Yn ogystal â'r nerfusrwydd ar y llwyfan, mae'n bosib ffeindio ffyrdd eraill i gael y curiad calon i gyflymu ar y maes!

Ffynhonnell y llun, Llun cyfrannydd

Fis Mai 1976 cynhaliwyd Eisteddfod yr Urdd ym Mhorthaethwy, Ynys Môn.

Hanner canrif yn ddiweddarach, mae criw y ddawns flodau'r flwyddyn honno wedi dod at ei gilydd i ail-greu llun arbennig.

Darllenwch yr hanes yma.

Ffynhonnell y llun, Llun cyfrannydd

Dywedodd Francesca Sciarrillo, un o feirniaid Medal y Dysgwyr ac Medal Bobi Jones, ei bod yn "gwybod o brofiad faint mae'r cystadlaethau yma'n gallu newid bywydau siaradwyr newydd ifanc".

"Mae'r cyfle i rannu ein straeon a chariad o ddysgu'r iaith Gymraeg ar lwyfan cenedlaethol fel hyn yn amhrisiadwy," meddai.

"Mae wedi bod yn fraint wirioneddol i ddod i 'nabod y cystadleuwyr i gyd eleni: pob un yn llysgenhadon arbennig i'r iaith Gymraeg.

"Mae wedi bod yn bleser i ddysgu mwy am sut mae'r Gymraeg yn chwarae rhan holl bwysig yn eu bywydau oherwydd eu hymdrechion i'w dysgu. Llongyfarchiadau enfawr i bawb sydd wedi cystadlu eleni."

Urdd Gobaith Cymru

Derek Evans o Lannerch-y-medd, Ynys Môn, ydy enillydd Tlws John a Ceridwen Hughes Uwchaled eleni.

Cafodd y wobr ei rhoi iddo yn Eisteddfod Sir Ynys Môn, oedd yn cael ei chynnal yn Ysgol Syr Thomas Jones, Amlwch.

Derbyniodd Derek y wobr am wirfoddoli'n gyson gyda'r Urdd ar Ynys Môn a thu hwnt ers bron i 50 mlynedd.

Ffynhonnell y llun, Urdd Gobaith Cymru

Eleni hefyd mae e'n aelod o'r pwyllgor gwaith.

Caiff y tlws ei roi gan yr Urdd yn flynyddol i wirfoddolwyr sydd wedi gwneud cyfraniad sylweddol i fywyd ieuenctid Cymru.

Bydd y seremoni yn cael ei chynnal ddydd Mercher ar Lwyfan y Canlyniadau am 10:00.

Gallwch ddarllen mwy am hanes Derek Evans yma.

Mae Ysgol Gymraeg Bro Morgannwg wedi dod o hyd i fan ar y maes ble mae digon o le iddyn nhw ymarfer y ddawns stryd - ac am le!

Yr haul yn tywynnu a mynyddoedd Eryri yn y cefndir.

Urdd Gobaith Cymru

• Dydd Sadwrn: Dysgwyr, Dawnsio Disgo, ADY
• Dydd Sul: Aelwydydd
• Dydd Llun: Uwchradd bl10 a dan 19
• Dydd Mawrth: Uwchradd bl7,8,9 ac offerynnol bl10 a dan 25
• Dydd Mercher: Adrannau, Uwchradd offerynnol bl7,8,9
• Dydd Iau: Cynradd (Cân actol a Pherfformiad theatrig i ysgolion ac Adrannau)
• Dydd Gwener: Cynradd

Mae Rhian Sinnott yn berchennog siop yn Llangefni ac wedi bod yn gwerthu baneri a nwyddau i gasglu arian at yr Eisteddfod.

Dywedodd: "Mae o wedi bod yn grêt, 'da ni gyd wedi edrych ymlaen at yr Eisteddfod ac i weld pawb yn dod i Ynys Môn.

"Mae pobl wedi bod yn addurno a dod i nôl eu pethau o'r siop - y bunting ac ati. Mae 'na gyffro yn bendant."

Ychwanegodd: "Mae 'na alw mawr wedi bod amdanyn nhw, 'dw i'n siŵr mod i'n breuddwydio coch gwyn a gwyrdd.

"Mae o fatha cymuned, pawb yn dod at ei gilydd a phawb yn croesawu'r Urdd i'r ynys, mae'n grêt."

Mae Esa, 7 oed, o Ysgol Bro Idris, Dinas Mawddwy, yn dathlu ar ôl ennill cystadleuaeth y llefaru unigol i ddysgwyr - ddwy flynedd yn unig ers iddo ddechrau siarad Cymraeg!

Llongyfarchiadau Esa.

Mae Adran yr Urdd newydd sbon wedi cael ei sefydlu ym Môn yn sgil ymweliad yr Eisteddfod â'r ynys - Adran Lligwy.

Elfed Morgan Morris yw un o'r rhai sydd wedi bod yn hyfforddi'r aelwyd.

