ዋንጫ ዓለም 2026

ኤርትራ

ኢትዮጵያ

ሱዳን

ማእከላይ ምብራቕ

ሳይንስን ጥዕናን

ኣመና ፍቱዋት

ዜና

ቪድዮ

ተዓዘቡ

ራድዮ

ስምዑ

Tigrinya

ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ኣብ መላእ ዓለም ካብ ዘጋጠሙ ግጭታት፡ እቲ ኣብ ሰሜን ኢትዮጵያ ዝተኻየደ ኲናት ዝለዓለ ቍጽሪ ሞት ከም ዝተመዝገቦ፡ ዝወጸ ሓድሽ ጸብጻብ ኣመልኪቱ።

ኲናት ኢትዮጵያ ኣብ 2022 'እቲ ዝበዝሑ ሰባት ዝሞቱሉ ግጭት' ተባሂሉ

ኣብ ስጳኛ ትርከብ ሓውሲ ሓራ ዝኾነት ዞባ ካታሎንያ፡ ደቂ ኣንስትዮ ኣብ ህዝባዊ መሐንበሲታትን መዛነዪ ማእከላትን ካብ መኣንጠአን ንላዕሊ ዕርቓነን ክንቀሳቐሳ ከፍቕዱ ከምዘለዎም ድሕሪ ምሕባሩ፡ ተሓለቕቲ መሰላት ካታሎንያ ጽምብል የብዕሉ ኣለዉ።

ደቂ ኣንስትዮ ዕርቃነን ክኸዳ ዘፍቀደት ዓዲ

ዝኾነ ስደተኛ ናብ ከም በዓል ሩዋንዳ ዝበላ "ውሑስቲ ሃገር" ንምልኣኽ ዝግብር ወጻኢታት ካብቲ ኣብ ዓዲ እንግሊዝ ምጽናሕ ብገምጋም 63 ሽሕ ፓውንድ ዝያዳ ገንዘብ ክሓትት ከምዝኽእል መንግስቲ ገሊጹ’ሎ። ብባይቶ ዝሓልፍ ዘሎ እማመ ‘ገምጋም ቁጠባዊ ጽልዋ’ ዘይሕጋዊ ስደት ንሓደ ውልቀሰብ ንምግዓዝ 169 ሽሕ ፓውንድ ሓፈሻዊ ወጻኢታት ከምዘድሊ ኣመልኪቱ።

ስደተኛታት ካብ ብሪጣንያ ናብ ሳልሰይቲ ሃገር ንምፍናው ዝግበር ወጻኢ ንምንታይ ኣዘራሪቡ?

ኣንድሬይ ኦክሪመንኮ ዝተባህለ ካዛኪስታናዊ ብወገኑ ብቪድዮ ኣብ ዝሃቦ ምስክርነት "ብቕልጣፈ እንተዘይሰሪሕካ፡ ንጽሬት እንተዘየማእኺልካ... 'ቪዛኻ ክንስርዞ ኢና፤ ናብ ሃገርካ ክንመልሰካ ንኽእል ኢና’ ይብሉኻ” ክብል ተዛሪቡ’ሎ።

“ኣብ ሕርሻታት ብሪጣንያ ፍሩታ ምእራይ ዳርጋ ቤት ማእሰርቲ እዩ” ምስክርነት ስደተኛ 

"ወደይ ዕድሚኡ 16 ዓመት ጥራይ እዩ ነይሩ" ይብል ብጓሂ ዝተድፍአ ረዳ ኣ'ሰይድ፡ ኣብ ተሌፎኑ ፍሽኽታ ዝመልኦ ስእሊ ወዱ እናጠመተ።

ተመሳሳሊ ዛንታ ሓዘን ዘራኸበን ክልተ ስድራ ዳግማይ ደቀን ይርእያ ዶ ይዀና? 

ቁጽሪ ናይቶም ናብ ኤውሮጳ ክሰግሩ ዝፍትኑ ስደተኛታት ይውስኽ ኣሎ፤ ብዙ መጠን ቁጽሪ ናይቶም ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ዝሞቱ ሰባት’ውን ይውስኽ።
ሰበስልጣን ሕብረት ኤውሮጳ ነቲ ስደት ንምቁጽጻር ኣብ ዝቃለሱሉ ዘለዉ እዋን፡ ጸገም ናይቶም ስደተኛታት ኣብ ገማግም ቱኒዝያ ዘሕዝን ኣሰር ይገድፍ ኣሎ።

‘ሬሳ ስደተኛታት ኣብ መርበብ ዓሳ ይረክብ ኣለኹ’

