ኢትዮጵያ

ፖለቲካ

ሴቶች

ጤና

ስፖርት

ጥበብ

ቴክኖሎጂ

ምጣኔ ሃብት

ዜና

ቪዲዮ

ይመልከቱ

Radio

ያድምጡ

ፌስቡክ መቀመጫቸውን በግብጽ አድርገው በኢትዮጵያ ላይ ያነጣጠረ መልዕክት የሚያስተላልፉ ገፆችን መዝጋቱን አስታወቀ። እነዚህ የታገዱ ገፆች በአጠቃላይ ከ300 ሺህ በላይ ተከታዮች ያላቸው ሲሆን ይዘታቸውንም ገንዘብ በመክፈል ሲያስተዋውቁ ነበር ተብሏል። ገፆቹ ተከታዮቻቸው ባሉባቸው አገራት በሚነገሩ ቋንቋዎች ማለትም በአማርኛ በአረብኛ እና የቱርክ ቋንቋን በመጠቀም ዜናዎች እና ፖለቲካዊ ክስተቶችን ሲያቀርቡ ነበር።

ፌስቡክ መቀመጫቸውን ግብጽ አድርገው 'ኢትዮጵያ ላይ አነጣጥረዋል' ያላቸውን አካውንቶች ዘጋ

በአወዛጋቢው የአብዬ ግዛት ውስጥ በሠላም አስከባሪነት የተሰማራው የኢትዮጵያ ሠራዊት በሌላ አገር ጦር እንዲተካ ሱዳን የተባበሩት መንግሥታትን መጠየቋ ተነገረ።

ሱዳን የኢትዮጵያ ጦር ከአብዬ ግዛት እንዲወጣ የተባበሩት መንግሥታትን ጠየቀች

ግብጽና ሱዳን ከኢትዮጵያ ጋር በታላቁ የሕዳሴ ግድብ ዙሪያ ዲሞክራቲክ ኮንጎ ውስጥ ሲያደርጉት የነበረው ውይይት ያለ ውጤት መጠናቀቁን ገለጹ። ሮይተርስ የዜና ወኪል ሁለቱ አገራት ለድርድሩ የቀረበውን ሐሳብ ኢትዮጵያ ሳትቀበለው አንደቀረች መግለጻቸውን ዘግቧል። "ይህ የኢትዮጵያ አቋም በቅን ልቦና ለመደራደር ፖለቲካዊ ፈቃደኝነቱ እንደሌላት በድጋሚ የሚያሳይ ነው" ሲል የግብጽ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር በመግለጫው ላይ ጠቅሷል።

ኢትዮጵያ ተፈጥሯዊ መብቷን የሚቃረን ስምምነት እንደማትፈርም አስታወቀች

በምዕራብ ዳርፉር ውስጥ በተከሰተ የጎሳ ግጭት ከአርባ በላይ ሰዎች ተገድለው በሺዎች የሚቆጠሩ ሰዎች ከተፈናቀሉ በኋላ ሱዳን በግዛቱ የአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ ደነገገች።

በጎሳዎች ግጭት ሰዎች መገደላቸውን ተከትሎ ሱዳን አስቸኳይ ጊዜ አዋጅ ደነገገች

ሱዳን እና ኢትዮጵያ በተፈጥሮ ለም በሆነው ለእርሻ ተስማሚው አልፋሽቃ የድንበር አካባቢ ይገባኛል በሚል ወታደራዊ ፍጥጫ ውስጥ ከገቡ ወራት ተቆጥረዋል። ሁለቱ አገራት ተፋጥጠው በሚገኙበትበዚህ የድንበር ይገባኛል ምክንያት ወደ ጦርነት መግባት እንደማይፈልጉ ቢገልፁም የሁለቱ አገራት ሠራዊት ግን በተደጋጋሚ ግጭት ውስጥ መግባቱ ይሰማል።

የኢትዮጵያ እና የሱዳን የድንበር ፍጥጫ ወዴት እያመራ ነው?

ጠቅላይ ሚኒስትር ዐብይ አህመድ የዛሬ ሦስት ዓመታት ወደ ሥልጣን ሲመጡ ኢትዮጵያ በከፍተኛ የለውጥ ስሜት ውስጥ ነበረች። ጠቅላይ ሚኒስትሩም በወቅቱ ባደረጉት ንግግር እና በወሰዷቸው እርምጃዎች በአገርም ውስጥ ሆነ በውጭ ባሉ ኢትዮጵያን በቅርበት ለሚከታተሉ ተስፋን ያጫረ ነበር። ነገር ግን የንፁሃን ግድያ፣ የኑሮ ውድነት፣ የተፎካካሪ ፖለቲካ ፓርቲ አመራሮች እና አባላት መታሰር ደግሞ ስጋትን ፈጥሯል።

