ዋንጫ ዓለም 2026

ኤርትራ

ኢትዮጵያ

ሱዳን

ማእከላይ ምብራቕ

ሳይንስን ጥዕናን

ኣመና ፍቱዋት

ዜና

ቪድዮ

ተዓዘቡ

ራድዮ

ስምዑ

Tigrinya

ዩክረይን ናብ ኔቶ ምጽንባር ዝብል ሕልሚ፡ "ክትርስዖ" ከም ዘለዋ ብምግላጽ፡ እቲ ጉዳይ ሓደ ካብቲ ናብ ኲናት ዝደረኹ ረቛሒታት እዩ ዝብል ብሩስያ ዝቐርብ መመኽነይታ፡ ትራምፕ ደጊሙ ኣጋዊሑዎ።

ዘለንስኪ ምስ ትራምፕ ስምምዕ ማዕድናት ክፍርም ናብ ዋሽንግተን ከምርሕ እዩ

ትራምፕ፡ "እቲ ገንዘብ ክንመልሶ ንደሊ ኢና፡" ኢሉ። "ነታ ሃገር ኣብ ጸገማ ንሕግዛ ኣለና። እንተዀነ ሕጂ፡ ከፈልቲ ግብሪ ኣመሪካውያን ገንዘቦም ክምለሰሎም ኣለዎ።"

ዩክረይን፡ መወዳእታኡ ካብ ዕቝር ማዕድናታ ንኣመሪካ ክትህብ ተሰማሚዓ

ፕረዚደንት ፈረንሳ ኢማኑኤል ማክሮን ኣብ ዛዕባ ኲናት ዩክረይን ዝግበር ዝኾነ ይኹን ስምምዕ ሰላም 'ውሕስነት ጸጥታ' ሒዙ ክመጽእ ኣለዎ ኢሉ።

ማክሮን ዘረባ ትራምፕ ኣቋሪጹ እንታይ ኢሉ? 

ብፍላይ ኣብቲ ምስ ቻንስለር ጀርመን-ነበር ኣንገላ መርከል ዝነበሮ ውሽጣዊ ንሕንሕ ብተደጋጋሚ ተሳዒሩ ነይሩ። ተስፋ ቀቢፁ፡ ካብ ፖለቲካ ክርሕቕ'ውን ውሲኑ ነይሩ።
እቲ ክልተ ሰለስተ ግዜ ስዕረት ዝጠዓመ መርዝ፡ ምሉእ ብምሉእ ካብ ባይቶ ወጺኡ ናብ ስራሕ ዓለም ኣቢሉ፡ ካብ ፖለቲካ ፈጺሙ ተረሲዑ፡ 'ኣኺሉዎ ናይ ትማሊ ሰብ' ተባሂሉ'ውን  ነይሩ። 


ድሕሪ 20 ዓመት ናብ ፖለቲካ ብዛዕባ ዝተመልሰ ሓድሽ ቻንስለር ጀርመን እንታይ ንፈልጥ?

እቲ ኣብዚ እዋን ኣብ መዋጥር ዝርከብ ፕረዚደንት ዩክረይን ቮሎድሚር ዘለንስኪ፡ ሰላም ዘምጽእ እንተዀይኑ ስልጣኑ ክሓድግ ፍቓደኛ ምዃኑ ኣፍሊጡ።

ዘለንስኪ፡ ምእንቲ ሰላም ስልጣኑ ክሓድግ ድልው ምዃኑ ገሊጹ

ንብዙሓት ሩስያውያን፡ እቲ ኣብ ልዕሊ ዩክረይን ዝተፈጸመ ወራር - ክረምሊን ክሳብ ሕጂ ከም ዝብሎ "ፍሉይ ወተሃደራዊ ስርሒት" - ብቴሌቪዥን ጥራይ ዝርእዩዎ እዩ።

ሩስያውያን: ብዛዕባ ትራምፕ እንታይ ይሓስቡ? 

ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ፡ ድሕሪ ኣርባዕተ ዓመት ንኻልኣይ ግዜ ፕረዚደንት ኰይኑ ምስ ተመርጸ፡ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ መበል 47 ፕረዚደንት ኣመሪካ ኰይኑ ቃለ መሓላ ፈጺሙ። 

ምምሕዳር ትራምፕ፡ ኣብ ሓደ ወርሒ ፈጺመዮም ብምባል ዝንየተሎም ስርሓት 

እዚ ናይ ቃላት እንካን ሃባን፡ ትራምፕ ኲናት ዩክረይን መን'ዩ ጀሚሩዎ ዝብል ርእይቶ ድሕሪ ምሃቡ ስዒቡ ዝመጽአ'ዩ።

ትራምፕ ንዘለንስኪ 'መላኺ' ኢሉዎ፡ ፍልልይ ክልቲኦም መራሕቲ ይሰፍሕ  

ሰበ ስልጣን ዩክረይን፡ ኣካል እቲ ብሰሉስ ኣብ ሪያድ ክካየድ ዝጀመረ ዝርርብ ኣመሪካን ሩስያን ብዘይምዃኖም ዕጉባት ኣይኰኑን። ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ ድማ ዩክረይን ነቲ ምስ ሩስያ ዝኣተወቶ ኲናት ተሓታቲት ምዃና ክኸስስ ተሰሚዑ ኣሎ።

