ትራምፕ ምቍራጽ ተዅሲ ኢራንን እስራኤልን ግብራዊ ምዃኑ ኣፍሊጡ

ቀጥታዊ ሸፈነ

1. 9 ሚያዝያ 2026ግዝያዊ ምቍራጽ ተዅሲ ኣብ ኢራን ከመይ ይርአ፡ ዝስዕብከ እንታይ ክኸውን እዩ?

   

   ምንጪ ስእሊ, Getty Images

   ቅድሚ ሓደ መዓልቲ፡ እቶም ንቴህራን ዝመርሑ ኣኽረርቲ ኣባላት እላማዊ ሪፖብሊክ ኣብቲ ጻዕቂ ህዝቢ ዘለዎ መስቀላዊ መንገዲ ዓቢይ ጽሑፍ ሰቒሎም ነይሮም።

   እቲ ጽሑፍ፡ "መጻብቦ ሆርሙዝ ዕጽው ኰይኑ ክቕጽል እዩ፡" ይብል።

   እዚ፡ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ መራሒ ኰይኑ ዝተመዘዘ ግና ክሳዕ ሕጂ ኣብ ቅድሚ ህዝቢ ካብ ዘይተራእየ ዘሎ ሓድሽ ላዕለዋይ መራሒ ኢራን ሞጅታባ ኻመኒ ዝወጽአ ኣዋጅ ምዃኑ ንምምልካት ዝዓለመ እዩ።

   እዚ ጽሑፍ፡ ኢራን ንኽልተ ሰሙን ዝጸንሕ ምቍራስ ተዅስ ድሕሪ ምስምማዓን መንጎኛ ኰይና ክትሽምግል ዝጸንሐት ፓኪስታን መጻብቦ ሆርሙዝ ዳግማይ ክኽፈት ብዝሓተተቶ መሰረትን ክወርድ ይኽእል እዩ።

   ኢራን ግዝያዊ ምቍራጽ ተዅሲ ከም ዘይትሰማማዕን ብኣመሪካን እስራኤልን ኣብ ልዕሊኣ ዝካየድ ዘሎ ኲናት ብቐዋምነት ከብቅዕ ከም እትደልን ብተደጋጋሚ ክትገልጽ ጸኒሓ እያ።

   እቶም ተሪር መርገጺ ዘለዎም ወገናት፡ በዚ ሓድሽ ስምምዕ ሕጕሳት ኣይኰኑን። ካብ ቴህራን ዝወጽኡ ጸብጻባት ከም ዝሕብሩዎ፡ ድሕሪ ኣዋጅ ስምምዕ ምቍራጽ ተዅሲ ሰልፈኛታት ባንዴራታት ኣመሪካን እስራኤልን ብሓዊ ከም ዘቃጸሉ ይሕብሩ።

   ጕጅለ ወለንተኛታት ምልሻታት ባሲጅ ነቲ ውሳነ ንምቅዋም ፍርቂ ለይቲ ናብ ምኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ብምኻድ ሰልፊ ኣካይዶም።

   ድሕሪ ሒደት ሰዓታት፡ ኣሰናዳኢ ጋዜጣ ካይሃን፡ ንምቝራጽ ተዅሲ ምስምማዕ "ንጸላኢ ህያብ" ምዃኑ ጽሒፉ። እዚ ድማ ንኣመሪካን እስራኤልን ዳግማይ ክወዳደባን ኲናት ከቐጽላን ከም ዘኽእለን ገሊጹ።

   ምሉእ ትሕስቶ ንምንባብ ኣብዚ ጠውቑ

2. 9 ሚያዝያ 2026ኢራን፡ እስራኤል ንነብርቲ ሊባኖስ ክወጽኡ ምዝዛዛ ንስምምዕ ምቁራጽ ቶኵሲ ትጥሕሶ ኣላ ኢላ

   

   ምንጪ ስእሊ, Reuters

   • ፕረዚደንት ኢራን መስዑድ ፐዘሽክያ፡ እስራኤል ኣብ ልዕሊ ሊባኖስ ደብዳብ ብምፍጻማ ንስምምዕ ምቁራጽ ቶኵሲ ትጥሕሶ ኣላ ብምባል ከሲሱ

   • እስራኤል ትማሊ ኣብ ልዕሊ ሊባኖስ ከቢድ ደብዳብ ድሕሪ ምፍጻም ሎሚ’ውን ንነበርቲ ደቡብ በይሩት ካብ ገዛኦም ክወጽኡ ድሕሪ ምሕባራ’ዩ ፕረዚደንት ኢራን ነዚ መግለጺ ሂቡ።
   • ሚኒስትሪ ጥዕና ሊባኖስ እስራኤል ትማሊ ብዝፈጸመቶ መጥቓዕቲ 203 ከምዝሞቱን ልዕሊ ሓደ ሽሕ ከምዝቖሰሉን ኣፍሊጡ።
   • ቀዳማይ ሚኒስተር እስራኤል በንጃሚን ነታንያሁ፡ ነቶም ብኢራን ዝድገፉ ዕጡቓት ሕዝቦላህ ኣብ ዝዀነ እዋን ከጥቕዖም ምዃኑ ፈኪሩ
   • ኣዲ እንግሊዝ ትርከበን ሃገራት ኣውሮጳ፡ እስራኤል ኣብ ልዕሊ ሊባኖስ ትፍጽሞ ዘላ መጥቓዕቲ ደው ከተብሎ ጸዊዐን፡ እዘን ሃገራት እቲ ምቁራጽ ቶኵሲ እንከላይ ኣብ ሊባኖስ ተግባራዊ ክኸውን ኣለዎ’የን ዝብላ ዘለዋ።

