ኤርትራ

ኢትዮጵያ

ሱዳን

ማእከላይ ምብራቕ

ሳይንስን ጥዕናን

ኣመና ፍቱዋት

ዜና

ቪድዮ

ተዓዘቡ

ራድዮ

ስምዑ

Tigrinya

ካብ 2013 ኣትሒዞም መራሒ ካቶሊካዊት ቤተክርስትያን ዓለም ኰይኖም ከገልግሉ ዝጸንሑ ርእሰ-ሊቃነ-ጳጳሳት ፍራንሲስ ኣብ መበል 88 ዓመት ዕድመኦም ድሕሪ ምዕራፎም፡ ሓድሽ መራሒ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስትያን ካብ ኣፍሪቃ ክስየም ተኽእሎ ከም ዘሎ ግምታት የመልክቱ።

ኣፍሪቃውያን ርእሰ-ሊቃነ-ጳጳሳት ነይሮም ይፈልጡ ድዮም? ኣፍሪቃዊ ክምረጽ ተኽእሎ ኣሎ ድዩ?

እዚ ሸፈነ ዝተዋህቦ 20 ዓመታት ኣብ ታሪኽ ኤርትራ፡ ነቲ ድሕሪኡ ዝሰዓበ ብረታዊ ቃልሲ መሰረት ዝዀነ ኣገዳሲ መድረኽን ውዑይ ፖለቲካዊ ክትዓትን ሓሳባትን ጽሑፋትን ዝደንፍዓሉ፣ ዝተፈላለያ ፖለቲካውያን ውድባትን ጋዜጣታታን ዝተቐልቀላሉ፡ ኣብ ምህናጽ ሃገራዊ መንነት ኤርትራ ኣገዳሲ መድረኽ ምዃኑ እዩ ዝፍለጥ።

ፖለቲካዊ ታሪኽ ኤርትራ ካብ 1941 ክሳዕ 1962 እትድህስስ ዓባይ መጽሓፍ ኣለምሰገድ ተስፋይ 

400 ሽሕ ደላር ዝተሸጠት 'ታሪኻዊት' ደብዳበ

የሱስ ክርስቶስ ብ29 ታሕሳስ ኣብ ቤተሊሄም ከም ዝተወለደ ይእመን። ኣብ ናዝሬት ዓብዩ፡ ናብ ኵሉ እናዘረ ድማ ጽቡቐ ተግባራት ንደቂ ሰባት ምሂሩን ረዲኡን። እዚ ድማ ፍቐሪ፡ ምትሕልላይን ኣክንዲ ካልኦት ምሕላፍን ክምህር ክብጆ ስለዝነበሮ፡ ን40 መዓልታት ጸይሙ፤ ኣብ ዕለተ ዓርቢ ተሰቒሉ፤ ድሕሪ ሰለስተ መዓልቲ ድማ ተንሲኡ። እታ በጃ ዝዀነላ መዓልቲ ስቕለት ተባሂላ፤ ድሕሪኡ ዘላ ሰንበት ድማ በዓለ-ትንሳኤ እያ።  ንየሱስ ዳርጋ ኣብ ዓለም ዝርከብ ኵሉ ህዝቢ ይፈልጦ እዩ፣ ብስም ጥራይ ዘይኮነስ - ብመልክዕ’ውን። ብሓቂ ግን የሱስ ከምቲ ኣብቶም ስእልታቱ እንርእዮ ድዩ ዝመስል ነይሩ?

መልክዕ የሱስ ብሓቂ እንታይ ይመስል?

