Vita vya Ukraine: Kisiwa cha Nyoka na mapambano ya kudhibiti 'Black sea'

Tangu mwanzo wa uvamizi wa Urusi nchini Ukraine, Kisiwa cha Nyoka kilipewa hadhi muhimu na hadithi za kuzusha katika vita. Sehemu hii ya ajabu, yenye miamba katika Bahari Nyeusi ilishikiliwa na Urusi na imekuwa uwanja wa kimkakati.

Urusi inadai Ukraine imepata hasara kubwa katika jitihada iliyoshindwa ya kukirudisha tena kisiwa hicho, ikiwa ni pamoja na vikosi maalum, ndege za kivita, helikopta na ndege zisizo na rubani. Ukraine inasisitiza kuwa imepunguza kampeni yake kwenye mitambo yakushambulia kisiwani humo na boti.

Vita havijaisha na Urusi inajaribu mara kwa mara kuimarisha ngome yake iliyofichuliwa, inasema wizara ya ulinzi ya Uingereza.

Kisiwa cha Nyoka au Zmiinyi ni sehemu yenye ukubwa wa kilomita za mraba na hakuna nyoka tena wa kuzungumzia. Lakini hakuna shaka juu ya umuhimu wake wa kuidhibiti Bahari Nyeusi ya magharibi.

"Ikiwa wanajeshi wa Urusi watafanikiwa kukikalia Kisiwa hicho na kuweka mifumo yao ya ulinzi wa anga ya masafa marefu, watadhibiti bahari, nchi kavu na anga katika sehemu ya kaskazini-magharibi ya Bahari Nyeusi na kusini mwa Ukraine," Mtaalamu wa jeshi la Ukraine. Oleh Zhdanov aliambia BBC.

Ndiyo maana meli ya Urusi Moskva ilisafiri huko ndani ya saa chache baada ya kuanza kwa vita, ikiwaambia wanajeshi wa Ukraine kwenye kisiwa hicho wajisalimishe: "Ninapendekeza uweke chini silaha zako na ujisalimishe ili kuepusha umwagaji wa damu na majeruhi yasiyo na ulazima. La sivyo, utakuwa na hatari. kulipuliwa," afisa mmoja wa Urusi alisema.

"Meli ya kivita ya Kirusi inapotea,"majibu yalikuja, ingawa kwa lugha isiyo ya kawaida zaidi. Kisiwa hicho kilichukuliwa lakini wiki kadhaa baadaye Moskva ilizama.

Kupoteza meli ya Moskva kunamaanisha kuwa meli za usambazaji za Urusi kwenye kisiwa hicho sasa zina ulinzi mdogo, inasema Uingereza, ingawa, ikiwa inaweza kuunganisha msimamo wake, basi inaweza kutawala sehemu kubwa ya Bahari Nyeusi.

Tishio kwa Ukraine, majirani zake na Nato

Kuimarika kwa Urusi eneo hilo kunaweza kuwa mbaya kwa Ukraine, kimkakati na kiuchumi.

Ukraine tayari imelazimika kufunga bandari yake huko Odesa, na kusimamisha usafirishaji muhimu wa nafaka, lakini Bw Zhdanov anahofia kuwa kisiwa hicho kinaweza kutumika kama mstari wa pili wa mbele.

"Ikiwa Warusi watafanikiwa kuweka mifumo ya ulinzi wa anga ya masafa marefu basi wataweza kulinda kikosi chao, ambacho kinaweza kufikia pwani ya Ukraine."

Pia ingewapa wanajeshi wa Urusi fursa ya kuingia Transnistria, eneo lililojitenga la Moldova chini ya udhibiti wa Urusi ambalo liko jirani na Ukraine na si mbali na Odesa.

Walakini, Kisiwa cha Nyoka kiko umbali wa kilomita 45 tu kutoka pwani ya Romania, ambayo ni sehemu ya muungano wa Nato wa Magharibi.

Mchambuzi wa jeshi la wanamaji wa Uingereza Jonathan Bentham anaamini kwamba mfumo wa makombora wa anga wa S-400 wa Urusi kwenye kisiwa hicho ungekuwa "badiliko kubwa". Kama Urusi ingeweza kupeleka mfumo wa makombora, sio tu kwamba Odesa ingekabiliwa na tishio, lakini upande wa kusini wa Nato ungekuwa hatarini, pia, anaonya mwanahistoria wa Kiromania Dorin Dobrincu.

"Hii ni muhimu sana kwa serikali ya Romania na watu lakini pia kwa muungano mzima. Urusi ingekuwa na uwezo wa kuharibu miji na uwezo wa kijeshi mashariki mwa eneo letu."

Nato iliimarisha mipaka ya Romania tangu mwanzo wa vita, na kutuma vikosi vya Ubelgiji na Ufaransa.

Lakini kuna hatari kubwa za kiuchumi, pia, kwa Romania. Kisiwa cha Nyoka kiko karibu na kingo za Mto Danube, unaotenganisha mpaka wa Rumania na Ukrainia. Bandari ya Bahari Nyeusi ya Romania ya Constanta haiko mbali kusini na imekuwa ikichukua meli za kontena ambazo haziwezi tena kuelekea Odesa.

Mchambuzi wa masuala ya kijeshi na kisiasa wa Urusi Alexander Mikhailov alisema wanajeshi katika Kisiwa cha Nyoka wanaweza kuwa katika nafasi ya kudhibiti mwenendo kuelekea kaskazini-magharibi mwa Bahari Nyeusi na delta ya Danube - lango la kusini-mashariki mwa Ulaya. "Ikiwa kuna kituo cha kijeshi au miundombinu ya kijeshi, itawezekana kuzuia meli zinazoingia mtoni na pia kuondoka," aliambia vyombo vya habari vya Urusi.

Kituo cha Euro-Atlantic Resilience cha Romania kinaamini kuwa Urusi inaweza kuamua kutwaa kisiwa hicho na kudhibiti njia nyingi za meli za Bahari Nyeusi iwezekanavyo kuelekea Bosphorus nchini Uturuki.

Kihistoria, Kisiwa cha Nyoka kilikuwa eneo la Kiromania hadi kilipotolewa mwaka 1948 kwa Umoja wa Kisovieti, ambao ulikitumia kama msingi wa rada. Romania ilipokuwa chini ya ushawishi wa Soviet hadi 1989, Bucharest ilikubali mpango huo.

Ukraine ilichukua udhibiti kwa kuanguka kwa ukomunisti na hatimaye mwaka 2009 Mahakama ya Kimataifa ya Haki ilitayarisha mipaka ya eneo la kisiwa hicho, na kuipa Romania karibu 80% ya rafu ya bara la Bahari Nyeusi karibu na kisiwa hicho na Ukraine iliyosalia.

Kisiwa cha Nyoka sio tu ni kwa matumizi ya kimkakati, kwa sababu sehemu hii ya Bahari Nyeusi ina rasilimali nyingi za hidrokaboni - kwa hivyo uamuzi wa The Hague unamaanisha kuwa nchi zote mbili zina akiba ya mafuta ya petroli na gesi.

Inaweza kuonekana kuwa mwamba mdogo wenye thamani ndogo, lakini hatima yake ni sehemu kuu ya vita vya Urusi.

Unaweza pia kusoma