   • ኣብ ማእከላይ ምብራቕ ዑደት ዘካይድ ዘሎ ቀዳማይ ምኒስተር ዓዲ እንግሊዝ ኬር ስታርመር፡ ኢራን ንወሽመጥ ሆርሙዝ ከም በጃ ክትሕዞ የብላን ኢሉ

3. 9 ሚያዝያ 2026እስራኤል ነበርቲ ንገለ ክፋል ቤሩት ክወጽእ ትእዛዝ ሂባ

   እስራኤል ኣብ ልዕሊ "ወተሃደራዊ ትሕተ ቅርጺ" ሂዝቦላሕ ተወሳኺ መጥቃዕቲ ክትገብር መደብ ከምዘለዋ ኣብ ዝገለጸትሉ እዋን፡ ነበርቲ ሓያሎ ደቡባዊ ከባቢታት ርእሰ ከተማ ሊባኖስ፡ ቤሩት ካብቲ ቦታ ክወጹ ኣዚዛ።

   ወሃቢ ቃል ሓይልታት ምክልኻል እስራኤል ኣቪቻይ ኣድራይ፡ እስራኤል ንነበርቲ "ክትጎድኣኩም ኣይትሓስብን እያ... ስለዚ ንድሕነትኩም ካብ ዘለና ስክፍታ ብቕልጡፍ ካብቲ ቦታ ክትወጹ ኣለኩም" ክብል ሓቢሩ።

   እስረኤል ክትውጽኡ ኣለኩም ኢላ ሓቢራቶም ዘላ ከባቢታ ሓረት ሕራይክ፡ ጎበይሪ፡ ኣልሊላኪ፡ ሓዳት፡ ቦርጅ ኤል-ባራጅነህ፡ ታህዊታል-ጋዲር፡ ሽያህን ኣል-ጀናሕን ዝብሃሉ ክፋላት በይሩት’ዮም።

4. 9 ሚያዝያ 2026ድሕሪ ምቍራጽ ተዅሲ፡ እስራኤል ኣብ መላእ ሊባኖስ መጥቃዕታት ተካይድ

   

   ምንጪ ስእሊ, Mohammad Abushama / Anadolu via Getty Images

   ምስ ኢራን ስምምዕ ምቍራጽ ተዅሲ እኳ እንተ ተተገብረ፡ ኣንጻር ዕጡቕ ጕጅለ ሕዝቦላህ ዝካየድ ዘሎ ውግእ ግን ይቕጽል ከም ዘሎ ሰበስልጣን ገሊጾም።

   እስራኤል ኣብ ውሽጢ 10 ደቓይቕ ልዕሊ 100 እዚታትን ወተሃደራዊ ቦታታትን ሕዝቦላህ ብምውቃዕ፡ ድሕሪ'ቲ ኣጋር ሰራዊት ናብ ሊባኖስ ዘዋፈረትሉ ግዜ ዝዓበየ መጥቃዕቲ ኣየር ምዃኑ ገሊጻ።

   ደቡባዊ ከባቢታት በይሩት፡ ደቡባዊ ሊባኖስን ምብራቓዊ ጐልጐል በካኣን ዕላማ መጥቃዕቲ ካብ ዝዀኑ ከባቢታት እዮም።

   ምኒስትሪ ጥዕና ሊባኖስ ብውሕዱ 182 ሰባት ከም ዝሞቱን እቲ ቍጽሪ ክውስኽ ከም ዝኽእልን ገሊጹ።

   እቲ ምኒስትሪ ወሲኹ፡ በቲ መጥቃዕቲ 890 ሰባት ቈሲሎም።

   ሰራሕተኛታት ህጹጽ ረድኤት ኣብ በይሩት ድሕሪ ዝተፈጸመ መጠነ ሰፊሕ መጥቃዕቲ ነፈርቲ፡ ኣብ ፍርስራስ ህንጻታት ዝተደብኑ ሰባት ንምድሓን ንሰዓታት ድልያ ኣካይዶም።

   ካብቶም ፍርስራስ ዝደሓኑ፡ ዝተጐድኡ፡ ዝሞቱ፡ ብፍሽኽታ ዝተሳእሉ ስእልታት ስድራቤታት፡ ቍራጽ ክዳውንቲ፡ ዘይተወድአ ዕዮ-ገዛ ናይ ቤት ትምህርቲ ይርከቡዎም።

   ዓብደልቃደር ማሕፉዝ ውጉእ ሓዉ ክበጽሕ መጺኡ ነይሩ።

   ምሉእ ትሕስቶ ንምንባብ ኣብዚ ጠውቑ

5. 9 ሚያዝያ 2026ስምምዕ ምቁራጽ ቶኵሲ ካብ ዝግበር ብውሕዱ ትሽዓት መራኽብ ብመጻብብ ሆርሙዝ ሓሊፈን

   ዋላ ድኣ ስምምዕ ምቁራጽ ቶኵሲ ይገበር’ምበር፡ ኢራን መራኽብ ብመጻብቦ ሆርሙዝ ክሓልፋ ክትፈቕድ’ያ ዝብል ዓቢ ምጥርጣራት’ዩ ዘሎ።

   ቢቢሲ 'ቨሪፋይ' ብመጻብቦ ሆርሙዝ ውሑዳት መራኽብ ክሓልፋ ምኽኣለን ክዕዘብ ክኢሉ’ዩ።

   ንምንቅስቓስ መራኽብ ዝከታተል ማረይን ትራፊክ፡ ብሰሉስ ለይቲ ክልተ ነዳዲን ከሚካልን ዝጽዓን ዝርከብአን ብውሕዱ ትሽዓተ መራኽብ በዚ መጻብቦ ከምዝሰጋራ የርኢ።

