เซอร์ เคียร์ สตาร์เมอร์ มาถึงจุดนี้ได้อย่างไร กระทั่งประกาศลาออกนายกฯ สหราชอาณาจักร-หัวหน้าพรรคแรงงาน

เวลาประมาณ 9.34 น. ตามเวลาท้องถิ่นของสหราชอาณาจักร (ตรงกับเวลาประมาณ 15.34 น. ประเทศไทย) เซอร์ เคียร์ สตาร์เมอร์ นายกรัฐมนตรีแห่งสหราชอาณาจักร เดินออกจากบ้านเลขที่ 10 ดาวนิงสตรีท พร้อมภรรยา ท่ามกลางเสียงไชโยโห่ร้องและเสียงปรบมือของผู้สนับสนุน ก่อนประกาศลาออกจากการดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีและหัวหน้าพรรคแรงงาน

สตาร์เมอร์ กล่าวว่า การเดินเข้ามาสู่ถนนดาวนิงเมื่อสองปีที่แล้วคือช่วงเวลาที่เขาภาคภูมิใจที่สุดในชีวิต และบอกว่าเขาเข้าสู่เส้นทางการเมืองเพราะต้องการโอกาสในการเปลี่ยนชีวิตผู้คนนับล้านให้ดีขึ้น

จากนั้นเขาได้เล่าถึงเส้นทางที่พรรคแรงงานขึ้นสู่อำนาจในเดือน ก.ค. 2024

ก่อนประกาศลาออก สตาร์เมอร์กล่าวว่าเขารับช่วงต่อพรรคแรงงานที่ "ล้มละลายทั้งในทางการเมือง การเงิน และศีลธรรม" เขาเล่าว่าผู้คนบอกเขา "ซ้ำแล้วซ้ำเล่า" ว่าพรรคนั้น "จบสิ้นแล้ว" แต่เขาพิสูจน์ให้คนเหล่านั้นเห็นว่าพวกเขาคิดผิด

เซอร์ เคียร์ สตาร์เมอร์กล่าวว่าเขาได้เปลี่ยนแปลงพรรคโดยการ "ถอนพิษของการต่อต้านชาวยิว" และ "ฟื้นฟูความไว้วางใจในด้านเศรษฐกิจ การป้องกันประเทศ และความมั่นคงแห่งชาติ" พร้อมเสริมว่าทุกการตัดสินใจที่เขาทำล้วน "คำนึงถึงประเทศที่เขารักให้มาก่อนเสมอ"

"ผมจะลาออกจากตำแหน่งหัวหน้าพรรคแรงงาน" เขากล่าว

สตาร์เมอร์เผยว่าเขาได้แจ้งต่อสมเด็จพระเจ้าชาร์ลส์ที่ 3 ถึงการตัดสินใจลาออกในเช้าวันนี้แล้ว พร้อมขอให้คณะกรรมการบริหารแห่งชาติของพรรคแรงงาน (NEC) กำหนดตารางเวลาการเลือกตั้งหัวหน้าพรรคคนใหม่ โดยเปิดรับการเสนอชื่อตั้งแต่วันที่ 9 ก.ค. และให้แล้วเสร็จก่อนช่วงปิดสมัยประชุมรัฐสภาช่วงฤดูร้อน ซึ่งหมายความว่าจะมีหัวหน้าพรรคคนใหม่ก่อนที่รัฐสภาจะเปิดสมัยประชุมอีกครั้งในเดือน ก.ย. ในระหว่างนี้เขาจะยังคงปฏิบัติหน้าที่นายกรัฐมนตรีต่อไป

สตาร์เมอร์กล่าวว่าจะทำทุกอย่างเพื่อให้การส่งมอบอำนาจเป็นไปอย่างเรียบร้อย และจะสนับสนุนผู้สืบทอดตำแหน่งอย่างเต็มที่

เขากล่าวต่อไปว่า คนที่จะมารับช่วงต่อบริหารประเทศจะได้เจอกับสหราชอาณาจักรที่ "แข็งแกร่งและเป็นธรรมกว่าเมื่อสองปีที่แล้ว"

จากนั้นสตาร์เมอร์กล่าวขอบคุณเพื่อนและเพื่อนร่วมงานที่อยู่เคียงข้างเขาตลอดหกปีที่ผ่านมา รวมถึงเจ้าหน้าที่ ณ ถนนดาวนิงและ "ข้าราชการพลเรือนที่ยอดเยี่ยม"

สตาร์เมอร์กล่าวว่าหลังจากบอกลา "งานที่ยิ่งใหญ่ที่สุดในประเทศ" เขาจะหันมาทุ่มเทกับ "งานที่สำคัญที่สุด" นั่นคือภรรยาของเขา

"การเป็นสามีที่ดีที่สุดเท่าที่จะทำได้ให้กับวิก ภรรยาแสนวิเศษของผม ผู้ซึ่งเป็นเสาหลักของผมทั้งในยามดีและยามยาก" เขากล่าวพร้อมกลั้นน้ำตาไว้แทบไม่อยู่ "และการเป็นพ่อที่ดีที่สุดที่ผมจะทำได้ให้กับลูก ๆ ผู้เป็นที่รักของผม ซึ่งคือความภาคภูมิใจและความสุขของผม"

