ዋንጫ ዓለም 2026

ኤርትራ

ኢትዮጵያ

ሱዳን

ማእከላይ ምብራቕ

ሳይንስን ጥዕናን

ኣመና ፍቱዋት

ዜና

ቪድዮ

ተዓዘቡ

ራድዮ

ስምዑ

Tigrinya

መብዛሕትኦም ካብ ኣፍሪቃ ብሰንኪ ኲናት ዝተሰደዱ ኰይኖም፡ ካብ ኲናት ሓድሕድ ሱዳን ሃዲሙ ንሰሙናት ኣብ ጐደናታት ማንቸስተር ዝነብር ዘሎ ዓብደላ ዛይድ ዝተባህለ መምህር ቋንቋ እንግሊዘኛ ይርከብዎም።

ኤርትራውያን ብዝርከቡዎም ግዳም-ሓደር ስደተኛታት ዘዕለቕለቐት ከተማ 

ቢቢሲ ንሓሙሽተ ፈለማ ናብ ግብጺ ዝተሰደዱ ስድራቤታት ኣብ ዘዘራረበሉ፡ ኣብ ግብጺ ዓሌትነትን ዓመጽን ስለ ዘጓነፎም፡ ስራሕ ብምርካብ ዝሓሸ ህይወት ክመርሑ ብምምናይ ናብ ሊብያ ከም ዝሰገሩ ይገልጹ።

'ህያው ሲኦል'፡ ሰቈቛ ሱዳናውያን ደቀንስትዮ ኣብ ሊብያ

እዚ ዑደት ልኡኽ ሩስያ፡ ድሕሪ`ቲ ምኒስተር ናዒም ኣብ ሕዳር 2024 ናብ ሩስያ ብምጋሽ ክልተአን ሃገራት ኣብ መዳይ ንዳድን ጋዝን ዝገበርኦ ዘተ ዝሰዓበ እዩ።

ልኡኽ ሩስያ ምስ ሰበስልጣን ሱዳን ብዛዕባ ዳህሳስ ነዳዲ ተዘራሪቡ

ኣብ ዝሓለፈ ቀረባ መዓልታት፡ ኣብ ግዝኣት ጀዚራ ኣብ እትርከብ ከተማ ወድ መደኒ ዜጋታት ደቡብ-ሱዳን ብወተሃደራት ሱዳን ከም ዝተቐትሉ ዝውንጅል ቪድዮ ተፈንዩ ቀንዩ

ደቡብ-ሱዳን፡ ኣብ ልዕሊ ሱዳናውያን መጥቃዕቲ ዛይዱን ሰዓታት እቶ-እቶ ተኣዊጁን

ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን፡ ኣመሪካ ኣብ ልዕሊ ኣዛዚ ናይቶም ኣንጻር ሰራዊት ዝዋጋኡ ዘለው ሓይልታት ኣደዒም ኣል-ሰሪዕ መሓመድ ሓምዳን ዳጋሎ'ውን እገዳ ገይራ'ያ።ኣመሪካ፡ እቶም ዕጠዑቓት ኣብቲ ኲናት ምጽናት ዓሌት ፈጺሞም ብምባል ትኸስስ። 


ኣመሪካ፡ ኣብ ልዕሊ ኣዛዚ ሰራዊት ሱዳን ስለምንታይ እገዳ ኣንቢራ?

ሰራሕተኛታት ጥዕና ብሰንኪ ቦምባታት ንዝተጐድኡ ብዙሓት ሰባት ንምሕካም ኣብ ዝቃለሱሉ ዘለዉ እዋን፡ ቀረብ ኣፋውስ ይውሕድ ከምዘሎ ይገልጹ።

ሱዳን፡ ኣብ ከባቢ ካርቱም ብውሕዱ 120 ሰባት ብደብዳብ ተቐቲሎም 

ሃንደበታዊ ምውዳቕ ስርዓት ባሻር ኣል ኣሳድ ንማእከላይ ምብራቕ ኣናዊጹዎ ኣሎ።
እዚ፡ ኣብታ ልዕሊ 3218 ኪሎ ሜትር ርሒቓ እትርከብ ሩስያ'ውን ኣዋጢሩ ዘሎ ተረኽቦ እዩ።
ዕጫ ናይቶም ሩስያ ኣብ ኣፍሪቃ ዘዋፈረቶም ወተሃደራት - ኣብ መላእ ዞባ ሳሕል ንዝርከባ ብዙሓት ሃገራት ወተሃደራዊ ደገፍ ዝህቡ - ሃንደበት ዝተመዛበለ ይመስል።


ሩስያ፡ ሓድሽ ወተሃደራዊ መደበር ኣብ ኣፍሪቃ ኣበይ ክትድኩን ትኽእል?

ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢታት ዝተዘርግሐ ተንቀሳቓሲ ምስሊ፡ ወተሃደራት ሰራዊት ሱዳን ናብ ከተማ ወድ መዳኒ ኣብ ዝኣትውሉ እዋን፡ ሰባት ኣብ ጐደናታት ክጽንብሉ እንከለው የርእዩ። 

ሰራዊት ሱዳን፡ ንኣገዳሲት ከተማ ተቈጻጺሩ

ኣብ ሱዳን ኣብ ዝካየድ ዘሎ ግጭት፡ ኣመሪካ ሓይልታት ህጹጽ ደገፍ ጃምላዊ ቅትለት ከምዝፈጸሙ ብምኽሳስ ኣብ ልዕሊ መራሒ እቲ ጉጅለ መሓመድ ሓምዳን ዳጋሎ እገዳ ኣንቢራ።

ቅልውላው ሱዳን፡ ኣመሪካ ኣብ ልዕሊ መሓመድ ሓምዳን ዳጋሎ እገዳ ኣንቢራ

ኣብቲ ውግእ ዝተሳተፉ ጠቕላላ ብዝሒ ኮሎምብያውያን ዝምልከት ወግዓዊ መረዳእታ የሎን። ድምር ጸብጻባት ማዕከናት ዜና ግን፡ ብዙሓት ዜጋታት ኮሎምብያ ኣብ ሱዳን ክሳተፉ ከም ዝጸንሑ ይሕብር።
ካብቶም ጸብጻባት፡ ላ ሲላ ቫስያ ዝተባህለ ሻራ ዘይብሉ መጽሔት፡ ልዕሊ 300 ከም ዝዀኑ ገሚቱ ኣሎ።


ቅልውላው ሱዳን፡ ኮሎምብያውያን ወተሃደራት ብኸመይ ኣብ ኲናት ሱዳን ይሳተፉ ኣለዉ?

ንኩነታት ዓጸቦ ንምክትታልን ንምእዋጅን ዝቖመ ሕቡራት ሃገራት ዝርከቦ ትካል ኣይ-ፒ-ሲ (IPC) ድሮ ኣብቲ 24.6 ሚልዮን ህዝቢ (ኣስታት ፍርቂ ህዝቢ ሱዳን) ዝነብረሉ ሓሙሽተ ከባቢታት ዓጸቦ ኣጋጢሙ ከምዘሎ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ሓቢሩ ነይሩ። 

ሱዳን፡ ብውግእ ዝሰልከየት ካርቱም 'ንብዓት ሓጎስ ተፍስስ'

እታ ብኲናት ሓድሕድ ኣመና ዝተሃስየት ሱዳን ናብ "ዝሰፍሐ ቅልውላው ጥሜት" ትሽመም ከም ዘላን፡ እዚ ድማ ብሰንኪ'ቲ እናገደደ ዝመጽእ ዘሎ ጥምየትን ከቢድ ሕጽረት መግቢን ምዃኑ፡ ናጻ ጕጅለ ክኢላታት ድሕነት መግቢ ገሊጹ።

ሱዳን፡ ናብ ዓሚቝ ዓዘቕቲ ጥሜት ትሽመም ዘላ ሃገር

ሩስያ ኣብ ታርቱስ መራኽብ ኵናት፣ ብዝሐን ዘይተፈለጣ ኣብ ውሽጢ ባሕሪ ዝንቀሳቐሳ ኒዩኵለር ዝተዓጠቓ ሳብማሪናት፣ ወተሃደራዊ መኽዘንን፡ ኣብ ማእኸላይ ምብራቕን ኣፍሪቃን ንዝካየዱ ወተሃደራዊ ስርሒታት ዝድግፉ ኣማኢት ወተሃደራትን ኣዋፊራ

ምስንኻል ወተሃደራዊ መዓስከር ሩስያ ኣብ ሶርያ ኣብ ኣፍሪቃ እንታይ ጽልዋ ክፈጥር ይኽእል?