   ቅድሚ ምውላዕ እዚ ኵናት ኣብ መዓልቲ ብማእከላይ ገምጋም 138 መራኽብ’የን ብመጻብቦ ሆርሙዝ ዝሓልፋ ነይረን።

   እዚ ኵናት ምስ ተወለዐ ግን ኢራን ነቲ መጻበብ ስለዝዓጸወቶ ኣስታት 800 መራኽብ ኣብ ወሽመጥ ዓረብ ተዓጊተን ምህላወን ጸብጻባት ይሕብሩ።

   

   ምንጪ ስእሊ, MarineTraffic

6. 9 ሚያዝያ 2026ጠፈርተኛታት ኣርተሚስ፡ ኣብ ወርሒ ዝዳህሰሱዎ 'ጽቡቕ ነገራት' ሒዞም ናብ ምድሪ ከም ዝምለሱ ገሊጾም

7. 9 ሚያዝያ 2026ድሕሪ ምቍራጽ ተዅሲ፡ እስራኤል ኣብ መላእ ሊባኖስ መጥቃዕታት ተካይድ

8. 9 ሚያዝያ 2026ተላዘብቲ ኢራን ናብ ፓኪስታን ኣምሪሖም

   ኢራን፡ እቲ ምስ ኣመሪካ ዝተበጽሐ ስምምዕ ምቁራጽ ተጻብኦ፡ ብ'ተደጋጋሚ ይጥሓስ' ከም ዘሎ እኳ እንተገለጸት፡ ጉጅለ ልኡኽ እታ ሃገር ናብ ፓኪስታን ኣምሪሑ።

   እዚ ልኡኽ፡ እቲ ኲናት ኣብ ምዝዛም ምስ ኣመሪካ ከም ዝዘራረብ ኣምባሳደር ኢራን ኣብ ፓኪስታን ኣረጋጊጹ።

   ብቐዳም፡ ምስ ምክትል ፕረዚደንት ኣመሪካ ጄዲ ቫንስ ኣብ ኢስላማባድ ክራኸቡ ምዃኖም ገሊጹ ነይሩ።

   ኣምባሳደር ኢራን ኣብ ፓኪስታን ረዛ ኣሚሪ ሞጋዳም፡ እቲ ዝርርብ "ኢራን ኣብ ዘቕረበቶ 10 ነጥብታት ዝተመርኰሰ፡" ክኸውን'ዩ ክብል ኣብ ኤክስ ጽሒፉ።

   እቶም ነጥብታት ብልክዕ እንታይ እዮም ኣብ ዝብል ገለ ምድንጋር ኣሎ እዩ።

   ሞጋዳም፡ ዋላ'ኳ "ስርዓት እስራኤል ነቲ ዲፕሎማስያዊ ተበግሶ ንምዝራግ ብተደጋጋሚ ምጥሓስ ተኹሲ ደው ምባል ይገብር እንተሃለወ፡" እቲ ዝርርብ ክካየድ ምዃኑ ሓቢሩ።

9. 9 ሚያዝያ 2026ብሪጣኒያ፡ ሊባኖስ 'ብህጹጽ' ኣብቲ ምቁራጽ ተጻብኦ ክትካተት ኣተሓሳሲባ

   ጸሓፊ ጉዳያት ወጻኢ ዓባይ ብሪጣንያ፡ ሊባኖስ ኣካል እቲ ኣብ መንጐ ኣመሪካንኢራንን ዝተገብረ ቅድመ ኩነት ዘለዎ ናይ ክልተ ሰሙን ስምምዕ ምቁራጽ ተኹሲ "ብህጹጽ ክትካተት" ከም ዘለዋ ትዛረብ።

   ኩፐር፡ ካብ ትማሊ ረቡዕ ጀሚሩ ኣብ ልዕሊ ሊባኖስ ዝተራእየ ሃገር "ምግዳድ መጥቃዕቲታት እስራኤል" "ኣዝዩ ከም ዘሻቐላ" ትዛረብ።

   ምቁራጽ ተጻብኦ ንጸጥታ እስራኤል ከምኡ'ውን "ሰፊሕ ድሕነት እቲ ዞባ" "ቅኑዕ ነገር" ምዃኑ ከም እትኣምን ትዛረብ።

   

   ምንጪ ስእሊ, Reuters

   ኣብዚ እዋን ኣብ ልዕሊ ቤይሩትን ካልኦት ከባቢታትን ሊባኖስ መጥቃዕቲ ይፍጸም ከም ዘሎ ጸብጻባት የመልክቱ።

   ፕረዚደንት ጆሴፍ ኣውን ነቲ መጥቃዕቲ “ጨፍጨፋ” ክብል ገሊጽዎ፤ መንግስቲ ድማ ሎሚ ነቶም ዝተቐትሉ ንምዝካር ህዝባዊ በዓል ኰይኑ ከም ዝሓልፍ ኣፍሊጡ።

   ን10 ደቓይቕ፡ ኣብ መላእ ሊባኖስ መጥቃዕቲ ይፍጸም ነይሩ።

   ሰራዊት እስራኤል ልዕሊ 100 ደብዳብ ነፈርቲ ኣብ ልዕሊ እቲ ዒላማታት ሕዝቦላህ ኢሉ ዝገለጾ መጥቃዕቲ ኣየር ከም ዝተፈጸመ ሓቢሩ።

   በዚ መጥቃዕቲ ጽዑቕን ህዝቢ ዝነብረሉን መንበሪ ኣባይቲ ተሃስዩ፣ እስራኤል ድማ እዚ ልዑል ቁጽሪ ክሳራታት ከም ዝስዕብ ኣይትስሕቶን።

