รัสเซีย ยูเครน : ทำไมรัสเซียต้องการล้อมพื้นที่ฝั่งตะวันออกของยูเครน

Russian soldiers are seen on a tank in Volnovakha district in the pro-Russian separatists-controlled Donetsk, in Ukraine on March 26, 2022

ที่มาของภาพ, Getty Images

คำบรรยายภาพ, รัสเซียอ้างว่าเข้ายึดภูมิภาคลูฮันสก์ได้แล้ว 93% ส่วนภูมิภาคโดเนตสก์ ยึดได้แล้ว 54%
Published

หลังเผชิญอุปสรรคมากมายขณะพยายามรุกคืบเข้าไปยังกรุงเคียฟ เมืองหลวงของยูเครน ตอนนี้รัสเซียเปลี่ยนยุทธศาสตร์เบนความสนใจไปยังภูมิภาคตะวันออกของยูเครนเป็นหลัก สหรัฐอเมริกาบอกว่า การพยายามเข้าไปยึดครองพื้นที่ที่เรียกกันว่าดอนบาสนี้เป็นสัญญาณบ่งบอกว่าสงครามจะดำเนินต่อไปอย่างยืดเยื้อ

ประธานาธิบดีวลาดิเมียร์ ปูติน ของรัสเซีย ต้องทำอย่างไรก่อนที่จะสามารถ "ปลดปล่อย" พื้นที่นี้ซึ่งในอดีตเป็นศูนย์กลางด้านอุตสาหกรรมของยูเครน "ให้เป็นอิสระ" ได้

แม้ว่าการโจมตีของรัสเซียจะทำให้เกิดวิกฤตมนุษยธรรม ทำให้เมืองมาริอูโปลกลายเป็นซากปรักหักพัง แต่พวกเขาก็ยังไม่สามารถเอาชนะกองทัพยูเครนได้ ประธานาธิบดีโวโลดิมีร์ เซเลนสกี ของยูเครน ประกาศกร้าวว่า "เราจะสู้เพื่อทุกตารางเมตรของแผ่นดินเรา"

ตอนนี้ยูเครนมีกองกำลังที่ได้รับการฝึกฝนมาอย่างดีที่สุดไปประจำการอยู่ภูมิภาคนี้แล้ว รัสเซียจะดำเนินปฏิบัติการนี้สำเร็จหรือเปล่า

ดอนบาสของยูเครนคืออะไร

The Ukrainian regions of Donetsk and Luhansk, with the breakway regions highlighted

เวลา ปธน.ปูติน พูดถึงดอนบาส เขาหมายถึงพื้นที่ที่เคยเป็นแหล่งผลิตถ่านหินและเหล็กของยูเครน ซึ่งกินพื้นที่ทั้งภูมิภาคลูฮันสก์และโดเนตสก์ ไล่ตั้งแต่เมืองมาริอูโปลทางตอนใต้ไปจนถึงพรมแดนทางตอนเหนือ

"ที่สำคัญคือรัสเซียมองว่านี่เป็นพื้นที่ของยูเครนที่คนพูดภาษารัสเซียและก็มีความเป็นรัสเซียมากกว่ายูเครน" แซม แครนนีย์-อีวานส์ จากสถาบันรอยัลยูไนเต็ดเซอร์วิส (Royal United Services Institute) ระบุ

แม้ว่าโดยรวมคนในพื้นที่เหล่านี้จะพูดภาษารัสเซีย แต่พวกเขาไม่ได้สนับสนุนรัสเซียแล้ว คอนราด มูซีคา ผู้เชี่ยวชาญด้านการกลาโหมจาก โรชาน คอนซัลติง (Rochan Consulting) บริษัทที่ปรึกษาด้านอวกาศและการกลาโหม บอกว่า มาริอูโปลเป็นเมืองที่คนสนับสนุนรัสเซียมากที่สุดเมืองหนึ่งในยูเครน "ในระดับที่ผมไม่อาจทำความเข้าใจได้"

เมื่อสัปดาห์ที่แล้ว รัสเซียอ้างว่าเข้ายึดภูมิภาคลูฮันสก์ได้แล้ว 93% ส่วนภูมิภาคโดเนตสก์ ยึดได้แล้ว 54%

กองทัพรัสเซียพยายามจะล้อมกองทัพของยูเครนในฝั่งตะวันออก พวกเขาเข้ายึดเมืองอิซยัมไว้ได้แล้ว โดยนี่เป็นเมืองยุทธศาสตร์สำคัญเพราะอยู่ระหว่างเมืองคาร์คิฟกับพื้นที่ของกลุ่มกบฏแบ่งแยกดินแดน รัสเซียถล่มโจมตีเมืองแล้วเมืองเล่าในภูมิภาคลูฮันสก์ อย่างไรก็ตาม เมืองที่รัสเซียต้องการจะยึดครองเผชิญความรุนแรงมากแล้วตั้งแต่ปี 2014 โดยต้องเผชิญกับความรุนแรงทุกวัน

A soldier with a machine gun is on duty near the destroyed Retroville shopping centre. Retroville shopping centre including its surrounding areas in Kyiv are destroyed after the Russian shelling attack

