ኤርትራ

ኢትዮጵያ

ሱዳን

ማእከላይ ምብራቕ

ሳይንስን ጥዕናን

ኣመና ፍቱዋት

ዜና

ቪድዮ

ተዓዘቡ

ራድዮ

ስምዑ

Tigrinya

መንግስቲ ኢትዮጵያ ድሕሪ እቲ ትማሊ ምስ ፕረዚደንት ሶማሊላንድ ዝተበጽሐ ስምምዕ፡ ኢትዮጵያ ኣፍደገ ባሕሪ ንኽትረክብ ዘኽእል ስምምዕ ከምዝተፈራረመት’ዩ ገሊጹ፤ ገለ መንግስታውያን ማዕከናት ዜና ኢትዮጵያ’ውን ኢትዮጵያ ወናኒት ኣፍደገ ባሕሪ ከምዝዀነት’የን ኣቓሊሐን።

ኣዘራራቢ ኰይኑ ብዛዕባ ዘሎ ስምምዕ ኢትዮጵያን ሶማሊላንድን ዛጊት እንታይ ንፈልጥ?

ዓመተ 2023 ኣብ ኤርትራ ኣብ መዳይ ዲፕሎማሲ፡ ስፖርት፡ ሕልፈት ዓበይቲ ሓለፍቲ መንግስትን ሰራዊትን ካልኦት ክስተታትን ዝተራእየላ ዓመት’ያ ነይራ።
ፕረዚደንት ኤርትራ ናብ ቻይና፡ ሩስያ፡ ግብጺ፡ ኬንያ ስዑድያን ካልኦት ሃገራትን ምብጻሕ ዘካየደለካ ዓመት’ውን እያ።
ኣብቲ ዝተዛዘመ ዓመት ካብ ዝተራእዩ ፍጻመታት እምበኣር፡ በብወርሑ ተወሃሂዶም ቀሪቦም ኣለዉ፤ 

ኤርትራ፡ ቀንዲ ፍጻመታት ዓመተ 2023

እዚ ነታ ንሶማሊላንድ ከም ሓንቲ ግዝኣታ ገይራ እትቘጽር ሶማሊያ ግን ከቘጥዓ ይኽእል እዩ። ኢትዮጵያን ሶማሊላንድን ድሕሪ ዘካየዳኦ ስምምዕ፡ መንግስቲ ሶማሊያ ሎሚ ህጹጽ ኣኼባ ከምዝጀመረ ተፈሊጡ’ሎ።

ኢትዮጵያ ብጽሒት መገዲ ኣየር ሂባ ኣፍደገ ባሕሪ ብሊዝ ክትረክብ ምዃና ተፈሊጡ

ዓለምለኻዊ ትካል ገንዘብ (ኣይኤምኤፍ)ን ከምኡ’ውን ባንክ ዓለምን ናይ ሶማልያ 4.5 ቢልዮን ዶላር ዕዳ ከምዝሰረዙ ምግላጾም ስዒቡ መንግስቲ ሶማልያ ትማሊ ረቡዕ ሞቓድሾ ጽምብል ኣካይዱ። 

ኣስታት 4.5 ቢልዮን ዶላር ዕዳ ዝተሰረዘላ ሶማልያ ብሓጎስ ትጽንብል

ቱርኪ፡ ኣብ ልዕሊ ሓደ በዓል ሞተር ሳይክል ሓደጋ ዘውረደ ወዲ ፕረዚደንት ሶማልያ፡ ዓለምለኻዊ ትእዛዝ ማእሰርቲ ኣውጺኣ።


ቱርኪ፡ ወዲ ፕረዚደንት ሶማልያ ንኽእሰር ትእዛዝ ኣውጺኣ

ሶማልያ ድሕሪ ናይ ሰለስተ ዓሰርተታት ዓመታት ኲናት ኣብታ ሃገር ቁጠባዊ ዕብየት ንምዕባይ ዓሊማ ናብ ማሕበረሰብ ምብራቕ ኣፍሪቃ ተጸንቢራ።
ውድብ ሃገራት ምብራቕ ኣፍሪቃ ንሩንዲ፡ ዲሞክራቲክ ሪፐብሊክ ኮንጎ፡ ኬንያ፡ ደቡብ ሱዳን፡ ታንዛንያ፡ ሩዋንዳን ኡጋንዳን ዝሓቖፈ ኮይኑ ዜጋታት እዘን ሃገራት ካብን ናብን ብዘይፖስፖርት ክንቀሳቐሱ ዘኽእልን ንግዳዊ ዕድላት ዘፈጥርን'ዩ። 