   ብመሰረት ጸብጻብ ሚኒስትሪ ጥዕና ሊባኖስ፡ 890 ሰባት ከም ዝቘሰሉ፡ ብውሕዱ 182 ሰባት ክሞቱ እንከለዉ፡ እዚ ቁጽሪ እዚ ልዕሊኡ ክኸውን ተኽእሎ ኣሎ።

   ሕጂ ንነዊሕ እዋን ዝጸንሕ ስትራተጂ እስራኤል እንታይ ምዃኑ ንምርኣይ ኣጸጋሚ እዩ።

   ወተሃደራዊ ሰበስልጣን እስራኤል ከይተረፉ ሕዝቦላህ ብሓይሊ ዕጥቁ ከም ዘይፈትሕ ይኣምኑ'ዮም።

   እቲ መጥቃዕቲ ንእስራኤል ገለ ወተሃደራዊ መኽሰብ ክትረክብ ክሕግዛ ይኽእል እዩ።

   እዚ ግን ድሩት ክኸውን ተኽእሎ ኣሎ።

   እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ፡ ተቓወምትን ደገፍትን እቲ ጉጅለ፡ እዚ ዝፍጸም ዘሎ መጥቃዕቲ ዘይቅቡልን ዘይምኽኑይን እዩ ብምባል፡ ንመጥቃዕቲ እስራኤል ይኹንኑ ኣለዉ።

10. 9 ሚያዝያ 2026ኣመሪካ፡ ኲናት ወይ ምቁራጽ ተጻብኦ 'ትምረጽ'

    

    ምንጪ ስእሊ, Getty Images

    ምክትል ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኢራን፡ ኣመሪካ ኲናት ወይ ሰላም ክትደሊ እንተዀይና "ክትመርጽ ኣለዋ" ኢሉ።

    ንሱ ንቢቢሲ ኒውስ ደይ ኣብ ዝሃቦ ቃል፡ "ክልቲኦም ኣብ ሓደ እዋን ክህልዉ ኣይኽእሉን፤ ግልጺ'ዩ፡ ንሓድሕዶም ዝጻረሩ እዮም፡" ይብል።

    ሳዒድ ካቲብዛደ፡ እስራኤል ኣብ ሊባኖስ እትፍጽሞ ዘላ መጥቃዕቲ፡ ​​"ከቢድ ምጥሓስ" ናይቲ ኣመሪካን ኢራንን ተኹሲ ደው ንምባል ዝበጽሕኦ ስምምዕ'ዩ ይብል።

    ኢራን፡ "ኩሉ ሰብ ኣብ ማእከላይ ምብራቕ ነዚ ስምምዕ ክኽተል...ኣመሪካውያን ድማ ምስ መሻርኽቶም ተመሳሳሊ ነገር ክገብሩ ንጽበ፡" ይብል።

    መጥቃዕቲ እስራኤል እንተቐጺሉ ኢራን ካብ ድርድር ክትወጽእ ድያ ዝብል ሕቶ ምስ ተሓተተ፡ "ትኹረትና መላእ ማእከላይ ምብራቕ ዝሓሸ ክኸዉን እዩ፡" ኢሉ።

    ሳዒድ ካቲብዛደ፡ ኢራን ትማሊ ምሸት ናብ ቤት ጽሕፈት ኦቫል መልእኽቲ ከም ዝለኣኸት ብምግላጽ "ኬክ ሒዝካ ኣብ ሓደ እዋን ክትበልዖ ኣይትኽእልን ኢኻ፡" ይብል።

    ወሲኹ ድማ "ተኹሲ ደው ምባል ሓቲትካ ድሕሪኡ ውዕላትን ቅጥዕታትን ተቐቢልካ፡ ኩሉ እቲ ተኹሲ ደው ምባል ዝትግበረሉ ከባቢታት ተቐቢልካ፡ ሊባኖስ ተጸሪሓ እንከላ፡ ድሕሪኡ መሓዛኻ ቅትለት ትጅምር፡" ይብል።

    ካቲብዛደህ፡ እቲ ብእስራኤል ዝፍጸም ዘሎ መጥቃዕቲታት ምስ "ምጽናት ዓሌት" ዝዳረግ ከም ዝኾነ ይዛረብ።

    እስራኤል ነቲ ናብ እስራኤል ሮኬት ዝትኩስ ዘሎ ዕጡቕ ጉጅለ ሕዝቦላህ ዒላማ ትገብር ከም ዘላ ትገልጽ።

11. 9 ሚያዝያ 2026መጻብቦ ሆርሙዝ ንውዕል ተኹሲ ደው ምባል ኣመሪካን ኢራንን ኣገዳሲ'ዩ

    

    ኣብ ዞባ ወሽመጥ ዓረብ ዝርከብ ጸቢብ መስመር መራኽብ መጻብቦ ሆርሙዝ፡ ሓደ ካብቶም ኣገደስቲ መስመራት ዓለም ኮይኑ፡ ማእከል ስሕበት ግጭት ኣመሪካን እስራኤልን ምስ ኦራን ኮይኑ ጸኒሑ ኣሎ።

    ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ፡ ኢራን ኣብ ልዕሊ ዓለማዊ መስመር መራኽብ ኢራን ዘንበረቶ ዕጽዋ እንተዘይኣልዒላ፡ ሲቪላዊ ትሕተ ቅርጺ ኢራን ከጥቅዕ ምዃኑ ብተደጋጋሚ ኣፈራሪሑ ከም ዝነበረን፡ ከም ኣካል ናይቲ ኣብ መንጎ ኣመሪካን ኢራንን ዝጸንሐ ንክልተ ሰሙን ዝጸንሐ ተኹሲ ደው ምባል፡ ነቲ መሕለፊ መጻብቦ ዳግማይ ንምኽፋት ከም ዝኾነን ይፍለጥ።

    ይኹን እምበር ኢራን ብዘይ ፍቓድ ሓለዋ ሰውራ በቲ መጻብቦ ዝሓልፋ መራኽብ "ዒላማ ክኾናን ክዓንዋ እየን" ክትብል ኣጠንቂቓ ኣላ።

    ጸሓፊት ፕረስ ዋይት ሃውስ ካሮሊን ሊቪት፡ ትራምፕ እቲ መጻብቦ "ብቕጽበት" ክኽፈት ትጽቢት ከም ዘለዎ ተዛሪባ።

    ኢራን ብመጻብቦ ሆርሙዝ ንዝሓልፋ መራኽብ እትህቦ ዘላ መጠንቀቕታ እንታይ እዩ?

