Путин олдинги президентлик муддатларини ўчирадиган қонунни имзолади Rossiya Putin

Путин

Сурат манбаси, Reuters

Published

Россия Президенти Владимир Путин яна икки марта давлат раҳбари этиб сайланишига имкон берадиган қонунни имзолаган. Ушбу қонун Путин таклиф этган Россия конституциясига ўзгартиришларга мувофиқ қабул қилинган.

19-ФЗ "Россия Федерацияси президенти сайлови тўғрисидаги" қонунга биноан, президентликка ушбу лавозимни икки марта эгаллаган ёки иккинчи муддатга сайловни белгилаш қарори чиққан куни ушбу лавозимни эгаллаб турган Россия фуқаросининг сайланишга ҳаққи йўқ.

Аммо бу қоида Путинга тадбиқ этилмайди - ушбу қонун бўйича Россия конституциясига ўзгариш пайти президентлик лавозимини эгаллаб турган шахснинг бундан олдинги муддатлари ҳисобга олинмайди.

Владимир Путин Россия Президенти этиб 2000-, 2004-, 2012- ва 2018 йилларда сайланган. Энди у 2024- ва 2030-йилги сайловларга ҳам ўз номзодини илгари суриши мумкин. 2008-йилдан 2012-йилгача Россия президенти лавозимини эгаллаган Дмитрий Медведев президентлик муддатини тўрт йилдан олти йилга узайтириш таклифини илгари сурган ва шундай қарор қабул қилинган эди.

Аммо бу ўзгаришлар президентлик муддати 2012-йили тугагани учун Медведевнинг ўзига тадбиқ этилмаган эди.

Путин Кремлга қайтганидан кейин Медведев бош вазир этиб тайинланган, бироқ 2020 йили Владимир Путин Россия конституциясига ўзгартириш киритиш ғоясини илгари сурган, Медведев эса истеъфога чиқарилган эди.

Олдинги президентлик муддатларини ўчириш бўйича ўзгартириш

Олдинги президентлик муддатларини ўчириш бўйича ўзгартириш киритиш таклифини тўсатдан 2020-йил 10-марти куни депутат Валентина Терешкова Давлат Думасининг мажлисида ўртага қўйди. Ўша пайтда амалда бўлган Россия конституцияси таҳрири Владимир Путинга кейинги муддатга номзодини илгари суришга изн бермас эди.

Владимир Путин дарҳол Думага борди ва олдинги муддатларини ўчирилишига рози эканлигини эълон қилди, агар бунга Конститициявий Суд ва конституцияга ўзгартириш киритишни референдумда сайловчилар маъқулласалар, кўнишини билдирди. Россия Конституцион суди эътироз билдирмади, ёз пайти ўтказилган референдум ҳам силлиқ ўтди.

Депутат Валентина Терешкова таклиф қилган ўзгартиришлар билан бирга мамлакат конституциясига бошқа ўзгартиришларни ҳам киритишни кўзда тутган қарорни Россия Давлат Думаси ўша куниёқ қабул қилди.

Муаллифлари сенатор Андрей Клишас, депутатлар Павел Крашенинников ва Ольга Савастьяновалар бўлган қонун лойиҳасини Госдума ҳам Федерация Кенгаши ҳам маъқуллади.

Россия парламенти юқори палатаси спикери Валентина Матвиенко қарорни шундай тушунтирди: "Ядровий потенциалга эга улкан мамлакат, дунёдаги ўта жиддий халқаро ўйинчи. (...) Ким ворис бўлади, хавфсизликка нима бўлади ва бошқалар - булар ҳаммаси ташвишли жараёнлар".

Бундан олдин бир неча марта Владимир Путин ҳокимиятда қолиш учун конституцияга ўзгартириш киритишни хоҳламаслигини айтган.

Путин имзолаган қонунда президентликка номзодларга бошқа талаблар ҳам қўйилган. Хусусан, Россия Федерацияси президенти этиб ёши 35 дан кичик бўлган, Россия ҳудудида 25 йилдан кам яшаган Россия фуқароси сайланолмайди. Бундан ташқари, хорижий давлат фуқаролиги бўлган ёки доимий яшаш ҳуқуқини берадиган ҳужжатга эга бўлган инсон ҳам номзодини Россия президентлигига илгари суриши мумкин эмас.

Айни пайтда бу талаб "Россия Федерацияси ёки РФнинг таркибий қисми бўлган давлат" фуқаросига нисбатан тадбиқ этилмаслиги айтилган.

Бу, назарий жиҳатдан, Россия 2014-йили аннексия қилган Қримда туғилган инсон Россия президентлигига ўз номзодини илгари суришга рухсат беради.

BBCUZBEK.COM билан Telegram орқали +44 7858860002 номери билан боғланинг.

Telegram каналимиз: https://t.me/bbcuzbek