የጠቅላይ ሚኒስትሩ የሦስት ዓመታት ጉዞ፡ ከኖቤል ሽልማት እስከ ትግራይ ግጭት

በታላቁ የህዳሴ ግድብ ዙሪያ በኢትዮጵያ፣ በሱዳንና በግብጽ መካከል የሚካሄደው ውይይት በመጪው ቅዳሜና እሁድ እንደሚጀመር ኢትዮጵያ ገለፀች። ኢትዮጵያ በመጪው ሐምሌ ወር የህዳሴ ግድብን ሁለተኛውን ዙር እንደምትሞላ ካስታወቀች በኋላ ሱዳንና ግብጽ አሳሪ ስምምነት ሳይደረግ መሆን የለበትም በማለት ሲቃወሙ ከርመዋል።

በኢትዮጵያ፣ ሱዳንና ግብጽ መካከል የሚደረገው ውይይት ሊጀመር ነው

ኢትዮጵያ እየገነባችው ባለው የሕዳሴ ግድብ ሳቢያ አገራቸው በምታገኘው የውሃ መጠን ላይ ተጽእኖ የሚፈጠር ከሆነ 'የከፋ አካባቢያዊ ችግር' ይፈጠራል ሲሉ የግብጹ ፕሬዝደንት አብዱል ፋታህ አል ሲሲ ማስጠንቀቃቸው ተሰምቷል። ከዚህ ቀደም የኢትዮጵያ የውሃ፣ መስኖና ኢነርጂ ሚኒስትር ወደ መጠናቀቁ የተቃረበውን የህዳሴ ግድብ ሁለተኛ ዙር የውሃ ሙሌት በምንም ዓይነት መልኩ እንደማይራዘምና ለዚህም የሚያበቃ አሰራርና ምክንያትም እንደሌለ ተናግረው ነበር።

አል ሲሲ ግብጽ የምታገኘው ውሃ ከቀነሰ 'የከፋ አካባቢያዊ ቀውስ' ይከሰታል አሉ

በአገሪቱ በመንግሥት የሚደገፍ ሐይማኖት እንዳይኖር የሚያደርግ መንግሥትና ሐይማኖትን የሚለይ ስምምነትን ሱዳን ፈረመች።

ሱዳን ውስጥ 'መንግሥታዊ ሐይማኖት' እንዳይኖር ስምምነት ተፈረመ

በታላቁ ሕዳሴ ግድብ ዙሪያ ስምምነት ላይ መድረስ ያልቻሉት ኢትዮጵያ፣ ግብፅና ሱዳን በተለይ ከቅርብ ጊዜያት ወዲህ የቃላት ጦርነታቸው የደራ ይመስላል። ለመሆኑ ሶስቱ አገራት ከሌላው ጊዜ በከረረ መልኩ ወደ ጦፈ የቃላትና ስትራቴጂ ጦርነት መግባታቸው ለምንድነው? ሁኔታው ወደለየለት ጦርነት ያመራ ይሆን? ያነጋገርናቸው ምሁራን ግምታቸውን ያስቀምጣሉ።

ኢትዮጵያ፣ ሱዳንና ግብፅ ወደ ወታደራዊ ግጭት ያመሩ ይሆን?

ትግራይ፡ የአገሩን ናፍቆት በሙዚቃ የሚያስታምመው ስደተኛ

የአገሩን ናፍቆት በሙዚቃ የሚያስታምመው ስደተኛ

በአፍሪካ ቀንድ ቀጠና እንዳሉት አገራት ኢትዮጵያና ቱርክ ታሪካዊና ባህላዊ ግንኙነቶች አላቸው። ምንም እንኳን በወታደራዊው የደርግ ሥርዓት ወቅት ይህ ግንኙነት ተቋርጦ የነበረ ቢሆንም በኢህአዴግ መራሹም ሆነ አሁን ባለው አስተዳደር ቱርክና ኢትዮጵያ መልካም የሚባል ግንኙነት አላቸው። ከግብጽ ጋር የማትግባባው ቱርክ ከኢትዮጵያና ከሱዳን ጋር መልካም ግንኙነት ሲኖራት፤ ሶማሊያ ውስጥ ደግሞ ጦር ሰፈር እስከማቋቋም ደርሳለች።