12. 9 ሚያዝያ 2026ትራምፕ፡ 'ሓቀኛ ስምምዕ' ክብል እንከሎ እንታይ ማለቱ'ዩ?

    ነቲ፡ ኣብ መንጎ ኣመሪካን ኢራንን ዝተበጽሐ ንኽልተ ሰሙን ዝጸንሐ ተኹሲ ደው ምባል ዝምልከት ዝወሃቡ ዘለው ርእይቶታት ተጋራጫዊ ትሕዝቶ ኣለዎም።

    እቲ ዘይምርድዳእ ኣብ ዙርያ እቲ 10 ነጥብታት ዝሓዘ ውጥን ስምምዕ ኢራን ዘማእከለ እዩ።

    ትራምፕ "ኣብ ኣመሪካ ቅቡል ዝኾነ ትርጉም ዘለዎም "ነጥብታት" ሓደ ጥራይ እዩ ዘሎ፡" ይብል።

    ብመሰረት እቲ ሓቀኛ ስምምዕ ዝብሎ፡ እንታይ ከም ዝደሊ ኣስሚርሉ'ዩ -ኣጽዋር ኒዩክሌር ክህሉ የብሉን፡ መጻብቦ ሆርሙዝ ክፉትን ውሑስን ክኸዉን ኣለዎ።

    ካብ ወገን ኢራን ዝመጽኡ ሓያሎ ቅዳሓት ኣለዉ።

    መንግስታዊ መራኸቢ ብዙሃን ኢራን፡ ኣብ ኢራን፡ ዒራቕ፡ የመንን ሊባኖስን ዝካየድ ውግእ ምቁራጽ፡ መጻብቦ ሆርሙዝ ዳግማይ ምኽፋት፡ ከምኡ’ውን ኣመሪካ ኣብ ልዕሊ ኢራን ዘንበረቶ እገዳ ንምልዓል ምሉእ ተወፋይነት ክህሉ ከም ዘለዎ ዝጠልብ ሰነድ ኣቃሊሐን ኣለዋ።

    ድሒሩ ላዕለዋይ ቤት ምኽሪ ሃገራዊ ድሕነት ኢራን ዘውጽኦ 10 ነጥብታት ዝሓዘ ውጥን፡ ምህብታም ዩራንየምን ቴህራን ንመጻብቦ ሆርሙዝ ክትቈጻጸሮን ዝብል ወሲኹ።

    ድሒሩ ብዛዕባ ምብልጻግ ዩራንየም ዝቐረበ ጠለባት ካብቲ ብእንግሊዝኛ ዝተተርጎመ መግለጺ ባይቶ ጸጥታ ተኣልዩ።

    ኣብ ጽሑፍ ትራምፕ፡ ንሊባኖስ ሓዊሱ ብዛዕባ እቲ ተኹሲ ደው ምባል ዝተጠቕሰ የለን፡ እዚ’ውን ኣብ ውዕላት ስምምዕ ተኹሲ ደው ምባል ቁልፊ ነጥቢ ሞገት ኮይኑ ጸኒሑ’ዩ።

13. 9 ሚያዝያ 2026ግዝያዊ ምቍራጽ ተዅሲ ኣብ ኢራን ከመይ ይርአ፡ ዝስዕብከ እንታይ ክኸውን እዩ?

14. 9 ሚያዝያ 2026ኢራን ብመጻብቦ ሆርሙዝ ንዝሓልፋ መራኽብ እትህቦ ዘላ መጠንቀቕታ እንታይ እዩ?

15. 9 ሚያዝያ 2026ትራምፕ፡ ሓይልታት ኣመሪካ፡ ኢራን ክሳብ 'ኣብ ሓቀኛ' ስምምዕ እትበጽሕ 'ኣብ ቦታኦም' ክጸንሑ'ዮም ኢሉ

    ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ ኣብ ትሩዝ ሶሻል ጽሒፉ፡ እቲ "ሓቀኛ ስምምዕ" ምሉእ ብምሉእ እንተዘይተኸቢሩ፡ "'ተኹሲ' ይጅመር፡" ብምባል እዚ ድማ "ካብ ቅድሚ ሕጂ ዝረኣዮ ዝዓበየን ዝሓሸን ዝሓየለን" ክኸዉን እዩ ክብል ኣጠንቂቑ።