ሶማልያ ኣባል ዞባዊ ማሕበረሰብ ምብራቕ ኣፍሪቃ ኮይና

ሚኒስተር ትራንስፖርትን ሎጅስቲክስን ኢትዮጵያ ኣለሙ ስሜ፡ ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብዪ ኣብ ዝመርሖ ኣኼባ ሚኒስተራት ብዛዕባ እቲ ምስ ሶማሊላንድ ዝግበር ዘሎ ዘተ መግለጺ ከምዝሃቦ ኢፒኤ ጸብጺባ።

ኣብ ጉዳይ ወደብ ቀይሕ ባሕሪ ዝካየድ ዘሎ ዘተ ምዕባለ ከምዘርኣየ ኢትዮጵያ ገሊጻ

ኣምባሳደር ዑመር ሸኽ ዓሊ ኢድሪስ ኣብ ኤክስ (ትዊተር ነበር) ኣብ ዝዘርግሖ ሓበሬታ፡ ፈላሚ ኣምሳደር ሶማልያ ኣብ ኤርትራ ምዃኑ ክብሪ ከምዝስምዖ ገሊጹ። 

ታሪኻዊ ዲፕሎማስያዊ ፍጻመ፡ ብዛዕባ ፈላሚ ኣምባሳደር ሶማልያ ኣብ ኤርትራ እንታይ ንፈልጥ?

ቀዳማይ ሚኒስትር ኣብይ ናብ ስልጣን ካብ ዝመፅእ ንነዘ ኣብቶም ዝሓለፉ ሓሙሽተ ዓመታት ብሽሙ ዝፅውዖ ሰብ ከም ዘየለ ድማ ይገልፅ።

'መልክዐይ ምስ ቀዳማይ ሚኒስተር ኣቢይ ስለ ዝመሳሰል እሰግእ' - ኣይዛክ ኣሕመድ

እቲ ቀዳማይ ሚኒስትር፡ መንግስቱ ኣብ ክልል ትግራይን ኣምሓራን ሕቶ ይግባኣኒ ዝለዓለሎም ከባቢታት መፍትሒ ንክረኽቡ ይሰርሕ ከም ዘሎ'ዩ ገሊጹ። ብዛዕባ ኣብ ክልል ኣምሓራ ዘሎ ግጭት ኣመልኪቱ'ውን፡ “ድሕሪ ዝሑል ኲናት ናይ ዝዀነት ሃገር ሓይልታት ተወዲቦም፣ ተዓጢቖም፣ ተዋጊኦምን ንመንግስቲ ስዒሮምን ኣይፈልጡን" ኢሉ'ሎ።

‘ኢትዮጵያ ናብ ኤርትራ ሓንቲ ጥይት ክትትኩስ ድሌት የብላን’-ኣቢይ ኣሕመድ

‘ሶማልያ ኣብ ክፍለ ዘበን ሓንሳብ ብዘጋጥም ሓደጋ ውሕጅ ክትህሰ ትኽእል’ያ’ ሕቡራት ሃገራት

ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብይ ኣሕመድ፡ ኢትዮጵያ ብሓይልን ብወራርን ክትፍጽሞ እትደልዮ ዝዀነ ነገር ከም ዘየለ ገሊጹ። ቅድሚ ሒደት ሰሙናት፡ ኣፍደገ ባሕሪ ምርካብ ንኢትዮጵያ ግቡእ ምይይጥ ክግበረሉ ዘለዎ "ናይ ህልውና ጉዳይ እዩ" ክብል ንኣባላት ሃገራዊ ባይቶ ዘስምዖ መደረ፡ ኣብቲ ዞባ ወጥሪን ጎንጽን ከስዕብ ይኽእል እዩ ዝብል ስክፍታታት ኣስዒቡ ነይሩ። ይኹን'ምበር ሎሚ 15 ጥቅምቲ 2016 (ግእዝ) መበል 116 መዓልቲ ሰራዊት ኢትዮጵያ ብዝተፈላለየ ወተሃደራዊ ምርኢታት ኣብ ዝተጸንበለሉ እዋን ኣብ ሰምዖ መደረ፡ "ድሌታታና ብሓይሊ ንምፍጻም ቃታ ንስሕብ ከም ዘይኰንና ከረጋግጸልኩም እፈቱ" ክብል ተሰሚዑ።

