အောက်ဆီဂျင်ကိစ္စ နိုင်ငံရေးအရ အမြတ်မထုတ်ဖို့ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်ပြော

တိုက်ရိုက် ထုတ်လွှင့်ချက်

1. ၁၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၁မြိတ်မှာ မေလအတွက် လျှပ်စစ်မီတာမဆောင်သေးသူ ၃၀၀၀ နီးပါးအထိရှိနေ

   တနင်္သာရီတိုင်း၊ မြိတ်မြို့မှာ မေလ အတွက် လျှပ်စစ်မီတာခ မပေးဆောင်သေးတဲ့ မြို့ခံ ၃၀၀၀ နီးပါးအထိရှိနေတယ်လို့ မြိတ်မှာ လျှပ်စစ်ဓာတ်အားဖြန့်ဝေပေးနေတဲ့ ပုဂ္ဂလိကကုမ္ပဏီဘက်က သိရပါတယ်။

   မေလအတွက် မီတာမဆောင်သူတွေကို လျှပ်စစ်ဓာတ်အားသုံးစွဲခကို ဇွန်လ (၂၅) ရက်နောက်ဆုံးထားပေးဖို့ ဓာတ်အားဖြန့်နေတဲ့ Petro and Trans ကုမ္ပဏီက သုံးစွဲသူတွေဆီကို အကြောင်းကြားစာ ပေးပို့ခဲ့တာနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ဘီဘီစီက မေးမြန်းချိန် ကုမ္ပဏီဘက်က အခုလိုပြောလာတာပါ။

   အကြောင်းကြားစာပေးပို့ခံရတဲ့ လျှပ်စစ်ဓာတ်အားသုံးစွဲသူ မြို့ခံတချို့ကတော့ မြိတ်မှာ ဒီလို နို့တစ်(အကြောင်းကြားစာ)ပို့ပြီး မီတာခတောင်းတာ ပထမဆုံးလို့ ဘီဘီစီကို ပြောပါတယ်။

   ဒါပေမဲ့ ကုမ္ပဏီဘက်ကတော့ သုံးစွဲသူတွေ မီတာခမပေးဆောင်သေးရင် ဘယ်နေ့ဘယ်ရက်နောက်ဆုံးထားဆောင်ဖို့ သီတင်း ၂ ပတ်ကြိုပြီးအကြောင်းကြားတာ အရင်လတွေကတည်းက ဖြစ်တယ်လို့ ပြောပါတယ်။

   စစ်ကောင်စီက အာဏာသိမ်းမှုနောက်ပိုင်း ဧပြီလကုန်ပိုင်းလောက်ကစလို့ လူထုဆီကို လျှပ်စစ်ဓာတ်အားသုံးစွဲခ မီတာစာရွက်တွေ ပေးပို့ခဲ့သလို မီတာ မဆောင်ရင် မီးဖြတ်မယ်ဆိုပြီး နိုင်ငံပိုင်သတင်းစာတွေကနေ ထည့်ကြေညာတဲ့ထိ ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။

   တဖက်မှာလည်း နိုင်ငံတဝန်း မီတာမဆောင်၊ အခွန်မဆောင်တဲ့လူထုလှုပ်ရှားမှုက ဆက်ရှိနေချိန်မှာပဲ မြိတ်မြို့မှာလည်း မီတာ မဆောင်သူတွေရှိနေတာပါ။

   ဒါပေမဲ့မြိတ်မြို့မှာ နိုင်ငံတော်ကလျှပ်စစ်ဖြန့်ဝေတာမဟုတ်ဘဲ လက်ရှိ လုပ်ကိုင်ခွင့်ရနေတဲ့ ပုဂ္ဂလိကကုမ္ပဏီ Petro and Trans က မီးစက်တွေနဲ့ လျှပ်စစ် ဖြန့်ဝေနေတာဖြစ်ပါတယ်။

2. ၁၀ ဇူလိုင် ၂၀၂၁အာဏာသိမ်းပြီးငါးလကျော်အကြာ ရပ်ကျေးအုပ်ချုပ်ရေးမှူးတွေအခြေအနေ ဘယ်လိုရှိနေလဲ

3. ၁၀ ဇူလိုင် ၂၀၂၁စစ်အာဏာရှင် တော်လှန်ရေးနဲ့ အမျိုးသမီးအခွင့်အရေး မန္တလေး အမျိုးသမီးသပိတ်စစ်ကြောင်း

   အမျိုးသမီးတွေမပါရင် ဒီတိုက်ပွဲမအောင်နိုင်ဘူးဆိုတဲ့ ကြွေးကြော်သံတွေနဲ့ လူထုလှုပ်ရှားမူတစ်ခုကို ဒီကနေ့ ညနေပိုင်းမှာ မန္တလေးမြို့ကလူငယ်အမျိုးသမီးတွေက ဦးဆောင်ပြုလုပ်ခဲ့ပါတယ်။

   အမျိုးသမီးအင်အား ၅ဝ လောက်ပါတဲ့ ဒီလူထုလှုပ်ရှားမူမှာ ကျောင်းသားလူငယ်အမျိုးသမီးတွေ ၊ဆရာဝန်အမျိုးသမီးတွေ ၊ အမျိုးသမီးရှေ့နေတွေနဲ့အတူ ဒီဇိုင်နာတွေအပြင် အိမ်ရှင်မတွေနဲ့ လိင်စိတ်ခံယူမူကွဲပြားတဲ့ LGBT လူငယ်တွေလည်းပါဝင်တယ်လို့ သပိတ်စစ်ကြောင်းကို ဦးဆောင်တဲ့အမျိုးသမီးတွေက ပြောပါတယ် ။

   "အခုဆိုရင်လည်း လမ်းပေါ်ထွက်ရင် အဖမ်းခံရနိုင်ရုံမက အပစ်ပါခံရနိုင်တဲ့ အခြေနေရှိတယ်ဆိုတာသိပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ကျဉ်းထဲကြပ်ထဲကြားကပဲ အမျိုးသမီးတွေရဲ့ ပါဝါကို ပြရမယ်ဆိုပြီး စစ်အာဏာရှင်ကို ဆန့်ကျင်ဆန္ဒပြရင်း ခေတ်အဆက်ဆက်အမျိုးသမီးတွေက အဖိနှိပ်ခံဖြစ်တယ်ဆိုတာတွေကိုပါ တိုက်ထုတ်ဖို့ အခုလို သပိတ်စစ်ကြောင်းတွေ ထ ွက်ဖြစ်တာပါ " လို့ သပိတ်စစ်ကြောင်းမှာ ဦးဆောင်ပါဝင်တဲ့ လူငယ်အမျိုးသမီးက ဘီဘီစီကို ပြောပါတယ်။

   လူငယ်အမျိုးသမီးတွေ ဦးဆောင်ပါဝင်ခဲ့တဲ့ ဒီသပိတ်စစ်ကြောင်းကိုတော့ ပျောက်ကြားလူထုလှုပ်ရှားမူပုံစံနဲ့ကြွေးကျော်ဆန္ဒပြခဲ့တာဖြစ်ပြီး ဖြိုခွဲဖမ်းဆီးခံရတာလည်း မရှိပဲ အောင်မြင်စွာလုပ်နိုင်ခဲ့တယ်လို့ သပိတ်စစ်ကြောင်းမှာပါဝင်သူတွေက ဆိုပါတယ် ။

4. ၁၀ ဇူလိုင် ၂၀၂၁ကိုဗစ်ကူးစက်သူ အသစ် ၄၃၇၇ ဦး၊ သေဆုံးသူ ၇၁ ဦး ရှိ

   ကိုဗစ်ကူးစက်မှုအသစ် လေးထောင်ကျော်လာတာ သုံးရက်ဆက် ရှိပြီဖြစ်ပြီး ဒီကနေ့ ကူးစက်သူ အသစ် ၄၃၇၇ ဦး နဲ့ သေဆုံးသူ ၇၁ ဦး ရှိတယ်လို့ ကျန်းမာရေးနဲ့ အားကစားဝန်ကြီး ဌာနက ထုတ်ပြန်ပါတယ်။

   အခုချိန်ထိ မြန်မာနိုင်ငံမှာ စုစုပေါင်း ကူးစက်သူ ၁၈၈,၇၅၂ ဦး ရှိပြီး သေဆုံးသူ ၃,၇၅၆ ဦး ရှိပြီ ဖြစ်ပါတယ်။

   ကူးစက်မှု များပြားနေလို့ လူနာနဲ့ ဆရာဝန် အချိုး အလွန်အမင်း ကွာဟမှုကို ပြင်ပဆေးခန်းတွေနဲ့ ပြင်ပမှာ ဆေးကုသနေတဲ့ ဆရာဝန်တွေကို ကန်ထရိုက်စနစ်နဲ့ ဖြည့်ဆည်းဖို့ စီမံနေတယ်လို့ စစ်ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်က မနေ့က ကိုဗစ်ရောဂါကာကွယ် ထိန်းချုပ်ကုသရေးဆိုင်ရာ အစည်းဝေးမှာ ပြောသွားပါတယ်။

