Mzozo wa Ukraine: Uasi wa kidini unaojificha nyuma ya vita kati ya Urusi na Ukraine

Uvamizi wa Urusi dhidi ya Ukraine umekuwa na madhara makubwa na yasiyoweza kubadilishwa kisiasa kiuchumi na kijamii katika nchi hiyo inayoongozwa na Volodymyr Zelensky.

Lakini wakati wanajeshi wanapigana katika ardhi ya Ukrain, mzozo wa chini kwa chini unaoonekana unazuka nchini humo.

Ni uasi wa kidini ambao, kulingana na wataalam, haujawahi kutokea na unaathiri moja kwa moja Kanisa la Orthodox la Kirusi maarufu sana, lenye ushawishi mkubwa huko Kiev.

Tangu uvamizi huo uanze, maaskofu na makasisi mbalimbali waaminifu wa Kanisa hilo wameonyesha kumkataa Kirill, patriki wa Moscow na mwakilishi mkuu zaidi wa taasisi hiyo ya kidini.

Hata waumini wengi wa raia wa Ukraine wameacha kumwombea wakati wa huduma, ambayo inawakilisha ishara kali ya kutotii katika ulimwengu wa Orthodox.

Lakini kwa nini ishara hizi za dharau ni muhimu? Je, zinafaa vipi katika muktadha wa vita? Na kwa nini Ukraine ni muhimu sana kwa Kanisa la Othodoksi la Urusi?

Kirill, mshirika wa Putin

Hivi sasa, kuna jumuiya mbili kubwa za Orthodox nchini Ukraine: Kanisa la Orthodox la Ukraine la Patriarchate ya Moscow (UOC-MP) - ambayo iko chini ya mamlaka ya Kanisa la Orthodox la Kirusi (ROC) - na Kanisa la Orthodox la Kiukreni ( UOC ).

UOC ) ilianzishwa mnamo 2018, baada ya kujitenga na mwenzake wa Urusi baada ya kuhusishwa nalo kwa zaidi ya miaka 300,katika hatua muhimu iliyoashiria kuvunja utii wa kidini kuelekea Urusi.

Lakini kulingana na data rasmi ya hivi karibuni, UOC-MP bado ndiyo kubwa zaidi nchini, ikiwa na parokia 12,000 hivi. UOC, kwa upande mwingine, ina karibu 7,000.

Hadi kabla ya uvamizi huo, hii ilimaanisha kwamba Urusi iliendelea kuwa na ushawishi mkubwa katika ulimwengu wa kiroho wa Ukraine.

Hii ni muhimu zaidi kwa kuzingatia kwamba Ukraine ni ya tatu kwa idadi ya Waorthodox duniani (nyuma ya Urusi na Ethiopia), kulingana na Utafiti wa Pew.

Katika nchi hii, watu wananen kati ya kumi sawa na (78%) wanajitambulisha kuwa Waorthodox.

Lakini uvamizi ulioongozwa na Vladimir Putin - ambaye, kwa bahati mbaya, ameharibu mamia ya makanisa kwa mashambulizi yake ya angani - ultikisa nguvu ya UOC-MP.

Hali ilikuwa tete baada ya mzalendo wa Moscow, Kirill, kulaani vitendo vya kijeshi. Badala yake, alibariki askari wa Urusi na, hadi sasa, hajatoa wito wa kusitishwa kwa mapigano.

Hii ni kwa sababu kauli hiyo ilitoka kwa mwakilishi mkuu wa Kanisa la Orthodox la Urusi ni mshirika wa zamani wa Putin. Uhusiano wao wa karibu ulimfanya Mnamo 2012, kusema kuwa serikali yaKR ilikuwa "muujiza wa Mungu".

"Kiongozi huyo Mkuu wa Kidini wa Urusi anaona vita na Ukraine kama aina ya vita vya kitamaduni kati ya dhana ya Magharibi ya maisha na dhana ya maisha ya Mashariki," Thomas Bremer, profesa wa thiolojia na mtafiti katika Kanisa la Othodox la Urusi, anaelezea BBC Mundo. kutoka Chuo Kikuu cha Munster, Ujerumani.

Kulingana na wasomi mbalimbali, Kirill, sawa na Putin, anashiriki maono ya "Russkiy Mir" (au "Ulimwengu wa Urusi") ambapo Waukraine na Warusi ni "watu sawa."

Dhamira yake, hivyo basi, ni kuwaleta pamoja ili kukabiliana na vitisho vinavyotoka nje ya nchi.

