Siyaasad

Soomaali

Haween

Ciyaaro

Saynis iyo Caafimaad

Fan iyo Dhaqan

Muuqaal

Daawo

Raadiye

Maqal

Dhageyso

Somali

Inkastoo uusan jirin xiriir weyn oo dhanka ganacsiga ah oo u dhaxeeya Soomaaliya iyo Itoobiya wakhtigan, misna dadka arrimaha gobolka lafa gura qaarkood waxay qabaan in xiriirka diblomaasiyadeed ee labada dal ay suurtogal tahay inuu istaago.

Ololaha diblomaasiyadeed ee dawladda Soomaaliya wax ma ka baddali doonaa doonista Itoobiya

Ka shaqeynta ama helintaanka 20km oo xeeb ah ayaa laga yaabaa in aanay u ekaan wax weyn laakiin Itoobiya oo aan bad lahayn, helitaanka deked waxay muhiim u tahay badbaadadeeda dhaqaale.

Inay Itoobiya bad hesho maxay uga dhigan tahay dalalka deriska? 

Kaddib markii uu soo baxay heshiiskan, ayaa waxaa ka dhashay falcelinno kala duwan oo ka imaanayay siyaasiyiinta Soomaaliya, iyo qeybaha kala duwan ee bulshada. 

Maxay yihiin tallaabooyinka sharci ee  ay dowladda Soomaaliya qaadi karto kadib heshiiska 

Khilaaf dhanka diblomaasiyadda oo dhaxeeya Soomaaliya iyo Itoobiya ayaa soo shaacbaxay ka dib markii Itoobiya ay Jamhuuriyadda Gooni Isutaageeda ku dhawaaqday Somaliland la saxiixatay heshiis is afgarad ah oo ah in Itoobiya ay si ay u isticmaasho mid ka mid ah dekadaheeda. 

Isbarbardhigga awoodda milatari ee  Soomaaliya iyo Itoobiya

Heshiis is af-garad (MoU) ma aha mid sharci ah balse wuxuu waddada u xaari karaa cahdi shuruuc kusoo rogaya dhinacyada kala saxiixday.

Maxaa laga ogyahay heshiiska aadka loo hadal hayo ee ay kala saxiixdeen Itoobiya iyo Somaliland?

Natiijooyinka waxa ka mid ah, in ay ogaadeen qolof cusub oo ka kacay dhulka iyo lakabka hoose ee dhulka gobolka Canafrta oo jilicsan.

"Badda cusub" ee Afrika ka dilaaci  karta qaaraddana labo u kala qeybin doonta 

Cabdi Maxamuud Cumar, ayaa shan sano ka hor loo xiray shaqaaqadii ka dhacday magaalada Jigjiga ee Dowlad Deegaanka Soomaalida. 

War hor leh oo ka soo yeeray madaxweynihii hore ee Dowlad Deegaanka Soomaalida ee Itoobiya

Itoobiyaan badan ayaa nolol u raadsada waddanka xeebta leh ee Jabuuti, iyaga oo qaarkood ka hakaday safar halis ahaa oo ay ku tagi lahaayeen wadamada Bariga Dhexe.  

Maxay Jabuuti ka dooneen boqolaal kun oo Itoobiyaan ah?

Faylka waxaa kaloo ku jirta warqad aad u xiise badneyd, oo uu Maxamed Siyaad Barre u diray kaaba-qabiillada Soomaaliyeed bishii Oktoobar, 1992dii Warqadda, oo ka kooban saddex bog, waxaa magaalada Nairobi ka soo diray safaaradda Ingiriisku uu ku leeyahay Kenya.

‘Muwaadiniinta dalkeygow’: Warqada sirta ah ee Maxamed Siyaad Barre qoray kahor geeridiisa ee laga helay madxafka Ingiriiska

Xayle Selassie, oo ahaa boqorkii ugu dambeeyay ee xukunka boqortooyo ee 3,000-sano jir ah ee Itoobiya, waxaa hoggaamiyihii Ingiriiska kala heshiiyay in lagu wareejiyo dhulkii Ingiriisku gumeysan ee Soomaali galbeed, iyo dhulka Howd ee qaniga ku ahaa daakhsinka muhiimka ah xoolo-dhaqatada Soomaalida. 

Markii aan dhabarka ujeediyay Boqorka: Wixii kala qabsaday weriye Cabdulaahi Xaaji iyo Boqorkii Itoobiya Haile Selassie

Xoghayihii hore ee arrimaha dibadda ee Mareykanka Henry Kissinger, oo kaalin mug leh ku lahaa siyaasadda arrimaha dibadda xilligii dagaalkii qaboobaa, ayaa geeriyooday isagoo 100 jir ah. 

