TOOS, Trump oo sheegay in xabad joojintii "ay dhamaatay" kadib markii Mareykanka iyo Iiraan ay isdhaafsadeen weerarro

Tebin toos ah

1. 25 Daqiiqadood ka horWar deg deg ah, Walaaca laga muujinayo marista Marin-biyoodka Hormuz

   

   Xigashada Sawirka, Anadolu/Getty Images

   Madaxa Ururka Caalamiga ah ee Badaha (IMO), oo hoos taga Qaramada Midoobay, ayaa cambaareeyay weerarradii lagu qaaday maraakiibta maraysay Marinka Hormuz labadii maalmood ee la soo dhaafay. Wuxuu sidoo kale ugu baaqay shirkadaha maraakiibta iyo hawl-wadeennada gaadiidka badda inaysan maraakiibtooda marin marin-biyoodkan muhiimka ah inta xaaladda amni laga sugayo.

   Xoghayaha Guud ee IMO, Arsenio Dominguez, ayaa yiri: “Weerarradan aan masuuliyadda lahayn waxay mar kale khatar weyn geliyeen nolosha badmaaxiinta aan waxba galabsan.”

   Wuxuu intaas ku daray: “Ilaa laga xaqiijinayo badbaadada iyo amniga shaqaalaha maraakiibta, waxaan ugu baaqayaa dowladaha calanka maraakiibta laga leeyahay, milkiilayaasha maraakiibta, shirkadaha maamula maraakiibta iyo hay’adaha ay khusayso inay ka fogaadaan u dirista badmaaxiinta khataro aan loo baahnayn, isla markaana ay iska ilaaliyaan inay maraan Marinka Hormuz.”

   Kadib heshiiskii xabbad-joojinta ee u dhexeeyay Mareykanka iyo Iiraan, waxaa si tartiib tartiib ah u kordhay dhaqdhaqaaqa maraakiibta ganacsiga, gaar ahaan kuwa shidaalka qaada, ee mara Marinka Hormuz.

   Sida ay sheegtay shirkadda xogta iyo sirdoonka maraakiibta ee Lloyd’s List, 211 markab ayaa maray Marinka Hormuz toddobaadkii ku dhammaaday 5-tii Luulyo. Si kastaba ha ahaatee, tiradani weli aad ayay uga hooseysaa heerkii ka hor dagaalka, markaas oo celcelis ahaan ku dhowaad 138 markab ay maalin kasta mari jireen marin-biyoodkaas.

2. Saacad ka horWar deg deg ah, Degdeg: Trump oo ku dhawaaqay in heshiiskii Mareykanka iyo Iiraan uu burburay

   

   Xigashada Sawirka, Getty Images

   Madaxweynaha Mareykanka, Donald Trump, ayaa sheegay in heshiiskii xabbad-joojinta ee u dhexeeyay Mareykanka iyo Iiraan uu burburay, kadib markii labada dhinac ay dib u bilaabeen weerarro ay isweydaarsanayaan.

   Trump ayaa hadalkan sheegay isagoo la hadlayay weriyeyaasha intii uu ka qaybgalayay shir madaxeedka NATO ee ka dhacay Ankara maanta.

   Wuxuu intaas ku daray inuusan doonayn inuu sii wado wada macaamilka Iiraan, isagoo ku tilmaamay wadaxaajoodyada lala yeesho dalkaas iinuu yahay "waqti lumis."

   Trump ayaa sidoo kale hadallo adag u jeediyay hoggaanka Iiraan, isagoo sheegay inuusan u arkin wax faa'iido ah oo ku jirta sii wadidda wada hadallada lala yeesho.

   Hadallada Trump ayaa yimid kadib markii Mareykanka iyo Iiraan ay is dhaafsadeen eedeymo la xiriira inay jebiyeen heshiis hore oo xabbad-joojin ah, arrintaas oo sii kordhisay xiisadda u dhexeysa labada dal.

3. Saacad ka horWar deg deg ah, Iiraan oo soo saartay hanjabaad culus iyo wax ka dhalan kara

   

   Xigashada Sawirka, IRNA

   iraan ayaa uga digtay dalalka ku yaalla gobolka Badda Madow inaysan oggolaan dhulkooda ama qalabkooda milatari in loo adeegsado weerarro lagu qaado Iiraan. Waxay sheegtay in iskaashi kasta oo lala yeesho Mareykanka oo loo adeegsado weerar ka dhan ah Iiraan loo aqoonsan doono fal dambiyeed.

   Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Iiraan ayaa sheegtay in Mareykanku uu weeraray xarumo kormeer iyo sirdoon oo ku yaalla xeebaha koonfureed ee Iiraan, iyadoo ku tilmaantay tallaabadaas mid jebinaysa heshiiska xabbad-joojinta.

   Iiraan waxay sidoo kale ku eedaysay Mareykanka inuu mas'uul ka yahay burburinta qaybo muhiim ah oo ka mid ah heshiiska, iyadoo sheegtay in weerarrada joogtada ah ee Israa'iil ku hayso Lubnaan iyo ku lug lahaanshaheeda marin-biyoodka Marinka Hormuz ay ka dhigayaan heshiiska mid aan waxtar lahayn.

   Ugu dambayn, Iiraan waxay ku hanjabtay in ciidamadeedu ay weerari doonaan dal ama dhul kasta oo u oggolaada in loo adeegsado weerarro ka dhan ah Iiraan.

4. 2 Saacadood ka horBaarlamaanka Faransiiska oo meel mariyaysharci muran badan dhaliyay

   Xildhibaannada Faransiiska ayaa ansixiyay hindise sharciyeed cudur daar siinaya saraakiisha booliiska ee ku lug yeesha toogashada, arrintaas oo dadka dhaliila ay ku tilmaameen “ruqsad wax lagu dili karo.”

   Hindise-sharciyedkan, oo muddo dheer ay dalbanayeen kooxaha midigta fog, wuxuu ka dhigan yahay in hadii sarkaal booliis ah oo qof ku dilo rasaas loo qaadan doono inuu ku dhku xad-gudbay sharciga, ilaa laga keeno caddayn muujinaysa wax ka duwan.

   Sharciga waxaa lagu ansixiyay 313 cod oo oggolaansho ah iyo 199 cod oo diidmo ah aqalka hoose ee baarlamaanka, fiidnimadii Talaadada.

   Dowladda ayaa taageertay sharcigan, hase yeeshee weli waxaa loo baahan yahay in cod loogu qaado aqalka sare ee baarlamaanka dalkaasi Fransiiska.

5. 4 Saacadood ka horTrump: Hoggaamiyeyaasha Iran waa “kansar” iyo “shar wadayaal”

   Madaxweyne Donald Trump oo ka hadlayay shir madaxeedka NATO ee ka dhacaya Turkiga, Donald Trump wuxuu ku tilmaamay nidaamka Iran inuu yahay “dad shar leh” wuxuuna maamulka Iran ku sheegay dad “waalan”.

   Wuxuu mar kale ku celiyay mowqifka Mareykanka ee ah in Tehran aan loo oggolaan karin inay samaysato hub nukliyeer ah.

   Wuxuu soo hadal qaaday weerarradii lagu qaaday maraakiibta ku sugnaa marinka Hormuz Talaadadii, iyo sidoo kale weerarradii lagu qaaday bartilmaameedyo ku yaalla Kuwait iyo Baxrayn.

   “Dadkani waa dad shar wadayaal ah,” ayuu madaxweynaha Mareykanka sii raaciyay. “Waxay yihiin kansar, waadna ogtahay waxa laga yeelo kansarka — waa in goor hore la gooyaa kansarka.”, ayuu intaa raaciyay.

6. 4 Saacadood ka horWar deg deg ah, Degdeg: Trump oo sheegay in xabbad-joojintii Iran ay 'dhammaatay'."

   Madaxweynaha Mareykanka ayaa goor la hadlay weriyaasha, isagoo kulan la yeeshay xoghaya guud ee NATO.

   Markii wax laga weydiiyay xabbad-joojinta u dhexeysa Mareykanka iyo Iran, Donald Trump wuxuu yiri: "Waxaan u maleynayaa inay dhammaatay."

   Wuxuu wariyeyaasha u sheegay shirkii NATO: "Ma doonayo inaan mar dambe la macaamilo iyaga, waa dad aan wanaagsanayn."

   Wuxuu intaas ku daray: "Aniga aragtidayda, way dhammaatay. Waa waqti lumis in lala macaamilo iyaga, waa beenaalayaal."

   Trump wuxuu sheegay in wadaxaajoodyada labada dhinac ay "wada hadli karaan", laakiin ay "waqtigooda iska luminayaan."

   "Runahaanti, ma doonayo inaan waqtigayga ku lumiyo iyaga," ayuu intaa ku daray.