ድሌታትና ብሓይሊ ንምፍጻም ኣብ ልዕሊ ኣሕዋትና ቃታ ኣይንስሕብን-ኣቢይ አሕመድ

ኣብ ኬንያ ኣብ ቀረባ እዋን ኣብ ወደባዊት ከተማ ላሙ ኣብ ዝተፈጸመ መጥቃዕቲ ኢድ ኣለዎም ናይ ዝተበሃሉ 35 ጥርጡራት ግብረሽበራውያን መንነቶምን ኣሳእሎምን ዕላዊ ተገይሩ።

ኢትዮጵያዊ ዝርከቦም ጥርጡራት ግብረሽበራ ይድለዩ ኣለዉ

ፕረዚደንት ሶማልያ ሓሰን ሸኽ ማሕሙድ ብሰኑይ ብኤክስ (ትዊተር ነበር) ኣብ ዝዘርግሖ ሓበሬታ ካብ ኤርትራ ናብ ሃገሮም ንዝተመለሱ ኣብ ስልጠና ዝጸንሑ ወተሃደራት ከምዝተቐበለ ኣፍሊጡ። 

ኤርትራ፡ ኣብ ስልጠና ዝጸንሑ ወተሃደራት ሶማልያ ናብ ሃገሮም ተመሊሶም

ወግዓዊ ገጽ ፈይስቡክ ቤት ጽሕፈት ፕረዚደንት ሶማልያ ከምዘመልክቶ ግን፡ ዑደት ፕረዚደንት ሓሰን ናብ ኤርትራ ኣብ ምድንፋዕ ምትሕብባር ክልቲአን ሃገራት ኣብ ምክልኻልን ጸጥታን ከምኡ’ውን ዞባዊ ጸጥታ ንምዕባይ ዘተኮረ ምዃኑ ብምጥቃስ፡ ሓደ ክፋል ናይዚ ምትሕብባር’ዚ ከኣ ንፍሉያት ኣሃዱታት ሃገራዊ ሰራዊት ሶማልያ ብኤርትራ ዝወሃብ ወተሃደራዊ ስልጠና ምዃኑ ኣነጺሩ።

ኤርትራ፡ ፕረዚደንት ሶማልያ ኣብ ስልጠና ንዝርከቡ ወተሃደራቱ በጺሑ

ሚኒስተር ምክልኻል ኣመሪካ ሎይድ ኦስቲን ኣብ ጅቡቲ ምስ ምስ ፕረዚደንት ሓሰን ሸኽ መሓመድ ተራኺቡ ብዛዕባ’ቲ ኣንጻር ኣል-ሸባብ ዝካየድ ዘሎ ኲናት ከም ዝተዛተዩ ተገሊጹ።

ሚኒስተር ምክልኻል ኣመሪካ ኣብ ጂቡቲ ምስ ፕረዚደንት ሶማልያ ተራኺቡ

ባሓይ ጀነቲካዊ እምበር ተላባዒ ሕማም'ኳ እንተዘይኰነ፡ እቲ ኵነታት ዘለዎም ሰባት ግን ብቐጻሊ ከም ዝንጸጉ ይገልጹ።

‘በላዒ ሰብ ኢኻ ይብሉኒ’ - ብሕብረተሰብ ዝተነጽገ መንእሰይ

ዕጡቓት ኣል-ሸባብ ኣል-ሸባብ ኣብ ሶማልያ ኣብ ልዕሊ ዓቃብ ሰላም ኢትዮጵያ ክልተ ድብያ ከም ዘካየዱ ብሰንበት ኣብ ደቡባዊ ምዕራብ ሶማልያ ክልል ባኩል ግጭት ከም ዝነበረን ጸብጻባት ሓቢሮም። ጉጅለ ኣል-ሸባብ ልዕሊ 450 ኣባላት ከም ዘሳተፈ ኢትዮጵያዊ ኣዛዚ ክፍለጦር ገሊጹ።

ኣብ መንጎ ሰራዊት ኢትዮጵያን ዕጡቓት ኣል-ሸባብን ዝተኻየደ ውግእ

ሓይሊ ኣየር ሶማልያ ድሕሪ 30 ዓመታት ንፈለማ እዋን ናይ ውግእ በረራታት ብምክያድ ኣብ ልዕሊ እቲ ኣብ ማእከላይ ሶማል ዝርከብ ዕጡቕ ጉጅለ ኣልሸባብ መጥቃዕቲ ኣየር ክፍጽም ከምዝጀመረ ማዕከናት ዜና እታ ሃገር ኣቓሊሓን። 