"Mae'r Eisteddfod yma o'r diwedd, a 'da ni wedi bod yn edrych ymlaen drwy'r flwyddyn gron am y diwrnod mawr o agor," meddai.

"Fel ysgol - Ffederasiwn Gwel y Glannau - 'da ni wedi bod yn andros o weithgar, nid yn unig yn cystadlu fel ysgol, ond hefyd yn sefydlu adran newydd, sef adran Lligwy."

"Bwriad yr adran newydd yw rhoi cyfle y tu allan i oriau ysgol i fwynhau cerddoriaeth, drama a dawns yn sŵn y Gymraeg," ychwanegodd.

"Mae o wedi bod yn hwb i ni fel ysgol, i feddwl am gyfleoedd newydd i'n disgyblion ni, ac oherwydd y niferoedd sydd wedi dangos diddordeb eleni, mi fyddwn ni'n parhau y flwyddyn nesaf."

Wrth grwydro'r maes mae Cymru Fyw wedi dod o hyd i Rhys Meirion ac mae wrthi'n perfformio un o'i ganeuon sydd wedi cael ei hysbrydoli gan ei daith i Batagonia.

Mae dros 150 o blant oed cynradd, o bob cwr o'r ynys, wedi bod yn ymarfer yn brysur i lwyfannu'r sioe arbennig hon a fydd i'w gweld yn y Pafiliwn Gwyn, nos Lun.

Mae Dilyn Sgwarnog yn sioe sy'n ailddychmygu stori Gwen, merch Ifan Gruffydd, ac yn plethu gwahanol chwedlau o Ynys Môn.

Ynddi mae negeseuon oesol am obaith a pherthyn, a hynny yn wyneb profiadau anodd fel galar a cholled.

Mae cyfeiriadau hefyd at heriau ein byd cyfoes - fel rhaniadau cymdeithasol, erledigaeth a senoffobia.

Ffynhonnell y llun, Urdd Gobaith Cymru

Pwy yw'r criw y tu ol i'r sioe?

Cyfarwyddwr - Lois Postle

Cyfarwyddwr Cerdd - Nia Efans

Sgript - Gareth Evans-Jones

Cyfansoddi caneuon - Nia Efans a Rhydian Meilyr

Eisteddfod yr Urdd

Mae sawl cyfweliad gydag enillwyr ifanc Eisteddfod yr Urdd ar hyd y blynyddoedd wedi denu cryn sylw.

Yn 2024 yn Eisteddfod Genedlaethol yr Urdd Maldwyn doedd Ruby o Lanelli ddim yn gallu cuddio ei hapusrwydd ar ôl ennill yn cystadlu yng nghategori llefaru unigol Blwyddyn 5 a 6 i ddysgwyr.

Y gyflwynwraig Mari Lovgreen oedd y cyntaf i sgwrsio gyda Ruby ar ôl ei buddugoliaeth ac ydy mae Mari yn ôl eto eleni.

Nos Fercher daeth Pwyllgor Gwaith Eisteddfod yr Urdd Ynys Môn i'r maes am y tro cyntaf.

"Dwi'n gobeithio bod y maes wedi eu plesio, ac roedd o'n hyfryd eu gweld nhw i gyd yn gwenu wrth grwydro'r safle," medd Llio Maddocks, Cyfarwyddwr Celfyddydau yr Urdd.

"Mae ein gwirfoddolwyr yn Ynys Môn wedi bod yn anhygoel, o dan arweiniad y Cadeirydd, Manon Wyn Williams.

"Maen nhw wedi bod yn gefn i ni fel staff ers dros dair blynedd, yn codi arian ac yn sicrhau fod pob plentyn ar yr ynys, ac yng Nghymru gyfan yn cael y cyfle i fwynhau'r Eisteddfod.

"Mae'r Urdd yn gwbl ddibynnol ar ein gwirfoddolwyr, a fedra i ddim diolch digon i bob un sy'n ein helpu i gynnal yr ŵyl."

Ffynhonnell y llun, Urdd Gobaith Cymru

Eisteddfod yr Urdd

Katie Baddiley yn wreiddiol o Nottingham ond sydd bellach yn byw yng Nghaernarfon sydd wedi ennill Medal Bobi Jones Eisteddfod Yr Urdd 2026

Mewn cystadleuaeth o safon anhygoel, gyda 7 ymgeisydd a ‘phob un yn ysbrydoliaeth’ yn ôl y beirniad, Katie ddaeth i’r brig, o drwch blewyn.

Dechreuodd Katie ddysgu Cymraeg yn 2023 pan symudodd i Fangor i astudio yn y Brifysgol. Mae'n Swyddog Cymorth Cymunedol yr Heddlu (PCSO) ac yn gweithio drwy gyfrwng y Gymraeg yn Nyffryn Nantlle.

Mae hi wedi newid cyfrwng iaith ei bywyd yn llwyr mewn amser byr, ac yn awyddus i helpu dysgwyr eraill ar eu taith.

