Siyaasad

Soomaali

Haween

Ciyaaro

Saynis iyo Caafimaad

Fan iyo Dhaqan

Muuqaal

Daawo

Raadiye

Maqal

Dhageyso

Somali

In kasta oo ay jireen daraasado badan oo lagu sameeyay sida aynu isu jecelnahay, haddana cilmigu wakhti badan kuma bixin in uu gaaro gunta sheekada.

Maxaa ku dhacaya jirkeenna marka jaceyl nalooga baxo?

Waxay noo sheegtay Caasho in miisaankeeda uu markii hore ahaa 100 kiilo balse markii ay bilowday isticmaalka daawadan in ay ka dhacday 15 kiilo muddo saddax bilood ah. Dhibaatooyinka ay leedahay daawadan waxaa ka mid ah lallabo, calool xanuun ama gaas. Marka la joojiyana miisaanka la riday ayaa dib u soo laabta sida lagu ogaaday tijaabada.

Sidee bay cirbaddan loogu talo galay cayilka u dhimaysaa halista wadne xanuunka iyo cudurro kale

waxaa jira sababo badan oo keenta in macluumaadka khaldani uu si degdeg ah u faafo. Sida laga soo xigtay cilmi-baarisyada qaarkood, waxay ku faaftaa si ka dhaqso badan xogta saxda ah, sababta oo ah in dadku aysan aad ugu mashquulin hubinta sax ahaanshaha.

Sidee ayaad u xaqiijin karta wararka lagu baahiyo baraha bulshada iyo sax ahaantooda?

Caradu waa isha diiqadda, marka waa inaan iska saarnaa, balse mar walba lama imaanno habab wax ku ool ah oo dareennadaas lagu xakameeyo.

Maxay tahay sababta aysan qeylada iyo wax burburintu u qaboojin xanaaqa?

Dhacdadii cimilo ee aadka u xooganeed ee Elnino oo sida dhacdooyinka kale ee isbadalka cimilada saameyn ku yeelatay heer kulka adduunka ayaa sida ay sheegeen saynisyahannadu soo gaban gabowday.

Musiibadii Soomaaliya dadka ku dishay sanadkii hore oo saynisyahanno sheegeen halka ay ku dambeysay 

Daraasad dhawaan la sameeyey oo lagu qoray majalladda Nature Human Behaviour ayaa iyadana si gaar ah u eegeysa caddaymaha la xiriira sida ay taabashada u bogsiiso labada xanuun ee isku buuqidda iyo welwelka, iyo dhibaatooyinka kale ee xanuunnada jirka ku dhaca ay ka midka yihiin.

Laabta oo lagu galiyo maalintii hal mar waxay kaa yaraynaysaa welwelka – Daraasad

Baarayaasha ayaa gantaallo u diri doona marinka qorrax-madoobaadka, tegi doona goobaha xayawaannada lagu xannaaneeyo hawadana ku heyn doona kaamirooyin waaweyn.

Maxay tahay sirta ay saynisyahannadu ka dhex goobayaan qorrax-madoobaadka la sheegay inuu berri dhici doono?

Cirbixiyeenada NASA ayaa waxa ay isku dayayaan in ay dayaxa dushiisa dhir ku beeraan, iyaga oo fulinaya hawlgal cusub oo ay bilaabeen.

Ma suuragalbaa in dhir lagu abuuro dayaxa dushiisa, lagana helo biyo iyo baraf?

Waa dacar ku cusub dunida sayniska oo uu markii ugu horreysay arkay xoolo-raacde Soomaali ah oo ku sugan deegaanka Cadaadley oo ku dhow Hargeysa

Sida xoolo-raacde Soomaali ah ku helay Dacar ku cusub dunida sayniska 

Liz Taylor waxay ahayd 38 jir caafimaad qabta markii ay ogaatay inay luminayso awooddeeda socodka, hadalka iyo xitaa wax cunistaba. Waxa ay xanuun ka dareentay gacmaha, kadib toddobaadyo baaritaanno ah, dhakhaatiirta Newcastle ayaa u sheegay in uu yahay xanuun ku dhaca neerfaha oo aan dawo lahayn.


Xanuunka aan dunida laga aqoon ee ay la daalaa dhacayaan hablahan iyo rajada haatan soo gashay

Cayilku wuxuu kordhin karaa khatarta ah inay dadku la kulmaan xaalado caafimaad oo badan oo halis ah, oo ay ku jiraan cudurrada wadnaha, nooca 2-aad ee sonkorowga iyo kansarrada qaarkood.