ኣብዚ እዋን'ዚ ርዋንዳ እቶም ገበን ዝፈጸሙን ግዳያትን ኣብ "ሓድነትን ዕርቅን" ተመስሪቶም ከም ጎረባብቲ ዝነብሩላ ሞዴል ኣፍሪቃዊት ሃገር ኰይና ኣላ። ኣነ'ውን ኣብታ ሃገር ኣብ ዝነበረኒ ጻንሒት ብዙሕ ክንመሃረሎም እንኽእል ተመኩሮታት ኣስተብሂለ እየ። ስለዝዀነ ድማ ሓደ ብሓደ ትዕዝብትታተይ ከካፍለኩም።


ካብ ርዋንዳ እንታይ ንመሃር? ትዕዝብቲ ጋዜጠኛ ቢቢሲ

እድሪስ ብሬራይ ብ07 መጋቢት 2025 ብሃንደበታዊ ሕማም ኣብ ፍራንክፈር ጀርመን ጕዕዞኡ ወዲኡ ዓረፈ። ብሓሙስ 13 መጋቢት ስድራቤቱ፡ ቤተሰቡ፡ መቓልስቱን ፈተውቱን ኣብ ዝተረኽብሉ ኣብ ካስል ጀርመን ብኽብ ዝበለ ወግዒ ሓመድ ኣዳም ለቢሱ።

እድሪስ ብሬራይ፡ እቲ 'ፍቱውን ፍትሓውን' ተቓላሳይ

ኣብ ኤርትራን ኢትዮጵያን፡ ኣብ ትምህርቲ ሕሳብ ከም ዝተረፈ [ከም ዝደገመ] ይዕለለል እዩ፡ እዚ ግን ሓቂ ድዩ?

ኣልበርት ኣንስታይን፡ ኣብ ትምህርቲ 'ሕሳብ ተሪፉ' ዝበሃል ሓቂ ድዩ?

ዶ/ር ኤቫ ቮልክ-ሶሬ ኣብ ዩኒቨርሲቲ ዋርሶ'ያ ትምህር።ንዝሓለፉ 23 ዓመታት ብዙሓት ኤውሮጳውያን በዚ ቋንቋ ብዲግሪ ክምረቝ ገይራ።


ን23 ዓመታት ቋንቋ ኣምሓርኛ ዝመሃረት ፖላንዳዊት 

ድሕሪ ነዊሕን ሰፊሕን ክትዕ ኤርትራውያን ጸገሞም ንምቅላል ክወስድዎ ዝኽእሉ ግዝያዊ ስጕምትታት ከተግብሩ ተወሲኑ። እቲ ክግበር ዝግበኦ ነገር እንተ ሃልዩ፡ ነቶም ሓደሽቲ ኣመሓደርቲ ጸገማት ህዝቢ ኣብ ዝሓጸረ ግዜ ክፈልጥዎ ምግባር ነበረ።
ኰይኑ ድማ 'ማሕበር ፍቕሪ ሃገር' ተመስረተ። ሽዑ  12 ሰባት ከማሓድሩ ተመሪጾም፡ ካብዚኦም እቶም ሽዱሽተ ክርስትያን እቶም ካልኦት ሽዱሽተ ድማ ኣስላም ነበሩ።

ማሕበር ፍቕሪ ሃገር፡ ንዕድል ኤርትራ ዝቐየረ ኣካል

እዚ ዛንታ'ዚ ብኸመይ ከም ዝተጀመረ፡ ኣብዚ ሕጂ እዋን ዘለዉ ዛንታታት ሓሶት ብኸመይ ከምዝተዘርግሑን ንስነ-ልቦናን ምስጢርን እቶም ክቱር ደገፍቶም ዝገልጽ እዩ።

ኢሉምናቲ ካበይ'ዮም መጺኦም፡ ንዓለምከ ብሚስጢር 'ይቈጻጸሩዋ' ድዮም? 

ኣብ ሰሜናዊ ግሪኽ ዝተወልደ ኣሪስቶትል፡ ኣብ 18 ዓመቱ ናብ ኣቴንስ ብምኻድ ኣብ ፕላቶ'ስ ኣካዳሚ ተማሂሩ፡ ኣብኡ ድማ ን20 ዓመታት ከም ተመሃራይን መምህርን ኰይኑ ግዜኡ ኣሕሊፉ።

ኣሪስቶትል፡ ኣብ ታሪኽ ኣገዳሲ ሰብ ድዩ ነይሩ?

