Taiwan: Marekani yaishutumu China 'isiyowajibika' kufuatia madai ya mazoezi ya kufanya mashambulizi

Taiwan imesema ilijibu mazoezi ya kijeshi ya Wachina, ambayo sasa ni siku yao ya nne, kwa kupeleka ndege na meli siku ya Jumapili.

Mvutano huo ulioongezeka unafuatia safari ya kuelekea Taiwan na ujumbe wa Marekani unaoongozwa na kiongozi mkuu wa chama cha Democrat Nancy Pelosi.

China inaiona ziara hiyo kama changamoto kwa madai yake ya kujitawala juu ya Taiwan, ambayo inajiona kuwa tofauti.

Wizara ya ulinzi ya Taiwan ilisema meli na ndege za China zilifanya mazoezi ya kutaka kushambulia katika Mlango-Bahari wa Taiwan mwishoni mwa juma, huku baadhi zikivuka mstari wa kati -  unaotenganisha pande hizo mbili.

Jeshi la Taiwan lilisema lilijibu "ipasavyo" mazoezi makali ya moja kwa moja, ambayo ilielezea kama shambulio la kuigiza kwenye kisiwa hicho, kwa kutuma ndege na meli nyingi Jumapili asubuhi, shirika la habari la Reuters linaripoti.

Akizungumza na waandishi wa habari mjini Taipei, waziri mkuu Su Tseng-chang aliishutumu China kwa "kiburi" kutumia mazoezi hayo kuvuruga uthabiti wa kikanda na akaomba China ijizuie .

Beijing haijazungumzia mazoezi ya hivi karibuni, lakini mfululizo wake wa siku nne wa mazoezi ya kijeshi angani na baharini karibu na Taiwan unatarajiwa kumalizika Jumapili.

Washington imeishutumu China kwa kuzidisha mvutano.

"Shughuli hizi ni ongezeko kubwa la juhudi za Uchina za kubadilisha hali ilivyo sasa. Ni za uchochezi, hazijibiki na zinaongeza hatari ya kufanya makosa," msemaji wa Ikulu ya White House alisema.

"Pia wanakinzana na lengo letu la muda mrefu la kudumisha amani na utulivu katika Mlango wa Bahari wa Taiwan, jambo ambalo ulimwengu unatarajia."

Uchina ilisema ziara ya Bi Pelosi "ilitishia sana" amani na utulivu katika Mlango wa Taiwan.

China inaiona Taiwan kama jimbo lililojitenga ambalo hatimaye litakuwa chini ya udhibiti wa Beijing. Hata hivyo, Taiwan ni kisiwa kinachojitawala ambacho kinajiona kuwa tofauti na bara.

Lakini dokezo lolote la kutambuliwa kwa hili na viongozi wa dunia linaikasirisha Uchina. Ilitangaza Ijumaa kuwa vikwazo vimewekwa kwa Bi Pelosi na familia yake katika ziara hiyo.

Beijing pia ilitangaza kuwa inasitisha ushirikiano na Marekani katika maeneo kadhaa muhimu ikiwa ni pamoja na mabadiliko ya hali ya hewa, mazungumzo ya kijeshi na jitihada za kupambana na uhalifu wa kimataifa.

Waziri wa Mambo ya Nje wa Marekani Antony Blinken aliishutumu China kwa kuchukua "hatua zisizowajibika" kwa kuzuia njia muhimu za mawasiliano na Washington.

Bi Pelosi - mkosoaji wa muda mrefu wa Uchina na mwanasiasa wa ngazi ya juu zaidi wa Marekani kusafiri katika kisiwa hicho katika miaka 25 - aliwasili Taiwan siku ya Jumanne, licha ya maonyo ya Beijing.

Katika ziara yake, Bi Pelosi alisema kuwa "ulimwengu unakabiliwa na chaguo kati ya uhuru na demokrasia".

  China na Taiwan: Msingi

Kwa nini China na Taiwan zina uhusiano mbaya? China inakiona kisiwa hicho kinachojitawala kama sehemu ya eneo lake na inasisitiza kuwa inapaswa kuunganishwa na bara, kwa nguvu ikiwa ni lazima.

Taiwan inatawaliwa vipi? Kisiwa hicho kina katiba yake, viongozi waliochaguliwa kidemokrasia, na takriban wanajeshi 300,000 wanaofanya kazi katika vikosi vyake vya jeshi.

Nani anaitambua Taiwan? Ni nchi chache tu zinazoitambua Taiwan. Wengi wanaitambua serikali ya China iliyoko Beijing badala yake. Marekani haina uhusiano rasmi na Taiwan lakini ina sheria inayoitaka kukipa kisiwa hicho njia ya kujilinda.