   လတ်တလောမှာတော့ ကူးစက်မှု များပြားလာတာနဲ့အတူ ကိုဗစ်ကူးစက်သူနဲ့ သံသယလူနာတွေ ကုသမှု ခံယူရမယ့်နေရာ အခက်အခဲနဲ့ အောက်ဆီဂျင် လိုအပ်မှုတွေမြင့်မားနေပြီး Stay at home သတ်မှတ်ထားတဲ့ မြို့နယ်နဲ့ဒေသလည်း ၄၅ ခုအထိ ရှိနေပါပြီ။

5. ၁၀ ဇူလိုင် ၂၀၂၁ထောက်ကြန့် ပစ်ခတ်မှု နာရီအတော်ကြာခဲ့တယ်လို့ မျက်မြင်ပြော

   ရန်ကုန်တိုင်း ထောက်ကြန့် မှာ ရှိတဲ့ မြောက်ဥက္ကလာ လမ်းဆုံ ၊ အမှတ် ၃ လမ်းခွဲနားမှာ ရှိတဲ့ Hotel Together အနီးက ခြံတခြံကို စစ်ကောင်စီ တပ်တွေ အင်အား အတော်များများနဲ့ ၀င်ရောက် ရှာဖွေပစ်ခတ်ခဲ့တယ်လို့ မျက်မြင် တွေ့ရသူ တယောက်က ပြောပါတယ်။

   ပစ်ခတ်မှုဟာ ဇူလိုင်လ ၁၀ရက် ညနေ ၅နာရီ ၀န်းကျင်ကနေ နာရီပိုင်း အတော်ကြာ အထိ ဖြစ်ပွားခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

   ကနဦးပိုင်းမှာတော့ လမ်းပေါ်မှာ လူငယ်နှစ်ယောက်ကို ၀မ်းလျားမှောက်ခိုင်းထားတာ တွေ့ရပြီး နောက်ပိုင်း ပြန်လွှတ်ပေးလိုက်တာ တွေ့ရတယ်လို့ သူက ပြောပါတယ်။

   ည ၇နာရီကျော် လောက်မှာတော့ ပစ်ခတ်သံတွေ ငြိမ်သွားပြီး အဲဒီနားတ၀ိုက်မှာ ကားအသွားအလာ မရှိတော့တာကြောင့် စစ်ကောင်စီ တပ်တွေက လမ်းပိတ်ဆို့ထားလိုက်ပြီလို့ ထင်ကြောင်း သူက ရှင်းပြပါတယ်။

   ပစ်ခတ်သံတွေဟာ တဖက်ထဲက ပစ်ခတ်သံတွေ ဖြစ်ပြီး နှစ်ဖက် အပြန်အလှန် ပစ်ခတ်သံမျိုး မကြားရဘူးလို့ အနီးတ၀ိုက် နေထိုင်သူတွေက ပြောပါတယ်။

   လူမှုကွန်ရက်ပေါ်တွင် ရေးသားထားချက်တွေ အရ နွယ်ခွေက Princess KTV မှာ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေး တပ်တွေ ရှိတယ်လို့ ဆိုကာ စစ်ကောင်စီ တပ်တွေ ၀င်ရောက်စီးနင်းခဲ့ရာမှာ တယောက်သေဆုံးတယ်လို့ ဖော်ပြကြပေမယ့် ဘီဘီစီ အနေနဲ့ မျက်မြင်တွေရဲ့ အတည်ပြုချက် မရခဲ့ပါဘူး.

   မနေ့ ဇူလိုင်လ ၉ရက်နေ့ကလည်း မင်္ဂလာဒုံက လျှပ်စစ်ရုံးမှာ မနက်ပိုင်းအချိန်မှာ ပေါက်ကွဲမှု ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။

6. ၁၀ ဇူလိုင် ၂၀၂၁ဝန်ကြီးချုပ်ဦးညီပုကို ပုဒ်မ ၅၀၅ (ခ) နဲ့ စွဲချက်တင်

   ရခိုင်ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်ဦးညီပုကို ပုဒ်မ ၅၀၅ (ခ) နဲ့ ဇူလိုင် ၉ ရက်နေ့မှာ စစ်တွေတရားရုံးက စွဲချက်တင်အမိန့်ချလိုက်တယ်လို့ ဦးညီပုရဲ့ရှေ့နေ တရားလွှတ်တော်ရှေ့နေ ဦးအောင်စံမင်းက ဘီဘီစီကိုပြောပါတယ်။

   အာဏာသိမ်းပြီးနောက် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် NLD က ထုတ်ပြန်ခဲ့တဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်နှစ်စောင်နဲ့ပတ်သက်ပြီး နိုင်ငံကိုမတည်ငြိမ်အောင် လှုံ့ဆော်တယ်ဆိုပြီး ပါတီဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင်အဖွဲ့ဝင်တစ်ယောက်အနေနဲ့ ဒီပုဒ်မနဲ့ စွဲဆိုခံရတာဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

   စွဲဆိုထားတဲ့အမှုနဲ့ပတ်သက်လို့ တရားလိုနဲ့ တရားလိုသက်သေတွေကို စစ်ဆေးမှုတွေပြုလုပ်အပြီး မနေ့ကရုံးချိန်းမှာ အခုလိုစွဲချက်တင်သင့်ကြောင်း မြို့နယ်တရားရုံးကအမိန့်ချက်မှတ်လိုက်တာဖြစ်ပါတယ်။ အခုလို စွဲချက်တင်သင့်ကြောင်းအမိန့်ချမှတ်ခဲ့ပြီး တရားခံအဖြစ်အမှုရင်ဆိုင်နေရတဲ့ ဝန်ကြီးချုပ် ဦးညီပုကို တရားရုံးဘက်က မေးမြန်းရာမှာတော့ ကာယကံရှင်ဖြစ်တဲ့ ဦးညီပုက သူ့မှာအပြစ်မရှိဘူးလို့ ငြင်းဆိုခဲ့ကြောင်း ရှေ့နေ ဦးအောင်စံမင်းက ပြောပါတယ်။ ဖခင်ဖြစ်သူ စွဲချက်အမိန့်ချခံရတဲ့အပေါ် မိသားစုတွေအနေနဲ့ ပြောစရာမရှိပေမယ့် အမြန်ဆုံးပြန်လည်လွတ်မြောက် စေချင်တယ်လို့ သမီးဖြစ်သူ ဒေါ်ကြည်ကြည်ဦးကပြောပါတယ်။

   "မနေ့က ၉ ရက်နေ့က စွဲဆိုထားတဲ့ ၅၀၅ (ခ) အရ စွဲချက်တင်တဲ့အမိန့်ချတယ်။ ဦးညီပုအနေနဲ့ ဒီဟာနဲ့ပတ်သက်လို့ အပြစ်ရှိလာမရှိလားမေးတယ်။ ဦးညီပုက သူ့မှာအပြစ်မရှိဘူးလို့ ငြင်းဆိုတယ်။ ပြီးတော့ သက်သေတွေကိုထပ်ပြီးတော့ စစ်ဆေးဖို့ရှိလားလို့မေးတော့ တရားလိုဦးကျော်သိန်းအပါအဝင် သုံးယောက်ကို ထပ်စစ်ဖို့အတွက် တင်ပြခဲ့တာရှိပါတယ်"လို့ ရှေ့နေဦးအောင်စံမင်းက ပြောပါတယ်။

   ဦးညီပုရဲ့ ဒီအမှုကို စစ်တွေမြို့နယ် ၊ ဒုတိယမြို့နယ်အုပ်ချုပ်ရေးမှူး ဦးကျော်သိန်းက တရားလိုပြုစွဲဆိုထားတာဖြစ်ပြီး အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးဌာနဝန်ထမ်းတချို့နဲ့ ကျေးရွာအုပ်ချုပ်ရေးမှူးတချို့အပါအဝင် တရားလိုသက်သေငါးဦးရှိပြီး အဲ့ဒီထဲက တရားလိုအပါအဝင် သုံးဦးကိုဦးညီပုရဲ့ရှေ့နေတွေဘက်က ထပ်ပြီးတော့စစ်ဆေးဖို့ တရားရုံးကိုတင်ပြလျှောက်ထားခဲ့ကြတာဖြစ်ပါတယ်။ အဲ့ဒီလျှောက်ထားချက်နဲ့ပတ်သက်လို့ လာမယ့် ဇူလိုင်လ ၂၂ ရက်နေ့မှာ တရားလိုဖြစ်တဲ့ စစ်တွေမြို့နယ် ဒုတိယမြို့နယ် အုပ်ချုပ်ရေးမှူး ဦးကျော်သိန်းနဲ့ သက်သေနှစ်ဦးတို့ကို စစ်ဆေးသွားဖို့ရှိနေပါတယ်။

7. ၁၀ ဇူလိုင် ၂၀၂၁လှည်းကူးမှာ တစ်အိမ်တက်ဆင်း မီတာလိုက်ကောက်၊ မဆောင်ရင်မီးဖြတ်မယ်လို့ ဆို

