ዋንጫ ዓለም 2026

ኤርትራ

ኢትዮጵያ

ሱዳን

ማእከላይ ምብራቕ

ሳይንስን ጥዕናን

ኣመና ፍቱዋት

ዜና

ቪድዮ

ተዓዘቡ

ራድዮ

ስምዑ

Tigrinya

ውድብ ሕቡራት ሃገራት፡ ናይ ቀደም ፍልስጤም ኣብ ክልተ ተመቒላ ሃገራት ዓረብን ኣይሁድን ክምስረታ ድሕሪ ምውሳኑ እስራኤል ናይ ገዛእ ርእሳ መንግስቲ መስሪታ ሓንቲ ካብ ልኡላውያን ሃገራት ዓለም ክትከውን በቒዓ። ፍልስጤም ግን ክሳብ ሕጂ ነዚ ኣይበቕዐትን።እዚ መጥቃዕቲ ሓማስን ሕነ ምፍዳይ እስራኤልን ክሳብ ክንደይ ከምዝኸይድ ንጹር እኳ እንተዘይኮነ፡ ብቕልጡፍ ደው ዝብል ግን ኣይመስልን።
ንምዃኑ፡ መበገሲ ናይዚ ምፍጣጥን ኲናትን ፍልስጤምን እስራኤልን እንታይ እዩ? 

ወጥሪን ኲናትን እስራኤል-ፍልስጤም ክንግንዘብ ዘኽእሉና 5 ቀንዲ ነጥቢታት

ርእሰ ሊቃነ ጳጳሳት ኣቡነ ፍራንሲስ፡ ካቶሊካዊት ቤተክርስትያን ንሕደጾታውያን መጻምድቲ ክትባርኽ ከም እትኽእል ሓቢሮም። 

'ሕደጾታውያን መጻምድቲ ክባረኹ ይኽእሉ እዮም'- ኣቡነ ፍራንሲስ

ማዕከናት ዜና እታ ሃገር፡ ናሕሲ ቤተክርስትያን ሳንታ ክሩዝ ሲዩዳድ ማዴሮ ድሕሪ ምፍራሱ፡ 49 ሰባት ናብ ሆስፒታል ከምዝተወስዱ ሓቢረን።

ናሕሲ ቤተክርስትያን ብምፍራሱ፡ 10  ምእመናን ሞይቶም፡ 20 ድማ ተዓጽዮም ኣለዉ

ኤርትራ፡ ጽንብል በዓል መስቀል ኣብ ኣስመራ ብስእሊ

በዓል መስቀል ኣብ ትግራይ ብፍላይ ድማ ኣብ ከባቢ ዓጋመን ኢሮብን ብድሙቕ እዩ ዝኽበር። ተወለድቲ ዓጋመ ኣብ ዝነበሩ ነይሮም ኣብ ቅንያት በዓል መስቀል ናብ ዓዶም ይስምለሱ እሞ ምስ ስድራ ቤቶምን መተዓብይቶምን ይጽምብልዎ። 

ጽምብል ደመራ ኣብ ከተማ ዓዲ ግራት - ብስእሊ

ተመራመርቲ ስነ አእምሮ ስለምንታይ ሰይጣን ዝርኣና ኮይኑ ከምዝስምዓና ዘብርህ ኣዝዩ ኣገዳሲ ምርምር ኣካይዶም ኣለዉ።
ሓደ ብሃሊኡ ዘይርአ፡ ብገለ ዝመጽእ ዘፍርሕ ድምጺ፤ ዘይንቡር ወይ ዘይልሙድ ትርኢት፡ ብጥቓኻ ሓደ ግኡዝ ነገር ሽው ኢሉ ዝሓለፍ ዝመስለካ ስምዒት፡ ሰባት ንሰይጣን ርኢናዮ ንምባል ዝጥቀምሉ ኣገላልጻ እዩ። 

ሰይጣን ርኢኹም’ዶ ትፈልጡ? ሳይንስ’ከ ብዛዕባ’ዚ እንታይ ይብል?

