Itoophiyaa

Ispoortii

Siyaasa

Dubartoota

Baha Jidduugalaa

Jajjaboo

Oduu

Viidiyoo

Daawwadhaa

Raadiyoo

Dhaggeeffadhaa

Afaan Oromoo

“Akka Godina keenyaatti manneen barnootaa 229 kaan guutumatti, kaan gariin gubataniiru. Kuni aanaalee sagal keessatti. Manneen barnootaa 217 ammoo Manni barumsaa osoo homaan taane sababa rakkoo nageenyaan hojii baruu fi baarsiisuu kan dhaaban. Sababiidhuma kanaatiin barattoonni 62,000 ol barnootaan ala ta'aniiru,” jedhan aanga'aan Waajjira Barnootaa Godina Shawaa Kaabaa.

Salaaleetti manneen barnootaa 230 ta'an gubatan, barattoonni kuma 67 ol barnootaan ala ta’an

Itoophiyaan deeggarsa mootummaa Gamtaa Imireetota Arabaa (UAE) irraa argameen lammiileen miliyoona shanii ol leenjii dijitaalaa akka argatan taasisuuf hojii eegalteerti.

Leenjii dijitaalaa koodaroota Itoophiyaa miliyoona shan

Ministirri Barnootaa Piroofeesar Birhaanuu Naggaa jireenyaafi oogummaa barsiisaa jabeessuuf baankii barsiisotaa hundeessuuf karoorri akka jiru beeksisan.

Baankii Barsiisotaa hundeessuuf karoorfamuu Birhaanuu Naggaa himan

Akka kantiibaan Magaalaa Dambi Doolloo akka jedhanitti garuu kan horsiisa lukkuu ta'e mana kitaabicha osoo hin taane sheedii dallaa keessa ijaarame keessattidha.

Mana kitaabaa Dambi Doolloo 'bakka horsiisa lukkuufi booyyee ta'e' 

Kibba Itoophiyaa Godina Guraageetti himatamaan barattuu waraqaa eebbaa dhiyeessaa turterratti yaalii ajjeechaa raawwate adabame.



Barataan ari'ame barattuu eebba geesse shugguxiin ajjeesuuf yaaluun adabame

Hedduun keenya akkaataa ilkaan itti rigannu irratti dogoggora uumna. Dogoggorraan ammoo fayyummaa ilkaaniifi irga keenyaa eeguun hafee rakkoo fayyaaf of saaxilla.

Akkaataa ilkaan keenya rigachuu qabnurratti gorsa ogeeyyii

Oofaniin nama hundaaf hin jedhamu; gaafa namni guddaan hawaasa biratti jaalatamu boqotee fi namni mararaan tasa lubbuun darbe jedhama. Haala kamiin jedhama? Kaan biratti ilaalcha akkamii qaba? 

Oofan: Sirna boo'icha hawaasa Oromoo dhiichisaan dabaalame

Barsiiftoonni Yunivarsitii Maqalee sabab kiraan manaa waggaa lamaanf kuufameefi qaala’insa jireenyaatiin filmaatawwan gara biraa ilaaluuf dirqamu dubbatu.
Keessattu rakkoo mana jireenyaatiin walqabate barsiiftoonni tokko tokko kutaa bulmaata barattootaa (doormii) jiraachu eegalan.

Barsiiftota Yunivarsitii Maqalee doormii barattootasaanii keessa jiraachuuf dirqaman

Zaambiyaatti erga maatiin tokko tokko ijoolleensaanii humnaan butamuu isaanii iyyannoo dhiyeessanii booda, ijoolleen dhiiraa 48 kaampii dhaqna qabaa dhiirotaa keessaa baraaramaniiru.

Ijoolleen dhiiraa 48 dhaqna qabaaf erga mana barnootaatii butamanii booda baraaraman

Maqaa namootaa irraanfachuun deebinee gaafa isaan arginu qaana'uu hanga kutaa qormaataa keessa teenye deebin gaaffii tasumaa yeroo sammuu keenya keessaa badutu jira. Kana akkamiin fooyyeessina?



Duubatti tarkaanfachuun dandeetti waa yaadachuu fooyyessa - Qorannoo

Seenaa dhaabbilee barnoota olaanoo Itoophiyaa keessatti yeroo jalqabaatiif Yunivarsiitiin Jimmaa Akkaadamii Saayinsii Injinariingii Aviyeeshinii fi Eeroospeesii hundeessuuf qophii xumuruu BBC’tti hime.

Yunivarsiitiin Jimmaa yeroo jalqabaatiif akkaadamii saayinsii aviyeeshiniifi eeroospeesii hundeessuuf

Qomoos Taklawaldi Walda Tsaadiq abbaa amantaa yoo tahan, dhalatanii kan guddatan Godina Baalee aanaa Gololchaatti. Bara 1982 kutaa 8ffaatti darbuun barumsa dhaabanii ture bara 2009tti itti deebii'un bara kana qormaata kutaa 12 fudhatan. Seenaasaanii kunooti.

Monoksee jaalalli barnootaa gadaamidhaa baase qorumsa kutaa 12 fudhachaa jiran

Martinuu Toleeraa barataa qaxalee maatii qotee bulaa keessaa bahedha. Naannoo Oromiyaa Godina Lixa Shawaa Aanaa Baakkoo Tibbeetti dhalatee kan guddate Martinuun tibban yuunvarsiitii Amboo irraa gosa barnootaa hundaa A+ fiduun eebbifame.