ቱርክ በኢትዮጵያና በአፍሪካ ቀንድ ፖለቲካ ውስጥ ያላት ሚና ሲቃኝ

የውሃ፣ መስኖና ኢነርጂ ሚኒስትር በቀጣዩ ክረምት ቀጠሮ የተያዘለት 2ኛው ዙር የውሃ ሙሌት በምንም ዓይነት መልኩ እንደማይራዘምና ለዚያ የሚያበቃ አሰራርና ምክንያትም እንደሌለ ገለፀ። ይህ የተገለፀው በዛሬው ዕለት የሕዳሴ ግድብ 10ኛ ዓመትን በማስመልከት በውሃ፣ መስኖና ኢነርጂ አስተባባሪነት በግድቡ ድርድር ላይ የተሳተፉ እና ከከፍተኛ ትምህርት ተቋማት የተውጣጡ ምሁራን እንዲሁም ከፍተኛ የስራ ኃላፊዎች በተገኙበት ሲምፖዚየም ላይ ነው።

የህዳሴ ግድብ ሁለተኛ ዙር ውሃ ሙሌት "በምንም ዓይነት መልኩ" እንደማይራዘም ተገለፀ

በትግራይ ክልል ወታደራዊ ግጭት መከሰቱን ተከትሎ በአስር ሺዎች የሚቆጠሩ ነዋሪዎች ቀያቸውን ትተው ወደ ጎረቤት አገር ሱዳን መሰደዳቸው ተነግሯል። ቢቢሲ ከወራት በፊት በተከሰተው ቀውስ ሳቢያ ለሁለተኛ ጊዜ ወደ ሱዳን የተሰደዱ ሰዎችን አግኝቷል። ሁለቱም ከ30 ዓመታት በፊት ወደ ነበሩበት የስደተኞች መጠለያ ጣቢያዎች መመለሳቸውን ይናገራሉ።

'ስደተኛ ሆኜ ተወልጄ በድጋሚም ከልጆቼ ጋር ወደ ስደት ተመለስኩ'

ግብጽና ሱዳን በታላቁ የህዳሴ ግድብ ዙሪያ ከኢትዮጵያ ጋር በሚያደርጉት ድርድር ላይ ዓለም አቀፍ አደራዳሪዎች እንዲሳተፉ በድጋሚ ጥሪ አቀረቡ። በተለይ በሱዳን በኩል ሲቀርብ የነበረው ይህን ጥያቄ፣ ቅዳሜ ዕለት ካርቱምን የጎበኙት የግብጹ ፕሬዝዳንት አብደል ፋታህ አልሲሲ ከሱዳን ሲቪልና ወታደራዊ መሪዎች ጋር ከተወያዩ በኋላ በድርድሩ ተጨማሪ አሸምጋዮች እንዲሳተፉ በጋራ ጠይቀዋል።

ሱዳንና ግብጽ በህዳሴው ግድብ ድርድር ላይ ዓለም አቀፍ አደራዳሪዎች እንዲሳተፉ ጠየቁ

የታላቁ የኢትዮጵያ ህዳሴ ግድብ የሶስትዮሽ ድርድር በአፍሪካ ህብረት አሸማጋይነት እየተከናወነ ባለበት ወቅት ሌሎች አደራዳሪዎች ይግቡ ማለት የድርጅቱን አስተዋፅኦ የሚያኮስስ መሆኑን የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር አስታውቋል።

በህዳሴ ግድብ ላይ ሌሎች አደራዳሪዎች ይግቡበት ማለት የአፍሪካ ህብረትን አስተዋፅኦ የሚያኮስስ ነው-ኢትዮጵያ

ሱዳንና ግብጽ በከፍተኛ ወታደራዊ ባለስልጣናቶቻቸው በተከታታይ ዙሮች ሲያካሂዱት የነበረውን ውይይት አጠናቀው የጋራ ወታደራዊ ትብብር ስምምነት መፈራረማቸውን ሱና ዘገበ። ይህ ስምምነት የተፈረመው የግብጽ ጦር ኃይሎች ኤታማዦር ሹም ሌፍተናንት ጀነራል ሞሐመድ ፋሪድ ካርቱም ውስጥ ያደረጉት ጉብኝት ማብቂያ ላይ ነው።

ሱዳንና ግብጽ የጋራ ወታደራዊ ትብብር ስምምነት ተፈራረሙ

በሱዳን ካርቱም የሚገኙ ኢትዮጵያውያን ስደተኞች በራሳቸው ገንዘብ ነዳጅ እና ዳቦ እንኳ ለመግዛት በመከልከላቸው መቸገራቸውን ለቢቢሲ ተናገሩ።ቢቢሲ ያነጋገራቸው በካርቱም የሚኖሩ ኢትዮጵያውያን ስደተኞች እንዳስረዱት በአለም ዓቀፉ የስደተኞች ጉዳይ ድርጅት የስደተኛ እውቅና አግኝተው ለረዥም ዓመታት በከተማው የኖሩ ቢሆኑም የአገሪቱ ፖሊስ እንግልት እያደረሰባቸው መሆኑን ጨምረው አስረድተዋል።

