รัสเซีย ยูเครน : ทำไมรัสเซียต้องการล้อมพื้นที่ฝั่งตะวันออกของยูเครน

หลังเผชิญอุปสรรคมากมายขณะพยายามรุกคืบเข้าไปยังกรุงเคียฟ เมืองหลวงของยูเครน ตอนนี้รัสเซียเปลี่ยนยุทธศาสตร์เบนความสนใจไปยังภูมิภาคตะวันออกของยูเครนเป็นหลัก สหรัฐอเมริกาบอกว่า การพยายามเข้าไปยึดครองพื้นที่ที่เรียกกันว่าดอนบาสนี้เป็นสัญญาณบ่งบอกว่าสงครามจะดำเนินต่อไปอย่างยืดเยื้อ

ประธานาธิบดีวลาดิเมียร์ ปูติน ของรัสเซีย ต้องทำอย่างไรก่อนที่จะสามารถ "ปลดปล่อย" พื้นที่นี้ซึ่งในอดีตเป็นศูนย์กลางด้านอุตสาหกรรมของยูเครน "ให้เป็นอิสระ" ได้

แม้ว่าการโจมตีของรัสเซียจะทำให้เกิดวิกฤตมนุษยธรรม ทำให้เมืองมาริอูโปลกลายเป็นซากปรักหักพัง แต่พวกเขาก็ยังไม่สามารถเอาชนะกองทัพยูเครนได้ ประธานาธิบดีโวโลดิมีร์ เซเลนสกี ของยูเครน ประกาศกร้าวว่า "เราจะสู้เพื่อทุกตารางเมตรของแผ่นดินเรา"

ตอนนี้ยูเครนมีกองกำลังที่ได้รับการฝึกฝนมาอย่างดีที่สุดไปประจำการอยู่ภูมิภาคนี้แล้ว รัสเซียจะดำเนินปฏิบัติการนี้สำเร็จหรือเปล่า

ดอนบาสของยูเครนคืออะไร

เวลา ปธน.ปูติน พูดถึงดอนบาส เขาหมายถึงพื้นที่ที่เคยเป็นแหล่งผลิตถ่านหินและเหล็กของยูเครน ซึ่งกินพื้นที่ทั้งภูมิภาคลูฮันสก์และโดเนตสก์ ไล่ตั้งแต่เมืองมาริอูโปลทางตอนใต้ไปจนถึงพรมแดนทางตอนเหนือ

"ที่สำคัญคือรัสเซียมองว่านี่เป็นพื้นที่ของยูเครนที่คนพูดภาษารัสเซียและก็มีความเป็นรัสเซียมากกว่ายูเครน" แซม แครนนีย์-อีวานส์ จากสถาบันรอยัลยูไนเต็ดเซอร์วิส (Royal United Services Institute) ระบุ

แม้ว่าโดยรวมคนในพื้นที่เหล่านี้จะพูดภาษารัสเซีย แต่พวกเขาไม่ได้สนับสนุนรัสเซียแล้ว คอนราด มูซีคา ผู้เชี่ยวชาญด้านการกลาโหมจาก โรชาน คอนซัลติง (Rochan Consulting) บริษัทที่ปรึกษาด้านอวกาศและการกลาโหม บอกว่า มาริอูโปลเป็นเมืองที่คนสนับสนุนรัสเซียมากที่สุดเมืองหนึ่งในยูเครน "ในระดับที่ผมไม่อาจทำความเข้าใจได้"

เมื่อสัปดาห์ที่แล้ว รัสเซียอ้างว่าเข้ายึดภูมิภาคลูฮันสก์ได้แล้ว 93% ส่วนภูมิภาคโดเนตสก์ ยึดได้แล้ว 54%

กองทัพรัสเซียพยายามจะล้อมกองทัพของยูเครนในฝั่งตะวันออก พวกเขาเข้ายึดเมืองอิซยัมไว้ได้แล้ว โดยนี่เป็นเมืองยุทธศาสตร์สำคัญเพราะอยู่ระหว่างเมืองคาร์คิฟกับพื้นที่ของกลุ่มกบฏแบ่งแยกดินแดน รัสเซียถล่มโจมตีเมืองแล้วเมืองเล่าในภูมิภาคลูฮันสก์ อย่างไรก็ตาม เมืองที่รัสเซียต้องการจะยึดครองเผชิญความรุนแรงมากแล้วตั้งแต่ปี 2014 โดยต้องเผชิญกับความรุนแรงทุกวัน

ทำไมปูตินอยากยึดครองดอนบาส

ผู้นำรัสเซียคนนี้กล่าวหาหลายครั้งโดยไม่มีหลักฐานรองรับว่า ยูเครนทำการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์คนในภูมิภาคตะวันออก ตอนสงครามเริ่มต้นขึ้น พื้นที่ 2 ใน 3 ของพื้นที่ในฝั่งตะวันออกอยู่ในการควบคุมของยูเครน ส่วนที่เหลือควบคุมโดยกลุ่มกบฏแบ่งแยกดินแดน ซึ่งก่อตั้งรัฐย่อย ๆ ซึ่งได้รับการสนับสนุนจากรัสเซีย เมื่อสงครามเริ่มต้นเมื่อ 8 ปีที่แล้ว