   ရန်ကုန်တိုင်း၊လှည်းကူးမြို့နယ်မှာ မနေ့က (ဇူလိုင်၉ရက်) က မြို့ပေါ်ရပ်ကွက်တွေနဲ့ ကျေးရွာများက နေအိမ်တွေကို မီတာဆောင်ဖို့နဲ့အရင်လတွေက မဆောင်ရသေးတဲ့မီတာကြွေးကျန်ကို တစ်အိမ်တက်ဆင်း လိုက်လံကောက်ခံနေတယ်လို့ ကိုယ်တိုင်ကြုံတွေ့ခဲ့ရတဲ့ဒေသခံတွေက ပြောပါတယ်။

   "မနေ့က အိမ်အထိလာကောက်တာ၊ ဝါးလုံးပါပါတယ်(မီးဖြတ်ဖို့) ။ မဆောင်တဲ့အိမ် မီးဖြတ်မယ်ဆိုပြီး တစ်အိမ်တက်တစ်အိမ်ဆင်းလိုက်ကောက်တာ၊ သူပြောတာက ၁လပိုင်း၂ လပိုင်းအတွက်ရယ်။ ဒဏ်ငွေလေးထောင်ရယ်ပေးရမယ်တဲ့၊ အဲ့ဒါနဲ့ တစ်ခါတည်းပေးလိုက်ရတယ်" လို့ ကိုယ်တိုင်တွေ့ကြုံရတဲ့ ဒေသခံတစ်ဦးကပြောပါတယ်။

   မီတာခကောက်ခံမှုမလာသေးတဲ့နေရာအချို့ကိုမေးမြန်းတဲ့အခါတော့ လာကောက်ခံရင်လည်း မဆောင်ဖို့တွေးထားတယ်လို့ ဒေသခံတချို့ကပြောပါတယ်။ " လာတော့မလာသေးဘူး။ ဖြတ်တော့လည်းဖြတ်ပေါ့၊ တခြားနည်းစဉ်းစားရမှာပေါ့ ၊ ဆောင်ဖို့ကိုလုံးဝမတွေးထားဘူး "လို့ဒေသခံတစ်ဦးက ပြောပါတယ်။

   ပြီးခဲ့တဲ့ ဇူလိုင် ၆ ရက်ကစလို့ ရန်ကုန်အပါအဝင် နိုင်ငံတဝန်းက ဒေသတချို့မှာ နေအိမ်တွေထံ အိမ်တိုင်ရာရောက် လိုက်လံပြီးမီတာခတွေပေးဆောင်ကြဖို့ဆော်သြတာ၊ မီတာခကြွေးကျန်တွေကို တစ်အိမ်တက်ဆင်း လိုက်လံကောက်ခံတာ၊ မပေးဆောင်တဲ့အိမ်တွေကို မီးဖြတ်တာတွေ ပြုလုပ်ခဲ့ပါတယ်။

8. ၁၀ ဇူလိုင် ၂၀၂၁နမ့်ဆန်မှာ ရေမီတာ မဆောင်လို့ စည်ပင်နဲ့လူထု ညှိနှိုင်းနေရ

   ရှမ်းပြည်နယ်၊ နမ့်ဆန်မြို့မှာ မြို့နယ်စည်ပင်က ရေမီတာစာရွက်တွေနဲ့ အခွန်ဆောင်ဖို့ လိုက်ကောက်ခဲ့ပေမဲ့ လူထုက မဆောင်လို့ စည်ပင်နဲ့ လူထု ဒီနေ့ ဇူလိုင်လ ၁၀ ရက်မှာ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးရတဲ့အထိဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။

   ''မီတာလာခလာရောက်တဲ့သူတွေက မဆောင်သူတွေကို ရေဖြတ်ပစ်မယ့်ပုံစံမျိုး အပြင်မှာခြိမ်းခြောက်ပြောနေတာမျိုးရှိတယ်။ ဒီနေ့ ဦးစီးနဲ့ကိုယ်တိုင်သွားတွေ့တယ်။ တွေ့တော့ သူပြောတာက ကျမတို့လို မပေးတဲ့သူတွေရှိနေလို့ ပေးတဲ့သူတွေက သူတို့ဆီကနေ ပိုက်ဆံလာပြန်တောင်းနေတယ်တဲ့။ စောဒကတက် တိုင်တန်းတာတွေကို ရှင်းနေရတယ်ပေါ့။ ဒါ့ကြောင့် ကျမတို့ကို ခေါ်ပြီး မီတာဆောင်ဖို့ အကူအညီတောင်းတယ်ဆိုတဲ့ပုံစံမျိုးပြောလာတယ်''လို့ ဒီနေ့ မနက်ပိုင်းမှာ စည်ပင်ရုံးကို သွားခဲ့တဲ့မြို့ခံတစ်ဦးက ပြောပါတယ်။

   နမ့်ဆန်မှာ ရေမီတာခကို ၃ လတစ်ကြိမ်စုကောက်လေ့ရှိပါတယ်။

   ဖေဖော်ဝါရီလထဲ ရေမီတာခကောက်ဖို့ စီစဉ်ခဲ့ပေမဲ့ အာဏာသိမ်းမှုဖြစ်ခဲ့လို့ အခုတစ်ကြိမ် ရေမီတာခ လာကောက်ချိန်မှာ ၆ လ နီးပါးစာဖြစ်သွားပြီး မြို့ခံတချို့ဆို ရေမီတာခ ၇ သောင်းနီးပါးအထိ ပေးရမယ့်အခြေအနေ ဖြစ်နေတယ်လို့ မြို့ခံတွေဆီက သိရပါတယ်။

   ''ကိုဗစ်ဖြစ်တော့ ကျမတို့လည်း အခုဆို အိမ်ဆိုင်လေးတောင် ထွက်မရဘူး။ စီးပွားရေး ဝင်ငွေလည်း မရှိဘူး။ အခုတော့ နိုင်ငံရေးအရလည်း မီတာမဆောင်သေးဘူး။ ဆောင်နိုင်တဲ့အခါ ကိုယ့်တာဝန်ကိုယ်သိသိနဲ့ ရုံးအထိ လာဆောင်မယ်ပဲ ပြောခဲ့တယ်။ ဆောင်တဲ့သူတွေကလည်း ကျသင့်သလောက်ကို ပြောပြောဆိုဆိုနဲ့ ပေးလိုက်တာ။''လို့ တွေ့ဆုံမှုကို သွားခဲ့တဲ့ မြို့ခံတစ်ဦးက ပြောပါတယ်။

   နမ့်ဆန်မှာ အရင်က ရပ်ကွက်တွေထဲ တစ်ပတ်ကို ၁ ရက်သာ ရေဖြန့်ဝေတာမျိုးရှိခဲ့လို့ မြို့ခံတွေက နေအိမ်မှာ ကန်တွေ လုပ်ပြီး သိုလှောင်ခဲ့ရတာမျိုးရှိပါတယ်။

   နောက်ပိုင်း အရပ်သားအစိုးရလက်ထက် အထူးသဖြင့် NLD အစိုးရလက်ထက်ကျမှ ရေပေးဝေတာ ပုံမှန်ပြန်ဖြစ်ခဲ့တယ်ဆိုပြီး မြို့ခံတွေက ပြောထားပါတယ်။

   ''ကိုဗစ် ကုစားရေးကြောင့် ကျမတို့ မီတာ မဆောင်ရတာကြာပြီ။ အခုတော့ မီတာခပါ ကောက်တော့မယ်ကြားတယ်။ အခုရေမီတာခက နောက်ပိုင်းမီတာခတွေပါ ထပ်လာဖို့ အစပျိုးတဲ့ခြေလှမ်းလို့ပဲ ကျမတို့မြင်တယ်''လို့လည်း မြို့ခံတစ်ဦးက ပြောထားပါတယ်။

   ပြီးခဲ့တဲ့ရက်ပိုင်းကလည်း စည်ပင်က အမှိုက်ခွန် ၂၀၀၀ ကျပ်လာကောက်တာမျိုး ရှိခဲ့ပေမဲ့ စစ်အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်ရေးအခွန်မဆောင်တဲ့အနေနဲ့ အမှိုက်ခွန် မပေးခဲ့ဘူးလို့ မြို့ခံတစ်ဦးက ပြောပါတယ်။

9. ၁၀ ဇူလိုင် ၂၀၂၁စစ်ကောင်စီခန့်ရာအိမ်မှူးနဲ့အတူလက်ဖက်ရည်ဆိုင်ထိုင်နေသူ လေးဦးသေနတ်နဲ့အပစ်ခံရ, နှစ်ဦးသေ ၊ နှစ်ဦးဒဏ်ရာရ

   ပဲခူးတိုင်း ၊ မွန်ရပ်ကွက် စံပြ ၇လမ်းထဲမှာ ဒီနေ့ ဇူလိုင် ၁ဝရက်မနက် ၇ နာရီလောက်ကစစ်ကောင်စီခန့်ရာအိမ်မှူး ဦးသောင်းငွေနဲ့ အတူလက်ဖက်ရည်ဆိုင်ထိုင်နေသူ သုံးဦးကိုသေနတ်နဲ့ပစ်ခတ်မှု ဖြစ်ပွားခဲ့တယ်လို့ဒေသခံတွေကပြောပါတယ်။