7. 4 Saacadood ka horWar deg deg ah, Trump iyo Rutte oo hadda wada hadlaya

   Madaxweynaha Mareykanka, Donald Trump iyo Xoghayaha Guud ee gaashaanbuurta NATO, Mark Rutte, ayaa hadda wariyeyaasha kula hadlaya shir-madaxeedka NATO ee Ankara.

   Trump wuxuu ammaanay xoghayaha guud ee NATO, Mark Rutte, oo uu dhinaciisa ka hadlayay, balse wuxuu sheegay inuusan ku qanacsanayn isbahaysiga milatari ee NATO.

   Wuxuu sheegay in xulafada NATO aysan doonayn inay naga caawiyaan waddanka ugu weyn ee taageera argagixisada, kaas oo ah Iran.", ayuu yiri.

   Wixii ka soo kordha halkan kala socda.

8. 5 Saacadood ka horShan arrimood oo gabadh kasta aysan u sheegi karin seygeeda xitaa haddii ay aad u jeceshahay

   

   Xigashada Sawirka, Getty Images

   Guurku waa muhiim, sababtoo ah waa waxa mideeya nin iyo xaaskiisa isla markaana uu ka bilowdo qoys, wuxuuna wataa barako badan sida carruur iyo qaar kaloo badan.

   Maalmahan, si kastaba, qoysas badan ayaa burbura sababo jira awgood, gaar ahaan is fahan waa labada qof ku timaadda.

   Dabcan waa inaysan sir kala qarsan lammaanaha, balse waxaa jira waxyaabo aan habbooneyn inay haweeneydu u sheegto ninkeeda, si walba oo ay isu jecel yihiin.

   Bulshooyin badan oo Afrikaan ah ayaa waxay ku maahmaahaan, haddii aysan dheguhu wax maqleyn, wadnuhu ma caroodo. Annaguna haddii aan dooneyno inay nabad ka dhex jirto qoyska waxaa jiri kara caqabado badan, haweeneyduna waxaa laga doonayaa inay ka qeyb qaadato xallinta arrimahaas.

   Waxaan halkan idinkugu soo gudbineynaa shan arrimood oo aysan ahayn inay haweeneydu u sheegto ninkeeda:

   Ha kala hadlin inta nin ee aad soo shukaansatay

   Waa inaadan seygaaga u sheegin amaba u faahfaahin inta nin ee ay sheeko kaala dhaxeysay kahor intaydaan is guursan.

   Haddii aad arrimahaas kala hadasho una faahfaahiso, isla markaana ay raggaas isaga ka horreeyay aad u badan yihiin, waxaa laga yaabaa inuu kuu qaato qof xun.

   Sidaas darteed, haddii uu ku weydiiyo inta rag ee aad la soo sheekeysatay, intaad qososho waxaad tiraahdaa: ''Aan iska deyno hadalka waxaas".

   Sii akhri

9. 5 Saacadood ka horWar deg deg ah, Shiinaha oo war ka soo saaray weerarka

   Shiinaha ayaa Arbacada maanta ah dhaleeceeyay Maraykanka iyo Iiraan kaddib markii ay “dib u bilaabeen” dagaalka u dhexeeya labada dhinac.

   Shiinaha ayaa ku booriyay labada dhinac inay khilaafka ku xalliyaan waddo wada-hadal iyo diblomaasiyadeed.

   Qatar oo ah dhexdhexaadiyaha u dhaxeeya Iiraan iyo Mareykanka ayaa war ka soo saaray goor dhow dagaalkan cusub.

   Waxay Qadar ku baaqday in la dejiyo xiisadda u dhexeysa labada dal kadib weerarro ay labada dhinac is-weydaarsadeen.

   Laakiin shalay, kadib markii maraakiib shidaal lagu bartilmaameedsaday marinka Gacanka Hormuz, Qatar waxay eedda dusha ka saartay Iiraan, waxayna cambaareysay weerarka. Dhankeeda, Iiraan waxay dhaleeceysay mowqifka Qatar.

   Maraykanka ayaa ku dhawaaqay inuu saaka fuliyay weerar ka dhacay koonfurta Iiraan, isagoo sheegay in uu ahaa jawaab ka dhan ah weerarkii lagu qaaday maraakiibta shidaal ee Qatar iyo laba markab oo kale.

