Vita vya Ukraine: Makovu ya mauaji ya Bucha miaka miwili baadaye

Mnamo Machi 2022, wanajeshi wa Urusi waliovamia Ukraine waliteka mji wa Bucha uliopo nje ya Kyiv, na kusababisha vifo na uharibifu ambao uliushtua ulimwengu.

Miaka miwili baada ya kuondoka kwao, mwandishi wa BBC wa Ulaya Mashariki Sarah Rainsford amerejea kuona jinsi wakazi wake waliojawa na kiwewe wanajaribu kurejea katika maisha ya kawaida.

Askari wa Urusi walipomuua mume wake Ludmila, ilimbidi kumfunika kwa blanketi na kumzika nyuma ya bustani yao.

Kisha akaukimbia mji wa Bucha na binti yake, ilikuwa Machi 2022. Warusi walikuwa wameteka mji mdogo nje ya Kyiv na kuchukua nyumba ya wanajeshi wastaafu . Wanajeshi waliendesha kifaru kwenye uwanja wa nyumba yao na kuitumia nyumba yao kama makao yao makuu.

Miaka miwili baadaye, Ludmila hatimaye ameweka jiwe la msingi la marumaru kwenye kaburi la Valeriy na picha yake.

Baada ya Bucha kukombolewa, aliweza kumzika tena ipasavyo kwenye makaburi ya mahali hapo.

Nyumba ya wanandoa hao iliyoharibiwa katika mapigano, inajengwa upya polepole. Ludmila amekuwa akipanda maua ya kuvutia kwenye ua. Lakini nyumba itakapokamilika, ataishi huko peke yake.

Ujenzi huo ni sehemu ya juhudi za kuujenga tena mji wa Bucha baada ya mji huo kuwa magofu kufuatia mashambulizi ya wanajeshi wa Urusi ambao baadaye waliutoroka.

Vikosi vya Ukraine vilipouchukua tena mji huo, viligundua miili iliyotapakaa katika Mtaa wa Yablunska, aya watu ambao walikuwa wamepigwa risasi.

Ilikuwa mara ya kwanza ulimwengu wa nje kujua kuhusu maovu ambayo Bucha ilikabiliana nayo kwa siku 33.

"Tuna wajibu wa kimaadili kusaidia familia zinazoishi katika mji huokwa sababu zaidi ya raia 70 waliuawa kikatili na kuteswa huko," anaeleza meya wa eneo hilo, Anatoliy Fedoruk.

Mtaa wa Yablunska na eneo linalouzingira umesafishwa, na kujengwa tena.

Lakini Warusi walichukua "karibu kila yadi au nyumba", kulingana na meya, ambaye anakadiria jumla ya gharama ya ukarabati kuwa €1.6bn (£1.4bn; $1.7bn). "Kwa kweli hatuna kiasi hiki.

Lakini tunafanya kila tuwezalo kuwarudisha watu kwenye nyumba zao."

Hatua chache tu kutoka Mtaa wa Yablunska, nyumba mpya ya Ludmila bado ni gofu. Wajenzi wameahidi kuimaliza ifikapo majira ya joto, lakini hajawaona kwa siku nyingi. Akiishi bila makazi kwa miaka miwili, Ludmila ana hamu ya kuhamia katika nyumba yake.

"Ninajaribu kustahimili, lakini shinikizo la damu liko juu, ambalo halijawahi kuwa kabla ya vita," anasema, huku akinionyesha eneo la jengo. "Ninapata vipimo vya moyo, dalili za matatizo. Yote ni kutokana na msongo wa mawazo, uliotokana na kumbukumbu ya maasi yaliyotokea."

Mnamo mwaka 2022, niliona ajali ajali iliyoteketeza nyumba ya zamani ya Ludmila muda mfupi baada ya Warusi kuondoka.

Uani kulikuwa bado kumejaa chupa za pombe walizopewa katika pakiti zao za mgao wa kijeshi.

Zilikuwa ni takataka za wanaume waliompiga risasi mume wa Ludmila kichwani alipotokea kwa muda kutoka kwenye eneo walimojificha wenzao. Alipata mwili wa Valeriy baadaye usiku huo, huku uso ukiwa chini kwenye ukumbi wao.

Uchunguzi bado uko wazi, moja ya mamia ya kesi zinazoshukiwa za uhalifu wa kivita huko Bucha. Hivi majuzi Ludmila aliitwa na polisi ambao walikuwa wamepata picha mpya za CCTV na alitumai angesaidia kuwatambua wanajeshi hao kwenye filamu.

"Labda wanaweza kushtakiwa bila kuwepo mahakamani. Najua Urusi haitawahi kuwakabidhi," Ludmila anasema, kutokana na ukweli kuhusu uwezekano wa mtu yeyote kuwajibishwa kwa mauaji hayo.