   ဒီပစ်ခတ်မှုကြောင့် ရာအိမ်မှူး ဦးသောင်းငွေနဲ့အတူ ဦးထွန်းထွန်းဦးဆိုသူမှာ သေနတ်ထိမှန်သေဆုံးခဲ့ပြီးကျန်နှစ်ဦးကတော့ နားရွက်နဲ့လက်မောင်းတွေမှာ သေနတ်ထိမှန်ဒဏ်ရာရခဲ့တယ်လို့သိရပါတယ်။ ဒီဖြစ်စဉ်မှာ ရာအိမ်မှူးနဲ့အတူသေဆုံးခဲ့တဲ့ ဦးထွန်းထွန်းဦးဟာ ရပ်ကွက်အတွင်းဘာရာထူးမှ ယူထားတာမရှိဘဲ သာမန်ပြည်သူတစ်ဦးသာဖြစ်တယ်လို့မိသားစုဝင်တွေက ပြောပါတယ်။ "ကျွန်မယောင်္ကျားက တခါမှလက်ဖက်ရည်ဆိုင်မထိုင်ဖူးဘူး။ ဒီမနက်မှ သူ့ဘကြီးလာခေါ်လို့လိုက်သွားတာ။ ရာအိမ်မှူးနဲ့အတူတူထိုင်လို့ပစ်တာလား။ တမင်ပစ်တာလား။ မတော်တဆလားဆိုတာလည်းကျွန်မ မသိဘူး။ ကျွန်မတို့က လယ်ထဲမှာနေတာ။ စားဝတ်နေရေး မပြေလည်လို့ရွာပေါ်ခဏတက်လာတုန်းအခုလိုဖြစ်တာ။ ကျွန်မ ယောင်္ကျားက လက်ဖက်ရည်ဆိုင်တောင်ထွက်ထိုင်ဖူးတာမဟုတ်ဘူး။ဘာလို့အပစ်ခံရတာလည်းတော့မသိဘူး ။ ကျွန်မသိတာတော့ ကလေး ၉ယောက်နဲ့ ရင်နာပြီး ကျန်ခဲ့ရတာပဲသိတယ် " လို့ဦးထွန်းထွန်းဦးရဲ့ အမျိုးသမီးက ဘီဘီစီကိုပြောပါတယ်။

   လက်ရှိမှာတော့ ပဲခူးမြို့တွင်းနဲ့အနီးတဝိုက်မှာ တင်းကျပ်တဲ့စစ်ဆေးမှုတွေလုပ်နေပြီး သေဆုံးသူတွေကိုလည်း နေ့လယ်ပိုင်းမှာ သင်္ဂြိုဟ် ဖို့စီစစဉ်ထားတယ်လို့ မိသားစုဝင်တွေက ပြောပါတယ်။

10. ၁၀ ဇူလိုင် ၂၀၂၁ချောင်းဦးသပိတ်ခေါင်းဆောင်လူငယ် စစ်ကြောရေးမှာ နှိပ်စက်ခံရ

    ချောင်းဦးသပိတ်ခေါင်းဆောင်မာန်ဇာမြေမွန်ဟာ စစ်ကြောရေးမှာ လက်ချောင်းအားလုံးလှန်ချိုး စစ်ဆေးခံရပြီး အမှုငါးမှုနဲ့ တရားစွဲခံထားရတယ်လို့ သူ့ရဲ့ မိဘတွေက ပြောပါတယ်။

    စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ချောင်းဦးမြို့ ဆန္ဒပြသပိတ်ခေါင်းဆောင် ကိုမာန်ဇာမြေမွန်ကို ပြီးခဲ့တဲ့ဇွန်လ(၈)ရက်က ချောင်းဦးမြို့ နယ်၊ ရှမ်းထူးရွာအနီးမှာ စစ်ကောင်စီတပ်တွေက သေနတ်နဲ့ပစ်ခတ်ဖမ်းဆီးခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။

    အခုလိုအဖမ်းခံရပြီး တလပြည့်တဲ့ ဇူလိုင် ၇ ရက်မှာ မုံရွာအကျဉ်းထောင် ထောင်တွင်းတရားရုံးမှာ ရုံးထုတ်စစ်ဆေးခဲ့တာပါ။

    ကိုမာန်ဇာမြေမွန်ကို ပုဒ်မ (၅၀၅/က) နဲ့ ချောင်းဦးမြို့နယ်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၊ မြို့နယ်ရဲမှူးနဲ့ ဒုရဲအုပ်တစ်ဦးတို့က တရားလိုပြုလုပ်ပြီး အမှု(၅) မှုနဲ့တရားစွဲဆိုထားတယ်လို့ ကိုမာန်ဇာမြေမွန်ဘက်က အမှုကိုလိုက်ပါဆောင်ရွက်ပေးတဲ့ ရှေ့နေထံက သိရပါတယ်။

    ကိုမာန်ဇာမြေမွန်ကို ဖမ်းဆီးစဉ်က ချောင်းဦးမြို့မရဲစခန်းမှာ မျက်နှာကိုအဝတ်စည်းပြီးလက်ပြန်ကြိုးတုတ်ကာ ရဲ(၂၀)ဦးခန့်က ရင်ဘတ်နဲ့ကျောကုန်းတွေကို ဝိုင်းကန်စစ်ဆေးခဲ့သလို မုံရွာ န.မ.ခ စစ်ကြောရေးကိုခေါ်ဆောင်ရာမှာလဲ ကားပေါ်မှာလက်ပြန်ကြိုးတုတ် ဝမ်းလျားမှောက်ထားကာ စစ်သားတွေက ခြေထောက်တွေနဲ့တက်နင်းခေါ်ဆောင်သွားတယ်လို့မိသားစုဝင်တွေကပြောပါတယ်။

    ဒါအပြင် စစ်ကြောရေးမှာ စစ်ဆေးစဉ် လက်ချောင်းလေးတွေကို လှန်ချိုးပြီး နာလို့အော်တဲ့အခါမှာ ပါးစပ်ထဲကို စစ်ဖိနပ်တွေထည့်ပြီးနှိပ်စက်ညှင်းပန်းခဲ့တယ်လို့လဲဆိုပါတယ်။

    အကြမ်းမဖက်ပဲငြိမ်းချမ်းစွာဆန္ဒထုတ်ဖော်ခဲ့တဲ့ ကိုမာန်ဇာမြေမွန်ကို ဖမ်းဆီးပြီး ဥပဒေမဲ့အခုလိုနှိပ်စက်တာဟာ လူမဆန်တဲ့လုပ်ရပ်ဖြစ်တယ်လို့ ဖခင်ဖြစ်သူက ဝေဖန်ပြောဆိုလိုက်ပါတယ်။

    ကိုမာန်ဇာမြေမွန်ဟာ ငယ်စဉ်ကတည်းက နူးညံ့သိမ်မွေ့ပြီး မိဘကိုလုပ်ကျွေးနေတဲ့သားလိမ္မာတယောက်ဖြစ်ကာ သူရဲ့နိုင်ငံရေး ခံချက်ကြောင့်အခုလို ဆန္ဒပြခေါင်းဆောင်လုပ်ခဲ့ပေမယ့် ကြမ်းတမ်းတဲ့စိတ်ဓာတ်နဲ့ အကြမ်းဖက်လုပ်ရပ်တွေ ပြုလုပ်ခဲ့ခြင်း မရှိတဲ့အတွက် အခုလိုအကြမ်းဖက်နှိပ်စက်တဲ့အပေါ် ယူကြုံးမရဖြစ်ရတယ်လို့လဲ မိခင်ဖြစ်သူကဆိုပါတယ်။

    ကိုမာန်ဇာမြေမွန်ရဲ့ အမှုကို တရားလွှတ်တော်ရှေ့နေတဦးကလိုက်ပါဆောင်ရွက်ပေးနေပြီး မြို့နယ်တရားသူ ကြီး ဒေါ်ဝင်းဝင်းအေးက အမှုကိုလက်ခံကြားနာစစ်ဆေးနေတာဖြစ်ပါတယ်။

    လာမဲ့ဂျူလိုင် (၁၄) ရက်မှာ နောက်ထပ်ရုံးချိန်းထပ်မံချိန်းဆိုထား တယ်လို့လဲသိရပါတယ်။

11. ၁၀ ဇူလိုင် ၂၀၂၁အောက်ဆီဂျင် Concentrator တင်သွင်းလိုသူများ FDA ထောက်ခံချက်ယူဖို့ မလိုအပ်တော့

    အောက်ဆီဂျင် Concentrator တင်သွင်းလိုတဲ့လုပ်ငန်းရှင်အနေနဲ့ စီးပွားကူးသန်းမှာလုပ်ငန်းလိုင်စင်ေ လျှာက်ထားဖို့နဲ့ FDA ထောက်ခံချက်တွေ မလိုတော့ကြောင်း စီးပွားရေးနဲ့ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာနက တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးကပြောပါတယ်။