ኣብ'ቲ ተሪር መልክዐ-መሬት ኤርትራ ኣብ እዋን ባዕዳዊ መግዛእቲ ጣልያን ዝተሃንጸ ዘስደምም ዝበሃል መስመር ባቡር፡ ክሳብ ዘመነ ንጉስ ሃይለስላሴ ብግቡእ ይሰርሕ ከምዝነበረ ይንገረሉ። 
እቲ ካብ ወደብ ባጽዕ ጀሚሩ ጊንዳዕን ኣስመራን ኣቋሪፁ ንከረን ሓሊፉ ብኣቑርደት ኣቢሉ ድማ ኣብ ቢሻ ዝበጽሕ ዝነበረ 306 ኪ.ሜ. ዝንውሓቱ ሓዲድ ብኸመይ ዓንዩ? ንምንታይከ ብግቡእ ክጽገን ዘይተኻእለ? 

ኤርትራ፡ ታሪኻዊ መስመር ባቡር ናበይ ኣበለ? 

ሰራዊት ሱዳን ኣብ ምዕራባዊ ዞባ ዳርፉር ኣብ ዝርከብ ዕዳጋ ብዝፈጸሞ መጥቃዕቲ ኣየር ሓያሎ ሰባት ከምዝተቐተሉ ተገሊጹ።

መጥቃዕቲ ሓይሊ ኣየር ሱዳን ዘስዓቦ 'ዘስካሕክሕ ህልቂት'

ኣብዚ ሳሕቲ ዝተገብረ ጉዕዞ ዓለምለኻውያን ጋዜጠኛታት ናብ ዳርፉር፡ ገና ናይቲ ንዝሓለፈ ዓመት ክነድድ ዝፀንሐ ደማዊ ኲናት ሃልሃልታ ይሸተና ነይሩ። 
ሓድሽ ሓላፊ ረድኤት ሕቡራት ሃገራት ቶም ፍሌቸር፡ ናብዛ ርእሰ ከተማ ምዕራብ ዳርፉር ዝገበሮ ምብጻሕ፤ “ነዞም ብትኪ ዝመልኡ ዑናታትን ዝዓነዋ ከተማታትን ብመኪና ክትሓልፍ  ፍፁም ዘይእመን እዩ ነይሩ” ይብል። 

ሳሕቲ መሬት ዳርፉር ዝረገፁ ጋዜጠኛታት ቢቢሲ እንታይ ርእዮም?

ኣብ ሚያዝያ 2023 ሰራዊት ሱዳንን ሓይልታት ኣደዒም-ኣልሰሪዕን ናብ ጐንጺ ቅድሚ ምእታዎም፡ ኣብ ትሕቲ እቶም ኣብ ካርቱም ዝነበሩ ኣለይቶም ኰይኖም ይናበሩ ነይሮም።

ክንድዚ ዝኣኽሉ ቈልዑ ካብ ውግእ ክሃድሙ ተራእዩ ኣይፈልጥን

ኣቦመንበር ልኡላዊ መሰጋገሪ ቤትምኽሪ ሱዳን ሌ/ጀነራል ዓብደልፋታሕ ኣል-ቡርሃን ኣብ ኤርትራ ምብጻሕ የካይድ ኣሎ። ሚኒስተር ወጻኢ ሱዳን ብወገኑ፡ ኣብ ሓደ መዓልቲ ናብ ኣዲስ ኣበባ ከምዝኣተወ ተፈሊጡ። ቅድሚ ክልተ ሰሙን፡ ፍሉይ ልኡኽ ዋና ጸሓፊ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ጉዳይ ሱዳን ራምታነ ላማምራ ናብ ኣስመራ ብምጻሕ ምስ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ተላዚቡ ምንባሩ ይዝከር።