ፕረዚደንት ኣሜሪካ ጆ ባይደን፡ ኣብ ካሊፎርኒያ ኣብ ሓደ መድረኽ ምውጻ'እ ገንዘብ፡ ንፕረዚደንት ቻይና ሺ  ጂንፒን ውልቀ መላኺ ኢሉ ገሊፅዎ።

ጆ ባይደን ንፕረዚደንት ቻይና 'ውልቀ-መላኺ' ኢልዎ

ድሕሪ ውድቀት ስርዓት ደርግ፡ ንኣስታት ሰለስተ ዓሰርተታት ዓመታት ከም ኣካል ምዕራብ ትግራይ ኰይኑ ዝጸንሐ ከባቢታት፡ ወልቃይት፡ ጸገዴን ቃፍታ ሑማራን፡ ድሕሪ’ቲ ኣብ 2020 ዝተወልዐ ኲናት ትግራይ፡ ብሓይልታት ኣምሓራ ብሓይሊ ተታሒዙ፡ እቲ ጉዳይ ክሳብ ሕጂ መዕለቢ ኣይረኸበን። ሓደ ካብቶም ቀንዲ ነዚ ሕቶ ዘልዕሉ ሰባት ኮሎኔል ደመቀ ዘውዱ እዩ። እቲ ብሂዩማን ራይትስ ዎች፡ ብግህሰት ሰብኣዊ መሰላት ዝኽሰስ ኮሎኔል፡ ምክትል ኣመሓዳሪን ሓላፊ ክፍሊ ሰላምን ጸጥታን ‘ወልቃይት ጸገዴ ሰቲት ሑመራ’  ተባሂሉ ዝተሰየመ፡ ኣብ ትሕቲ ክልል ኣምሓራ ዝርከብ ዞባ እዩ።

ኮሎኔል ደመቀ ዘውዱ፡ ብዛዕባ ምዕራብ ትግራይን ዝቐረበሉ ክስን እንታይ ይብል?

ፕረዚደንት ደቡብ ኣፍሪቃ ሲሪል ራማፎሳ፡ ንመራሒ ሩስያ ቭላድሚር ፑቲን ‘ኲናት ዩክረይን ደው ክብል ኣለዎ‘ ከም ዝበሎ ተገሊጹ።

'ኲናት ዩክረይን ደው ክብል ኣለዎ’ - ፕረዚደንት ደቡብ ኣፍሪቃ 

ልኡኽ ዓቃቢ ሰላም ሕቡራት ሃገራት ሚኑስማ፡ ልዕሊ 13 ሽሕ ሰራዊት ኣብ ማሊ ኣለውዎ።

ማሊ ልኡኽ ዓቃቢ ሰላም ሕቡራት ሃገራት ካብታ ሃገር ክወፅእ ፀዊዓ

ቤት ምኽሪ ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ (ኢሰመጉ)፡ ሓይልታት ጸጥታ ኣብ ጎደናታት ኣብ ጎደናታት ኣዲስ ኣበባ ዘይሕጋዊ ፍተሻ፡ ማእሰርቲ፡ ምግፋዕን ካልኦት ግህሰት ሰብኣዊ መሰላትን ይፍጽሙ ከም ዘለዉ ኣፍሊጡ።

ኣብ ጎደናታት ኣዲስ ኣበባ ፍተሻ፡ ማእሰርትን ምግፋዕን ይፍጸም ከምዘሎ ተገሊጹ

ነበርቲ "ብሰላም ሓሳቦም ይገልፁ ኣብ ዝነበሩሉ እዋን ሓደ ካብ ኣባላት ሓይሊ ጸጥታ መንግስቲ ናብቲ ህዝቢ ተኲሱ መጉዳእቲ ከምዘብፅሐ" እቲ ቢቢሲ ዘዘራረቦ ነባሪ ይገልፅ።

ኣብ ክልል ኣምሓራ፡ ነበርትን ሓይልታት ፀጥታን ተጋጭዮም

ንኣፍሪቃውያን ምስ ኣህባይ ዘነጻጸረ ኣምባሳደር ሮማንያ ኣብ ኬንያ ናብ ሃገሩ ክምለስ እዩ። ሮማንያ፡ ኣምባሳደር ድራጎስ ቲጋው ናብ ሃገሩ ክምለስ ጸዊዑ ወግዓዊ ይቕሬታ ​​ሓቲታ።