    ပြည်တွင်းမှာ ကိုဗစ် -၁၉ ရောဂါကူးစက်မူနူန်းများပြားလာတာနဲ့အမျှ အောက်ဆီဂျင်လိုအပ်ချက်လည်း များပြားလာတာကြောင့် အခုလို အောက်ဆီဂျင်စက်တင်သွင်းခွင့်တွေနဲ့ပတ်သတ်ပြီး ဖြေလျော့လိုက်တာဖြစ်တယ်လို့ဆိုပါတယ် ။

    ဒါကြောင့်အောက်ဆီဂျင်တင်သွင်းလိုတဲ့ လုပ်ငန်းရှင်တွေ အနေနဲ့အရင်က သတ်မှတ်ချက်တွေဖြစ်တဲ့ စီးပွားကူးသန်းရဲ့လိုင်စင်နဲ့ ထောက်ခံချက်တွေမလိုတဲ့အပြင် ယခင်ပေးဆောင်နေကျအကောက်ခွန် ၃% ကို လက်ငင်းပေးဆောင်ရန်မလိုတော့ကြောင်းနဲ့ ရောက်ရှိလာတဲ့ပစ္စည်းကိုလည်း ချက်ခြင်းထုတ်ယူနိုင်တယ်လို့ ပြောဆိုထားပါတယ် ။

    လတ်တလောပြည်တွင်းမှာကိုဗစ်ကူးစက်ကပ်ရောဂါကူးစက်မှုများပြားလာတာကြောင့် Stay at Home မြို့နယ်တွေ ထပ်တိုးကြေငြာလာတာ ၄၅ မြို့နယ်လောက်ရှိနေပြီး သက်ဆိုင်ရာမြို့နယ်အလိုက် အောက်ဆီဂျင် လိုအပ်ချက်တွေလည်းများပြားနေပါတယ် ။

    ဒါ့အပြင်ပင် ဈေးကွက်ထဲမှာ အောက်ဆီဂျင်ငှားရမ်းတာ ၊ ဝယ်ယူစုဆောင်းသူတွေကြောင့်အောက်ဆီဂျင် အိုးနဲ့စက်တွေရဲ့ဈေးနူန်းတွေလည်း မြင့်တက်နေတယ်လို့ အောက်ဆီဂျင်ဝယ်ယူလှူဒါန်းဖို့စီစဉ်နေသူတွေက ပြောပါတယ်။

12. ၁၀ ဇူလိုင် ၂၀၂၁မော်လမြိုင်မှာ ကိုဗစ်ကြောင့် နာရီပိုင်းအတွင်း လူ ၉ ဦးသေဆုံး

    မွန်ပြည်နယ်၊ မော်လမြိုင်မြို့မှာ မနေ့ ဇူလိုင်လ ၉ ရက် ညပိုင်းနဲ့ ဒီနေ့ ဇူလိုင်လ ၁၀ ရက် မနက်ပိုင်း နာရီအပိုင်းအခြားအတွင်းမှာ ကိုဗစ်အတည်ပြုလူနာနဲ့ သံသယလူနာ ၉ ဦး သေဆုံးခဲ့တယ်လို့ မြို့ခံ အကူအညီပေးရေးအဖွဲ့တွေက ပြောပါတယ်။

    ''မော်လမြိုင်ဆေးရုံကြီးက ကိုဗစ်အတည်ပြုလူနာ ကုသဆောင် အမှတ် (၁)နဲ့ (၃) က လူနာ ၇ ဦးရယ်၊ မော်လမြိုင်တက္ကသိုလ်ထဲမှာရှိတဲ့ ၁၀ မြို့နယ်ဆောင်က ကျား ၁ ဦး၊ မ ၁ ဦးရယ် စုစုပေါင်း ၉ ဦး သေဆုံးပါတယ်။ မနေ့ညပိုင်းကနေ ဒီနေ့မနက်ပိုင်းအတွင်း သေဆုံးတဲ့သူတွေပါ။ ကျတော်တို့ အလောင်းတွေကို အခုပဲ သွားသယ်ပြီး သင်္ဂြိုဟ်ဖို့ ပို့ပြီးသွားပါပြီ။''လို့ ကူညီကယ်ဆယ်ရေးလုပ်နေတဲ့စေတနာ့ဝန်ထမ်းတစ်ဦးက ပြောပါတယ်။

    လက်ရှိအတည်ပြုလူနာတွေကို ဆေးရုံကြီးက ကိုဗစ်ကုသဆောင် အမှတ်(၁)နဲ့ (၃)အပြင် ၁၀ မြို့နယ်ဆောင်မှာလည်း ကုသပေးနေတာဖြစ်ပါတယ်။

    တက္ကသိုလ်ထဲက ၁၀ မြို့နယ်ဆောင်တစ်ခုတည်းမှာတင် ဆေးကုသခံနေရသူ ၄၅၀ နီးပါး အထိရှိနေပြီဖြစ်ပြီး အောက်စီဂျင်ပေးထားရသူ ၃၀ ကနေ ၅၀ ကြား ရှိနေတယ်လို့ သိရပါတယ်။

    လက်ရှိမှာ မော်လမြိုင်မှာ ကိုဗစ်အတည်ပြုလူနာတွေနဲ့ထိတွေ့ ဆက်စပ်သူတွေကိုတော့ သက်ဆိုင်ရာနေအိမ်တွေမှာပဲ သီးခြားခွဲနေထိုင်စေပြီး ရောဂါ အခြေအနေ စောင့်ကြည့်မှုတွေလုပ်ထားတယ်လို့ သိရပါတယ်။

    ကိုဗစ်တတိယလှိုင်းကြောင့် မော်လမြိုင်မှာ သေဆုံးသူ ၆၀ နီးပါးအထိရှိလာနေတယ်လို့ အကူအညီပေးရေးအဖွဲ့တွေဆီကနေ သိရပါတယ်။

13. ၁၀ ဇူလိုင် ၂၀၂၁ရခိုင်မှာ ကျောင်းပိတ်တဲ့ ၂ ပတ်အတွင်း သင်တန်းတွေဖွင့်ရင် အရေးယူမယ်

    မြန်မာနိုင်ငံထဲ ကိုဗစ်-၁၉ ရောဂါ တတိယလှိုင်း ကူးစက်မှုတွေကြောင့် ကျောင်းတွေကို သီတင်း ၂ ပတ်ပိတ်မယ့်အစီအစဉ်ထွက်ပေါ်လာပါတယ်။

    ရခိုင်ပြည်နယ်မှာလည်း အခုလိုကျောင်းတွေ ပိတ်ထားချိန်မှာ သင်တန်းတွေ ဆက်ဖွင့်တာမျိုးရှိရင် အရေးယူမယ်ဆိုပြီး ပြည်နယ်ကောင်စီဘက်က ထုတ်ပြောလာပါတယ်။

    ယာယီကျောင်းပိတ်ထားတဲ့ ၂ ပတ်အတွင်း ပိတ်ထားခြင်းမရှိဘဲ သင်တန်းကျောင်းတွေ၊ ကျူရှင်တွေ၊ အင်္ဂလိပ်စာနဲ့ကွန်ပျူတာသင်တန်းတွေ၊ ပြင်ပဘာသာရပ်သင်ကျောင်းတွေအနေနဲ့ မလိုက်နာဘဲ လူစုလူဝေးနဲ့ ဖွင့်လှစ်သင်ကြားနေဆဲဆိုရင် အရေးယူသွားမယ်လို့ ပြည်နယ်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီပြောခွင့်ရ၊ ပြည်နယ်ဥပဒေချုပ် ဦးလှသိန်းကပြောလိုက်တာပါ။

    ကျန်းမာရေးဌာနထုတ်ပြန်တဲ့ ကျောင်းတွေ ၂ ပတ်ပိတ်ရမယ့် ကြေညာချက်မှာ လူစုလူဝေးနဲ့သင်ကြားပို့ချနေတဲ့ အခြေခံပညာကျောင်းတွေအပြင် အခြားသင်တန်းကျောင်းတွေလည်း အကျုံးဝင်တယ်လို့ သူက ဆိုပါတယ်။

    ပြည်နယ်ထဲ ကိုဗစ်-၁၉ ရောဂါကူးစက်မှုတွေကိုလျှော့ချနိုင်ဖို့ သီတင်း ၂ ပတ်ကြာ တစ်ဦးနဲ့တစ်ဦး သီးခြားနေထိုင်နိုင်အောင် ခြားလိုက်တဲ့သဘောဖြစ်ပြီး ကူးစက်မှုလျော့နည်းသွားတဲ့အချိန်မှာ ပြန်လည်ဖွင့်ပေးသွားမှာဖြစ်တယ်လို့သိရပါတယ်။

    လက်ရှိမှာတော့ ရခိုင်ပြည်နယ် ၁၇ မြို့နယ်ထဲက ၁၂ မြို့နယ်မှာ ကိုဗစ်-၁၉ ရောဂါကူးစက်ပျံ့နှံ့နေပြီး ပိုးတွေ့အတည်ပြုလူနာ ၆၆၀ ကျော်ရှိလာသလို သေဆုံးသူ ၇ ဦးထိရှိလာပါတယ်။