ኲናት ዩክረይን መን'ዩ ጀሚሩዎ? - ክሲታት ትራምፕ እንክጻረ 

ልኡኻት ምምሕዳር ዶናልድ ትራምፕን ሩስያዊ መዘናኡ ቭላድሚር ፑቲንን ኣብ ስዑዲ ዓረብ ተራኺቦም ኣለዉ፤ መራሕቲ ኤውሮጳ ድማ ኣብ ፈረንሳ- ፓሪስ ተራኺቦም። ትራምፕን ፑቲንን'ውን ኣብ ቀረባ ኣብ ሪያድ ክራኸቡ ምዃኖም ይግለጽ። 


ኣብ ውራያ ዘይተዓደመትሉ ዩክረይን፡ መን እንታይ ይኸስብ ኣሎ?

ምኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ሩስያ ሰርገይ ላቭሮቭ፡ ሃገሩ ብዝዀነ ይዅን ስምምዕ ሰላም ካብ ኣባል ሃገራት ኔቶ ናብ ዩክረይን ዝለኣኹ ሓይልታት ዓቃብ ሰላም ከም ዘይትቕበል ኣፍሊጡ። 

ፈላሚ ርክብ ኣመሪካን ሩስያን፡ ሰርገይ ላቭሮቭ እንታይ በለ? 

ምምሕዳር ትራምፕ ምስ መሻርኽቲ ኤውሮጳ ንዘሎ ዝምድናታት ይዅን ምክልኻሎም ቀዳምነት ይህብ ከም ዘሎ ዘንጊዖም ዝተገንዘቡ ይመስሉ -ምናልባት ኣዝዩ ዘፍርሕ ግን ከኣ ምሉእ ንምሉእ ዘይተጸበናዮ ኣይኰነን። ኤውሮጳ ካብ ካልኣይ ኲናት ዓለም ጀሚራ፡ ጽግዕተኛ ሓገዛት ጸጥታ ኣመሪካ ኰይና እያ ጸኒሓ። 


ኣመሪካ 'ዓርስኹም ክኣሉ' ኢላ፡ ኤውሮጳኸ መጻኢ ዩክረይን ከተውሕስ ድያ?

ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ ምስ ሩስያዊ መዘናኡ ፑቲን ብተለፎን ድሕሪ ዝገበሮ ዝርርብ፡ እቲ ኲናት ደው ክብል “ዓቢዪ ተኽእሎ” ከም ዘሎ ገሊጹ። 
ቀጺሉ ብተለፎን ምስ ትራምፕ ዝተራኸበ ፕረዚደንት ዩክረይን ዘለንስኪ ንጋዜጠኛታት ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ “ጥዑም ስማዕ ኣይኰነን፡” ኢሉ።

ዘለንስኪ፡ ስለምንታይ እዩ ብርክባት ትራምፕን ፑቲን ዘይተሓጎሰ?

ዩክረይን፡ ብውሑዱ 121 ሰብ ኣልቦ ነፈርቲ (ድሮናት) ብምውፋር ንመፃረዪ ነዳዲ ሩስያ ከም ዝደብደበት ተገሊፁ። እዚ መጥቃዕቲ  ኵናት ዩክረይን ካብ ዝውላዕ ንነዘ ካብ ዝተኻየዱ ንፅል ስርሒታት እቲ ዝዓበየ እዩ።

ዩክረይን ኣብ ልዕሊ መጻረዪ ነዳዲ ሩስያ መጥቃዕቲ ድሮን ከም ዝፈጸመት ገሊጻ

ትራምፕ፡ ምስ ፑቲን ክራኸብ ቈጸራ ሒዘ ኢሉ

ብመሰረት ሕገ መንግስቲ ሩስያ፡ የልሲን ካብ ስልጣን ድሕሪ ምውራዱ፡ ቀዳማይ ሚኒስተር ዝነበረ ፑቲን ግዝያዊ ፕረዚደንት ኰነ። ድሕሪ ሰለስተ ወርሒ ድማ ኣብ ዝተኻየደ መረጻ ተዓዊተ።
የልሲን ካብ ክረምሊን ክሰናበት እንከሎ፡ ንፑቲን ዝሃቦ ሓደራ "ንሩስያ ተኸናኸና" ዝብል'ዩ ነይሩ።


ፑቲን፡ ንሩስያ 'ክከናኸን' ዝተዋህቦ ሓደራ 25 ዓመታት ስልጣን ሒዙ ተግቢርዎ ዶ?