Dadka ugu buurbuuran adduunka iyo halka ay Soomaaliya kaga jirto oo la shaaciyay

Waxay ku soo dhici karaan meel kasta oo adduunka ka mid ah, laakiin maadaama inta badan oogada dhulka ay qariyeen bado, wixii haraaga ah ee ka badbaada dusha sare waxay u badan tahay inay ku dhacaan badda.

Dayax gacmeed la filayo inuu dhulka ku soo dhaco

Dhakhaatiirta caafimaadka oo dhan waxay isku raaceen in aysan noolaan doonin maatanahan muslimiinta ah wax ka badan maalmo kooba. 

Sida Maryam iyo Nada, mataanaha isku-dhagan, uga badbaadeen geeridii loo saadaaliyay 

 waa nabar qoto dheer oo kasoo baxa xuubka caloosha ama qaybta hore ee mindhicirka yar ee loo yaqaan 'duodenum' 

Wax kasta oo aad u baahan tahay inaad ka ogaato xanuunkan caloosha ku dhaca ee ay dad badan qabaan

Saynisku waxa uu lahaa guulo la yaab leh oo cilmi baariseed, laakiin su'aalo badan ayaa jawaab loo la' yahay.

Shanta arrimood ee xiisaha leh ee saynisku ka jawaabi la' yahay

Dadaalladan ayaa ka dhigan qaab garwaaqsasho ah oo sheegaya in mar walba ay jirayaan suurtogalnimada cudurro cusub oo leh dabeecado aan la qiyaasi karin.

Muxuu yahay xanuunka cusub ee laga baqayo in sida Corona uu dunida ku faafo?

Dad badan ayaa laga yaabaa in ay isku arkeen calaamadahaan uu daalku ka mid yahay marka ay joojiyaan ama ay yareeyaan cabista Kofeyiin-ta

Maxaa ku dhacaya jirkaaga markaad joojiso cabista qaxwaha ama aad yareyso

Nafaqooyinka qaarkood, sida borotiinka, fiitamiinnada B, ama macdano gaar ah sida birta ama zinc, waxay faa'iido weyn u leeyihiin caafimaadka timaha.

Cuntooyinka u fiican ilaalinta caafimaadka timaha

Waxay naqshadaysay oo horumarisay kaatun (ring) qofka daboolka wadnihiisu dhiigga sii deynayo siinaysa daweyn wanaagsan, waxayna ikhtiraacday arrin saamayn weyn ku yeelanaysa qalliinnada adduunka.

Waa tuma gabadha Soomaaliyeed ee horumarka caalamiga ah ka samaysay caafimaadka wadnaha

Kala duwanaanshuhu maaha oo kaliya tirada waxa loo yaqaano [papillae] oo ah dhibcaha yaryar ee dhadhanka soo saara ee ku yaalla xagga dambe ee carrabka, kuwaas oo marka ay dhadhanka cuntada dareemaan durbaba u gudbiya maskaxda, iyadoo aad ka ogaaneyso waxa aad cuneyso iyo sida uu dhadhankiisu yahay.

Sirta ka dambeysa sababta loo kala doorbido cuntada waxa ay ku jirtaa qaabka 'carrabkaaga' u samaysan yahay

Baalka bidix ee shimbirkan wuxuu ahaa midad cagaar ah, tanina waa sifo lagu garto midda dhaddiga ee noocan ah, halka baalkeeda midig uu ahaa midabka buluuga oo ah waxa lagu garto shimbirka labka ah.  

Shimbir mucjiso ah oo lab iyo dheddig midna aan ahayn oo lagu arkay dal ku yaal Latin Ameerika

Imaatinka sanad kale oo cusub, waxaa laga yaabaa inaad ka fikirto waxa aad rabto inaad gaarto iyo nooca qofka aad rabto inaad noqoto 12-ka bilood ee soo socda. 

2025: Qodobbo kaa caawin kara inaad naftaada horumariso sanadkan 

Marka laga yimaado faa'iidooyinka uu leeyahay ee aan kaga hadlayno qormadan, misna dhibaatada ay dadku ka sheegtaan waxaa ka mid ah inuu jarjaro fiilooyinka, jawaannada, dukumentiyada iyo lacagaha adag ee qaaliga ah

Faa'iidooyinka aan la ogayn ee uu jiirku u leeyahay aadanaha

Haddii aan erayo fudud ku qeexno, kelyuhu waa nidaamka shaandhada jirkeena. Kelyaha waxay ka saaraan qashinka dhiigga waxayna sameeyaan kaadida.

Seynis