Barataa kutaa 12 si'a lama qorame amma gosa barnootaa 52n A+ fiduudhaan waancaa gonfate

Galataa Waaqwayyaa tibbana Yuunvarsitii Haramaayaa muummee Sooftiweer Injiineringii irraa qabxii 4.0 fiduun medaaliyaa warqee fudhachuun eebbifame. Saayinsiin gammachuu naaf kenna jedha.

Baadiyyaa ka'uun sooftiweer injiineringiin hanga gosa barnootaa 35 A+ galmeessuutti 

Shamarree Gaaddisee Ittafaa Luboo kun barattoota Yunvarsiitiin Dambidoolloo tibbana eebbisiise keessaa tokkoffaa bahuun badhaasa waancaa erga injifatteen booda miidiyaa hawaasummaa irratti guddoo jajamaa turte.

'Kutaa tokkoo eegalee hanga yunivarsitiitti namni na dursee hin beeku'

Lakkuuwwan lamaan, Keelloo Xurunaa fi Siddisee Xurunaa, Yunivarsiitii Amboo Kaampaasii Walisoorraa qabxii 3.99 fi 3.98 fiduun walduraa duubaan qabxii olaanaa galmeessisuun digirii jalqabaatiin eebbifamaniiru.

Imala barnootaa shamarran lakkuu qabxii olaanaan eebbifamanii 

Sagantaa yeroo saglaffaaf adeemsifamaa jiruu fi guyyoota sadiif turu kanarratti namoonni kitaabilee gurguran, barreessitoonni, ogeeyyiin manneen kitaabaa, barattoonnii fi maatiinsaanii akkasumas kutaaleen hawaasaa biroo hirmaachaa jiru.



Festivaalli barreessitootaafi dubbistoota walitti fide Finfinneetti eegale

Saara Saallessa Diidaa ilma horsiisee bulaa Godina Boorana Bahaa, aanaa Gumii Eldalloo bakka Bulbul jedhamtutti dhalatee Guddate. Qabxii waliigalaa 3.98 fiixuun yunivarsiticha irraa eebbiifame.

‘Ilma horsiisee bulaa kurraaziin qo’achaa ture ta’us, hunda caaleen waancaa badhaafame’

Ogummaan xiyyaara balaliisuu abjuu ijoollummaa, hawwii barattoota hedduu ta’us, kan itti milkaa’u garuu muraasadha.
Isaan keessaayis, barataa duraanii Mana Barnoota Qophaa'ina Naqamtee, kan balaliiftoonni gara 15 irraa horatamee, keessaa tokko kan ta'e balaliisaa Amaanu'eel Tsahaayiifi hogganaa mana barnootichaa Darajjee Bantii dubbisuun akkasiin qopheessineera. 

Mana-barumsaa Naqamtee paayiletoonni 15 keessaa bahan

Qormaanni yuunivarsiitii barattoonni sobaa artifishaal intelligensii fayyadamuun fudhatan kan barattoota dhugaatiin fudhataman moo’uu fi  tasuma osoo namoota qormaata soroorsaniin hin baramin darbuu qorannoon argisiise.

AI barattoota yunivarsiitii mo'uu akka danda'u qorannoon ni mul'isa

Shittaayeen qonnaarratti barachuufi qorachuun biyyarra dabartee ardii waliin geesseetti; ittis milkoofteetti. Qorannoo qonnaa hirmaannaan dubartootaa keessatti haphatan keessatti hanga sadarkaa digirii sadaffaa (PHD)tti baratteetti, ittiin hojjechaa jirti, badhaasaafi beekamtii idil-addunyaas argatteetti.

Shittaayee Hoomaa (PhD): ‘Guca dirree hirmaannaan dubartootaa hanqatu keessaa iftu’

Biyyoota Awurooppaa keessaa Xaaliyaanin bakka barattoonni Afrikaa carraa barnootaa argatanii itti baratan keessaa ishee ijoodha.
Akka ragaan Dhaabbata Walta’iinsa Diinagdeefi Misoomaa agarsiisutti, bara 2021tti barattoonni Afrikaa 72,000 ol ta’an Xaaliyaanitti barnootarra turan.


Barattoota Itoophiyaa Xaaliyaanii jiran qormaata maaltu mudata? Maalif dafanii hin eebbifaman?

Indiyaatti bu'aa qorumsa biyyaalessaarratti mormii guyyootaaf godhameen booda aanga'aan ejensii qorumsa biyyaalesasa aangoorraa kaafame

Mormiin qorumsa biyyaalessaa Indiyaa aanga'aa aangoorraa ariisise

Waggoota digtaman darbaniif Dubaayi pirojektoota gurguddaa ajaa'ibsiisoo ta'an addaunyaa kanaa raawwattee jirti. 
Gamoo dheeraan addunyaa kanaa Burj Kaaliifaa, Hoteelli ismaartii addunyaa kanaa Burj al-Arab fi ‘‘odolowwan Paalm’’ guddicha qarqara galaanaa kanneen ittiin addunyaa ajaa’ibsiifte keessaayi.
Ofii pirojektiin kun maal irratti argamaa ammaan tana?