KALLATTIIN, US Iraan irratti haleellaa gaggeessuu yoo ibsitu, Iraan ammoo tarkaanfii haaloo bahuu fudachuu himte

Haguuggii Tamsaasa Kallattii

1. Sa'aatii tokko duraWaliigaltee US-Iraan ammaa kan bara bulchiinsa Obaamaa irraa maaltu adda godha?

   

   Madda suuraa, Reuters

   Pirezidaant Doonaald Tiraamp waraana Israa'el waliin ta'uun Iraanirratti labsii ture xumura itti gochuuf ifatti waliigaltee mallatteessera.

   Waliigalteen Wal-hubannoo US-Iraan waliifa mallatteessan qabxii 14 kan qabu yoo ta'u, maaltu waliigalticha keessatti hammatamuu qabaafi hin qabuurratti qeeqi cimaan irratti ka'aa jira.

   Waliigaltee kanaafi kan bara buchiinsa Obaamaa Iraan waliin mallatteeffame wal-bira qabuun garaa garummaan guddaan akka hin jirre kan kaasan jiru.

   Bara 2015 bulchiinsi Obaamaa marii dippilomaasii Iraan waliin taasiseen gabbisa yuraaniyeemii Iraanitti daangaan akka godhamuufi bakkasaa qoqqobbiin akka irraa ka'u Waliigalteen Joint Comprehensive Plan of Action (JCPOA) jedhamu Iraan waliin waliif malatteessanii turan.

   Guutummaa oduu kanaa asiin argattu

2. Sa'aatii 5 duraIsraa'el fi Libaanos jaarsummaa Ameerikaan waliigaltee waliif mallatteessan

   

   Madda suuraa, Getty Images

   Jaarsummaa Ameerikaatiin guyyoota baayyeef Waashingiten keessatti marii gaggeessaa kan turan Israa’el fi Libaanos waliigaltee waliif mallatteessan.

   Ministirri dhimma alaa Ameerikaa Maarkoo Ruubiyoo akka ibsetti, karaa waliigaltee amma mallatteeffame Kanaan nagaafi tasgabbii waaraa buusuuf dhimmoonni dandeessisan qophaa’uu jalqabu.

   Biyyoonni lamaan waliigaltee mallatteessuun kan dahaga’ame, humnoota Israa’el fi kan Iraaniin deeggaramu Hezboollaa gidduutti dhukaasa dhaabuu hojiirra jiru dhiisanii Kibba Libaanos keessatti hanga tokko waraana walirratti gaggeessuun yeroo itti fufee jiruttidha.

   Israa’el waliin wal waraanaa kan jiru Hezboollaan qama waliigfaltee Jimaata mallattaa’e kanaa miti.

   Akka waliigaltee kanaatti garuu gareen kun Kibba Libaanositti kan argamu naannoo Litaanii keessaa baasuudhaaf ni fudhata ta’ee ifa miti.

   Ameerikaa muddamni Israa’el fi Hezboollaa gidduu jiru waliigaltee Iraan waliin taasifame gufachiisuu danda’a jechuun yaadda’aa jirti.

   Waliigaltee Ameerikaa waliin mallatteeffamerratti Iraan Libaanos dabalatee “addawwan hundaan” waraanni akka dhaabbatuuf gaaffiin dhiyaate hojiirra akka oolfamuuf waadaan galameeraa.

   Qabxiilee 14 waliigaltee walhubannoo US fi Iraan keessatti hammataman

   Waliigaltee US-Iraan ammaa kan bara bulchiinsa Obaamaa irraa maaltu adda godha?

3. Sa'aatii 6 duraUS Iraan irratti haleellaa gaggeessuu yoo ibsitu, Iraan ammoo tarkaanfii haaloo bahuu fudachuu himte

   

   Madda suuraa, Reuters

   Iraan Ulaa Hormuuz keessa doonii karaa hayyamameefiin ala deemaa jira jette erga rukkutteen booda waraanni Ameerikaa Iraan keessatti haleellaa gaggeessii yoo ibsu, Teehiraan ammoo tarkaanfii haaloo bahuu fudhatteen buufata Ameerikaa haleeluu beeksifte.

   Raayyaan waraanaa Ameerikaa Ajajaan Giddugaleessaa Jimjaata Kuusaa misaa’elaa fi diroonii, akkasumas wiirtuuwwan raadaarii qarqarawwan galaanaa ittiin to’atturratti haleellaa raawwachuu beeksiseera.

   Tarkaanfiin kun sababa Ulaan Hormuuz cufameef hojjjetoota karaa darbaa dhabanii yeroo dheeraaf galaanarra turan adeemsa baasuu jalqabame haleellaa Iraan Kamisa doonii fe’umsaa tokkoorratti raawwatteef deebii kennuu ta’uu ibseera.

   Iraan garuu dooniin fe’umsaa kun kan rukkutameef Ulaa Hormuuz keessa qaxxaamuruuf toora hin hayyamamne keessa osoo deemuu ta’uu ibsiteetti.

4. Sa'aatii 7 duraASHAMAA

   Akka jmirtu?

   Oduu toora tamsaasa kallattiin isin biraan geenyu jalqabneerra.

   US Iraan irratti haleellaa gaggeessuu yoo ibsitu, Iraan ammoo tarkaanfii haaloo bahuu fudachuu himuu,

   Hormuuz keessatti doonii fe'umsaarratti haleellaan raawwatamnaan UN karoora hojjetoota baasuu dhaabe

   Dooniin Itoophiyaa Gibe jedhamtu Ulaa Hormuuz keessaa gara Jibuutii qajeeluushee,

   Komishiniin Marii Biyyaalessaa dhimma Finfinnee fi afaan hojii dabalatee qabxiilee 8 adda baase maal faaa akka ta'e,

   Kongiresiin Ameerikaa seera aangoo waraana labsuu Tiraamp daangessu dabarsuu,

   Israa'el Gaazaa keessatti daa'imman irratti xiyyeeffachuun duguuggaa sanyii raawwachuushee UN himuu,

   Odeeffannoo wayitaawaa biyya keessaafi guutummaa addunyaarraa, ispoortii dabalatee: Marsariitii, YouTube, Whatsapp, akkasumas karaa Facebook kanaan seentanii filattanii dubbisuu dandeessu.

   Dhiyaadhaa.