ዋንጫ ዓለም 2026

ኤርትራ

ኢትዮጵያ

ሱዳን

ማእከላይ ምብራቕ

ሳይንስን ጥዕናን

ኣመና ፍቱዋት

ዜና

ቪድዮ

ተዓዘቡ

ራድዮ

ስምዑ

Tigrinya

ሓንቲ ካብ ተወዳደርቲ ኣብ ዝሃበቶ ርእይቶ "መሰለይ ዝተጋህሰ ኰይኑ ይስምዓኒ" ክትብል ሓቢራ።
"ኣእምሮኣዊ ጽልዋ ኣሕዲሩለይ። ክድቅስ እውን ይፅገም ነይረ" ክትብል ኣብ መጀመርታ ናይዚ ሰሙን ምስ ካልኦት ጥርዓን ዘቕረባ ብምዃን ንማዕከናት ዜና ገሊፃ። 

ኣብ ቅድሚ ተባዕትዮ ጥርሐን ክዀና ዝተሓተታ ተወዳደርቲ ፅባቐ 

ጀርመናዊ ጋዜጣ ቢልድ ዘዘራረቦም ጐረባብቲ፡ በዓልቲ እንድኡ ክተእውይ ሰሚዖም ነቲ ውልቀሰብ’ኳ እንተሓተትዎ፡ ሕምምቲ መንሽሮ ከም ዝኾነትን “እቲ ሕማም ብዘስዓበላ ቃንዛ ተእውይ ከምዘላን” ከምዝነገሮም ሓቢሮም።

ንሰበይቱ ን 12 ዓመት ኣብ ገዛ ኣሲሩ ዝተባህለ ሰብኣይ ተኣሲሩ

ኣብ ሱዳን ዘሎ ኲናት ሓድሕድ፡ ጠንቂ ምብዛሕ ጾታዊ ዓመጽ ኰይኑ’ዩ። ብፍላይ ኣባል ሓይልታት ወሃብ ህጹጽ ደገፍ ኣብ ዝንቀሳቐስሎም ከባቢታት ብዙሓት ደቀንስትዮ ከምዝደፈሩ ብተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላት ይኽሰሱ። ወሃቢ ህጹጽ ደገፍ ንቢቢሲ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ ግን “ክብሪ ሰራዊተይ ንምህሳስ ዝተኣለመ እምበር ኣይወዓልኩዎን፡” ኢሉ።

'እንተዘይፍጠር ኢለ ተመንየ…' ግዳይ ጾታዊ ዓመጽ

ኣብቲ ኣብ ዳርፉር ዝካየድ ዘሎ ግጭት ደቂ ኣንስትዮ ብሓይልታት ህጹጽ ደገፍ ከም ዝተዓመጻ ይገልጻ።

ብጕጅለ ዝተዓመጻን ዓሌታዊ ግፍዒ ዝወረደንን ደቀንስትዮ ሱዳን 

ብኸምዚ ኩነታት ዝተጨውያ ደቂ ኣንስትዮ ኣብ ክንዲ ፍትሒ ክረኽባ ምግባር ‘ዕርቂ ምውራድ’ ብዝብል ባህላዊ መንገዲ መዕለቢ ብምግባር ናብ ሕጊ ከይቀርባ ይግበር።

ምዝራፍ ደቀንስትዮ ብዕርቀ'ዶስ ብሕጊ እንተዝውዳእ ይሓይሽ?

ዕድሚኦም ካብ 17 ዓመት ዘይሓልፍ ከይተረፈ ኣካላዊ ምትንኻፍን ምስርጣይን ከምዝፍጸሞም ቢቢሲ ዝረኸቦ ሓበሬታ የረድእ።

ማክዶናልድስ፡ ኣብቲ ትካል ዘሎ ጾታውን ዓሌታውን ጉድ እንታይ እዩ?

