Waliyoyashuhudia viongozi wa makanisa katika ziara nadra Gaza

Viongozi wa makanisa mjini Jerusalem wanasema wamerejea kutoka safari ya Gaza wakiwa na "mioyo iliyovunjika", wakielezea watu wanaokufa kwa njaa na watoto na hali ya kutopata usingizi kutokana na sauti ya mabomu.

"Tumeona wanaume wakijishughulisha juani kwa saa nyingi kwa matumaini ya kupata mlo rahisi,", Kardinali Pierbattista Pizzaballa, aliwaambia waandishi wa habari.

"Huu ni unyonge ambao ni vigumu kuuvumilia unapouona kwa macho yako. Ni jambo lisilokubalika kimaadili."

Patriaki wa Orthodox wa Ugiriki, Theophilos III, alisema Kanisa lake "litasimama katika mshikamano" na "watu wote wa Gaza".

Wanaume hao wawili walifanya ziara ya nadra katika eneo lililokumbwa na vita baada ya moto wa Israel kulikumba Kanisa la Familia Takatifu ya Kikatoliki katika Jiji la Gaza wiki iliyopita na kuua wanawake wawili na mwanaume mmoja.

Rais wa Marekani Donald Trump anasemekana kutoa wito wa hasira kwa Waziri Mkuu wa Israel Benjamin Netanyahu kuhusu shambulio hilo baya, ambalo limekuja siku chache baada ya shambulio linalodaiwa kufanywa na walowezi wa Israel wenye itikadi kali karibu na magofu ya kanisa la kale katika kijiji cha Kikristo cha Taybeh katika Ukingo wa Magharibi unaokaliwa kwa mabavu.

Ofisi ya Netanyahu ilionesha masikitiko makubwa kwa kile kilichoelezwa kama "risasi zilizopigwa kiholela" kulipiga kanisa la Gaza.

Hata hivyo, Wakristo wa eneo hilo wametilia shaka ikiwa mahali pa ibada palilengwa makusudi. Takribani watu 400 wamekuwa wakijihifadhi katika boma hilo, ambalo liko katika sehemu ya Mji wa Gaza kwa sasa chini ya maagizo ya Israel ya kuwahamisha.

Katika mkutano huo wa wanahabari, Pizzaballa alibainisha kuwa Wakristo walikuwa wakiteseka kwa namna sawa na Wapalestina wengine.

"Watu watatu walikufa katika jamii yetu, lakini maelfu tayari walikufa huko Gaza," alisema.

Aliongeza kuwa vurugu za hivi karibuni za walowezi huko Taybeh, zilikuwa sehemu ya "jambo pana" katika Ukingo wa Magharibi ambao "unakuwa ardhi isiyokuwa ya sheria".

Ingawa wizara ya mambo ya nje ya Italia ilitangaza kwamba mababu hao waliingia Gaza na tani 500 za msaada, Pizzaballa alisema "hakuna gramu" iliyoweza kuingia kwa sababu ya masuala ya vifaa.

Alielezea kukatishwa tamaa kwa wale waliofika kanisani wakitarajia zawadi.

Huku kukiwa na uhaba mkubwa wa chakula katika miezi 21 ya vita, Pizzaballa na Theophilos III walisema walikutana na watu "wenye njaa kabisa" na wakatoa maelezo ya uharibifu ulioenea.

"Tulipitia vumbi la magofu, tukapita majengo na hema zilizoanguka kila mahali: katika ua, vichochoro, barabarani na ufukweni," Pizzaballa alisema mwishoni mwa ziara yake ya siku nne. "Hema ambazo zimekuwa nyumba kwa wale ambao wamepoteza kila kitu."

Wiki iliyopita, viongozi hao wawili wa Kanisa waliongoza ujumbe wa wanadiplomasia wa kigeni kwenda Taybeh, kaskazini mwa Ramallah, ambapo wakazi na makasisi wa eneo hilo walielezea mashambulizi kadhaa ya walowezi.

Taarifa ya polisi wa Israel ilisema Jumanne kwamba kitengo maalumu cha uchunguzi kiligundua kwamba "kinyume na ripoti za kupotosha, hakuna uharibifu uliosababishwa" kwa kanisa. Ilisema moto huo ulikuwa wa eneo la wazi karibu na uchomaji huo bado haujathibitishwa.

Hata hivyo, shahidi mmoja aliiambia BBC kwamba aliona walowezi wakianzisha moto huo na wengine wakashutumu vikosi vya usalama vya Israel kwa kushindwa kujibu malalamishi yao.

Wanakijiji wanasema watu wenye msimamo mkali wamekamata mashamba yao kwenye ukingo wa Taybeh na kuwanyanyasa mara kwa mara, wakileta ng'ombe kula mizeituni yao.

"Kinachoendelea ni kichekesho na kinawafukuza watu huku Waisraeli wakiweka mikono yao kwenye ardhi yetu," meya wa zamani na mwanzilishi mwenza wa kiwanda cha bia cha Taybeh, Daoud Khoury, aliiambia BBC.

Alisema ana wasiwasi kwamba walowezi wenye itikadi kali na kuzorota kwa uchumi tangu kuanza kwa vita vya Gaza kutalazimisha Wakristo wengi kuhama.

Katika hali isiyo ya kawaida, balozi wa Marekani nchini Israel, Mike Huckabee, pia alitembelea Taybeh siku ya Jumamosi.

Katika taarifa yake, alishutumu shambulio hilo karibu na kanisa kama "kitendo cha ugaidi" na kutaka "hatua kali zichukuliwe" kwa wale waliohusika.

Huckabee, ambaye pia ni mchungaji wa kiinjilisti anayejulikana kwa kauli zake kali za siku za nyuma zinazounga mkono makazi ya Wayahudi, ambayo yanaonekana kuwa kinyume cha sheria chini ya sheria za kimataifa, aliandika kwenye X. "Kunajisi kanisa, msikiti au sinagogi ni uhalifu dhidi ya ubinadamu na Mungu."

Akijibu taarifa ya polisi wa Israel, aliandika kwamba hakuhusisha shambulio hilo na kundi lolote, kwamba "bila kujali, ulikuwa uhalifu na unastahili hatua kuchukuliwa".

Katika mkutano wa wanahabari wa Jerusalem, Theophilos III alisema kwamba jumuiya ndogo ya Wakristo lazima iungwe mkono ili kubaki Gaza, karibu na maeneo yao matakatifu "yaliyojaa historia".

Viongozi hao wawili walikariri wito wa Papa Leo na kuongezeka kwa idadi ya viongozi wa kimataifa wa kusitisha mapigano Gaza na kuachiliwa kwa mateka waliosalia wanaoshikiliwa na Hamas.

"Hatuko kinyume na Israeli," alisema Pizzaballa, ambaye anajulikana kama mfuasi wa mazungumzo ya dini tofauti. "Lakini tunahitaji kusema kwa uwazi kwamba sera hii ya serikali ya Israel huko Gaza haikubaliki na kimaadili hatuwezi kuihalalisha."