เซอร์ เคียร์ สตาร์เมอร์กอดภรรยาก่อนเดินกลับเข้าไปในบ้านเลขที่ 10 ถนนดาวนิง

สตาร์เมอร์มาถึงจุดนี้ได้อย่างไร

แรงกดดันที่มีต่อเคียร์ สตาร์เมอร์ เพิ่มขึ้นอย่างมากหลังการเลือกตั้งท้องถิ่นในเดือน พ.ค. ซึ่งพรรคแรงงานสูญเสียสมาชิกสภาท้องถิ่นเกือบ 1,500 คนในอังกฤษ และพรรคยังสูญเสียอำนาจในเวลส์ และยังทำผลงานได้แย่ที่สุดเป็นประวัติการณ์ในการเลือกตั้งรัฐสภาสกอตแลนด์

อย่างไรก็ตาม ความไม่พอใจเริ่มก่อตัวขึ้นมานานก่อนการเลือกตั้ง รวมไปถึงกรณีที่เขาตัดสินใจเปลี่ยนทิศทางนโยบายสำคัญถึง 3 เรื่องภายในระยะเวลาเพียงหนึ่งเดือนเมื่อปีที่แล้ว

การที่สตาร์เมอร์แต่งตั้งลอร์ด ปีเตอร์ แมนเดลสัน เป็นเอกอัครราชทูตอังกฤษประจำสหรัฐฯ ยิ่งก่อให้เกิดคำถามเกี่ยวกับวิจารณญาณของเขา โดยลอร์ดแมนเดลสันถูกปลดออกในเวลาต่อมาหลังมีข้อมูลใหม่ปรากฏขึ้นเกี่ยวกับความสัมพันธ์ที่ลึกซึ้งของเขากับเจฟฟรีย์ เอปสเตน ผู้ล่วงลับซึ่งเคยถูกตัดสินว่ามีความผิดในคดีล่วงละเมิดทางเพศ

แม้ว่าสตาร์เมอร์จะออกมาประกาศซ้ำหลายครั้งว่าพร้อมสู้กับความท้าทายใด ๆ ต่อตำแหน่งผู้นำ แต่ท่าทีของเขาเริ่มเปลี่ยนไปหลังจากที่ แอนดี เบิร์นแฮม สามารถเอาชนะพรรครีฟอร์ม ยูเค (Reform UK) ในเขตเมกเกอร์ฟีลด์เมื่อวันพฤหัสบดีที่ผ่านมา และเพิ่มคะแนนเสียงข้างมากของพรรคแรงงานได้ สวนกระแสความพ่ายแพ้ในการเลือกตั้งที่ผ่านมา

เหตุการณ์ดังกล่าวนำไปสู่การที่ ปีเตอร์ ไคล์ พันธมิตรในคณะรัฐมนตรี ออกมากล่าวเมื่อวันอาทิตย์ (21 มิ.ย.) ว่านายกรัฐมนตรีกำลัง "พิจารณาความเป็นจริงทางการเมือง" อยู่

แอนดี เบิร์นแฮม เป็นสมาชิกรัฐสภาพรรคแรงงานที่เพิ่งได้รับเลือกตั้งจากเขตเมกเกอร์ฟีลด์ และบีบีซีรายงานว่าเขาอาจเป็นนายกรัฐมนตรีคนต่อไป

เขาดำรงตำแหน่งนายกเทศมนตรีเขตเกรทเตอร์แมนเชสเตอร์ตลอด 9 ปีที่ผ่านมา และเคยนั่งในรัฐสภามาก่อนแล้ว โดยเป็นตัวแทนของเขตลี (Leigh) ระหว่างปี 2001 - 2017

เขาเคยลงสมัครชิงตำแหน่งหัวหน้าพรรคแรงงานมาแล้วสองครั้ง ในปี 2010 และ 2015 แต่แพ้ทั้งสองครั้ง

คริส เมสัน บรรณาธิการข่าวการเมืองของบีบีซี วิเคราะห์ว่าเหตุการณ์นี้ถือเป็นครั้งที่สามในรอบสี่ปีที่สหราชอาณาจักรดูเหมือนจะอยู่บนขอบเหวของการที่นายกรัฐมนตรีจะประกาศแผนการออกจากตำแหน่ง ซึ่งไม่ได้มีสาเหตุมาจากการแพ้การเลือกตั้งทั่วไป แต่เพราะพรรคของตัวเองสรุปว่า จะดีกว่าหากไม่มีพวกเขาอยู่ในพรรค

การดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีของเซอร์ เคียร์ สตาร์เมอร์ ในสายตาของหลายคนในพรรคแรงงานเอง ถูกนับถอยหลังมาเป็นเวลาหลายเดือนแล้ว

เมื่อประกอบกับชัยชนะของเบิร์นแฮมเมื่อสัปดาห์ที่แล้ว รวมไปถึงขนาดความใหญ่โตของชัยชนะครั้งนั้น ทั้งหมดจึง "เปิดจุกขวดความไม่พอใจในพรรคแรงงานที่ถูกอัดอั้นไว้ตลอดช่วงการหาเสียงเลือกตั้งซ่อม"

"นายกรัฐมนตรีใช้เวลาช่วงสุดสัปดาห์ครุ่นคิดถึงทางเลือกของตัวเอง โดยรู้ดีว่าทางเลือกเหล่านั้น หากพูดกันตรงก็คือกำลังหมดลงเรื่อย ๆ" เมสัน กล่าว

"เรารู้ว่ามีรัฐมนตรีในคณะรัฐมนตรีอย่างน้อย 4 คน ซึ่งรวมถึงรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยและกระทรวงการต่างประเทศ ที่บอกกับสตาร์เมอร์ว่าเขาควรกำหนดตารางเวลาการออกจากตำแหน่งได้แล้ว"