Wixii kala qabsaday xoghayaha arrimaha dibeda Mareykanka iyo Soomaalida: ‘Soomaalidu waa dad qalafsan. Malaha minaaradaha masaajidda ayaad gantaalada ku qarisaan’

Sucaad oo diiradda saarta arrimo badan oo dhaqaalaha bulshada ah ayaa farriimo wacyigelin ah gaarsiisa dadka. Hal arrin oo ay diiradda saarto ayaa ah dhaqaalaha.

Sucaad Mukhtaar: Gabadha dadka ka caawisa inay wax qabsadaan oo ay milyaneerro noqdaan

Magaaladan deriska la ah Itoobiya, waxaa ku yaalla dukaamo, ganacsiyo, meel lagu qaxweeyo, carwooyin dhar iyo qaar kaloo badan.

Maxaad ka taqaannaa “Itoobiyada Yar” ee ku dhex taalla Jabuuti?

Dawladd Itoobiya ayaa sheegtay in uu meel wanaagsan marayo wadahadlo ay kula jiraan Somaliland, balse waxaa muuqata labada dhinac inaysan kala war haynin. 

Somaliland maxay ka tiri damaca Itoobiya ee ah inay dooneyso isticmaalka dekadaheeda?

Isxaaq waxa uu si uun u shabahaa ay muuqaal raysal wasaaraha Itoobiya Abiy Axmed.

'Waxaa la ii maleeyay ra'iisul wasaaraha Itoobiya oo Puntland dhex wareegaya'

Dalkan ku yaala bariga Afrika ayaa xusaya horumar tignoolajiyada ah oo muhiim ah taas oo  muujinaysa guul weyn oo u soo hoyatay isku filnaanta tignoolajiyadda Djibouti iyo horumarka sayniska. 

Muxuu dalka Soomaaliya deriska la ah ka faa'iidayaa dayax-gacmeedka uu hawada u diray?

Suurta galinimad in dagaal Itoobiya ku qaaddo dalalka dariska la ah, ayaa abuuri karta xasilooni darro gobalka ah.

Abiy oo laga cabsi qabo inuu dagaal afaraad ka bilaabo Badda Soomaaliya marta 

Muuqaalkaan oo ay ka falceliyeen qaar kamid ah isticmaalayaasha baraha bulshada ee Soomaalida, ayaa inta badan waxay is weydiinayeen sababta badda Soomaaliya ay aroos ugu dhiganayaan qoyskaan Itoobiyaanka ah. 

Maxaa ka jira in qoys Itoobiyaan ah ay aroos ku dhigteen gudaha badda Soomaaliya?

Gabaygan uu Nageeye tiriyey 2015-kii, sida isaga lagasoo xigtay, wuxuu si adag uga faaloonayaa siyaasiga Soomaaliyeed, isaga oo ku tilmaamay dad “indhaha belay iyo weliba iimaanka”.

Maxay yihiin gabayada hadalheynta dhaliyay ee Nageeye Cali Khaliif?

Dawlad Deegaanka Soomaalida ayaa waxaa imtixaanka u fariisay 121,787, waxaa baasay 74 ardey oo kaliya. 

Sidee ayay kumannaan ardey oo Soomaali ah ugu dhaceen imtixaanka dugsiga sare ee Itoobiya? 

Ra’iisul wasaaraha Itoobiya wuxuu todobaadkii hore ka hadlay baahida dalkiisu u qabo inuu helo deked saaran badda cas.

Waa kuwee dekadaha ku yaala badda cas ee Itoobiya u hanqal taageyso inay la wareegto?

Abiy ayaa ku tilmaamay su'aalaha ku saabsan helitaanka baddu inay tahay "mid ka jirta" Itoobiya mar uu la hadlayay sharci-dajiyayaasha dalkiisa, hadalkan oo laga baahiyey telefishanka dawladda.

Badda Cas: Yuu quseeyaa damaca dekad doonka ee Itoobiya?

Magacyo kala duwan ayaa loo yaqaan dagaalkaas. Adduunku, wuxuu ugu yeeraa ‘Dagaalkii Carabta iyo Yuhuudda ee 1967’ ama ‘Dagaalkii Saddexaad ee Carabta iyo Yuhuudda’. Carabta guud ahaan, iyo Masaarida gaar ahaan, waxay dagaalkaas ugu yeeraan ‘Dagaalkii 1967 ama ‘Dibu-Dhac’. Dhanka Yuhuudda waxaa looga yaqaannaa ‘Dagaalkii Lixda Maalmood’.

Markii ay Itoobiya iska hor-taagtay in ciidamada Soomaaliya ay weeraraan Israel

Abiy ayaa hadalkaan ka yiri khudbad laga sii daayay talafshinka oo uu kula hadlay baarlamaanka dalkiisa. 