ኣብ ኣተገባብራ ስምምዕ ሰላም ፕሪቶርያ ርኡይ ክፍተታት ከምዘሎ ‘አፍሪካንስ ፎር ዘ ሆርን’ ዝተባህለ ጥምረት ሲቪላዊ ማሕበራት ገሊጹ። እቲ ንኽልተ ዓመት ዝቐጸለ ደማዊ ኲናት ብሰላም ንኸብቅዕ ህወሓትን ፌደራል መንግስትን ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ኣብ ፕሪቶርያ ስምምዕ ሰላም ከም ዝፈጸሙ ዝዝከር እዩ። ነዚ ስምምዕ ሰላም ዝገምገመ አፍሪካንስ ፎር ዘ ሆርን፡ ምስ ብዙሓት ሰባት ዝተገብረ ቃለ መሕትት፡ ዝተፈላለየ ህዝባዊ ሓበሬታ፡ ርኡይ ክፍተታትን ለበዋታትን ዘጠቓለለ 25 ገጻት ዘለዎ ጸብጻብ’ዩ ኣውጺኡ። 

ኣብ ኣተገባብራ ስምምዕ ሰላም ፕሪቶርያ ‘ዓበይቲ ክፍተታት’ ከምዘለዉ ተገሊጹ

ኣብ ኦሃዮ ካብ ዝርከብ ሓኪም ዓመጽ ህጻናት ዝተላእከት እታ ግዳይ፡ ጥንሳ ሽዱሽተ ሰሙንን ሰለስተ መዓልትን ኣብ ዘቑጸረሉ፡ ብ30 ሰነ ኣብ ኢንዲያናፖሊስ ናብ ዝርከብ ክሊኒክ፡ ክትንጽሎ ከም ዝኸደት፡ ጋዜጣ ኢንዲያናፖሊስ ስታር ሓቢራ።

ጥንሲ ከተነጽል ነዊሕ ዝተጉዓዘት ጓል 10 ዓመት ዝዓመጸ ሰብኣይ ተኣሲሩ

ኣዲኣ ሓራስ’ያ ነይራ፤ እንተዀነ ጓላ ከም ዝተጨወየት ምስ ሰምዐት፡ ዕሸላ ገዲፋ ጥራሕ እግራ ናብ እንዳ’ቶም መራሕቲ ጎይያ ከይዳ። ይኹን’ምበር፡ ዝሰምዓ ሰብ ኣይረኸበትን። እቶም ጨወይቲ ካብ ፖሊስ ይኹን ካብቶም መራሕቲ’ቲ ከባቢ ዘጋጠሞም ተቓውሞ ስለዘይነበረ፡ ንደጊቱ ከም ዝደለይዎ ሃሪሞምዋ። ኣብቲ ጫካ ብቲ ዝጨወያ ሰብ ተዓሚጻ።

ክልተ ደቃ ተዘሪፈንኣ ናብራ ዝፀልመታ ኢትዮጵያዊት ኣደ

መሓመድ ኣደል ዝተበሃለ ውልቀሰብ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ናብ ፍርዲ ኣብ ዝቐረበሉ እዋን ነቲ ቅትለት ከምዝፈፀሞ ተኣሚኑ እዩ።

ሕቶ ሓዳር ንዘይተቐበለቶ ተምሃሪት ዩኒቨርሲቲ ዝቐተለ ብሞት ተቐፂዑ

ውግእ ሱዳን፡ ዛንታታት ውጻእ-መዓት ካብ ከተማታት ባሕሪን ካርቱምን

ንደቂ ኣንስትዮ ጥራሕ ነብሰን ብምስኣል ዝኸስብ ዘሎ ቻይናዊ

ኣብ ዝኽሪ፡ መንነት፡ ስምዒት፡ ኣስተብህሎ፡ ባህርያትን ርእሰ-ርድኢትን ዝኣመሰሉ ዘጋጥሙ ንነፍሲ ወከፍ መዳይ ስርሓት ኣእምሮ ክዘርጉ ዝኽእሉ ጸገማት ብሓፈሻ ጸገማት ምፍልላይ (ዲሶሽየቲቭ ዲስኦርደር) ከም ዝበሃሉ መርበብ ውድብ ጥዕና ዓለም የመልክት። 
እዞም ጸገማት ኣብ ሰለስተ ይኽፈሉ - ዲሶሽየቲቭ ኣይደንቲቲ ዲስኦርደር፡ ዲሶሽየቲቭ ኣምነዥያን ዲፐርሶናላይዜሽን/ዲርያላይዜሽን ዲስኦርደር።

ገበን ዝፈጸሙ ሰባት ዘይሕተትሉ ዓይነት ጸገም ጥዕና እንታይ’ዩ? 