ሓይሊ ኣየር ሶማልያ ድሕሪ 30 ዓመታት ንፈለማ እዋን መጥቃዕቲ ኣካይዱ

ኣብ ገለ ወረደታት ዞባ ምብራቕን ደቡብን ትግራይ ዕስለ ኣንበጣ ከምዝተራእየ ቢሮ ሕርሻን ተፈጥሮን ትግራይ ንቢቢሲ ሓቢሩ።
እቲ ካብ የመንን ሶማልያን ከምዝተበገሰ ዝግመት ኣንበጣ በረኻ፡ ብቐንዱ ኣብ ክልል ዓፋር ዝተጫጭሐ ከምዝዀነ ይዝረብ። ብኻልእ ወገን፡ ኤርትራ፡ ኣብ ምብራቓዊ ኣጻድፍ ዝዘነበ ውሱን ዝናብ ንምርባሕ ኣንበጣ በረኻ ምቹእ ኵነታት ከም ዝፈጥር ብምግላጽ፡ ቅድመ ጥንቃቐ ክግበር ሚኒስትሪ ሕርሻ ጸዊዑ'ሎ።

ኣብ ገለ ወረዳታት ትግራይ ዕስለ ኣንበጣ ተራእዩ፡ ኤርትራ ከኣ ኣጠንቂቓ 

ኣብ ሶማልያ፡ 25 ወተሃደራት ብቦምባ ብዝተፈጸመ መጥቃዕቲ ከም ዝተቐተሉ ወተሃደራዊ ምንጪታት ሓቢሮም። 

ሶማልያ፡ ኣብ ሞቓድሾ ብዝተፈጸመ መጥቃዕቲ 25 ወተሃደራት ተቐቲሎም

ደረጃ ሓይሊ ፓስፖርት ሃገራት ዓለም ዘውጽእ ‘ሄንሊ ፓስፖርት ኢንዴክስ’፡ ናይ 2023 ‘ሓያል’ ን ‘ደኹም' ዝበሎም ፓስፖርት ሃገራት ዓለም ዕላዊ ገይሩ። ብመሰረት'ዚ ሲንጋፖር ካብ ጃፓን በሊጻ ኣብ ዓለምና ዝሓየለ ፓስፖርት ዘለዋ ሃገር ኰይና ኣላ።

ዓለምለኻዊ ደረጃ ፓስፖርት ዕላዊ ኰይኑ፡ ኢትዮጵያን ኤርትራከ?

ኣብዚ እዋን ሸሞንተ ኣባል ሃገራት ዘለውዎ እዚ ትካል ቀዳማይ ዕላማኡ እቲ ብተደጋጋሚ ንሃገራት እቲ ከባቢ ዘጥቅዕ ድርቂ ብሓባር ምክልኻልን ሓባራዊ ስትራተጂ ብምሕንጻጽ ናብ ልምዓት ዝወስዱ መፍትሒታት ምንጻርን እዩ ነይሩ። ጅቡቲ፡ ኢትዮጵያ፡ ኬንያ፡ ሶማልያ፡ ሱዳንን ዩጋንዳን መስረትቲ ሃገራት ክዀና እንከለዋ ኤርትራን ደቡብ ሱዳንን ድማ ድሒረን ተጸንቢረን። ኤርትራ ግን ንዝሓለፈ 16 ዓመታት ኣባልነታ ስሒባ ጸኒሓ እያ፡ ደጊማ ትጽንበረን ዘላ። እዚ ዞባዊ ትካል ካብ ዝምስረት ድሕሪ 10 ዓመት ማለት'ውን ኣብ 1996 [ኣ.ኣ] ንዕላማታቱን ሸቶታቱን ኣስፊሑ ብሓድሽ ጽገና ዳግማይ ተቐልቂሉ። 

ኣገዳስነት ዞባዊ ውህደት ኢጋድን ምምላስ ኤርትራን

ዋዕላ መራሕቲ ሃገራት ኢጋድ ተመሓይሹ ንዝቐረበሎም "ውዕል ኢጋድ" ( IGAD Treaty) ከምዘጽደቑ ኣብ ጂቡቲ ዝመደበሩ ቤት ጽሕፈት እቲ ውድብ ኣረጋጊጹ። እቲ ፈለማ ኣብ ምግታእ ደርቅን ወራር ዕስለ ኣንበጣን ተሓጺሩ ዝነበረ ኢጋድ፡ ኣብ 1996 ኣብ ናይሮቢ ኣብ ዝተኻየደ ዋዕላ ናብ ዞባዊ ውድብ ከምዝብርኽ ብምግባር ኣብቲ ዞባ ጸጥታዊ ምርግጋእ ብምውሓስ ሰላምን ቁጠባዊ ውህደትን ክፈጥር ትጸቢት ተገይሩሉ ዝጸንሐ'ዩ።