10. 5 Saacadood ka horWar deg deg ah, Dhawaqa qarax oo laga maqlay Iiraan

    Warbaahinta Iiraan ayaa soo werisay in la maqlay dhawaqa qarax ka dhacay magaalada Bushehr ee Iraan iyo deegaannada ku xeeran magaaladaas.

    Kadib weerarkii Maraykanka ee ka dhashay jawaabta laga bixiyay weerarradii lagu qaaday maraakiibta shidaalka ee marinka Hormuz, Iiraan ayaa duqeysay goobo uu Maraykanku ku leeyahay Kuweyt iyo Baxrayn, taas oo ay ku sheegtay hawlgal aargoosi ah.

    Hadda, Wakaaladda Wararka Mehr, oo soo xiganaysa ilo wareedyadeeda, ayaa tiri: “Dhawaqa qaraxyo ayaa laga maqlay Bushehr iyo deegaannada ku xeeran,” balse ma aysan bixin faahfaahin dheeraad ah oo ku saabsan sababta ama goobta saxda ah ee ay qaraxyadu ka dhaceen.

    Wakaaladda Wararka Mehr ayaa sidoo kale warbixintan ku beenisay, in weerar lagu qaaday jasiiradda Kharg ee muhiimka u ah Iiraan.

    Sidoo kale akhriso:

    Trump oo cunaqabataynta ka qaadaya Turkiga iyo Netanyahu oo ka digaya in Ankara laga iibiyo diyaaradaha F‑35

    Muxuu hoggaamiyaha sare ee Iiraan uga maqan yahay aaska aabbihiis Ayatollah Ali Khamenei?

    Luuqada dahsoon ee uu adeegsan jiray huggaamiyihii Iran Cali Khamenei

11. 5 Saacadood ka horIsbedel durbaba ku yimid qiimaha shidaalka adduunka

    

    Xigashada Sawirka, Reuters

    Qiimaha shidaalka ayaa sare ugu kacay kadib weerarrada ay isdhaafsadeen Iiraan iyo Mareyknaka: foosto ka mid ah Brent crude oo ah qiimaha tixraaca caalamiga ah ee saliidda, ayaa kor u kacday in ka badan 3%, iyadoo gaartay $76 (£56.88).

    Qiimaha shidaalka ayaa dib ugu soo laabtay heerarkii uu joogay ka hor dagaalka, kadib heshiis xabbad-joojin ah oo ay bishii hore ay kala saxiixdeen Maraykanka iyo Iiraan.

    Laakiin weerarradan cusub waxay dib u soo celinayaan walaaca ku saabsan socodka maraakiibta ee marinka muhiimka ah ee Hormuz, kaas oo ay maraan ku dhowaad shan meelood meel (1/5) dhammaan maraakiibta shidaalka adduunka.

    Ciidanka Iran ayaa shaaciyay in ay bartilmaameedsadeen xsaldhigga Maraykanka ee ku yaalla saldhigga Sheekh Ciise ee Baxrayn.

    Sidoo kale akhriso:

    Trump oo cunaqabataynta ka qaadaya Turkiga iyo Netanyahu oo ka digaya in Ankara laga iibiyo diyaaradaha F‑35

    Muxuu hoggaamiyaha sare ee Iiraan uga maqan yahay aaska aabbihiis Ayatollah Ali Khamenei?

    Luuqada dahsoon ee uu adeegsan jiray huggaamiyihii Iran Cali Khamenei

12. 5 Saacadood ka horKuweyt oo ku biirtay Qadar iyo Sacuudiga oo cambaareyay weerarrada Iiraan

    

    Xigashada Sawirka, Reuters

    Dowladaha Khaliijka ayaa ka falcelinaya weerarrada ay Iiraan geysatay.

    Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Kuweyt ayaa saaka cambaareysay wax ay ku tilmaantay “gardarrada foosha xun ee Iiraan ee soo noqnoqotay.”

    Bayaan ay soo saartay ayay ku sheegtay in “gardarradan aan gabashada lahayn” ay wiiqayaan dadaallada lagu doonayo in xiisadda lagu yareeyo, isla markaana weerarradu dhacayaan “xilli ay socdaan dadaallo heer gobol iyo heer caalami ah oo lagu doonayo in xaaladda lagu dejiyo.”

    Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Kuweyt, ayaa sheegtay in dalkaasi uu xaq u leeyahay inuu qaado “dhammaan tallaabooyinka lagama maarmaanka ah” si uu u ilaashado ammaankiisa.