ተመራመርቲ ከም ዝብልዎ፡ እቲ ወዲ 20 ዓመት ኣብ ዓመተ 79 (71 ዓ.ም) እዩ ኣብ ከባቢ ኢጣልያዊት ከተማ ናፖሊ (ኔፕልስ) ግዳይ ናይቲ ባህርያዊ ሓደጋ ኰይኑ።

ዘገርም ፈላሚ ክስተት፡ ናብ ጥርሙስ ተቐዪሩ ዝጸንሐ ሓንጎል ሰብ

እዚአን፡ ንምእማኑ ዘጸግም ኣበርክቶ ካብ መንጐ ዝገበራ ደቀንስትዮ እየን። 

ኣብ ዓለም፡ ብዙሕ ዘይተነግረለን 11 ጸለውቲ ጸለምቲ ደቀንስትዮ

ፍልጥቲ ጋዜጠኛን ምህርትን ሱዳናዊት-ብሪጣንያዊት ዘይነብ ባዳዊ፡ ብዛዕባ ጥንታዊ ታሪኽ ኤርትራ ዓሚቝ መጽናዕቲ ንምክያድ ኣብዚ ቀረባ እዋን  ናብ ኤርትራ ዑደት ኣካይዳ ነይራ። 

ዘይነብ ባዳዊ፡ ብዛዕባ ታሪኽ ኣፍሪቃ ዝበለጸት መጽሓፍ ዘቕረበት ደራሲት

ኣብ ልዕሊ እቲ ቤተ መንግስቲ ዝተገብረ ሕድሳት ግን ክትዓል ኣልዒሉ ይርከብ። ታሪኻውን ሓመዳይን መልክዑ ተቐይሩ፡ ጻዕድዩ ምምጽኡ ስለ ምንታይ ሕብሩ ክቕየር ተገይሩ? ዝብሉ ሕቶታት የልዕል ኣሎ።


ኣብ ልዕሊ ግምቢ ፋሲል ዝተገብረ ሕዳሰ እንታይ'ዩ? ብዛዕቡኸ እንታይ ንፈልጥ?

ቫምፓየር ደም ፍጡራት ብምምጋብ ብህይወት ከም ዝነብር ዝሕሰብ ጽውጽዋያዊ ፍጡር እዩ።
ኣብ መላእ ዓለም ብዛዕባ መልክዕ ቫምፓየር ዝገልጽ ዛንታታት ተመዝጊቡ እኳ እንተሎ፡ 'ቫምፓየር' ዝብል ቃል ግን ኣብ መበል 18 ክፍለ ዘመን ድሕሪ ከምዚ ዓይነት ጸብጻባት ኣብ ምዕራብ ኣውሮጳ ገኒኑ ከምዝወጽአ ይንገር።


ጽውጽዋይ ቫምፓየር፡ ኣበይን ስለምንታይን ተጀሚሩ?

ኣብዚ ቐረባ እዋን ብዛዕባ ዛንታ ዓወትን ኣብነታዊ ስራሕን ታሪኽ ህይወት ኣባል ባይቶ ሽወደን ነበርን ኣቦ ስድራን ከምኡ'ውን ተጋዳላይ ተሓኤ ነበር ኣርሀ ሓመድናካ እተዘንቱ መጽሓፍ ብቛንቋ ዓረብ ብዶ/ር ዑመር ዘርኣይ ተሓቲማ ኣብ ዕዳጋ ቀሪባ ከምዘላ ይፍለጥ።ንምዃኑ እዚ ሕጂ ታሪኹ ኣብ መጽሓፍ ተሰኒዱ ዘሎ ኣርሀ መን እዩ? ጋዜጠኛ ቢቢሲ ትግርኛ ምስኡ ዝገበሮ ዕላል ብኸምዚ ዝስዕብ ቀሪቡ ኣሎ።