ቦምባታት እንትዘንብ፤  ሂን ኒን ካልኦት 32 ተማሃሮ ቅዱስ መጽሓፍ ሓያሎ ኪሎሜተራት ብእግሮም እናኸዱ ከምልጡ ይፍትኑ። ኣብዚ ግዜ እዮም ተጋደልቲ ስሙር ግንባር ሓርነት ውጹዓት ዓሌታት (Fulro) ንሂን ኒ ረኺቦምዎ።

ን17 ዓመታት ኣብ ጫካ ዝተረሰዐ ሰባኺ

 ካብ ላሊበላ ንደቡብ 60 ኪሎ ሜተር ርሒቑ ኣብ ዝርከብ እምባ፡ ሓደ መነኮስን ክልተ ዲያቆናትን ካብ ከውሒ ጸሪቦም ሓደስቲ ኣብያተ ክርስቲያናት ኣብ ምህናጽ ተጸሚዶም ኣለዉ። ቢቢሲ ኣብዘን ዳግማይ ላሊበላ ዝተበሃላ ኣብያተ ክርስቲያናት ዑደት ኣካይዱ ኣሎ።

ብኣምሳል ላሊበላ ዝተሃንፃ ኣብያተ ክርስቲያን

መንፈሳዊ ሕውየት ወይ ድማ ‘‘ቁርኣናዊ ሕውየት’’ ኣብ ሃገራት ዓረብን ተኸተልቲ እስልምና ሃገራን ልሙድ ተግባር እዩ፡፡ መብዛሕተአን ናብዞም ፈወስቲ ዝኸዳ ድማ ደቂ ኣንስትዮ እየን፤ ኣብ ነብሰን ዝሓደረ ርኩስ መንፈስ ወይ ‘‘ጅኒ’’ ብምብራር ጸገመን ክፈትሑለን ወይ ካብ ሕማም ክፍውሱወን ከምዝኽሉ ይኣምና፡፡

ብሽም ‘መንፈሳዊ ሕውየት’ ደቂ ኣንስትዮ ዝዕምጹ 'ፈለጥቲ'

ቅድሚ 80 ዓመት ብ1 ነሓሰ 1943 ሓይልታት ናዚ ጀርመን፡ ን11 ፈለስቲ ካቶሊካውያን ሮማ ቀቲሎም።

ብድሕሪ ቅትለት 11 ፈለስቲ ዘሎ ምስጢር

ቅዱስ ሲኖዶስ ረቡዕ 26 ሓምለ 2015 ኣግ ድሕሪ ዘካየዶ ምልኣተ ጉባኤ ኣብ ዘሕለፎ ውሳነ፡ ቤተ ክህነት ትግራይ ዘካየደቶ ሽመት ኤጲስ ቆጶሳት ‘‘ዘይ ሕጋውን ጥሕሰት ዶግማ፣ ቀኖናን ምምሕዳርን’’ ዝፈጸመ እዩ ኢሉ፡፡

ቅዱስ ሲኖዶስ፡ ኣብ ትግራይ ሽመት ኤጲስ ቆጶስነት ንዝሃቡን ዝተቐበሉን ኣቦታት ወጊዙ

ዱምስደይ ከልት ዝተበሃለ እምነት፡ ዓለም ክትጠፍእ እያ ኢሎም ናይ ዝቕበሉ ሰባት እኩብ እንትኾን፡ ንመሬት ቀዲሞም ከጥፍእዋ ከምዘለዎም ይኣምኑ።