ንኣፍሪቃውያን ምስ ኣህባይ ዘነጻጸረ ኣምባሳደር ኤውሮጳ ናብ ሃገሩ ክምለስ ይግደድ'ሎ

እቲ ዝነበረ ራእይ ብዙሃት መንእሰያት፡ መራሕቲ ህወሓትን ማእከላይ መንግስቲ ኢትዮጵያን ብዝኣተውዎ እሞ ንኽልተ ዓመታት ብዝቐጸለ ደማዊ ኲናት ሓድሕድ ተሰናኺሉ፤ ገለኡ ሕልምታት ተሓምሺሹ እዩ። እቲ ሰብ ንባዕሉ ካብቲ ዝነበረ ኵነታት ክምለስ እንከሎ ብዙሕ ሕማቕ ነገር ስለዘሕለፈ፡ ናብ ንቡር ህይወቱን ስርሑን ክምለስ ዝሓልፎ መስገደል፣ ብዓቢኡ ድማ እቲ ስነኣእምሮኣዊ ጸገማት ብቐሊሉ ዝጽገን ኣይኰነን። ምስዚ ዅሉ ግን ኣንጻር ኵሉ መሰናኽላት ዝጽዕሩ መናሰያት ኣለዉ፤

ኣብ ኲናት ዝጸንሑ መንእሰያት ትግራይ ብኸመይ ናብ ንቡር ህይወቶም ይምለሱ?

ኣብ ለካቲት ፕረዚደንት ካይስ ስዒድ ኣብ ልዕሊ ስደተኛታት ትሕቲ ሰሃራ "ህጹጽ ስጉምትታት" ክውሰድ ብምእዛዝ፡ ዲሞግራፊካውን ባህላዊ መንነትን እታ ሃገር ንምቕያር "ገበናዊ ውዲት ይፍትኑ ኣለዉ" ክብል ከሲሱ። ካብ ሽዑ ጀሚሩ ኣብ ልዕሊ ጸለምቲ ኣፍሪቃውያን ስደተኛታት ዝፍጸም ዓመጽ ይውስኽ ከምዘሎ ሂዩማን ራይትስ ዎች ዝሕብር ኮይኑ፡ እቲ መግለጺ ነቶም ካብ 10-15% ካብ ህዝቢ ቱኒዝያ ዝኾኑ ጸለምቲ ቱኒዝያውያን ኩነታቶም ኣጋዲድዎም ይርከብ።

‘ሕብሪ ቆርበተይ የነጽለኒ ኣሎ’ 

ፕሮግራም መግቢ ዓለም፡ ዘካየዶ ምርመራ ቅድሚ ምዝዛሙ ኣብ ኢትዮጵያ ላዕለዎት ሰበስልጣኑ ብወለንታኦም ካብ ስልጣኖም ከም ዝለቐቑ ዝገልጽ ጸብጻብ ነጺጉ።

ፕሮግራም መግቢ ዓለም፡ ኣብ ኢትዮጵያ ላዕለዎት ሰበስልጣኑ ካብ ሓላፍነቶም ከም ዘይወረዱ ገሊጹ

መንግስቲ ኢትዮጵያ፡ ኣብ ቀረባ እዋን ብዓለምለኻዊ ተጣባቒ ሰብኣዊ መሰላት ህዩማን ራይትስ ዎች ንምዕራብ ትግራይ ብዝምልከት ዘውጽኦ ጸብጻብ ብእኹል መርትዖ ዘይተደገፈ ስለዝዀነ ከም ዘየተኣማምን ገሊጹ።

መልሲ መንግስቲ ኢትዮጵያ ንጸብጻብ ህዩማን ራይትስ ዎች

ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ፡ ኣብታ ሃገር እናወሰኸ ዝኸይድ ዘሎ ቁጽሪ ግዱድ ጭውያታት ብቕልጡፍ ደው ክብል ጸዊዑ። ዋና ኮሚሽነር ኢስመኮ ዶክተር ዳኒኤል በቀለ፡ መንግስቲ እዚ ዘስካሕክሕ ተግባር ደው ንኽብል ኣድላዪ ግዝያውን ቀዋምን ስጉምትታት ክወስድ ጸዊዑ። እቲ ኮሚሽን ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ፡ እቲ ናይ ማእሰርቲ ትእዛዝ መብዛሕትኡ ብሲቪላውያንን ዩኒፎርም ዝለበሱን ኣባላት ጸጥታ መንግስቲ ዝፍጸም ምዃኑ ሓቢሩ።