ኢትዮጵያውያን ስደተኞች በካርቱም ተደራራቢ ችግር ውስጥ ነን አሉ

የኤርትራው ፕሬዝዳንት በኢትዮጵያና በሱዳን መካከል ያለው የድንበር ችግር በሠላማዊ ሁኔታ በመግባባት እንዲፈታ ለሱዳን ባለስልጣናት ጥሪ አቀረቡ። ይህ የተገለጸው የኤርትራ መንግሥት ከፍተኛ ባለስልጣናት የልዑካን ቡድን በኢትዮጵያና በሱዳን መካከል ያለውን ግንኙነት በሚመለከት ከፕሬዝዳንት ኢሳያስ አፈወርቂ የተላከ መልዕክት ለሱዳን መሪዎች ባደረሱበት ወቅት ነው።

ኤርትራ ሱዳንና ኢትዮጵያ የድንበር ውዝግባቸውን በሠላም እንዲፈቱ ጥሪ አቀረበች

ሱዳን ባለፈው ሐሙስ የኢትዮጵያ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ባወጣው መግለጫ ላይ የቀረበባትን ክስና ወቀሳ በመቃወም ምላሽ ሰጠች። የሱዳን የውጭ ጉዳይ መስሪያ ቤት ቅዳሜ ዕለት ባወጣው መግለጫ ከኢትዮጵያ በኩል የተሰነዘረውን ክስ አጥብቆ የተቸ ሲሆን፤ ከኢትዮጵያ በኩል የወጣውን መግለጫ "በኢትዮጵያና በሱዳን መካከል ያለውን ግንኙነትና የሁለቱ አገር ሕዝቦችን ትስስር የካደ ነው" ማለቱን የአገሪቱ ዜና ወኪል ሱና ዘግቧል።

ሱዳን በኢትዮጵያ ለቀረበባት ክስና ወቀሳ ምላሽ ሰጠች

የኢትዮጵያ ውጪ ጉዳይ ሚኒስቴር ትናንት ሐሙስ ማምሻውን ባወጣው መግለጫ የሱዳን መከላከያ ኃይል በሁለቱ አገራት መካከል ጦርነት እንዲቀሰቀስ ትንኮሳ እያካሄደ ነው ሲል ወንጅሎታል። ከዚህ ቀደም በተመሳሳይ መልኩ ሱዳን ኢትዮጵያን መክሰሷ ይታወሳል። የኢትዮጵያ መንግሥት አክሎም የአፍሪካ ወዳጅ አገራት የድንበር ጥያቄው በሰላማዊ መንገድ እንዲፈታ ጥረት እንዲያደርጉ ጥሪ አቅርቧል።

ኢትዮጵያ የአፍሪካ አገራት ሱዳንን እንዲመክሩ ጥሪ አቀረበች

ለዘመናት መቋጫ ሳያገኝ የቆየው በኢትዮጵያና በሱዳን መካከል ያለው የድንበር ይገባኛል ጥያቄ ከኅዳር ወር መጀመሪያ ወዲህ ሱዳን ይዞታዬ ነው ወዳለቻቸው ለም የድንበር አካቢዎች ወታደሮቿን ካሰማራችና ኢትዮጵያ የሱዳን ሠራዊት ድንበሬን ጥሶ ገብቷል ካለች በኋላ ውጥረቱ አይሏል።

የኢትዮጵያና ሱዳን ድንበር አካባቢ እንዴት ሰነበተ?

ጥቅምት 24፣ 2013 የትግራይ ኃይሎች በሰሜን ዕዝ ላይ ጥቃት መፈጸማቸውን ተከትሎ ጠቅላይ ሚንስትር ዐብይ የፌደራሉን ጦር ወደ ትግራይ ማዝመታቸው ይታወሳል። ይህ ግጭት በሰው እና በንብረት ላይ ጉዳትን አስከትሏል። የዚህ ግጭት መንስዔ እና ከግጭቱ በኋላ የተከናወኑ አበይት ጉዳዮችነ በወፍ በረር ለመቃኘት ሞክረናል።

በትግራይ የተከሰተው ግጭት አንኳር ነጥቦች ሲዳሰሱ

ጠቅላይ ሚኒስትር ሐምዶክ በጋዜጣዊ መግለጫው ወቅት እንዳረጋገጡት አዲሱ መንግሥት እኤአ በ ታህሳስ ወር 2019 ለተካሄደው ሕዝባዊ አብዮት መርሆዎች ተገዢ የሚሆን ሲሆን ከዚህ በፊት የነበሩ አመራሮች የጀመሩትን ስኬት ይዞ የሚቀጥል ይሆናል።