ሰለስተ ኣባላት ቤተክርስትያን ሳይንትሎጂ [ኣብ ሳይንስ ዝኣምኑ ዝኽተልዎ እምነት] ነበር ዝዀና ደቂ ኣንስትዮ  እቲ ተዋሳኣይ ካብ 2001-03 ኣብ ዝነበረ እዋን ኣብ ሆሊዉድ ኣብ ዝርከብ ገዝኡ ጾታዊ መጥቃዕቲ ኣብ ልዕሊኤን ከም ዝፈጸመ እየን ከሲሰንኦ።

ተዋሳኢ ሆሊውድ ብክልተ ገበናት ፆታዊ ዓመጽ ገበነኛ ኰይኑ ተረኺቡ

ሚስ ሪድ፡ ጆ ባይደን ብ1993 [ኣ. ኣ] ኣብ ቤት ጽሕፈት ኮንግረስ እናሰርሐት እንከላ ኣብ ልዕሊኣ ጾታዊ መጥቃዕቲ ከም ዝፈጸመ ትኸስስ።

ንፕረዚደንት ባይደን ብጾታዊ መጥቃዕቲ ዝኸሰሰት ጓል ኣንስተይቲ ዜግነት ሩስያ ሓቲታ

ሕጂ ወዲ 78 ዓመት ዝኾነ ሮበርት ፍሪድ ካብ 41 ዓመቱ ጀሚሩ ዝተፈላለየ ህጻናት ኣዋልድ ዓሚጹ እዩ። እዚ ዛንታ ክልተ ግዳያቱ እዩ።

'ጓል ሰለስተ ዓመት ከለኹ'የ ተጨውየ ተዓሚጸ'

ኣብ ልዕሊ ሓደ ሰብኣይ ዓመጽ ፈጺማ ዝተበሃለት ሓንቲ ጓል ኣንስተይቲ ትድለ ከም ዘላ ፖሊስ መጓዓዝያ ብሪጣንያ ሓቢሩ።
እቲ ዓመጽ ኣብ ለንደን ኣንደርግራውንድ ከም ዝተፈጸመ’ዩ ዝግለጽ። 

ጾታዊ ዓመጽ ፈጺማ ዝተበሃለት ጓል ኣንስተይቲ ትድለ ኣላ

እቲ ኣብ ቀረባ እዋን ኣብ እንግሊዝን ዌልስን እማመ ግዳያት ክተኣታቶ እዩ፤ ብዓመጽ ዝተጠነሱ ህጻናት ከም ግዳያት ገበን ብወግዒ ክምደቡ ምዃኖም መንግስቲ ገሊጹ ኣሎ። እዚ ድማ ተወሳኺ ደገፍ ክረኽቡ መሰል ዝህቦም እዩ።

'ካብ ጭራም'የ ጠኒሰዮ'

ኣብ ሰሜናዊ ዩጋንዳ ኣብ ልዕሊ መንእሰያት ኣዋልድ ዝፍጸም ጾታዊ ዓመጽ ኣዝዩ እናወሰኸ ኣብ ዝመጸሉ ዘሎ እዋን፡ ፖሊስ ኣብ ልዕሊ ገበነኛታት ዝገብሮ ክትትል ትሑት ከም ዝዀነ ይግለጽ።