14. ၁၀ ဇူလိုင် ၂၀၂၁အခုလအတွင်း ရုရှားထုတ် ကိုဗစ်ကာကွယ်ဆေးတချို့ရောက်မယ်လို့ စစ်ခေါင်းဆောင်ပြော

    ရုရှားနိုင်ငံထုတ် ကိုဗစ်-၁၉(ကိုရိုနာဗိုင်းရက်စ်)ရောဂါ ကာကွယ်ဆေးအရေအတွက် သောင်းဂဏန်းနဲ့အထက်ရှိမယ့် ပမာဏနဲ့ ဒီလအတွင်းမှာ ရုရှားဘက်က မြန်မာကို ပို့ဖို့ ရှိတယ်ဆိုပြီး အာဏာသိမ်းစစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်က ပြောလာပါတယ်။

    ဇူလိုင်လ ၉ ရက်တုန်းကပြုလုပ်တဲ့ ကိုဗစ် -၁၉ ကာကွယ်၊ ထိန်းချုပ်၊ကုသရေးအစည်းအဝေးမှာ သူက အခုလို ထုတ်ပြောလာတာပါ။

    အာဏာသိမ်းပြီး သူ့ရဲ့ ဒုတိယမြောက်ပြည်ပခရီးစဉ်အတွင်း ရုရှားနိုင်ငံကို ရောက်ချိန် ကာကွယ်ဆေး ၂ သန်း လိုချင်တဲ့အကြောင်းပြောခဲ့တာဖြစ်ပြီး ရုရှားဘက်က ဆေးရဖို့ ကတိပေးခဲ့တယ်လို့ သူက ပြောပါတယ်။

    တဖက်မှာလည်း ဆေးထုတ်လုပ်မှုအပိုင်းမှာ အကန့်အသတ်ရှိတာကြောင့် ဆေးအလုံးရေ ၂ သန်းအပြည့်မဟုတ်ဘဲ သောင်းဂဏန်းနဲ့အထက်ကို ဒီလကစလို့ ပို့မယ်ဆိုပြီး ရုရှားဘက်ကပြောထားတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

    ဒါ့ပြင် တရုတ်ဆီကနေ ကိုဗစ်ကာကွယ်ရေး ၅ သန်း ကို ဝယ်ယူထားတဲ့အကြောင်းလည်း စစ်ခေါင်းဆောင်က အဲဒီအစည်းအဝေးမှာပြောသွားပါတယ်။

    မြန်မာနိုင်ငံမှာ NLD အစိုးရလက်ထက် ကိုဗစ်ကာကွယ်ဆေးသန်း ၃၀ ကို အိန္ဒိယနိုင်ငံကနေ ဝယ်ယူနိုင်ခဲ့ပြီး ပထမအသုတ်ရတဲ့ ကာကွယ်ဆေး ၂ သန်းကို ဇန်နဝါရီလကုန်ပိုင်းမှာ ပြည်တွင်းက ဦးစားပေးအဆင့်အလိုက် ဆေးထိုးပေးခဲ့တာတွေရှိခဲ့ပါတယ်။

    ဒါ့ကြောင့်လည်း မြန်မာဟာ အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံတွေထဲ ပထမဆုံးကာကွယ်ဆေးထိုးနှံပေးနိုင်တဲ့နိုင်ငံတွေထဲက တစ်နိုင်ငံဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။

    အဲဒီနောက်ပိုင်း ဖေဖော်ဝါရီလအစမှာ အာဏာသိမ်းမှုဖြစ်အပြီးတဲ့နောက် ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းတွေ CDM မှာ ပါဝင်ခဲ့ကြတာကြောင့် ဆေးထိုးတဲ့လုပ်ငန်းစဉ် တုံ့ဆိုင်းခဲ့သလို အိန္ဒိယကလည်း ပြည်တွင်းမှာ ကူးစက်မှုတွေမြင့်တက်လာတာကြောင့် မြန်မာပြည်က သူ့ဆီကနေဝယ်ထားတဲ့ကျန်ဆေးတွေကို ထပ်မပေးပို့နိုင်ဖြစ်နေပါတယ်။

    တရုတ်ကတော့ မြန်မာပြည်တွင်းမှာ စစ်တပ်ကအာဏာသိမ်းမှုစတင်ကတည်းက သူ့နိုင်ငံထုတ် ကာကွယ်ဆေးသိန်းချီကို စစ်ကောင်စီထံ အကူအညီပေးလှူဒါန်းတာရှိခဲ့ပါတယ်။

    အိန္ဒိယကနေ သန်းချီ ဝယ်ထားတဲ့ ကိုဗစ်ရှီးကတော့ အိန္ဒိယရဲ့ ကပ်ရောဂါအခြေအနေကြောင့် ရောက်လာဖို့ကြာဦးမယ်လို့ ကျန်းမာရေးအသိုင်းအဝိုင်းကခန့်မှန်းထားပါတယ်။

    တချိန်တည်းမှာပဲ မြန်မာနိုင်ငံမှာ ကိုဗစ်တတိယလှိုင်းကြောင့် မနေ့ ဇူလိုင်လ ၉ ရက်မှာ ပိုးတွေ့လူနာသစ် ၄၃၀၀ ကျော်ရှိခဲ့ပြီး နောက်ထပ်လူပေါင်း ၆၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့တယ်လို့ ကျန်းမာရေးဌာနက ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။

15. ၉ ဇူလိုင် ၂၀၂၁မန္တလေးတိုင်းဝန်ကြီးချုပ်ကို ဒေါက်တာဇော်မြင့်မောင်ကို စွဲချက်တင်

    အိုးဘိုအကျဉ်းထောင်မှာ ဖမ်းဆီးတရားစွဲဆိုခံထားရတဲ့ မန္တလေးတိုင်း ဝန်ကြီးချုပ် ဒေါက်တာ ဇော်မြင့်မောင်နဲ့ ဝန်ကြီးတချို့ကို သူတို့အပေါ် စွဲဆိုထားတဲ့ အမှုတွေအတွက် ဇူလိုင်လ ၉ ရက်နေ့မှာ စွဲချက်တင်လိုက်ပါတယ်။

    သွေးကင်ဆာဝေဒနာ ခံစားနေရတဲ့ ဒေါက်တာဇော်မြင့်မောင်ဟာ ထောင်တွင်းဆေးရုံမှာ ဆေးကုသမှု မရသေးသလို ကျန်းမာရေး မကောင်းဘူးလို့ အစောပိုင်းမှာ သတင်းတွေ ထွက်ပေါ်ခဲ့ပေမယ့် ကျန်းမာရေးကောင်းမွန်တယ်လို့ ရှေ့နေတွေက အတည်ပြုပါတယ်။

    " ကျန်းမာရေးကောင်းပါတယ်။ ကျွန်တော်ကိုယ်တိုင် အနီးကပ်တွေ့ခဲ့ရတာပါ။ အားလုံးနေကောင်းပါတယ်။ ဒီနေ့က စွဲချက်တင်ရန် သင့်မသင့် အမိန့်ချတာ။ ပုဒ်မတိုင်းကို စွဲချက်တင်တယ်"လို့ နီးစပ်ရာ အသိုင်းဝိုင်းက ဆိုပါတယ်။

    အများပြည်သူ တည်ငြိမ်အေးချမ်းမှု ပျက်ပြားအောင်လုပ်ဆောင်မှု ပုဒ်မ ၅၀၅( ခ)၊ သဘာဝဘေးအန္တရာယ် ဆိုင်ရာ စီမံခန့်ခွဲမှု ပုဒ်မ ၂၅/၃၀( က) စတဲ့ ပုဒ်မနှစ်ခုလုံး ဒါမှမဟုတ် တခုစီနဲ့ မန္တလေးတိုင်း ဝန်ကြီးချုပ်၊ ဝန်ကြီးတချို့နဲ့ စည်ပင်ကော်မတီဝင်တွေကို စစ်ကောင်စီက တရားစွဲဆိုထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။

    ဒီကနေ့ စွဲချက်တင် အမိန့်ချလိုက်တဲ့ အမှု ၂ မှုအတွက် တရားလိုပြသက်သေတွေကို ပြန်လည်စစ်ဆေးဖို့အတွက် ဇူလိုင်လ ၂ဝရက်နေ့မှာ ပြန်ခေါ်ရုံးချိန်း ရှိတယ်လို့လည်း ရှေ့နေတွေက ပြောပါတယ်။

    စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် ဖမ်းဆီးတရားစွဲဆိုခံထားရတဲ့ ဒေါက်တာ ဇော်မြင့်မောင်နဲ့ ဦးဇာနည်အောင်တို့ကို အဂတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေး ဥပဒေ ၅၅နဲ့ တရားစွဲဆိုဖို့ ဆောင်ရွက်နေတယ်လို့ စစ်ကောင်စီက ဇူလိုင်လ ၆ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။