    ሙሉእ እቲ ጽሑፍ፤

    ኩለን መራኽብ፡ ነፈርቲን ወተሃደራዊ ኣባላትን ኣመሪካ፡ ምስ ተወሳኺ ተተኮስቲ፡ ኣጽዋር፡ ከምኡ’ውን ካልእ ድሮ ብዓብይኡ ንዝተዳኸመ ጸላኢ ምጥፋእ ዝምጥንን ኣድላዪን ኣጽዋር፡ ክሳብ እቲ ዝተበጽሐ ሓቀኛ ስምምዕ ምሉእ ብምሉእ ዝኽበር፡ ኣብ ኢራንን ከባቢኣን ኣብ ቦታኦም ክጸንሑ'ዮም። ብዝኾነ ምኽንያት እዚ እንተዘይኰይኑ፡ ከምኡ ኣይኸዉንን ኢለ ይግምት ሽዑ "ተኹሲ ይጅምር"፡ ካብቲ ቅድሚ ሕጂ ዝረኣዮና ዝዓበየን ዝሓሸን ዝሓየለን እዩ ክኸዉን። እዚ ቅድሚ ነዊሕ እዋን ምስቲ ኩሉ ናይ ሓሶት ተረኻት ዝተሰማማዕናሉ'ዩ- ኣጽዋር ኒዩክሌር ክህሉ የብሉን፡ መጻብቦ ሆርሙዝ ክፉትን ውሑስን ክኸዉን እዩ። ክሳብ ሻቡ ሰራዊትና ይዕጠቕን የዕርፍን እዩ ዘሎ፤ ብሃንቀውታ ንጸበ፣ ብሓቂ፣ ናብ ዝቕጽል ምምራኽ። ኣመሪካ ተመሊሳ ኣላ!

16. 8 ሚያዝያ 2026መራኽብ ነዳዲ ብመጻብቦ ሆርሙዝ ምሕላፍ ደው ከምዘበላ ይግለጽ

    

    ምንጪ ስእሊ, Reuters

    ማዕከናት ዜና ኢራን፡ እስራኤል ኣጋር ሰራዊታ ናብ ሊባኖስ ካብ ዝኣቱ ንደሓር ዘካየደቶ ሰፊሕ ደብዳብ ነፈርቲ ሲዒቡ ፡ መራኽብ ነዳዲ ብመጻብቦ ሀርሙዝ ምሕላፍ ከምዘቋረጻ ሓቢረን።

    ኣብ መንጎ ኢራንን ኣመሪካን ኣብ ዝተበጽሐ ስምምዕ ተኹሲ ደው ምባል፡ መራኽብ ነዳዲ ብመጻብቦ ሆርሙዝ ክሓልፋ ምፍቃድ ሓደ ካብቶም ቀንዲ ክፋል እቲ ስምምዕ እዩ።

    ይኹን እምበር ምስ እስላማዊ ሓለዋ ሰውራ ኢራን ዝምድና ዘለዎ ማዕከን ዜና ፋርስ፡ ሎሚ ንግሆ ብፍቓድ ቴህራን ክልተ ናይ ነዳዲ መራኽብ ክሓልፋ ከምዝተፈቕደለን፡ ድሕሪኡ ግን እተን መራኽብ ከይሓልፋ ከምዝተዓገታ ሓቢሩ።

    ዘ እስላሚክ ሪፓብሊክ ዝተባህለ ማዕከን ዜና ብወገኑ ፡ እስራኤል ኣብ ልዕሊ ሊባኖስ ዘካየደቶ መጥቃዕቲ ነፈርቲ፡ መስመር መራኽብ ደው ከምዝበለ ሓቢሩ።

17. 8 ሚያዝያ 2026ሚኒስተር ምክልኻል ኣመሪካ፡ ኢራን ድሕሪ ሕጂ ስግኣት ከምዘይኮነት ገሊጹ

    

    ምንጪ ስእሊ, Reuters

    ሚኒስተር ምክልኻል ኣመሪካ ፒት ሄግሰት፡ ኢራን ንዝሓለፉ 47 ዓመታት ስግኣት ኮይና ጸኒሓ'ኳ እንተነበረት፡ "ድሕሪ ሕጂ ግን ኣይክትከውንን እያ" ኢሉ።

    እቲ ሚኒስተር ነዚ ዝገለጸ ኣብ መንጎ ኣመሪካን ኢራንን ንኽልተ ሰሙን ዝጸንሐ ተኹሲ ደው ምባል ድሕሪ ምብጽሑ ኣብ ዝሃቦ ኣብ ጋዜጣዊ መግለጺ እዩ ።

    ፒት ሄግሰት ምስ ኣቦ መንበር ወተሃደራውያን ኣዘዝቲ ፔንታጎን- ጀነራል ዳን ኬን ሓቢሩ እዩ ነዚ ጋዜጣዊ መግለጺ ሂቡ።

    ሄግሰት "ፕረዚደንት ትራምፕ ነዚ ህሞት ፈጢርዎ፤ ኢራን ተኹሲ ደው ክብል ለሚና እያ ፤ እዚ ኩላትና ንፈልጦ ኢና" ብምባል ፡ ስርሒት ቁጥዐ ( ኦፕረሽን ኤፒክ ፉሪ) "ታሪኻውን ንምእማኑ ዘጸግምን ዝድነቕን" ምዃኑን፡ ሰራዊት ኣመሪካ "ንወተሃደራዊ ሓይሊ ኢራን ከምዝደምሰሶ " ገሊጹ።

    "ብደረጃ ዓለም ንሽበራ ዝድግፍ መንግስቲ ንህዝቡ ይኹን ንመሬቱ ክከላኸል ፍጹም ዓቕሚ የብሉን" ብምባል ነቲ ግዝያዊ ተኹሲ ደው ምባል "ንሰላም ዓለም ዓባይ መዓልቲ" ክብል ንኢድዎ። ።

    ሄግሰት ኣመሪካ ንሓይሊ ባሕርን ሓይሊ ኣየርን ኢራን ንምጥፋእ ዝነበራ ወተሃደራዊ ዕላማ ከምዘሳኽዐት ብምግላጽ - ኣመሪካ "ሰማያቶም ተቆጻጺራቶ ኣላ" ኢሉ።

