ዋንጫ ዓለም 2026

ኤርትራ

ኢትዮጵያ

ሱዳን

ማእከላይ ምብራቕ

ሳይንስን ጥዕናን

ኣመና ፍቱዋት

ዜና

ቪድዮ

ተዓዘቡ

ራድዮ

ስምዑ

Tigrinya

ከም ልሙድ ኣብ ሰሙን ሓሙሽተ መዓልቲ ንሰርሕ፡ ክልተ መዓልቲ ድማ ነዕርፍ።  ወትሩ ሰኑይ ናብ ስራሕ ንወፍር። እዚ ክንደጋግሞ ዝመጻእና ስርዓት እዚ ግን ክሳብ ክንደይ ውጽኢታዊ እዩ? 


ኣብ ሰሙን 4 መዓልቲ ጥራይ ምስራሕ ንጥዕናና ጽቡቕ'ዩ – ንምንታይ ደኣ ዘይነተግብሮ?

ካብ ሰብነትና፡ ብመገዲ መንፊት ቈርበት ገጽናን ኣፍናን ብርቱዕ ኬሚካላት እዩ ዝወጽእ፤ ገሊኦም ክንሓምም ከም እንኽእል ዝሕብሩ ምልክት እዮም - እዚኦም ኣቐዲምካ ሕማማት ንምፍላጥ ድማ ክውዕሉ ይኽእሉ። ካብዚኦም ሓደ ሕማም ፓርኪንሰን እዩ።

እንታይ ዓይነት ሽታ ሰብነትና'ዩ ብዛዕባ ኵነታት ጥዕናና ምልክት ዝህብ?

ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ መጽሔት ኔቸር ዝተሓትመ መጽናዕቲ፡ ኣብዚ እዋን ሆወሞን ፓራንትሮፐስን ዝተባህሉ ዓሌታት፡ ንመጀመርታ ግዜ ኣብ መዝገብ ቅሪተ-ኣካላት ከም ዝተራእዩን፡ ኣቦሓጎ ናይዞም ኣሰር ወለዶታት ዝዀነ ኣውስትራሎፒተከስ ኣፋረንሲስ ከም ዝጠፍአን ይሕብር።

ኣብ ዓፋር ዝተረኸበ ሓድሽ ቅሪተ ኣካል፡ ብዛዕባ ኣመጻጽኣ ወዲሰብ እንታይ ይነግረና? 

ዳኒኤል፡ "ቀልጢፍና እንኣምኖ ነገር እዩ መጥፊኢና ዝኸዉን፡" ብምባል ሓደ ሓበሬታ ንምርግጋጽ ክንከዶ ዝግብኣና ርሕቐት ኣብ ግምት ከየእተካ ምእማን፡ ተቓላዕቲ ከም ዝገብረና ይገልጽ።
"ሓበሬታ ምርግጋጽ ኣገዳሲ እዩ። ካብ ዝተፈላለየ ምንጭታት ንምርግጋጽ ክንጽዕር ይግባእ፡" ክብል ይምዕድ።


ዲፕፌክ፡ ዝምስርሖም ዘሎ ኣሳእልን ትሕዝቶታትን ሓደጋኦም ማዕረ ክንደይ እዩ?

ስነፍልጠተኛታት ኪንግስ ኮለጅ ለንደን ካብ ጸጕሪ ገዛእ-ርእስኻ ዝተሰርሐ ሳሙና-ስኒ ንኣስናን ከም ዝጽግንን ካብ ምብልሻው ከም ዝከላኸልን ገሊጾም።

ካብ ጸጕሪ ዝተሰርሐ ሳሙና-ስኒ፡ ሮጾ ኣስናን ንምጽጋን ዘለዎ ፍሉይ ረብሓ

ኣብ መዓልቲ 7000 ስድሪ ምጕዓዝ ሓይሊ ሓንጎልካ ንምዕባይን ካብ ዝተፈላለዩ ሕማማት ንምክልኻልን እኹል ክኸውን ከምዝኽእል ሓደ ዓቢ መጽናዕቲ ይሕብር።

መዓልታዊ 7000 ስጕሚ ኣብ ጥዕናኹም ዘለዎ መኽሰብ ትፈልጡዶ?