መወዳእታ ዓለም ኣኺሉ ኢላ ክልተ ደቃ ዝቐተለት ኣደ

ኣብ ሓደ እዋን ኣብ ፖለቲካ እታ ሃገር ዓቢ ጽልዋ ዝነበራ እታ ቤተ ክርስቲያን፡ ምስ ዝነበራ ተራ እናሃሰሰ ክመጽእ ተራእዩ እዩ። ኣብታ ሃገር ዝርአ ዘሎ ፖለቲካዊ ኵነታት ድማ ግደ እታ ቤተ ክርስቲያን ክቀያየር ይገብሮ ምህላዉ ይእመን። ብፍላይ ኣብ ዝሓለፉ ኣዋርሕ ካብ ክልተ ኣንፈታት ብዝተላዕሉ ሕቶታት ተወጢራ ነይራ። እቲ ሓደ ሕቶ መዕለቢ ክረክብ እንከሎ፡ እቲ ካልኣይ ግን ሓደጋ ምብትታን ኣስዒቡ’ሎ።

ኣብ ቀራና መንገዲ ዘላ ኦርቶዶክሳዊት ተዋህዶ ቤተክርስቲያን ኢትዮጵያ 

ምስ ኲናት ትግራይ ብዝተኣሳሰር፡ ቅድሚ ዓመት፡ ካብ ኦርቶዶክሳዊት ተዋህዶ ቤተ ክርስትያን ኢትዮጵያ፡ ርክባ ዝበተኸት ኦርዶክሳዊት ተዋህዶ ቤተ ክርስትያን ትግራይ፡ ‘መንበረ ሰላማ ከሳቴ ብርሃን’ ዝብል ሓድሽ መንበር ኣቚማ ኣላ። ነቲ ከይዲ ዝተቓወመት፡ ኦርቶዶክሳዊት ተዋህዶ ቤተ ክርስትያን ኢትዮጵያ ብወገና፡ ነቲ ሹመት ‘ዘይሕጋው’ን ‘መሪሕነት እታ ቤተ ክርስትያን ንሓደጋ ዘሳጥሕ’ን ክትብል ኮኒና። ኣቦታት ሊቃውንቲ ትግራይ ሓሲቦምን ኣስተንቲኖምን ስም መንበሮም ናብ ጥንቲ ከምዝመለሱ እዮም ዝገልጹ። ንምዃኑ፡ ‘መንበረ ሰላማ ከሳቴ ብርሃን- እንታይ እዩ’? ‘ኣባ ከሳቴ ብርሃንከ መን እዮም’?

‘መንበረ ሰላማ ከሳቴ ብርሃን’ እንታይ እዩ?

እዚኣቶም ኣብቲ ወተሃደራዊ ኣብያተ ማእሰርቲ ምዃኑ ዝንገር፡ ሓሽፈራይ፡ ዓላን መትከል ኣብየትን፡ ብዘይንቡር ክሲን ፍርዲን ብኣልማማ ተዳጒኖም ካብ ዝጸንሑ ኣማኢት ዜጋታታት መወዳእታ ተሪፎም ዝጸንሑ ምዃኖም እቲ ሓበሬታ የረድእ። ብዘይካኦም፡ ብሰንኪ እምነቶም ኣብ ዝተፈላለየ ኣጋጣሚታት፡ ካብ ሃይማኖታዊ ንጥፈታትን ምትእኽኻባትን ተጨውዮም ዝተወስዱ ኣመንቲ ጴንጠ ከምዝርከብዎም’ውን ተፈሊጡ’ሎ። 