ኤርትራ-ሽወደን፡ ኣርሀ ሓመድናካ ምሉእ ዕድመ ቃልሲ ንፍትሕን ናጽነትን 

ኣብታ ካብ ሮማ ኣስታት 275 ኪሎ ሜተር ርሕቐት እትርከብ ከተማ ፍሎረንስ እውን ኣብ ማእኸላ ዓድዋ ዝበሃል ኣደባባይ ኣሎ። ኣብ ካልኦት ከተማታት ኢጣልያ’ውን ብተመሳሳሊ ብስም ከተማታት ኢትዮጵያ ዝተሰየሙ ጽርግያታት ከምዘለዉ ይንገር።
ንምዃኑ ስለምንታይ ጽርግያታት ኢጣልያ ብስም ከተማታት ኢትዮጵያን ኤርትራን ተሰይሞም?

መቐለን ኣስመራን ዝርከብአን ከተማታት ብኸመይ ኣብ ኢጣልያ ኣስማት ጐደና ኰይነን?

ቅድሚ 100 ዓመት ናይ ዝጠፍአ እንግሊዛዊ ሓዃሪ ኣኽራን ምዃኑ ዝእመን እግሪ ኣብ እምባ ኤቨረስት ተረኺቡ።

እግሪ ቅድሚ 100 ዓመት ናይ ዝጠፍአ ሓዃሪ ተረኺቡ

ነቲ ዅሉ ጕዕዞ ህይወቱ እተዘንቱ፡ ብዙሕ ጻዕሪን ወኸሳታት ካብ ዑስማን ጀሚርካ ዝተፈላለዩ ሰባትን ሰነዳትን ዝተገብረላ  መጽሓፍ ታሪኽ ህይወቱ ድማ፡ ኣብዚ ቀረባ እዋን ተሓቲማ ናብ ህዝቢ ክትዝርጋሕ ምዃና ኣዳለውታ ንቢቢሲ ገሊጾም ኣለዉ።

ዑስማን ዓብደልረሒም፡ ቅርሲ ሃገራዊ ስነጥበብ ኤርትራ

ካብ ስልጣኑ ዝወረደ ፕረዚደንት ኢትዮጵያ እንታይ ዓይነት ሓለፋታት ኣለዎ?

ምጽናት ዓሌት ሩዋንዳ 'ምትላል' እዩ ብምባል ዘቕለለ ፈረንሳዊ ካሜሩናዊ ደራሲ ቻርለስ ኦናና ቤት ፍርዲ ቀሪቡ። ቻርለስ ኦናና ኣብ 1994 ኣብ ሩዋንዳ ኣብ ዝተፈጸመ ምጽናት ዓሌት ከም ተሓባባሪ ኰይኑ ከምዝተኸሰሰ እዩ ዝግልጽ።


ምጽናት ዓሌት ሩዋንዳ 'ዓቢ ምትላል እዩ' ዝበለ ደራሲ ቤት ፍርዲ ቐሪቡ

ድየጎ ጋርስያ፡ ብሰማያዊ ማያት ዝተኸበበት፤ ለምለም ኣትኽልትን ጻዕዳ ሑጻ ዝበዝሖ ገምገም ባሕርን ዝወነነት ምድራዊት ገነት እያ።እዛ ደሴት ኣብ ህንዳዊ ውቅያኖስ ትርከብ። ሲቪላውያን ናብታ ደሴት ክኣትው ብጥብቂ ዝተኸልከለ ስለ ዝዀነ፡ በጻሕቲ ዓዲ ናብታ ደሴት ክኸዱ ኣይኽእሉን።


ድየጎ ጋርስያ፡ ኣመሪካን ብሪጣኒያን ካብ ህዝቢ ዓለም ዝኸወልኦ ሚስጢር ዝተሰከመት ደሴት 

እቶም ተመራመርቲ፡ ካልኣይን ዝነኣሰን ከውሒ ህዋ ኣብ ገማገም ባሕሪ ምዕራብ ኣፍሪቃ ናብ ባሕሪ ብምውዳቕ ኣብ ተመሳሳሊ ዘመን ዓብዪ ሃጓፍ ፈጢሩ’ዩ ይብሉ።