    ထောင်ဒဏ် ၁၅နှစ်ထိ ချမှတ်နိူင်တဲ့ အဂတိအမှုနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အမှု့ဖွင့်တယ်ဆိုတာသာ ကြားရပြီး လက်ရှိအချိန်ထိတရားစွဲတင်မှု မရှိသေးဘူးလို့ အမှုတွေမှာ လိုက်ပါဆောင်ရွက်နေတဲ့ တရားလွှတ်တော် ရှေ့နေတွေက ပြောပါတယ်။

    " အဂတိနဲ့ တရားစွဲဖို့ စခန်းမှာ အမှုဖွင့်တယ်လို့ကြားတယ်။ တရားစွဲတင်မှ သိမှာပါ။ ဘာအကြောင်းလဲဆို အကြမ်းဖျင်းက မြို့မြေကွက်လို့ ကြားတယ်။ ချမ်းစံ၊ အောင်စံ ရုံး‌‌မြေ‌နေရာတွေကို ဈေးလျော့ပေါ့ချတယ်။ ဒါမို့ အဂတိဖြစ်တယ်လို့ သတင်းကြားတာပေါ့။ အဲ့ဒါနဲ့ ပက်သက်ပြီး ကျွန်တော်တို့မသိနိူင်သေးဘူး"လို့ ရှေ့နေတဦးကပြောပါတယ်။

    ဒေါက်တာ ဇော်မြင့်မောင်နဲ့ အတူ ဖမ်းဆီးတရားစွဲဆိုခံထားရတဲ့ အစိုးရ ဌာန ဝန်ကြီးတချို့နဲ့ NLD ပါတီ တိုင်းအတွင်းရေးမှူးတွေဟာ လက်ရှိအချိန်ထိ မိသားစုဝင်တွေနဲ့ တွေ့ခွင့်မရသေးဘူး။

16. ၉ ဇူလိုင် ၂၀၂၁ကိုဗစ်ကူးစက်သူ အသစ် ၄၃၂၀ ဦး၊ သေဆုံးသူ ၆၄ ဦး ရှိ

    ကိုဗစ်ကူးစက်မှု အသစ် တစ်နေ့တည်းတွေ့ရှိမှု လေးထောင်ကျော်လာတာ နှစ်ရက်ဆက် ရှိပြီဖြစ်ပြီး ဒီကနေ့ ကူးစက်သူ အသစ် ၄၃၂၀ ဦး နဲ့ သေဆုံးသူ ၆၄ ဦး ရှိတယ်လို့ ကျန်းမာရေးနဲ့ အားကစားဝန်ကြီး ဌာနက ထုတ်ပြန်ပါတယ်။

    အခုချိန်ထိ မြန်မာနိုင်ငံမှာ စုစုပေါင်း ကူးစက်သူ ၁၈၄,၃၇၅ ဦး ရှိပြီး သေဆုံးသူ ၃,၆၈၅ ဦး ရှိပြီ ဖြစ်ပါတယ်။

    ကူးစက်မှု များပြားလာတာနဲ့အတူ ကိုဗစ်ကူးစက်သူနဲ့ သံသယလူနာတွေ ကုသမှု ခံယူရမယ့်နေရာ အခက်အခဲနဲ့ အောက်ဆီဂျင် လိုအပ်မှုတွေမြင့်မားနေပြီး Stat at home သတ်မှတ်ထားတဲ့ မြို့နယ်နဲ့ဒေသလည်း ၄၅ ခုအထိ ရှိနေပါပြီ။

    တတိယလှိုင်းမှာ ကူးစက်မှုနှုန်း ပိုမိုမြန်ဆန်နေတာနဲ့အတူ ဒီကနေ့စပြီး အခြေခံပညာကျောင်းအားလုံးကို ဇူလိုင်လ ၂၃ ရက်အထိ နှစ်ပတ်ခန့် ပိတ်ထားလိုက်ရပါတယ်။

17. ၉ ဇူလိုင် ၂၀၂၁မြန်မာ့ဒီမိုကရေစီရေး နောက်ကြောင်းပြန်သူတွေကို အရေးယူနိုင်ရေး အမေရိကန် အားပေးတဲ့အကြောင်း နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဘလင်ကင် ပြောဆို

    မြန်မာပြည်သူတွေဟာ သူတို့ ကိုယ်တိုင် ဒီမိုကရေစီနည်းကျ ရွေးကောက် တင်မြှောက်ထားတဲ့ အစိုးရ ပြည်လည် အသက်ဝင်နိုင်အောင် ကြိုးပမ်းနေတာကို အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုက ခိုင်ခိုင်မာမာ အတူတကွ ရပ်တည်ပေးနေတယ်လို့ အမေရိကန် နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီး အန်တိုနီ ဘလင်ကင်က သူ့ရဲ့ တွစ်တာ စာမျက်နှာကနေ တဆင့် ထုတ်ပြန်ပါတယ်။

    မြန်မာ အရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်းတွေက ကိုယ်စားလှယ်တွေနဲ့ တွေ့ဆုံခဲ့တယ်လို့လည်း ဝန်ကြီး ဘလင်ကင်က ဆိုပါတယ်။

    အဲဒီလို တွေ့ဆုံရတဲ့အတွက် ဝမ်းမြောက်ကြောင်း ပြောရင်းမှာပဲ မြန်မာပြည် ဒီမိုကရေစီလမ်းပေါ် ပြန်ရောက်အောင် လှုပ်ရှားရုန်းကန်မှုတွေမှာ အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုက အတူတကွ ရပ်တည်ကြောင်း ဝန်ကြီး ဘလင်ကင်က ထပ်လောင်း ကတိပြု ပြောဆိုတာ ဖြစ်ပါတယ်။

    မြန်မာပြည်သူတွေ အပေါ်စစ်တပ်က အကြမ်းဖက် ဖိနှိပ်နေတာတွေ ရပ်ဖို့လည်း အမေရိကန်က တောင်းဆိုကြောင်း ဝန်ကြီးဘလက်က ရေးသားထားပါတယ်။

    မြန်မာ အရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်းတွေက ကိုယ်စားလှယ်တွေနဲ့ အမေရိကန် နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီး တွေ့ဆုံခဲ့ကြောင်း ပြောခွင့်ရ နက်ဒ်ပရိုက်စ်ကလည်း အတည်ပြုပါတယ်။

    မြန်မာပြည် ဒီမိုကရေစီ အသွင်ကူးပြောင်းရေးကို နောက်ကြောင်းပြန် ပြောင်းလဲပစ်သူတွေ၊ လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုတွေကို ကျူးလွန်ကြသူတွေကို အပြစ်ပေး အရေးယူနိုင်ရေးမှာလည်း အမေရိကန် အစိုးရက အားပေးကူညီမယ့် အကြောင်း ဝန်ကြီး ဘလင်က ပြောဆိုခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

18. ၉ ဇူလိုင် ၂၀၂၁မြန်မာပြည်မှာ ၆ လ အတွင်း လူတွေ သန်းချီငတ်မွတ်နိုင်ကြောင်း တွက်ဆထား

    မြန်မာနိုင်ငံမှာ လာမယ့် ခြောက်လ အတွင်း စားနပ်ရိက္ခာ မလုံလောက်တာတွေ သိသိသာသာ ပိုမိုဖြစ်လာနိုင်ပြီး သန်းပေါင်းများစွာသောသူတွေ ငတ်မွတ် ခေါင်းပါးတဲ့ဒဏ် ခံစားရလိမ့်မယ်ဆိုပြီး ကုလသမဂ္ဂ အကူအညီပေးရေး အဖွဲ့ ယူအဲန်အိုချာက ထပ်လောင်း သတိပေးပါတယ်။

    ရခိုင်နဲ့ ဧရာဝတီဒေသတွေမှာ ကျေးလက်နေပြည်သူတွေ၊ စစ်ဘေးရှောင် ပြည်သူတွေကို အသီးအနှံနဲ့ ဆန်စပါး မျိုးစေ့တွေ၊ ကြက်စာတွေ၊ မြေဩဇာတွေ ထောက်ပံ့တာမျိုး စားနပ်ရိက္ခာနဲ့ စိုက်ပျိုးရေးဆိုင်ရာ ကုလအဖွဲ့ FAO က လုပ်ဆောင်မယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

    ဇွန်လဟာ စိုက်ပျိုးရာသီနဲ့ ရိတ်သိမ်းရာသီကြား ကာလဖြစ်လို့ ကျေးလက်မှာ ပုံမှန် အတိုင်းဆိုရင်ကို အလုပ်အကိုင်ရှားတဲ့ ရာသီချိန် ဖြစ်ပါတယ်။

    လက်ရှိ ကြုံတွေ့နေရတဲ့ နိုင်ငံရေးနဲ့ ဘဏ္ဍာရေးဆိုင်ရာ မတည်ငြိမ်မှုတွေဟာ အခုလို ရာသီချိန်မှာ လူတွေကိုပိုပြီး အခက်ကြုံစေတယ်လို့ အိုချာက ပြောပါတယ်။

    တခြားတိုင်းပြည်တွေမှာ အလုပ်ဖြစ်ခဲ့ပြီး၊ လူ့အသက်တွေကို ကယ်နိုင်တာတွေ့ရတဲ့ ကြိုတင် တွက်ဆ လုပ်ဆောင်ချက် စီမံကိန်းတွေ ကုလ FAO က မြန်မာပြည်ထဲမှာလည်း လုပ်မယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

    ဒါ့ကြောင့် အထက်မှာပြောထားသလို လူတွေ တနိုင်တပိုင် စိုက်ပျိုးမွေးမြူ စားနိုင်အောင် ထောက်ပံ့တဲ့ စီမံကိန်းတွေ ဖော်ဆောင်တာ ဖြစ်ပါတယ်။

    လက်ရှိ မြန်မာနိုင်ငံတွင်း အခြေအနေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အာရှနဲ့ ပစိဖိတ်ရေးရာ စီမံကိန်း အရာရှိ ဆုမ်ဆပ် ပီပိုပင်ညို ပြောတာက ...