ሓይልታቶም፡ ብምዕራብ ንዝግስግስ ዘሎ ሰራዊት ሩስያ ክዓግቱዎ እኳ እንተ ከኣሉ፡ ኣብቲ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙናት ከቢድ ግጥም ዝተራእየሉ ከባቢ ከተማ ኩራኮቨ ግን ተኸቢቦም ይርከቡ።ጸሊም ፓክ ዝተባህለ ኣሃዱ ሞርታር፡ ካብቲ ሩስያ ብሰለስተ ኣንፈት እተካይዶ ዘላ ከበባ ንምድሓን ይጽዕር ኣሎ።


ዩክረይን፡ ተወሳኺ ሓደ ዓመት ኲናት ክትገጥም ትኽእል'ዶ?

ዩክረይን ዝቘሰለ ወተሃደር ሰሜን ኮርያ ማሪኻ ድያ?

"ኣብታ ብኲናት ዝተሃስየት ዩክረይን ድምጺ ኣጽዋር ይህዳእ" ክብሉ ነቶም ኣብ ቅርዓት ቅዱስ ጴጥሮስ ዝተኣከቡ ኣሽሓት ምእመናን መግለጺ ዝሃቡ እቶም ወዲ 88 ዓመት ርእሰ ሊቃነ ጳጳሳት፡ ንኻልኦት ግጭታት ዓለም እውን ጠቒሶም እዮም።

ጳጳስ ፍራንሲስ፡ ማዕጾ ዘተን ሰላምን ንምኽፋት 'ትብዓት የድሊ' 

ፈደራላዊ ኣገልግሎት ጸጥታ ሩስያ፡ እቲ ኣብ ቀይዲ ኣትዩ ዘሎ ወዲ 29 ዓመት ውልቀሰብ "ሽበራዊ መጥቃዕቲ ፈጺሙ ተባሂሉ ከም ዝተጠርጠረ" ገሊጹ።

ብቕትለት ሩስያዊ ጀነራል ዝተጠርጠረ ውልቀሰብ ኣብ ቀይዲ ኣትዩ

ጸሓፊ ፕረስ ምክልኻል ኣመሪካ ሜጀር ጀነራል ፓት ራይደር ትማሊ ሰኑይ ንጋዜጠኛታት ኣብ ዝሃቦ መብርሂ፡ ሃገሩ ወተሃደራት ሰሜን ኮርያ "ኣብ ኩርስክ ጎኒ ጎኒ ሓይልታት ሩስያ ኣብ ውግእ ምውፋሮም" ከምእትኣምንን "ዝሞቱን ቆሲሎምን" ከምዘለዉን ተዛሪቡ።

ወተሃደራት ሰሜን ኮርያ ኣብ ውግእ ዩክረይን ከም ዝተቐተሉ ኣመሪካ ገሊጻ

እቲ ክስተት ኣብቲ ንሩስያ፡ ካብታ ኣብ 2014 ብዘይሕጋዊ መንገዲ ናብ ግዝኣታ ዝሓወሰታ ዩክሬናዊት ሓውሲ ደሴት ዝዀነት ክሬምያ ዝፈልያ መጻብቦ ኬርች እዩ ኣጋጢሙ።
ጀላቡ፣ ሄሊኮፕተራትን ልዕሊ 50 ሰራሕተኛታትን ዘሳተፈ ስርሒት ህይወት ኣድሕን፡ ን13 ኣባላት ካብ ሓንቲ መርከብ ኣድሒኖም። ነዚ ክገብሩ ዝኸኣሉ ድማ እቲ መስርሕ ምድሓን ብሰንኪ ሕማቕ ኩነታት ኣየር ቅድሚ ምቁራጹ እዩ።

ነዳዲ ዝጸዓና ክልተ መራኽብ ሩስያ ኣብ ማእኸል ባሕሪ እንታይ ኣጋጠመን?

ምስቶም ወተሃደራት ብመንገዲ ቴሌግራም፣ ምስ ሓያሎ ኣብ ኩርስክ ዝዋግኡ ወተሃደራት ርክብ ጌርና ኣለና፣ ሓደ ካብኣቶም ኣብ ቀረባ እዋን ዝገደፈ እዩ። 

ኣብ ኵናት ሩስያ ዝሃለኹ ወተሃደራት ዩክረይን፡ ስለምንታይ ንውሳነ ትራምፕ ይጽበዩ?

ብዛዕባ'ቲ ስጉምቲ ርእይቶ ካብ ምሃብ ዝተዓቀበት ሞስኮ፡ ክልተ ዝተተኮሰላ ስርሓት ብሪጣንያ ዝኾነ 'ስቶርም ሻደው' ዝተባህለ ሚሳይላት ከምዘውደቐት ግን ሓቢራ'ላ። እቲ ጸብጻብ ሓቂ እንተኾይኑ፡ እቲ ኣስታት ሰለስተ ዓመት ኣቚጺሩ ዘሎ ኲናት ዩክረይን ካብ ዝውላዕ ሩስያ ንፈለማ እዋን ከምኡ ዓይነት ባሊስቲክ ዝተኮሰትሉ'ዩ ክኸውን። 