Avrupa Birliği'nin genişlemesinin, doğudan batıya göç yaratmasına kesin gözüyle bakılıyor.

Ancak bunun ne kadar olacağı yolundaki tahminler birbirinden çok farklı.

Yakınlarda yapılan bir çalışmada yılda toplam 220 bin yeni üyenin varolan 15 üyeye dağılacağı tahmini sunuluyor.

Ancak bu rakam göçmenlerin tam bir hareket serbestisi kullanacağı varsayımından hareketle hesaplandı.

Oysa ki gerçekte hemen hemen tüm AB üyeleri en azından ilk iki yıl için yeni üyelerden gelecek çalışanlara belirli kısıtlamalar getiriyor.

İngiliz baskı grubu Migration Watch, buna rağmen yeni üyelerden sadece İngiltere'ye yılda 40 bin kişinin göç edebileceğini tahmin ediyor.

İşgücü kısıtlamaları

Avrupa Birliği'ne katılan ülkelerin vatandaşlarına sağlanacak sosyal güvencelerde hiç bir kısıtlamaya gitmeyen yegane ülke İrlanda.

Avrupa Birliği ile yapılan katılım anlaşmalarına göre, üyeler işgücü piyasalarını tamamen açabilecekleri gibi, genişlemeden sonraki ilk iki yıl içinde objektif bir neden belirtmek zorunda kalmaksızın gerekli gördükleri sınırlamaları uygulamayı da seçebilecekti.

Yeni Avrupalılara kısıtlamalar • İrlanda işgücü pazarnı tamamen açıyor • İngiltere pazarını açıyor anncak bazı kısıtlamalar getirmeyi düşünüyor • Hollanda göçmen sayısını sınırlıyor • Danimarka Göçmen işçilere iş bulmaları için altı ay süre veriyor • Almanya ve Avusturya yedi yıla kadar yasak uygulayabilirler • Belçika ve Finlandiya iki yıla kadar yasak uygulayabilirler

Bunun ardından ise, kısıtlamaların üç yıl daha yürürlükte kalması ve buna son olarak iki yıllık bir ek süre getirilmesi için de açık kapı bırakılmış durumda. Yani teorik olarak azami yedi yıllık bir yasak uygulanabilir.

Ancak kısıtlamaların uygulandığı sürenin uzaması için ülkelerin işgücü pazarında ciddi bir sorun yaşıyor olması ya da böyle bir tehdidin bulunması şartı aranıyor.

Yeni üyelere coğrafi olarak en yakın konumdaki Almanya ve Avusturya, bu katı kuralları uygulamak için tartışmaya giren ülkelerin başını çekiyor.

İngiltere, İrlanda, Danimarka, İsveç ve Hollanda ise, başta tam aksi bir tavır izleyerek işgücü pazarlarını tamamen açacakları sözünü vermişlerdi.

Ancak bu sözler verildiğinde takvimler 2000 yılını gösteriyordu ve o zamandan bu yana bu ülkelerdeki siyasi partiler potansiyel bir göçmen akınını gerekçe göstererek daha katı bir tavır izlenmesini savunuyor.

Geçen yıl Kasım ayında, Almanya, Avusturya, Belçika ve Finlandiya Avrupa Komisyonu'na ilk iki yılda işgücü pazarında kısıtlamalar düşündüklerini bildirdi.

Bunun ardından Hollanda, liberal tavrından vazgeçerek yeni üyelerden ilk yılda sadece 22 bin işçi kabul edeceğini açıkladı.

Geçen yılın sonunda da Danimarka, yeni üyelerin vatandaşlarına otomatik olarak cömert sosyal güvenlik sisteminden yararlanma hakkı tanınmayacağını açıkladı.

Doğu ve Orta Avrupa'dan gelenlerin Danimarka'da altı ay kadar süreyle iş aramasına imkan tanınacak, iş bulurlarsa oturma ve çalışma izinleri verilecek.

Ancak bir Danimarkalı diplomatın deyimiyle '3 hafta boyunca böğürtlen toplayıp, sonra yılın geri kalanını sosyal güvenlik sisteminden yardım alarak geçirmek' mümkün olmayacak.

İsveç de, genişlemeden sonraki döneme ait çalışma siyasetini gözden geçirceğini duyurdu.

İsveç Başbakanı Göran Persson 'Doğu Avrupa'dan gelenlerin fındık fıstık parasına çalışmasını sağlayacak ve sosyal haklarmızdan faydalanmalarına izin verecek tek ülkenin bizimki olacağını düşünmek safdillilik olur' diye konuştu.

Aşırı sağa tepki

Ancak Avrupa genelinde faaliyet gösteren Avrupa Ticaret Sendikaları Kongresi Etuc'un tavrı böyle değil.

Etuc'un üst düzen danışmanlarından Tom Jenkins tavrını "Bence bazı
hükümetler bazı ülkelerde güçlenmeye başlayan aşırı sağa karşı tepki gösteriyor. Bu nedenle, göçmenlik konusunda daha sert bir tavır sergilemeye çalışıyorlar' diyerek açıklıyor.

"Ancak gerçek şu ki, insanlar bir şekilde ülkere arasında hareket edecek ve yasadışı olacağına bunun yasal olmasını tercih ederiz. Böylece en azından belli standartlara tabi olmalarını sağlayabiliriz."

Avrupa İşverenler Konfederasyonu UNICE de, Avrupa Birliği'nde halihazırda da Orta ve Doğu Avrupa'dan gelen çok sayıda göçmen işçi olduğunu söylüyor.

Konfederasyonun tahmini bu sayının 850 bin, yani toplam nüfusun yüzde 0,2'si olduğu biçiminde.

Bu nedenle ne UNICE, ne ETUC ne de Avrupa Komisyonu Polonya'dan ya da diğer yeni üyelerin herhangi birinden büyük bir ucuz işgücü akını olmasını bekliyor.