ጓል ሰለስተ ዓመት ውላዳ ዝተዓመጸት ኣደ፡ ‘ንመጓዓዝያ’ ክኸፍል ብፖሊስ ተሓቲተ

ከም ዝሞተ መሰሊ ካብ ቤት ማእሰርቲ ዝሃደመ ደቡብ ኣፍሪቃዊ፡ ድሕሪ ሓደ ዓመት ኣብ ታንዛንያ ተታሒዙ።

ዝሞተ መሲሉ ካብ ቤት ማእሰርቲ ዘምለጠ ገበነኛ ተታሒዙ

ዮርዳኖስ ካብ መንጎ ሃገራት ማእከላይ ምብራቕ ንደቂ ኣንስትዮ ካብ ዘቤታዊ ግህሰት ዝከላኸሉ ሕግታት ብምሕንጻጽ ፈላሚት'ኳ እንተኾነት ሕጂ’ውን ካብ ኣርባዕተ ሞት ሓደ ብደቂ ተባዕትዮ ዝፍጸም ዘቤታዊ ቅትለት እዩ። 


‘ንኣምላኽ ኣይፈርሕን’ 

መንግስቲ ኢትዮጵያ፡ እቲ ኣብታ ሃገር ንክልተ ዓመታት ዝጸንሐ ደማዊ ኲናት ሓድሕድ ንከብቅዕ፡  ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ሕዳር ምስ መራሕቲ ህወሓት ስምምዕ ሰላም ከም ዝኸተመ ይዝከር። ጉጅለታት ሰብኣዊ ረድኤትን ነበርትን ግን ኣብ ልዕሊ ሰላማውያን ሰባት ዝፍጸም መጥቃዕቲ - ብፍላይ ኣብ ልዕሊ ደቂ ኣንስትዮ ዝበጽሕ ጾታዊ መጥቃዕቲ - ቀጺሉ ከም ዘሎ ንቢቢሲ ሓቢሮም።

 ድሕሪ ስምምዕ ሰላም፡ ወተሃደራት ኤርትራ ኣብ ትግራይ ብጾታዊ ዓመጽ ይኽሰሱ

ሓንቲ ካብተን ኣብ ዋንጫ ዓለም ደቂ ተባዕትዮ ዝመርሓ ቀዳሞት ደቂ ኣንስትዮ ዳያኑ ዝኾነት ሳሊማ ሙካንሳንጋ፡ ኣብ ሃገራ ኣብ ዝተኻየደ ጸወታ፡ ጸርፊን ኣካላዊ ምፍርራሕን ተፈጺምዋ፤ ገለ ደገፍቲ’ውን "ሸርሙጣ" ክብሉ ጸሪፎምዋ።

ኣብ ዋንጫ ዓለም ታሪኽ ዝሰርሐት ዳኛ ኣብ ሃገራ 'ኣመንዝራ' ተባሂላ ተጸሪፋ

ኣብ ትካል ፌስቡክ ተቘጻጻሪ ትሕዝቶታት ኰይኑ ዘገልገለ ውልቀ ሰብ፡ ዝርብሹ ነገራት ኣብ ገጻት ተጠቀምቲ ከይረኣዩ ኣብ ዝሰርሓሉ እዋን ብዝረኣዮም፡ ካብ ርእሰ ቅትለት ክሳብ ጭካነ ዝመልኦ ቅትለታት፡ ጥዕና ኣእምሮኡ ከምዝተጐድአ ንቢቢሲ ተዛሪቡ።
ኣብዚ እዋን ፌስቡክ ኣብቲ ማሕበራዊ ሚድያ፡ ኣብ ኣፍሪቃ ዝላብዑ ዘሰምብዱን ጽልኣት ዝመልኦምን ትሕዝቶታት ኣብ ምቍጽጻር ብዙሕ ክሰርሕ ጸቕጢ ይግበረሉ ኣሎ።
ኣብቲ “ማሽን ካብ ምዃን ዘይፍለ” ናይ ስራሕ ሃዋህው፡ ረበሽቲ ትሕዝቶታት ናብ ተጠቀምቲ ቅድሚ ምብጽሖም ኣብ ምክትታል ዝሰርሕ እዚ ውልቀ ሰብ፡ ንባዕሉ ግን ከም ዝተጐድአ ይዛረብ።
“ንወሲባዊ ልምደይ ኣደንዚዝዎ” ይብል።


ፆታዊ መጥቃዕቲ