ኣብ ኢትዮጵያ ብሓይልታት መንግስቲ ዝፍጸም ጭውያ ሰባት ይውስኽ ምህላው ተገሊጹ

ኣብ ርእሰ ከተማ ሱዳን ካርቱም ብዘይካ ውሑዳት ሆስፒታላት ኩለን ከም ዝተዓጸዋ ይፍለጥ። እተን ኣገልግሎት ዝህባ ዘለዋ ድማ መብዛሕትኡ ግዜ ሓይሊ ኤለክትሪክ ኣይረኽባን። እዚ ድማ ንተን ሓካይምን ነተን ነፍሰጾር ኣደታትን ካብቲ ልሙድ ዝያዳ ውጥረት ዝመልኦ ተመክሮ ክኸውን ይገብሮ ኣሎ

‘ንሕና ህይወት ንፈጥር፡ ንሳቶም ይቐትሉና’ 

ኣብ ዝሓለፉ ዓመታት ኣብ ክልል ኦሮምያ ካብ ዝተፈጸመ መንነት መሰረት ዝገበረ መጥቃዕቲ ዝሃደሙን፡ ምስቲ ኣብ ትግራይ ዝነበረ ውግእ ተተሓሒዙ ዝተመዛበሉ ዜጋታት ኣብ ክልል ኣምሓራ ተዓቚቦም ይርከቡ።

'ብሓገዝ ዝተዋህበና ድስቲ ከይተረፈ ክንሸይጥ ንግደድ ኣለና' ተፈናቐልቲ ክልል ኣምሓራ

ኢስመጉ ብመሰረት ካብ ላዕለዋይ ቤት ምኽሪ እስላማዊ ጉዳያት ክልል ኦሮምያ ብዝረኸቦ ኣፋዊ ሓበሬታ ልዕሊ 19 መሳጊድ ከም ዝፈረሱ ጠቒሱ።

ኣብ ኣዲስ ኣበባን ሸገርን ልዕሊ 111 ሽሕ ኣባይቲ ፈሪሶም - ኢሰመጉ

ድሕሪ’ቲ ብ2 ሕዳር 2022፡ ኣብ ፕሪቶርያ ዝተበጽሐ ስምምዕ ምቍራጽ ተጻብኦታት፡ ኣብ ምዕራብ ትግራይ ዘለው ከባቢያዊ ኣመሓደርትን ሓይልታት ኣምሓራን፡ ኣካል ምጽጻይ ዓሌት ዝዀነ ብሓይሊ ተጋሩ ይሰጕ ኣለው ክብል ተሓላቒ ሰብኣዊ መሰላት ሂዩማን ራይትስ ዎች ገሊጹ። እቲ ትካል ኣብ ዘውጽኦ ጸብጻብ፡ መንግስቲ ኢትዮጵያ እቲ ተግባራት ደው ከብሎ፡ ንተሓተትቲ ብግቡእ ክቐጽዕን ጸዊዑ።

ኣብ ምዕራብ ትግራይ፡ ሕጂ'ውን 'ምጽጻይ ዓሌት' ይቕጽል ከምዘሎ ሂዩማን ራይትስ ዎች ኣመልኪቱ

ዓሌታዊ ጨፍጫፍ፡ ኣንጻር ሰብኣውነት ዝፍጸሙ ገበናትን ገበናት ኲናትን ኣብ ዝኣመሰሉ ዓለምለኻዊ ገበናት ዝተሳተፉ ጥርጡራት ናብ ፍርዲ ንምቕራብ ዘኽእል ሓድሽ ስምምዕ ተፈሪሙ። እዚ፡ ቅድሚ ሕጂ ካብ ዝነበሩ ስምምዓት ብተወሳኺ ከበድቲ ዓለምለኻዊ ገበናት ንከይፍጸሙን ተፈጺሞም ምስ ዝርከብ ድማ ተሓተትቲ ናብ ፍርዲ ንክቐርቡን ፍርዲ ንክርከብን ተመሓላሊፎም ንክወሃቡ ዘገድድ እዩ ተባሂሉ ኣሎ።

ሃገራት ጥርጡራት ዓለምለኻዊ ገበናት ኣሕሊፍካ ንምውህሃብ ተሰማሚዐን

እቲ መጽናዕቲ ከምዘመልክቶ፡ ኣብ ገዝሚ ዝረአ ዘሎ ወሰኽን ቀጻልነትን ምስቲ ደቂተባዕትዮ መርዑት ኣብ ትምህርቶምን ኣታዊኦምን ዝረአ ዘሎ ምዕባለታት ዝዛመድ ከምዝኾነ ምርዳእ ይከኣል። ብኻልእ ኣዘራርባ፡ 'ዝለዓለ ጽሬት ዘለዎም መርዓውቲ' - ኣብ ጽቡቕ ደረጃ ትምህርቲ ዝበፅሑን ዝሓሸ ጽሬት ዘለዎ ስራሕ ዘለዎምን - ዝለዓለ ገዝሚ ይጠልቡ። 