ልዕሊ ንቡር ሚዛን ሰብነት ዘለዎም ሰባት፡ መብዛሕትኦም ሚዛን ንምጉዳል ዘይገብርዎ ጻዕሪ የለን።
ሚዛን ብዝተፈለለየ ኣገባባት ክጎድል ይኽእል እዩ፡ እቲ ቀንዲ ነገር ከኣ ልዕሊ እቲ ትበልዖ ካሎሪ ምቅጻል'ዩ።
ካሎሪ እንታይ'ዩ? ብኸመይከ ነቃጽሎ ኣብ ዝብል'ዩ ሰብ ዝድረት ወይ ዝፈለላ።


ጭዋዳታትካ ከይሃሰኻ ሚዛን ኣካልካ ናይ ምጕዳል ሜላ

ስነፍልጠተኛታት፡ ኣብ ጐደቦና ምልክታት ገዛፍ ፕላኔት ረኺቦም

ብሰንኪ ለውጢ ክሊማ መጠን ሙቐት እናሓየለ ብዝቐጸለ፡ ተመራመርቲ ስነፍልጠት፡ ሓንጎልና ኣብ ብርቱዕ ሙቐት ብኸመይ ከም ዝሰርሕን ብኸመይ ከም ዝቕየርን ክርድኡ ይጽዕሩ ኣለዉ።

ዋዒ ዓለም ንሓንጎልና ብኸመይ ይጸልዎ ኣሎ?

ኪነታዊ ብልሒ (ኣርቲፊሻል ኢንተለጀንስ) ድሕሪ ክልተ ዓመት፡ ንዓለም መሪሑ ኣብ ውሽጢ ዓሰርተ ዓመት ድማ ንወዲ ሰብ ናብ ምጥፋእ ከም ዘምርሕ ዝግምት ሓደ መጽናዕታዊ ጽሑፍ ኣብ ክሊ ዓለም ቴክኖሎጂ ክትዓት ኣልዒሉ ኣሎ።

ኤኣይ2027፡ ኪነታዊ ብልሒ ንወዲሰብ ብኸምዚ ድዩ ከጥፍኦ?

ድቃስ ምስኣን ኣብ ሓራሳት ኣደታት ልሙድ'ኳ እንተኾነ፡ ድሕሪ ወሊድ ብዘጋጥም ስነ ኣእምሮኣዊ ኵነታት ዝተጠቕዐት ኣደ ግን ምሉእ ብምሉእ ድቃስ ክሓርማ ይኽእል።

'ሓቂ ድዩ ውላደይ ቀቲለዮ?'፡ ኣቓልቦ ዘድልዮ ድሕሪ ሕርሲ ዘጋጥም ሕማም ኣእምሮ

ጽሬት ኣስንና ምሕላው፡ ከምቲ ኣብ መንጐ ኣስናንናን ግርጻናን ኣብ ዘሎ ቦታታትን ኢሉ'ዉን ኣብ ውሽጢ መልሓስና ምስ ዝሰፍሩ ባክተርያ መወዳእታ ዘይብሉ ቃልሲ ከም ምክያድ'ዩ ዝቑጸር። ነዞም ባክተርያ እንተዘይኣወጊድናዮም ድማ፡ ኣብኡ ክራብሑን ከቢድ ሕማም ግርጻን ከስዕቡን ይኽእሉ'ዮም። 


ትንፋስና ስለምንታይ'ዩ ሕማቕ ጨና ዝፈጥር? መፍትሒኸ ኣለዎ'ዶ?

መጠንቀቕታ፡ ብቐሊሉ ዕግርግር ዝስምዓኩም እንተዀይኑ፡ እዚ ጽሑፍ ንዓኹም ኣይኸውንን።

ገለ ሰባት ስለምንታይ ፍንፉን ነገር ደስ ይብለና?

ነበርቲ ኦሃዮ ዝዀኑ ጓል 35 ዓመት ሊንድሲን ወዲ 34 ዓመት ቲም ፒርስን፡ ብቐዳም ንወዶም ታዴውዎ ዳኒኤል ፒርስ ተቐቢሎምዎ። 

30 ዓመት ኣብ በረድ ካብ ዝጸንሐ ድቂ ዝተወልደ ህጻን ክብረወሰን ሰይሩ

ቅድመ-ሽኮርያ ምምዕባል ዘፍርሕ ክኸውን ይኽእል’ዩ። እንተዀነ ግን ጥዕናና ንምምሕያሽን ከምኡ’ውን ዓይነት 2 ጠቕሊሉ ንምውጋድን ከም ዝሕግዝ ዕድልን ድርኺትን ክንርእዮ ከምዘለና ክኢላታት ይምዕዱ።