"Kirill amempa Putin mawazo, itikadi," Cyril Hovorun, kasisi wa Kanisa Othodoksi la Ukrainia ambaye ni mhadhiri katika Chuo Kikuu cha Stockholm, aliambia BBC Mundo.

"Binafsi, nadhani bila mchango wa Kanisa la Orthodox la Urusi, vita haingewezekana kwa sababu kinisa lina ushawishi mkubwa. Putin anajiamini kwa sababu Kanisa lilimhimiza kufanya hivyo," anaongeza.

Uasi wa ndani

Mtazamo wa Kirill - na ule wa viongozi wengine wa kidini wanaomuunga mkono - umezua kukataliwa kwa waumini wa Ukraine.

Hata Metropolitan Onufr i na Berezovsky wa Kiev - ambaye anawakilisha UOC-Mbunge nchini Ukraine - walilaani vikali vitendo vya Urusi na kumuomba Putin mojakwa moja, akitoa wito wa kumaliza mara moja "vita vya kindugu".

Pia alitoa wito kwa Kirill mwenyewe kusaidia kutatua mzozo huu.

"Ni uasi wa ndani, mgawanyiko wa kipekee wa Kanisa," Hovorun anasema.

"Kirill anaonekanakana kwambahana habari juu ya vifo na uharibifu unaoendelea. Hajasema lolote kuunga mkono wahasiriwa wa Ukraine," anaongeza msomi huyo.

Jambo hili limesababisha dayosisi kadhaa nchini Ukraine kuacha kumuombea baba wa taifa, jambo ambalo ni kitendo kikubwa cha uasi.

"Kwa kawaida, katika maombi kiongozi wa juu zaidi anatajwa, anaombewa. Lakini wengi waliacha kufanya hivyo. Nimeona video kwenye mtandao ambapo mapadre wanasema: "alituangusha na yeye si baba yetu tena, hatuwezi kumwamini,'" anasema Thomas Bremer.

"Na hiyo ni hatua ya ujasiri sana," anaongeza.

Uasi huu umevuka mipaka ya Ukraine na umeibua upinzani wa ndani usio na kifani kwa Kirill katika Kanisa la Orthodox la Urusi lenyewe.

Baadhi ya mapadre na mashemasi 300 wa Urusi hivi karibuni walitia saini waraka wa wazi iliyoitwa "Mapadre wa Urusi kwa ajili ya amani," wakitaka "kusitishwa mara moja kwa mapigano."

"Tunafikiria kwa uchungu juu ya shimo ambalo watoto wetu na wajukuu nchini Urusi na Ukraine watalazimika kuishi ndani ili kuwa marafiki, kuheshimiana na kupendana tena," inasomeka barua hiyo.

"Kanisa lote la Urusi limeathiriwa. Ingawa wengi wanaunga mkono vita, kuna ongezeko la upinzani dhidi ya sera za baba mkuu wao," anaelezea Cyril Horovun.

"Na katika maeneo mengine, katika miundo ya Kanisa la Kirusi nje ya Urusi, kitu kama hicho pia kinatokea. Katika nchi za Baltic, kwa mfano, wanajaribu kujitenga na Moscow, wakionyesha imani yao kwa Mkuu wa Kanisa," anaongeza.

Kwa nini Ukraine ni muhimu sana?

Ukraine sio tu nchi nyingine ulimwenguni kwa Vladimir Putin au kwa Kanisa la Orthodox la Urusi.

Mtazamo mkuu wa utaifa wa Kirusi ni kwamba Ukraine ni taifa dada na, zaidi ya hayo, kwamba ni moyo wa "taifa la Rus".

Hasa, mji mkuu, Kiev, ina maana muhimu sana ya kiroho kwa Waorthodox.

Mnamo mwaka wa 2019, Kirill alilinganisha Kiev na umuhimu wa Yerusalemu kwa Ukristo wa kimataifa, kulingana na chombo cha habari cha Urusi, TASS.

"Hiyo ni kweli. Nini maana ya Yerusalem kwa Ukristo, Kyiv ina maana sawa na hilo kwa Orthodox ya Kirusi," anasema Thomas Bremer.

"Ukraine ni sehemu muhimu sana kwa historia ya Urusi. Kwao, nchi hii ni sehemu ya hadithi ya mwanzilishi," anaelezea Cyril Horovun.

Kutokana na hoja hizo, Kirill amehalalisha kile wanachokiita "operesheni maalum ya kijeshi" kwa Ukraine kama njia ya "kuokoa" nchi hii kutoka kwa ulimwengu wa Magharibi na maadili yake.