ናብ ኣስመራን ኣዲስ ኣበባን ኣብ ሓደ እዋን ዝበጽሑ መራሕቲ ሱዳን

ተራጸምቲ ሓይልታት ሱዳን፡ ሰራዊት ምክልኻልን ሓይልታት ዳዕመ-ሰሪዕን ሓዊሱ ካልኦት ብዙሓት ንኣሽቱ ዕጡቓት ጕጅለታት፡ ኣብ ልዕሊ ሰላማዊ ሰባት መጠነ ሰፊሕ ዝምታ ይፍጽሙ ከም ዘለው ሓላፊ ቤት ምኽሪ ስደተኛታት ኖርወይ [ኤንኣርሲ] ጃን ኤግላንድ ሓቢሩ።

ሱዳን፡ 'ዓለም ግቡኣ ብዘይምግባራ ምሉእ ብምሉእ ፍርስቲ ሃገር ክትከውን እያ'

እቶም ህጣሞም ጠፊኡ ዝጸንሐ መንእሰያት፡ ኣብታ ከም መሰጋገሪ ንካልእ ስደት ዝመረጹዋ ብዂናት  ትሕመስ ዘላ ሱዳን ዘይሓሰብዎ ረኺቦም። ንኣዋርሕ ኣብ ትሕቲ ድነ ሞትን ማእሰርቲን መግረፍትን ድሕሪ ምጽናሕ፡ ቅድሚ ሒደት ሳምንታት ካብ ቤት ማእሰርቲ ወጺኦም። 

በሰላ ኲናት ሱዳን ኣብ ልዕሊ ኤርትራውያን ስደተኛታት

ናብቲ መዓስከር ረድኤት ዝጽዓና ልዕሊ 700 መካይን ዝኣተዋ ኰይነን 1 ነጥቢ 5 ሚልዮን ህዝቢ ተጠቃሚ ዝገብር ከምዝዀነ ፕሮግራም ምግቢ ዓለም ገሊጹ።
ገለ ካብቲ ዝተልኣኸ ሓገዝ መግቢ እውን ናብ ክፍለ ግዝኣት ደቡብ ኮርዶፋን ይጕዓዝ ኣሎ።


ሱዳን፡ ብጥሜት ሕሱም ዝተሃስየ መዓስከር ድሕሪ ኣዋርሕ ቀዳማይ ረድኤት ረኺቡ

ጀነራላት ሱዳን ብሰንኪ ቁርቁስ ስልጣን ናብ ደማዊ ኲናት ዝኣተዉ ኰይኖም፡ ኣብ ሱዳን ዘሎ ኲናት፣ ጥምየት፡ ምምዝባልን ምልባዕ ሕማማትን ኣብ ማእከላይ ምብራቕን ዩክረይንን ብዘሎ ኵነታት ተሸፊኑ እዩ።

ኣብ ኲናት ሱዳን ዝሞቱ ሰባት ልዕሊ'ቲ ዝተገመተ ምዃኑ መጽናዕቲ ኣረጋጊጹ

ዋና ጸሓፊት ኣምነስቲ ኣግነስ ካላማርድ፡ “ኣብ ፈረንሳ ዝተነድፉን ዝተሰርሑን ኣጽዋር ኣብ ሱዳን ኣብ ዓውደ ውግእ ይውዕሉ ከምዘለዉ ውጽኢት መጽናዕትና ይሕብር” ኢላ።

ኣብ ሱዳን ዝተራእየ ወተሃደራዊ ቴክኖሎጂ ፈረንሳ ስለምንታይ የሻቕል?

ትራምፕ፡ ናብ ዋይት ሃውስ ተመሊሱ ክወስዶ ዝኽእል ውሳነታት ክትንበዮ ምፍታን ከቢድ እዩ።ንመንገዲ ሰላም መትከላዊ ዲፕሎማሲን ትዕግስቲን ዘይምፍታዉ፣ ሂብካ ኣብ ምቕባል ንዝድረኽ ፖለቲካን ህዝበኛነትን ዘለዎ ሕርያን ግን ዘይልወጥ ይመስል።
እዚ ድማ ኣብ ገለ ከባቢታት ኣፍሪቃ ዕድላትን ሓደጋታትን ክህልዎ ይኽእል።