    “မြန်မာတနိုင်ငံလုံး အနှံ့ အကြီးအကျယ် နှောင့်နှေး ရပ်ဆိုင်းနေတာတွေ တွေ့နေရပါတယ်။ အထူးသဖြင့် အဓိက ပို့ဆောင်ရေး လမ်းကြောင်းတွေ ပုံမှန် မလည်ပတ်နိုင်ပါဘူး။ အကျိုးဆက်အားဖြင့် ပြည်ပကသွင်းတဲ့ စားသုံးဆီနဲ့ စိုက်ပျိုးရေးသုံး မြေဩဇာတွေ စျေးတွေ ထိုးတက်လာပါတယ်”

    “ဝေးလံခေါင်ဖျားတဲ့ ဒေသကလူတွေနဲ့၊ လတ်တလော ထပ်တိုးလာတဲ့ စစ်ဘေးရှောင် မိသားစုတွေ စားရေရိက္ခာ မပြတ်လပ်အောင် ကာကွယ်မှ ဖြစ်လိမ့်မယ်။ အကျပ်အတည်းက ပိုပိုဆိုးလာတဲ့လမ်းပေါ် သွားနေတာကို ရပ်ပစ်ဖို့လိုတယ်” ဆိုပြီး မစ္စတာ ပီပိုပင်ညိုက ဆိုပါတယ်။

    FAO ကျင့်သုံးနေတဲ့ ကြိုတင်တွက်ဆ လုပ်ဆောင်ချက် Anticipatory Action စီမံကိန်းကို ဂျာမနီ၊ ဥရောပသမဂ္ဂ၊ ဘယ်လ်ဂျီယံနဲ့ ဆွီဒင်တို့က ထောက်ပံ့ပေးနေတာ ဖြစ်ပါတယ်။

    မြန်မာနိုင်ငံထဲက ပရောဂျက်အတွက် ဂျာမနီ ဗဟိုအစိုးရရဲ့ နိုင်ငံခြားရေးရုံး ဆီက အကူအညီ အထောက်အပံ့ရတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

19. ၉ ဇူလိုင် ၂၀၂၁သုံးခွမြို့နယ်က ရပ်ကျေးအုပ်ချုပ်ရေးမှူးတစ်ဦး သေနတ်ပစ်ခံရပြီးသေဆုံး

    ရန်ကုန်၊ သုံးခွမြို့နယ် ၊ ဘုရားကြီးကျေးရွာ အုပ်ချုပ်ရေးမှူး ဦးမျိုးမြင့်အောင် ဟာ ဒီကနေ့ ဇူလိုင် ဒီနေ့ဇူလိုင် ၉ ရက် မနက်ပိုင်းက သေနတ်နဲ့ သုံးချက် ပစ်ခံရပြီး နေရာမှာပဲ သေဆုံးခဲ့တယ်လို့ သုံးခွမြို့နယ် ကတုံးပေါ်နယ်မြေရဲစခန်းကတာဝန်ရှိသူတစ်ဦးက ဘီဘီစီကိုအတည်ပြုပြောဆိုပါတယ်

    ။ဦးမျိုးမြင့်အောင်ဟာ စစ်ကောင်စီကခန့်အပ်ထားတဲ့ အုပ်ချုပ်ရေးမှူးတစ်ယောက်ဖြစ်ပါတယ်။

    " ဖြစ်တာကတော့ဟုတ်ပါတယ် သေနတ်နဲ့အပစ်ခံရတာပါ။ သုံးခွမြို့ပေါ်ကိုတက်လာတဲ့လမ်းမှာကျွန်တော်တို့လည်းအခုဆက်စုံစမ်းဖို့သွားနေပါတယ်လို့" သုံးခွမြို့နယ် ကတုံးပေါ်နယ်မြေ ရဲစခန်းကတာဝန်ရှိသူတစ်ဦးက ဘီဘီစီကိုအတည်ပြုပြောဆိုပါတယ် ။

    လက်ရှိမှာတော့အခင်းဖြစ်ပွားရာ ရွာအနီးနားတဝိုက်မှာ စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေကအင်အားသုံးစစ်ဆေးရှာဖွေမူတွေလုပ်နေတယ်လို့ဒေသခံတွေကပြောပါတယ် ။

    မနေ့က လည်း စစ်ကိုင်းတိုင်း ၊ တန့်ဆည်မှာ အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးဦးစီးဌာန စာရေးတစ်ဦး အသတ်ခံရမှုဖြစ်ပွားခဲ့ပါတယ်။

    အာဏာသိမ်းပြီးတဲ့နောက် စစ်ကောင်စီခန့် အုပ်ချုပ်ရေးမှူးနဲ့အုပ်ချုပ်ရေးပိုင်းတာဝန်ရှိသူအချို့ သေဆုံးမှုဟာ ၄၀ နီးပါးရှိပြီ ဖြစ်ပါတယ်။

20. ၉ ဇူလိုင် ၂၀၂၁ခရစ်ယာန်ဘာသာရေး ပုဂ္ဂိုလ်တွေ အနည်းဆုံး အယောက် ၆၀ ကိုဗစ်ကြောင့် သေဆုံး

    မြန်မာနိုင်ငံမှာ ကိုဗစ်ကူးစက်ခံရပြီး သေဆုံးခဲ့တဲ့ ခရစ်ယာန် ဘုရားကျောင်း အသီးသီးက ဘုန်းတော်ကြီးတွေ၊ သင်းအုပ်ဆရာတွေ အစရှိသဖြင့် ဘာသာရေး ပုဂ္ဂိုလ်ပေါင်း ပြီးခဲ့တဲ့ ၆ လ အတွင်း အနည်းဆုံး အယောက် ၆၀ ရှိတယ်လို့ အာရှ ကက်သလစ် ယူနီယံ သတင်းဌာနက ပြောပါတယ်။

    အထူးသဖြင့် စစ်ကိုင်းတိုင်းထဲ ထည့်ထားတဲ့ ကလေးမြို့ နဲ့ ချင်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်း ဒေသတွေမှာ သေဆုံးခဲ့တာ ဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

    ဇွန်လထဲမှာတင် သေဆုံးသူ ၄၈ ယောက်လို့ ပြောတဲ့ အတွက် အခုတွေ့ကြုံ နေရတဲ့ ကိုဗစ်တတိယလှိုင်းဒဏ်မှာ သေဆုံးမှုများနေတာ ဖြစ်ပါတယ်။

    မြန်မာနိုင်ငံ ကက်သလစ်ဘုန်းတော်ကြီးများ ကွန်ဖရင့်စ် CBCM ကနေ ဘာသာရေးဆိုင်ရာ ကိစ္စတွေ၊ သာရေး နာရေးတွေ လုပ်ဆောင်ရာမှာ ကိုဗစ်အန္တရာယ် မရှိအောင် ဘယ်လိုတွေပြုမူရမယ် ဆိုတဲ့ ညွှန်ကြားချက်တွေ ထုတ်ထားတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

    ကာဒီနယ် ချားလ်စ်ဘိုကလည်း အခုကျရောက်နေတဲ့ ကမ္ဘာ့ကပ်ဘေးနဲ့ အကြမ်းဖက်မှုတွေ၊ စစ်မက်တွေ၊ ဆင်းရဲမှုနဲ့ ငတ်မွတ်ခေါင်းပါးမှုတွေ ချုပ်ငြိမ်းပါစေကြောင်း အားလုံး ဝိုင်းဝန်း ဆုတောင်းကြဖို့ ပန်ကြားထားပါတယ်။

    ကလေးမြို့မှာ ဆိုရင် လူတွေ ရာပေါင်းများစွာ ကိုဗစ်ကူးစက်နေပြီး၊ သေဆုံးနေရသူ နေ့စဥ်ဆိုသလို အယောက် ၂၀ ဝန်းကျင် ရှိနေတဲ့အပြင် အောက်ဆီဂျင် မလုံလောက်မှုတွေ တွေ့ကြုံနေရတယ် ဆိုပြီး ဒေသခံ လူမှု ကယ်ဆယ်ရေးသမားတွေက ပြောပါတယ်။