta samu goyon bayan ƙasashe huɗu daga cikin biyar da ke da matsayi na dindindin a kwamitin tsaro na MDD — wato China da Rasha da Faransa da Birtaniya da kuma Amurka, wacce ke da alaƙa mai ƙarfi da Isra'ila.

Tun daga tsakiyar shekarun 1990, Amurka ta amince da Gwamnatin Falasɗinu da Mahmoud Abbas ke jagoranta, amma har yanzu ba ta amince da ita a matsayin ƙasa cikakkiya ba.

Wasu shugabannin Amurka sun nuna goyon bayansu ga kafa ƙasar Falasɗinu a nan gaba, amma Donald Trump ba ya daga cikinsu.

A halin yanzu dai, Amurka ta fi nuna goyon bayanta ga Isra'ila.

Idan babu goyon bayan Amurka, wadda ke da alaƙa mai ƙarfi da Isra'ila, zai matuƙar wahala a samu yarjejeniyar zaman lafiya da za ta haifar da ƙasashe biyu.

Jerin ƙasashen da suka amince da kafa ƙasar Falasɗinawa

Me ya sa sai yanzu Birtaniya za ta amince da kafa ƙasar Falasɗinawa?

Gwamnatocin Birtaniya da dama sun taɓa magana kan amincewa da ƙasar Falasɗinu, amma a matsayin wani ɓangare na shirin zaman lafiya tare da kawayenta na yamma.

Amma abubuwan da ke faruwa yanzu da suka haɗa da fama da yunwa a Gaza da fushin da ke ƙaruwa game da hare-haren Isra'ila a Gaza da kuma sauyin ra'ayin jama'a a Birtaniya—duk sun yi tasiri wajen tilasta wa gwamnati ta yanzu ta sauya matsayi.

Sanan kuma ƴan majalisa da ministoci da dama sun matsa wa gwamnati lamba.

A makon da ya gabata a majalisa, an yi ta tambayar dalilin da ya sa Birtaniya ba ta amince da Falasɗinu a matsayin ƙasa ba har yanzu.

Ministan Lafiya Wes Streeting ya ce: ya kamata a yarda da Falasɗinu a matsayin ƙasa "kafin ta lalace gaba ɗaya."

Amma Birtaniya ba ta bi sahun Faransa da Ireland da Sifaniya da Norway kawai ba.

Firaminista Keir Starmer ya ɗaura alƙawarin amincewa da Falasɗinu a matsayin ƙasa da wasu sharudda wanda shi ne ko Isra'ila ta ɗauki matakai na kawo ƙarshen yaƙi a Gaza da kuma dakatar da yunkurin mamaye yankin Gaɓar Yamma da Kogin Jordan, da kuma shiga shirin zaman lafiya da zai samar da ƙasashe biyu ko kuma ta amince da ƙafa ƙasar Falasɗinu.

Amma gwamnatin Birtaniya ta san babu wani tabbaci cewa Netanyahu zai yarda da wannan shiri cikin makonni shida masu zuwa, domin sau da dama ya ce ba zai amince da kafa ƙasar Falasɗinu ba.

To amma amincewar Birtaniya tana gabatowa. Ko da ashe Netanyahu ya ƙi amincewa da sharuɗɗan da aka ba Isra'ila.

Sai dai kuma Birtaniya ta yau ba kamar ta shekarar 1917 ba ce – ikonta na tasiri ya ragu. Kuma ba a san ko hakan zai kawo sauyi ba.