    እቲ ሚኒስተር፡ ኢራን ነቲ ተኹሲ ደው ምባል "ብዓቢ ጸቕጢ" ከምዝተቐበለቶ ብምምልካት ፡ ቴህራን ነቲ ዋሽንግተን ዘቕረበቶ ቅድመ ኩነት እንተዘይትቕበል ነይራ "ድልድላታ፡ መመንጨዊ ሓይሊ ኤሌክትሪክ፡ ትሕተ ቅርጽታት ነዳድን ጸዓትታታን ዒላማታት ምኾኑ ነይሮም " ክብል ናይቲ ፕረዚደንት ድርኺት ጠቒሱ።

    ኢራን ዳግማይ ንምህናጽ ዓሰርተታት ዓመታት ከም ዝወስድ ዝገለጸ’ቲ ምኒስተር ምክልኻል፡ መራሕቲ እታ ሃገር ነዚ ተገንዚቦም ኣብ ስምምዕ ክበጽሑ መሪጾም ብምባል "ፕረዚደንት ትራምፕ ንቁጠባ ኢራን ኣብ ውሽጢ ደቓይቕ ናይ ምቡርቃቕ ዓቕሚ ነይርዎ፡ ግን ምሕረት ክገብር መሪጹ" ኢሉ።

    እቲ ሚኒስተር፡ እቲ ተኹሲ ደው ምባል "ሓቀኛ ሰላምን ሓቀኛ ስምምዕን" ዕድል ዝፈጥር ምዃኑ ብምግላጽ፡ ቤት ጽሕፈቱ "ንሕጂ" እጃሙ ከምዝፈጸመ፡ እንተኾነ ግን ኢራን ንነፍሲ ​​ወከፍ ስምምዕ ከምእተኽብሮ ንምርግጋጽ ድሉው ከምዝኸውን ገሊጹ።

    ሄግሰት ንእስራኤል “ተባዕን ብቕዕቲን መሓዛ” ክብል መጉስዋ ። ካልኦት "መሓዙትን መሻርኽትን ኣመሪካ ዝበሃሉ" ገለ ትምህርቲ ክወስዱ ከምዘለዎም'ውን ገሊጹ።

    

    ምንጪ ስእሊ, Reuters

    ኣቦ መንበር ወተሃደራውያን ኣዘዝቲ ፔንታጎን ጀነራል ዳን ኬን ብወገኑ ሰራዊት ኣመሪካ "መጥቃዕታዊ ስርሒታቱ ክቕጽል እንተተኣዚዙ ወይ እንተተጸዊዑ ድሉው እዩ" ኢሉ።

    "ወተሃደራት ኣመሪካ ኣብ ዝሓለፉ 38 መዓልታት ብዘርኣይዎ ቅልጣፈን ቆራጽነትን መጥቃዕቲ ክንቅጽሎ እንተተኣዚዝና ወይ እንተተጸዊዕና ቅሩባትን ድሉዋትን ኢና። ከምኡ ከይከውን ድማ ተስፋ ንገብር።"

18. 8 ሚያዝያ 2026መራኽብ ብመትረብ ሀርሙዝ ክሓልፋ ምጅማረን ተሰሚዑ

    

    ምንጪ ስእሊ, Getty Images

    ብባሕሪ ዝካየድ መጓዓዝያ ዝከታተል ትካል ማሪኔትራፊክ፡ ኣብቲ ብኢራን ምሉእ ብምሉእ ዝተዓጽወ መጻብቦ ሆርሙዝ "ምልክት ምንቅስቓስ መራኽብ" ከምዝተራ እየ ኣፍሊጡ።

    እቲ ትካል ዛጊት በቲ ወሽመጥ፡ ሓንቲ ናይ ግሪኽ፡ ካልእ ድማ ኣብ ላይበርያ ዝተመዝገበት መርከብ ከም ዝሓለፉ ጠቒሱ።

    ቢቢሲ ንሓቅነት እቲ ሓበሬታ ብናጻ ወገን ኣየረጋገጸን።

    ኣብቲ መጻብቦ ዝካየድ ምንቅስቓስ መራኽብ ንዝሓለፉ 40 መዓልታት ጠንቂ ዘይምርድዳእ ብምዃን ኣካታዒ ኮይኑ ጸኒሑ’ዩ።

    ሽሕ’ኳ ናይ መጻኢ ውጥን እንይታ ከምዝኾነ ንጹር እንተዘይኮነ ፡ ኣብ መንጎ ኣሜሪካን ኢራንን ግዝያዊ ስምምዕ ምቁራጽ ተኹሲ ስዒቡ እቲ ወሽመጥ ተኸፊቱ ኣሎ።

    ህንዲ፡ ፓኪስታንን ፍሊፒንስን ዝርከብኤን ገለ ሃገራት ኣቀዲመን ምስ ኢራን ኣብ ስምምዕ ብምብጻሕ መራኽበን ብዘይ ዝኾነ ጸገም በቲ መጻብቦ ክሓልፋ ኣብ ስምምዕ ምብጽሐን ይፍለጥ።

    ካብ ካልኦት ሃገራት ዓለም ዝመጻ መራኽብ ግን በቲ መጻብቦ ክሓልፋ ኣብ ዝፈተናሉ እዋን ካብ ኢራን ተደጋጋሚ መጥቃዕቲ ኣጋጢምወን’ዩ።

    መጻብቦ ሆርሙዝ ካብ ዝዕጾ ጀሚሩ ድማ ፡ ዋሕዚ ነዳድን ተፈጥሮኣዊ ጋዝን ብዓቢኡ ነክዩ ጸኒሑ። እዚ ድማ ኣብ ልዕሊ ድኹዒ ንምፍራይ ዘድልዩ ባእታታት ርኡይ ኣሉታዊ ጸቕጢ ፈጢሩ ጸኒሑ ኣሎ።

    ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኢራን ኣባስ ኣራግቺ፡ ኣብ ዝቕጽሉ ክልተ ሰሙናት መራኽብ