ኣብ ኢትዮጵያን ኤርትራን ስክፍታታት ዘስዕብ ዘሎ ቅድመ-ሽኮርያ፡ ኣገደስቲ ነጥብታት

መብዛሕትኦም ለበዋታት ዶክተር ቶፖል ነቲ መብዛሕትኡ ግዜ እንኽተሎ መምርሒታት ጥዑይ-መነባብሮ ዘንጸባርቑ እዮም። ንሱ፡ ኣመጋግባና ኣብ ተኽሊ ዝተመኰሰ ወይ ብፍሩታታትን ኣሕምልትን ዝሃብተመ ሚዛናዊ ዝተሞኰሰ ክኸዉን ኣለዎ ይብል።


'ሱፐር-ኤጀርስ' ብዛዕባ ጥዑይ እርጋን እንታይ ይነግሩና?

ሕብሪ ቆርበትኩም ንምሕያሽ ብዝብል ተስፋ፡ ኣብ ኣመጋግባኹም ለውጢ ክትገብሩ ፈቲንኩም ትፈልጡ’ዶ? ኣመጋግባን ፈጸጋን ዝምልከት ግጉይን ዘይግጉይን ሓበሬታት ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢታት ተዘርጊሖም ምርኣይ ንቡር ኰይኑ ኣሎ።  ኣመጋግባና ግን ብሓቂ ፈጸጋ ንምፍዋስ ኣበርክቶ ኣለዎ’ዶ?

ብዙሓት ደቂ ኣንስትዮ ዝፈርሕኦ ፈጸጋ ብኣመጋግባ ክፍወስ ይኽእልዶ?

በዅሪ፡ ማእከል፡ ሕንሳስ-ልደ ምዃን ኣብ ባህርያት ጽልዋ ኣለዎ ድዩ?

እዚ ቴክኖሎጂ ልዑል መጠን ማይ ዝጠልብ ኰይኑ ንመዝሓልን ኣብ ምፍራይ ናይቲ ዝጥቀመሉ ሰፊሕ ሓይሊ ኤሌክትሪክን ማይ የድልዮ።

ኪነታዊ ብልሒ (AI) ብኸመይ'ዩ ንቐረብ ማይ ዓቢይ ሓደጋ ዝኸውን ዘሎ?

ኤን.ኤች.ኤስ. ዓዲ እንግሊዝ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ፡ ኣብ ዝሓለፈ ሽዱሽተ ሰሙናት ኣብ ዝተፈላለየ ክፋላት እንግሊዝ ፍቓድ ዘይተውሃቦ መድሃኒት ዝተውሃቦም 38 ሰባት ናይ ምምራዝ ሓደጋ ከምዘጋጠሞም ገሊጹ።

ምዕጣር ቆርበት ገጽ ንምውጋድ ዝተሓከሙ ልዕሊ 30 ሰባት ተመሪዞም

ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ ብሕዱር ሕማም ሰራውር ደም ይሽገር ከም ዘሎ ዋይት ሃውስ ትማሊ ሓሙስ ኣፍሊጡ።

ዋይት ሃውስ፡ ብዛዕባ ሕማም ትራምፕ እንታይ ኢሉ?

ሲንግ ኣብታ ዝተወልደላ ዓዲ ኣብ ፑንጃብ ጽርግያ እናሰገረ እንከሎ ብዘይተፈልጠት መኪና ተሃሪሙ ደቂ'ቲ ከባቢ ናብ ሆስፒታል ድሕሪ ምውሳዶም ኣብኡ ከምዝሞተን ፖሊስ ሓቢሩ። 

ወዲ 114 ዓመት ተቐዳዳማይ ማራቶን ብመኪና ተሃሪሙ ሞይቱ

ቆርበትና ናይ ገዛእ ርእሱ ዓቕሚ  ምክልኻል ክህልዎ ከም ዝኽእል ሓድሽ መጽናዕቲ የመልክት።

ፍሉይ ርኽበት፡ ብክሬማ ዝወሃብ ክታበት ስርዓተ ምክልኻል ሕማም

ሕሜታ ዳርጋ ኣብ ኵሉ ባህልታት፡ ካብ ዕሙር ከተማታት ክሳብ ርሑቕ ገጠራት ዝዝውተር ባህሪ እዩ። ስለምንታይ ግን ክሳብ ክንድኡ ናብኡ ንስሓብ?