หากรัสเซียสามารถยึดสองภูมิภาคใหญ่นี้สำเร็จ ขั้นต่อไปอาจเป็นการผนวกเข้าเป็นดินแดนของตัวเองเหมือนกับที่ทำกับไครเมียเมื่อปี 2014

ก่อนจะบุกเข้ารุกรานยูเครน ปธน.ปูติน ออกมาบอกแล้วว่าสองภูมิภาคนี้เป็นอิสระจากยูเครน ส่วนผู้นำหุ่นเชิดของรัสเซียในลูฮันสก์ เริ่มพูดเรื่องการจัดทำประชามติแล้ว

ชีวิตที่ "น่าหวาดกลัว" ในลูฮันสก์

ชีวิตภายใต้การควบคุมของกลุ่มกบฏที่ได้รับการสนับสนุนจากรัสเซีย เงียบสงบกว่า แต่เจ้าหน้าที่ของกลุ่มกบฏอ้างว่ากองทัพยูเครนถล่มโจมตีพื้นที่ที่อยู่อาศัยและทำให้มีพลเรือนเสียชีวิต เจ้าหน้าที่ในโดเนตสก์ บอกว่า มีพลเรือนเสียชีวิตไปแล้ว 72 ราย ตั้งแต่ช่วงกลางเดือน ก.พ.

ผู้หญิงคนหนึ่งในลูฮันสก์บอกกับบีบีซีว่า เธอเห็นกองกำลังรัสเซียจำนวนมากในเมือง และคนกำลังรู้สึกหวาดกลัวและก็ต้องระมัดระวังตัว

"ฉันกลัว มันน่ากลัวมาก" เธอเล่า ผู้ชายที่อายุถึงเกณฑ์ต้องเข้าร่วมกองกำลังติดอาวุธในพื้นที่ ดังนั้นหลายคนที่ไม่ต้องการเข้าร่วมกำลังหลบซ่อนตัวอยู่

"พวกเขาเข้าจับผู้ชายบนท้องถนน ไม่มีผู้ชายในร้านค้า ในเมือง หรือตามท้องถนน" ผู้หญิงคนนี้เล่า โดยบอกว่านี่เป็นเพราะธุรกิจที่ผู้ชายเป็นผู้ดำเนินกิจการเป็นส่วนใหญ่ต้องปิดกิจการ

"เรากลายเป็นรัสเซียไปแล้ว แม้จะอย่างไม่เป็นทางการก็ตาม ทุกคนมีพาสปอร์ตรัสเซีย"

กองทัพยูเครนจะต้านทานได้ไหม

ตอนสงครามเริ่มต้น ทหารยูเครน 10 กองพลที่รวมเป็นชุดปฏิบัติการกองกำลังร่วม (Joint Forces Operation หรือ JFO) ทางภาคตะวันออก ถูกมองว่าเป็นทหารที่มียุทโธปกรณ์พร้อมเพรียงและได้รับการฝึกฝนอย่างดีที่สุดของยูเครน

อย่างไรก็ดี แซม แครนนีย์-อีวานส์ จากสถาบันรอยัลยูไนเต็ดเซอร์วิส บอกว่าไม่สามารถประเมินกำลังของกองทัพยูเครนได้ในตอนนี้ แต่เขาเชื่อว่ามีเพิ่มขึ้นจากทหารอาสาสมัครในช่วงไม่กี่สัปดาห์ที่ผ่านมา

ด้านรัสเซียสูญเสียทหารไปจำนวนมากหลังสงครามยืดเยื้อมา 5 สัปดาห์ และเชื่อกันว่าขวัญและกำลังใจของพวกเขาเริ่มไม่ดีแล้ว อย่างไรก็ดี กองทัพรัสเซียก็สามารถยึดพื้นที่ทางตะวันออกเฉียงใต้ไว้ได้พอสมควรแล้ว และก็หวังจะขยายพื้นที่เพื่อควบคุมพื้นที่ชายฝั่งตั้งแต่ไครเมียไล่ขึ้นไปจนถึงพรมแดนรัสเซีย

"เป้าหมายหลักของยูเครนคือการทำให้ฝ่ายรัสเซียสูญเสียมากที่สุดเท่าที่จะทำได้ และฝ่ายยูเครนพยายามใช้ยุทธศาสตร์ในทางตรงกันข้ามเพื่อหลีกเลี่ยงไม่ให้เกิดการปะทะครั้งใหญ่ๆ" คอนราด มูซีคา ผู้เชี่ยวชาญด้านการกลาโหมจาก โรชาน คอนซัลติง (Rochan Consulting) ระบุ