    ምስ ሰራዊት ኢራንን ብምትሕብባር ብመጻብቦ ሆርሙዝ ብውሑስ መንገዲ ክጓዓዛ ከምዝኽእላ ገሊጹ።

19. 8 ሚያዝያ 2026ትራምፕ፡ ንኢራን ኣጽዋር ዘቕርባ ዝነበራ ሃገራት ቀረጽ ከምዝስልዓለን ሓቢሩ

    

    ምንጪ ስእሊ, YURI GRIPAS/POOL/EPA/Shutterstock

    ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ፡ ንኢራን ኣጽዋር ዘቕረበት ሃገር " ካብ ሕጂ ጀሚራ ቀረጽ ክትከፍል ክትግደድ’ያ" ኢሉ።

    ትራምፕ ኣብ ውልቃዊ ገጽ ማሕበራዊ መራኸቢኡ ኣብ ዝዘርግሖ ጽሑፍ፡ ዝኾነት ንኢራን ኣጽዋር ከተቕርብ ዝጸንሐት ሃገር፡ ኣብ ዝኾነ ናብ ኣመሪካ ዝሽየጥ ኣቑሑት "ካብ ሕጂ ዘሚሩ" ተግባራዊ ዝኸውን 50 ሚእታዊት ቀረጽ ከምዝስልዓለን ሓቢሩ።

    ትራምፕ ኣብ ተመሳሳሊ ናይ ማሕበራዊ መራኸቢታት ጽሑፉ፡ እቲ ቀረጽ ምሉእ ብምሉእ ኣብ ግብሪ ከምዝውዕል ብምግላጽ፡ "ኣሻላሻል ዝግበሮ ወይ ዝተርፍ ነገር የለን" ብምባል እቲ ናይ ግብሪ ስልዒት ከምዝትግበር ኣፍሊጡ።

    ትራምፕ ነተን ንኢራን ኣጽዋር ይቕርባ ኣለዋ ዝበለን ሃገራት ግን ስመን ኣይገለጸን።

    ኣብቲ ልጥፎ ምስ ኢራን ብቐረባ ይሰርሕ ከምዘሎ ዝገለጸ ትራምፕ "ኣዝዩ ኣድማዒ ናይ ስርዓት ለውጢ እዩ ተኻይዱ" ኢሉ።

    ትራምፕ ኢራን ዩራንየም ከምዘይተኻዕብት ብምግላጽ ኣመሪካ ምስ ቴህራን ብምትሕብባር "ብዕምቆት ዝተቐብረ ኒዩክለራዊ ባእታታት ንምኹዓትን ንምእላይን" ክትሰርሕ ምዃና ገሊጹ።

    ወሲኹ'ውን "ሕጂ ብምስሊ ሳተላይት ብልክዕ ኣበየናይ ቦታ ከም ዝርከብ ንርኢ ኣሎና’’ ብምባል "ካብታ መጥቃዕቲ ዝተፈጸመላ መዓልቲ ጀሚሩ ዝተተንከፈ ነገር የለን። ምስ ኢራን ብዛዕባ ቀረጽን ምልዓል እገዳን ተዘራሪብና ኣለና፤ ገና እውን ኣብ ዝርርብ ኢና ዘሎና ። መብዛሕትኦም ካብቶም 15 ነጥብታት ድሮ ኣብ ስምምዕ ተበጺሑ'ሎ’’ ኢሉ።

20. 8 ሚያዝያ 2026ምክትል ፕረዚደንት ኣመሪካ ስምምዕ ምቁራጽ ተኹሲ "ብቐሊሉ ክጠሓስ ዝኸእል'ዩ " ኢሉ

    

    ምንጪ ስእሊ, Reuters

    ምክትል ፕረዚደንት ኣመሪካ፡ ሃገሩ ምስ ቴህራን ዝገበረቶ ስምምዕ ምቁራጽ ተኹሲ "ብቐሊሉ ክጠሓስ ዝኸእል'ዩ " ክብል ብምጥቃስ፡ ኢራን "ብጽቡቕ ድሌት" ነባሪ ስምምዕ ክትገብር ከምዘለዋ ገሊጹ።

    ንምርጫ ቀዳማይ ሚኒስተር ሃንጋሪ ቪክቶር ኦርባን ንምድጋፍ ኣብ ርእሰ ከተማ ቡዳፐስት ዝርከብ ቫንስ፡ "ኢራናውያን ብጽቡቕ ድሌት ምሳና ክሰርሑ ፍቓደኛታት እንተኾይኖም" ብምባል ኣብ ስምምዕ ክብጻሕ ከምዝኽእል ገሊጹ።

    ወሲኹውን "እቲ ተበጺሑ ዘሎ ተነቃፊ ስምምዕ እውን ከትግበር እንተዓንቂጾም ክጉህዩ እዮም " ክብል ኣጠንቂቑ።

    ንኢራን ምስ ኣሜሪካ ኣብ ስምምዕ ክበጽሓ ተራኡ ዝተጻወተ ቀዳማይ ሚኒስተር ፓኪስታን ሸህባዝ ሸሪፍ፡ ኢስላማባድ ኣብ መንጎ ክልቲአን ሃገራት "ኩሉ ፍልልያት ኣብ ዝፈትሕ መደምደምታ ንምብጻሕ" ዝዓለመ ዝርርብ ሎሚ ዓርቢ ከተአንግድ ምዃና ገሊጹ።

    ማዕከናት ዜና ኢራን ቫንስ ነታ ናይ ኣመሪካ ድርድር ጉጅለ ክመርሕ ምዃኑ እኳ እንተገለጻ፡ ዋሽንግተን ግን ነዚ ኣየረጋገጸትን።