Ni iki Trump yakoze gitandukanye na Obama ku bijyanye na Iran?

Perezida wa Amerika, Donald Trump, arashima amasezerano mashya hagati ya Amerika na Iran nk'intsinzi ikomeye ya dipolomasi n'umutekano ugereranije n'ibyagezweho mu gihe cya leta ya Barack Obama.

Umwungirije, JD Vance, yavuze kandi ko gahunda ya kirimbuzi ya Irani "yasenyutse burundu" kandi ko amasezerano azatuma Tehran itazongera kubaka ubushobozi bwo gukora intwaro za kirimbuzi.

Tumaze kubona ko umushinga w'amasezerano w'ingingo 14 uzatangazwa na Trump mbere y'uko kuwa gatanu bashyira umukono ku masezerano y'ubwumvikane.

Ariko se aya masezerano atandukanye gute n'ayabayeho mu 2015 ku gihe cya Barack Obama wahoze ari Perezida wa Amerika?

Kandi se intambara yamaze iminsi irenga ijana yageze ku ntego?

Itandukaniro ry'imyumvire hagati ya Obama na Trump kuri Iran

Itandukaniro ry'imyumvire hagati y'ubutegetsi bwa Amerika buriho ubu n'ubwabanjirije riragaragara.

Perezida wa Amerika uriho ubu, Donald Trump, yavuze ko amasezerano mashya hagati ya Washington na Tehran agamije kwemeza ko Iran itazongera guteza imbere ubushobozi bwa nikleyeri.

Muri iryo tangazo, Donald Trump yanenze cyane amasezerano ya kirimbuzi yo mu 2015 (JCPOA) yagenzurwaga na Barack Obama, avuga ko yahaye Iran amahirwe yo guteza imbere gahunda yayo ya kirimbuzi.

"Amasezerano ya Obama yari uburyo Iran yashoboraga kubona intwaro za kirimbuzi, hamwe n'amafaranga menshi, kandi yari imwe mu masezerano mabi kandi y'ubupfapfa yigeze gukorwa na Leta Zunze Ubumwe za Amerika. Ku rundi ruhande, amasezerano yacu ni inkingi ikomeye ibuza Irani kubona intwaro za kirimbuzi. Ni ibinyuranye rwose n'ibya Obama."

Iryo tangazo ryagaragaje ko Trump yahinduye burundu ibikubiye mu masezerano ya kirimbuzi yo mu 2015, azwi nka Joint Comprehensive Plan of Action (JCPOA), yari amasezerano hagati ya Iran n'ibihugu bikomeye ku isi agamije kubuza Tehran gukora intwaro za kirimbuzi kugira ngo ikurweho ibihano bimwe na bimwe by'ubukungu.

Mu masezerano yashyizweho umukono n'uwahoze ari perezida Barack Obama, Iran yemeye kugabanya ikungahazwa rya uranium kugeza kuri 3.67%, urwego rukwiriye gukoreshwa ibya gisivire ariko rutagenewe gukoreshwa mu gukora intwaro za nikleyeri.

Ariko Visi Perezida wa Amerika JD Vance avuga ko, mu masezerano azasinywa mu Busuwisi ku wa gatanu, gahunda ya nikleyeri ya Iran "yasheshwe burundu" kandi ko amasezerano mashya agamije kwemeza ko Tehran itazongera kongera kubaka ubushobozi bwa nikleyeri.

Ariko, irindi tandukaniro rigaragara ni ingano y'inyandiko.

Amasezerano ya JCPOA yuzuye yari afite amapaji 18, mu gihe amasezerano ya Trump, avugwa nk'amasezerano y'ubwumvikane, afite ipaji imwe n'igice gusa, nk'uko byatangajwe na Visi Perezida wa Amerika JD Vance.

Intambara yo kurwanya Iran yateje igihombo Leta Zunze Ubumwe za Amerika

Itandukaniro rikomeye Trump avuga ni uko ubu Amerika yagiye mu ntambara mbere yo kugera ku bwumvikane. Obama yashishikarizaga ikoreshwa rya dipolomasi mu gukemura intambara naho Trump yategetse ibitero kuri Iran none ubu avuga ko ibikorwa remezo bya nikleyeri by'igihugu byasenywe kandi ko ububiko bwa uranium bwarimbuwe cyangwa bwahishwe burundu.

Nk'uko Obama abivuga, kuri iyi nshuro intambara yo kurwanya Iran yatwaye Leta Zunze Ubumwe za Amerika amafaranga menshi kurusha ubutegetsi bwe, bwakoresheje uburyo bwa dipolomasi.

Irani yasubije igitero ku baturanyi bayo bamwe mu Burasirazuba bwo Hagati, harimo na Isiraheli, ibi bikaba byararushijeho guteza umutekano muke mu karere kari gasanzwe karangwamo amakimbirane.

Iran yanfunze umuhora wa Hormuz, inzira y'ingenzi yo kohereza peteroli na gaze mu bice bitandukanye by'isi. Iki gikorwa cyateje izamuka ry'ibiciro by'ingufu n'ifumbire mvaruganda ku masoko mpuzamahanga, ndetse kigira ingaruka ku bukungu bw'ibihugu byinshi.

Isano riri hagati y'amasezerano ya Trump na Obama

Nubwo Trump na Obama batandukanye muri politiki, amasezerano yombi afite uburyo asa ku ntego nyamukuru.

Yose ashingiye ku igenzura mpuzamahanga kugira ngo Iran idakora intwaro za nikleyeri.

Itandukaniro ni uko amasezerano ariho ubu atari amasezerano yuzuye ya nikleyeri.