Nyuma ya kuta nyeupe za Kanisa la St Andrew, ambapo wengi walizikwa kwenye kaburi la watu wengi wakati wa kazi hiyo, sasa kuna ukuta wa ukumbusho wa chuma.

Kufikia sasa inaonyesha majina 509. Baadhi ya viwanja bado ni vitupu kwa sababu kuna zaidi ya miili 100 ambayo haijatambuliwa kwenye makaburi ya mji, yaliyofukuliwa kutoka kwenye makaburi ya kina kirefu kote Bucha na kuzikwa upya.

Sampuli za DNA zilichukuliwa kwanza, kwa matumaini kwamba siku moja mtu atakuja kuzitafuta.

Mabango mengine kwenye ukuta wa ukumbusho hayana tarehe ya kifo -tarehe ni za mwezi wa Machi tu, wakati Bucha ilipokuwa chini ya umiliki wa Warusi.

Miongoni mwa majina hayo ni Bogdan Kostarenko, ambaye mke wake Natalia nilikutana naye kwa mara ya kwanza mwaka wa 2022.

Nilikuwa nikichunguza mauaji ya wanaume watano kutoka Bucha ambao miili yao ilikuwa imepatikana chini ya kambi ya watoto .

Mume wa Natalia alikuwa amechukuliwa na askari wa Urusi na ilihofia kuwa anaweza kuwa mmoja watu waliokufa. Hata hivyo hakuwemo.

Baada ya kumtafuta kwa miezi kadhaa, hatimaye alimpata Bogdan kwenye gereza moja huko Urusi. "Walimpeleka Belarus, kisha katika Kituo cha Kizuizi Nambari Mbili huko Bryansk [nchini Urusi]," Natalia anasema.

Kupitia watu wengine wa Ukraine waliobadilishana na Kirusi, alijifunza kwamba alihamishiwa kwenye kituo huko Tula, kusini mwa Moscow.

"Urusi imethibitisha rasmi kuwa yeye ni mfungwa, lakini ilibidi nimpate kupitia mawasiliano yangu," ananiambia. "Wanapaswa tu kuwarudishia raia, lakini hawafanyi hivyo."

Akiwa mfungwa wa kiraia, Natalia anahofia uwezekano wake wa kubadilishana ni mdogo, kwani ni idadi ndogo tu za watu wasio wapiganaji ambao wamerudishwa hadi sasa. "Kuna raia wengi kutoka Bucha wamepotea - watu tunaowajua wako gerezani, lakini Warusi hawajathibitisha.

Angalau wamekubali kuwa Bogdan wanaye, rasmi."

Natalia hajasikia chochote kutoka kwa mumewe moja kwa moja tangu alipochukuliwa.

Lakini anajua kutoka kwa wengine walioshikiliwa huko Bryansk kwamba waliteswa. "Wanasema ilikuwa vigumu sana - hawakulishwa, walipigwa vibaya, pamoja na kupigwa kwa nyaya za umeme na mabomba ya maji ," ananiambia. "Sasa sijui nini kingine cha kufanya. Siwezi kumuachilia huru. Siwezi kupata njia yoyote ya kufanya hivyo."

Natalia mwenyewe Mrusi . Wazazi wake wote wawili wanatoka nchini humo sasa wanamshikilia mumewe mfungwa kinyume cha sheria na wanatuhumiwa kumdhulumu. Ni watu kama Natalia ambao Vladimir Putin aliwatumia kama kisingizio chake cha kuivamia Ukraine. Alidai walihitaji kuokolewa dhidi ya kutendewa ukatili mikononi mwa serikali ya "Nazi" huko Kyiv.

Tunapozungumza uwanjani, watoto wanacheza mpira wa miguu, wakicheka na kupiga kelele.

Wengi wa wakazi wa kabla ya vita vya Bucha wamerejea, ikiwa ni pamoja na wengi waliokimbia Ukraine kama wakimbizi.

Lakini Natalia ana wasiwasi kwamba mambo yanaweza kuharibika tena.

"Unaona kile Putin anachofanya, akiilaumu Ukraine kwa shambulio la kigaidi la Moscow," ananiambia, akirejelea shambulio la mwezi uliopita kwenye ukumbi wa tamasha la Crocus. "Nadhani anataka vita kamili’’.

Ludmila ana wasiwasi pia, haswa na ongezeko la hivi majuzi la mashambulio ya makombora ya Urusi.

Anaendelea kutembelea nyumba yake ili kuangalia maendeleo yake na kuwa karibu na kumbukumbu zake kabla ya kazi hiyo.

Ananionyesha maua ya zambarau aliyopanda ambayo sasa yamepandwa kwenye bustani inayovutia.

"Kuna uharibifu kama huo, kote Ukraine! Wanajenga tena hapa Bucha na hiyo ni furaha kubwa. Lakini hakuna amani, hakuna utulivu."

Imetafsiriwa na Dinah Gahamanyi