Dywedodd: “Dwi’n teimlo’n gryf y dylai unrhyw un sy’n gweithio mewn ardal Gymraeg efo’r cyhoedd ddangos parch drwy ymdrechu i siarad Cymraeg gyda nhw.

“Dwi wedi bod yn ddigon ffodus i fynychu cwrs yn Nant Gwrtheyrn ac i ddysgu Cymraeg drwy fy ngwaith. Dwi’n mwynhau canu yn y Gymraeg gyda Chôr Heddlu Gogledd Cymru. Hoffwn fagu plant sy'n rhugl yn y Gymraeg un diwrnod ac efallai ysgrifennu colofn yn y Gymraeg yn fy mhapur bro lleol.”

Dyfarnwyd Caitlin Brunt o’r Drenewydd yn ail a Georgia Jones o Wrecsam yn drydydd.

Mae Medal Bobi Jones yn cael ei rhoi i unigolyn 19-25 oed, sy'n dangos sut maen nhw'n defnyddio'r iaith o ddydd i ddydd drwy ateb cwestiynau am eu rhesymau dros ddysgu'r iaith, yr effaith mae dysgu'r Gymraeg wedi cael ar eu bywyd, a'u gobeithion ar gyfer y dyfodol.

Ffynhonnell y llun, urdd Gobaith Cymru

Eisteddfod yr Urdd

Caerwyn Saunders sydd wedi ennill Medal y Dysgwyr Eisteddfod yr Urdd 2026.

Mae Caerwyn yn ddisgybl yn Ysgol Gyfun Treorci ac yn aelod brwd o’r Urdd sy’n gwirfoddoli ac yn cystadlu yn aml mewn Eisteddfodau. Mae’n Gadeirydd y Criw Cymraeg yn yr ysgol, ac yn falch iawn o fod yn llysgennad ysgol i’r Coleg Cymraeg Cenedlaethol.

Dywedodd: “Mae’r Urdd wedi agor drws i fyd hollol newydd i fi a dwi wedi bod yn lwcus i gael fy ysbrydoli gan athrawon anhygoel bob dydd yn yr ysgol yn Nhreorci, yn enwedig Mrs James, sy’n rhoi popeth er mwyn codi statws y Gymraeg yn yr ysgol. Hoffwn fod yn athro Cymraeg yn y dyfodol – i ysbrydoli eraill i gadw’r iaith yn fyw.

“Mae’r Gymraeg yn perthyn i bawb – a dyma’r neges dwi’n benderfynol o’i lledaenu.”

Dyfarnwyd Jayden Reaney o Gaer yn ail ac Effie Capstick o Gaergybi yn drydydd.

Mae Medal y Dysgwyr yn cael ei rhoi i berson ifanc rhwng Blwyddyn 10 a dan 19 oed, sy'n gallu dangos sut maen nhw'n defnyddio'r iaith o ddydd i ddydd yn yr ysgol, coleg, neu'r gwaith ac yn gymdeithasol.

Rhoddir Medal Bobi Jones gan Aelwyd / Capel Cildwrn a rhoddir Medal y Dysgwyr gan Bwyllgor Cronfa Eisteddfod Genedlaethol 1957.

Ffynhonnell y llun, Urdd Gobaith Cymru

TewTewTennau sydd wrthi'n diddanu'r gynulleidfa

Ar draws yr ynys mae nifer o bentrefi a threfi wedi bod wrthi yn ddygn yn paentio'n goch, gwyn a gwyrdd.

Ffynhonnell y llun, Llun cyfrannydd

Ffynhonnell y llun, Llun cyfrannydd

Ffynhonnell y llun, Llun cyfrannydd

Ffynhonnell y llun, Llun cyfrannydd

Eisteddfod yr Urdd

Prif seremoni'r dydd yw cyflwyno Medal y Dysgwyr ar gyfer pobl ifanc 10–19 oed, a Medal Bobi Jones ar gyfer dysgwyr rhwng 19 a 25 oed.

Nod y ddwy gystadleuaeth yw gwobrwyo unigolyn sydd:

• wedi ymrwymo i ddysgu Cymraeg
• yn ymfalchïo yn ei G/Chymreictod
• yn gallu cynnal sgwrs yn y Gymraeg

Ffynhonnell y llun, Urdd Gobaith Cymru

Ffynhonnell y llun, Urdd Gobaith Cymru

Ffynhonnell y llun, Urdd Gobaith Cymru

Does yna'r un 'Steddfod yn gyflawn heb ymweliad gan Mistar Urdd.

Eleni fe ddathlodd ei ben-blwydd yn 50 a bu cryn ddathlu ar draws Cymru.

Ffynhonnell y llun, Casgliad y Werin

Ar 20 Chwefror, 1976, y daeth y cymeriad bach coch, gwyn a gwyrdd i fodolaeth, ac mae nawr wedi bod yn ffefryn gyda phlant Cymru ers hanner canrif.

Ffynhonnell y llun, Getty Images

Ac ydy mae e wedi cyrraedd Ynys Môn!

Ffynhonnell y llun, Yr Urdd