ኤርትራ፡ ኣብ ቀብሪ ሓጂ ሙሳ ዝተሳተፉን ን10 ዓመታት ዝተኣስሩ ወንጌላውያን ኣመንቲን ተፈቲሖም

ኣብ መላእ ኣፍጋኒስታን ዝርከባ ትካላት ጸጕርን መመላኽዕን ብትእዛዝ ጣሊባን ኣብ ዝመጽእ ሰሙናት ክዕጸዋ እየን።

ንደቂኣንስትዮ ዘጕሃየ ውሳነ ምዕጻው ትካላት ስነጽባቐ 

ኦርቶዶክሳዊት ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያን ትግራይ - መንበረ ሰላማ ከሳቴ ብርሃን፡ ኣብ ኣክሱም ቤተ ክርስቲያን ቅድስቲ ማርያም ጽዮን ኣብ ዝተኻየደ ስነ-ስርዓት 6 ኤጲስ ቆጶሳት ቀቢኣ ሸይማ። ቅዱስ ሲኖዶስ ኦርቶዶክሳዊት ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያን ኢትዮጵያ ኣብቲ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ዘውጽኦ መግለጺ፡ እቲ ኣብ ትግራይ ዝካየድ ዘሎ መረጻን ሹመትን “ሓድነትን ማእከላዊ መሪሕነትን እታ ቤተ ክርስቲያን ኣብ ሓደጋ ዘእቱ እዩ” ክብል ብምቅዋም መንግስቲ ፌዴራልን ግዝያዊ ምመሕዳር ክልል ትግራይን ነቲ ከይዲ ደው ከብሉ ምሕታቱ ዝዝከር እዩ።

ኦርቶዶክሳዊት ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያን ትግራይ 6 ኤጲስ ቆጶሳት ሸይማ

ኣብዚ እዋን ቀንዲ ትዅረት እታ ቤተ ክርስቲያን ምስ መራሕቲ ሃይማኖት ትግራይ ተበቲኹ ዝጸንሐ ዝምድና ንምጽጋን እዩ። እቲ ቀዳማይ ስጕምቲ፡ ኣብ ትግራይ ንዝርከቡ ምእመናንን ኣቦታትን ቤተ ክርስቲያን ወግዓዊ ይቕረታ ምሕታት ነይሩ።

ሽመት ኤጲስ-ቆጶሳት ኣክሱምን ኣዲስ ኣበባን እንታይ የመልክት? 

ላዕለዋይ ቤት ክህነት መንበረ ሰላማ ከሣቴ ብርሃን ቤተ ክርስትያን ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ትግራይ፡ ኣብ ውሽጢ ዓድን ወፃእን ዘገልግሉ 10 ኤጲስ-ቆጶሳት ከም ዝሸመ ኣፍሊጡ። ቴሌቭዥን ትግራይ ከምዝጸብጸቦ፡ እቲ በዓለ ሲመት ሎሚ 9 ሓምለ 2015 ዓ.ም ግእዝ፡ ኣብ መንበረ ፓትርያርክ ገዳም ቅድስቲ ማርያም ጽዮን ኣክሱም እዩ ተኻይዱ። 

መንበረ ሰላማ ከሳቴ ብርሃን ትግራይ 10 ኤጲስ-ቆጶሳት ከም ዝመረፀ ኣፍሊጡ

ቅድሚ ሕጂ ብሙሉእ ኣኼባ ቅዱስ ሲኖዶስ፡ ትሽዓተ ሃገረ ስብከታት ክመርሑ ዝተመርጹ ኤጲስ ቆጶሳት፡ ሎሚ 9 ሓምለ 2015 ዓ.ም ግእዝ፡ ኣብ መንበረ ፓትርያርክ ገዳም ቅድስቲ ማርያም ኣብ ዝተኻየደ ስነ-ስርዓት ብዕሊ ተሸይሞም። ሹመት እቶም 9 ጳጳሳት፡ ብመሪሕነት ፓትርያርክ ኣባ ማትያስ ኣብ ገዳም ፓትርያርክ ቅድስቲ ማርያም እዩ ተፈጺሙ።

ኦርቶዶክሳዊት ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያን ኢትዮጵያ 9 ጳጳሳት ሸይማ