ที่มาของภาพ, Getty Images

ทำไมปูตินอยากยึดครองดอนบาส

ผู้นำรัสเซียคนนี้กล่าวหาหลายครั้งโดยไม่มีหลักฐานรองรับว่า ยูเครนทำการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์คนในภูมิภาคตะวันออก ตอนสงครามเริ่มต้นขึ้น พื้นที่ 2 ใน 3 ของพื้นที่ในฝั่งตะวันออกอยู่ในการควบคุมของยูเครน ส่วนที่เหลือควบคุมโดยกลุ่มกบฏแบ่งแยกดินแดน ซึ่งก่อตั้งรัฐย่อย ๆ ซึ่งได้รับการสนับสนุนจากรัสเซีย เมื่อสงครามเริ่มต้นเมื่อ 8 ปีที่แล้ว

หากรัสเซียสามารถยึดสองภูมิภาคใหญ่นี้สำเร็จ ขั้นต่อไปอาจเป็นการผนวกเข้าเป็นดินแดนของตัวเองเหมือนกับที่ทำกับไครเมียเมื่อปี 2014

ก่อนจะบุกเข้ารุกรานยูเครน ปธน.ปูติน ออกมาบอกแล้วว่าสองภูมิภาคนี้เป็นอิสระจากยูเครน ส่วนผู้นำหุ่นเชิดของรัสเซียในลูฮันสก์ เริ่มพูดเรื่องการจัดทำประชามติแล้ว

Vladimir Putin in front of a bank of screens

ที่มาของภาพ, Getty Images

ชีวิตที่ "น่าหวาดกลัว" ในลูฮันสก์

ชีวิตภายใต้การควบคุมของกลุ่มกบฏที่ได้รับการสนับสนุนจากรัสเซีย เงียบสงบกว่า แต่เจ้าหน้าที่ของกลุ่มกบฏอ้างว่ากองทัพยูเครนถล่มโจมตีพื้นที่ที่อยู่อาศัยและทำให้มีพลเรือนเสียชีวิต เจ้าหน้าที่ในโดเนตสก์ บอกว่า มีพลเรือนเสียชีวิตไปแล้ว 72 ราย ตั้งแต่ช่วงกลางเดือน ก.พ.

ผู้หญิงคนหนึ่งในลูฮันสก์บอกกับบีบีซีว่า เธอเห็นกองกำลังรัสเซียจำนวนมากในเมือง และคนกำลังรู้สึกหวาดกลัวและก็ต้องระมัดระวังตัว

"ฉันกลัว มันน่ากลัวมาก" เธอเล่า ผู้ชายที่อายุถึงเกณฑ์ต้องเข้าร่วมกองกำลังติดอาวุธในพื้นที่ ดังนั้นหลายคนที่ไม่ต้องการเข้าร่วมกำลังหลบซ่อนตัวอยู่

"พวกเขาเข้าจับผู้ชายบนท้องถนน ไม่มีผู้ชายในร้านค้า ในเมือง หรือตามท้องถนน" ผู้หญิงคนนี้เล่า โดยบอกว่านี่เป็นเพราะธุรกิจที่ผู้ชายเป็นผู้ดำเนินกิจการเป็นส่วนใหญ่ต้องปิดกิจการ

"เรากลายเป็นรัสเซียไปแล้ว แม้จะอย่างไม่เป็นทางการก็ตาม ทุกคนมีพาสปอร์ตรัสเซีย"

กองทัพยูเครนจะต้านทานได้ไหม

ตอนสงครามเริ่มต้น ทหารยูเครน 10 กองพลที่รวมเป็นชุดปฏิบัติการกองกำลังร่วม (Joint Forces Operation หรือ JFO) ทางภาคตะวันออก ถูกมองว่าเป็นทหารที่มียุทโธปกรณ์พร้อมเพรียงและได้รับการฝึกฝนอย่างดีที่สุดของยูเครน

อย่างไรก็ดี แซม แครนนีย์-อีวานส์ จากสถาบันรอยัลยูไนเต็ดเซอร์วิส บอกว่าไม่สามารถประเมินกำลังของกองทัพยูเครนได้ในตอนนี้ แต่เขาเชื่อว่ามีเพิ่มขึ้นจากทหารอาสาสมัครในช่วงไม่กี่สัปดาห์ที่ผ่านมา

ด้านรัสเซียสูญเสียทหารไปจำนวนมากหลังสงครามยืดเยื้อมา 5 สัปดาห์ และเชื่อกันว่าขวัญและกำลังใจของพวกเขาเริ่มไม่ดีแล้ว อย่างไรก็ดี กองทัพรัสเซียก็สามารถยึดพื้นที่ทางตะวันออกเฉียงใต้ไว้ได้พอสมควรแล้ว และก็หวังจะขยายพื้นที่เพื่อควบคุมพื้นที่ชายฝั่งตั้งแต่ไครเมียไล่ขึ้นไปจนถึงพรมแดนรัสเซีย

"เป้าหมายหลักของยูเครนคือการทำให้ฝ่ายรัสเซียสูญเสียมากที่สุดเท่าที่จะทำได้ และฝ่ายยูเครนพยายามใช้ยุทธศาสตร์ในทางตรงกันข้ามเพื่อหลีกเลี่ยงไม่ให้เกิดการปะทะครั้งใหญ่ๆ" คอนราด มูซีคา ผู้เชี่ยวชาญด้านการกลาโหมจาก โรชาน คอนซัลติง (Rochan Consulting) ระบุ