ቅዱስ ሲኖዶስ ኦርቶዶክሳዊት ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያን ኢትዮጵያ፡ ኣቦታት ትግራይ ክንገብሮ ኢና ዝበልዎ መረጻ ጳጳሳት ቅዋም ቤተ ክርስቲያን ስለዘይተኸተለ እዩ ብምባል መንግስቲ ደው ከብሎ ሓቲቱ።

ቅዱስ ሲኖዶስ መንግስቲ ኣብ ትግራይ ዝካየድ ምሻም ጳጳሳት ደው ከብል ሓቲቱ

ቅድሚ ሒደት መዓልትታት፡ ቅዱስ ሲነዶስ ኦርቶዶክሳዊት ተዋህዶ ቤተ ክርስትያን ኢትዮጵያ፡ ምስቲ ኣብ ክልል ትግራይ ዝተኻየደ ኲናት ብዝተሓሓዝ ንህዝቢ ትግራይ ይቕሬታ ምሕታቱ ዝዝከር እዩ።ሊቀ ጳጳስ ቤተክርስትያን ኦርቶዶክሳዊት ኢትዮጵያ ኣቡነ ማትያስ፡ ሓደ ዕላማ እቲ ምብጻሕ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ትግራይ ዝተፈጸመ ከቢድ ግፍዕን መከራን ኣብ ግምት ብምእታው ቅዱስ ሲነዶስ ኦርቶዶክሳዊት ተዋህዶ ቤተ ክርስትያን ይቅርታ ንኽትሓትት ከም ዝዀነ ገሊጾም። 

ፓትሪያርክ ኣቡነ ማትያስ ኣብ መቐለ፡ ‘ዕርቂ ኽፍጸም ጽኑዕ ተስፋ ኣለና’  

እቲ ሲኖዶስ ብሓሙስ 06 ሓምለ 2023 ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ፡ እቲ ኲናት ኣብ ዝካየደሉ ዝነበረ እዋን ድሕነት ኣቦታትን ኣመንትን እታ ቤተክርስትያን ንምውሓስ ዝግባእ ጻዕርታት ዘይምግባሩ ከምዘጣዕሶ ዝሕብር እዩ።
እታ ቤተክርስትያን ዝግብኣ ዘይምግባራ ካብቶም ኣብ ትግራይ ዝርከቡ ብጳጳሳት፡ ካህናትን ኣመንትን ተሪር ነቐፌታ ክቐርበላ ጸኒሑ'ዩ። ቢቢሲ ነዚ ዝቐረበ ይቕሬታ ኣመልኪቱ ምስ ኣካያዲ ስራሕ ሃገረ ስብከት ዞባ ሰሜን ምዕራብ ሽረ-እንዳስላሰን ኣባላት ፈፃሚ ስራሕ ቤተክርስትያን ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ትግራይን ንቡረእድ ተስፋይ ተወልደ ቃለመሕትት ኣካይዱ ኣሎ።

ን'ይቕሬታ' ኦርቶዶክሳዊት ቤተክርስትያን ኢትዮጵያ ብወገን ትግራይ ዝተዋህቦ ግብረመልሲ

ቅዱስ ሲነዶስ ኦርቶዶክሳዊት ተዋህዲ ቤተ ክርስትያን ኢትዮጵያ ኣብ ኦሮምያን ክልላት ደቡብን ኣብ ዝርከባ ሃገረ ስብከት ዝምደቡ ትሽዓተ ኤጲስ ቆጶሳት ከምዝመረጸ ኣፍሊጡ።
እቲ ቅዱስ ሲነዶስ ትማሊ ረቡዕ 5 ሓምለ 2023 ኣብ ዘካየዶ ጉባኤ፡ ክፍተት ኣብ ዘለዎን፡ ብተደራቢ ስራሕ ክዕመሙ ኣብ ዝጸንሑን ጸገማት ኣለዎም ኣብ ዝበሎምን ክሰርሑ ኢሉ ነዞም ትሽዓት ኤጲስ ቆጶሳት ከምዝመረጾም ኣፍሊጡ።