    Dhanka kale, afhayeenka Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Qatar, Majed Al Ansari, ayaa sheegay in Qatar ay Iiraan “si buuxda mas’uul uga dhigeyso” weerar la sheegay in si gaar ah loogu bartilmaameedsaday markab lagu magacaabo Al-Rekayyat, kaas oo marayay meel u dhow marin-biyoodka Hormuz Talaadadii.

    Sidoo kale, qoraal gar ah oo lagu daabacay baraha bulshada, Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Sacuudi Carabiya ayaa sheegtay in Iiraan ay bartilmaameedsatay markabka shidaalka ee Sacuudiga ee Wadyan xilli uu marayay marinkaasi.

    Sidoo kale akhriso:

    Trump oo cunaqabataynta ka qaadaya Turkiga iyo Netanyahu oo ka digaya in Ankara laga iibiyo diyaaradaha F‑35

    Muxuu hoggaamiyaha sare ee Iiraan uga maqan yahay aaska aabbihiis Ayatollah Ali Khamenei?

    Luuqada dahsoon ee uu adeegsan jiray huggaamiyihii Iran Cali Khamenei

13. 6 Saacadood ka horGantaalaha guuxooda ka dheereeya ee Hypersonic ee ay Iiraan heysato

    

    Xigashada Sawirka, Getty Images

    Gantaallada guuxooda ka dheereeya waa hub awood u leh inuu ku socdo xawaare gaadha ugu yaraan Mach 5, taasoo ka dhigan shan jibaar xawaaraha codka. Wuxuu ilbiriqsigii jari karaa 1.7km, ama 6,174km saacaddii.

    Yaa haysta? Maxay tahay awoodda nooca Iran ay riday, maxayse uga dhigan tahay gobolka bariga dhexe?

    Gantaallada qaar ee ballistic ah durba ayay gaaraan xawaare noocan ah, laakiin hubkan cusub wuxuu kaga duwan yahay in uu qaadi karo waddo aan la saadaalin karin ama aan toosneyn marka la rido.

    Taas oo ka dhigaysa mid ay adagtahay in lagu ogaado nidaamyada radar-ka iyo in lagu burburiyo hanaanka difaacyada.

    Dalal badan ayaa wada horumarinta hubkan iyaga oo rajaynaya inay ku helaan awood millatari, laakiin caqabado ayaa ka haysta weli.

    Mid ka mid ah caqabadahaas waa kala duwanaanshaha heerkul ee ku yimaada marka gantaal la rido oo uu ka baxo oogada sare ee deedna kusoo laabanayo taasoo dhalisa heer kul aad u sarreeya, taas oo dhalinaysa in qaybo gantaalka ah inay aad u kululaadaan kadibna ay adkaato in ay gaaraan fariimaha hagitaanka.

    Ilaa hadda, Ruushka, Shiinaha iyo Iraan ayaa soo bandhigay hubkan loo yaqaano hypersonic ga.

    Ilaa hadda, Ruushka, Shiinaha iyo Iraan ayaa soo bandhigay hubkan loo yaqaano hypersonic ga, iyadoo Moscow la rumeysanaa inay dagaalka Ukraine horey ugu tijaabisay, iminkana waxaa soo raacday Iiraan oo 1-dii October ku riday Tel Aviv.

    Mareykanka sidoo kale wuxuu tijaabiyay gantaalladan xawaaraha sare leh laakiin wuu ka gaabiyay heerka ay ka gaareen dalalkan kale.

    Gantaalka Iran muxuu kaga duwan yahay kuwa kale?

    Trump oo cunaqabataynta ka qaadaya Turkiga iyo Netanyahu oo ka digaya in Ankara laga iibiyo diyaaradaha F‑35

14. 6 Saacadood ka horIiraan oo hanjabaad soo saartay

    

    Xigashada Sawirka, Getty Images

    Saacado yar kadib markii Maraykanka iyo Iiraan ay is-weydaarsadeen weerarro, Mohammad Bagher Qalibaf, oo hoggaaminayay kooxda wadaxaajoodka ee Iiraan, ayaa qoraal uu ku baahiyay barta bulshada ee X ku yiri: "Annagu ma nihin kuwo dib u gurta ama laabta."

    Guddoomiyaha Baarlamaanka Iiraan, isagoo taxaya dhacdooyinka lagu eedeeyay inay ahaayeen jebinta xabbad-joojinta, ayaa farriin u diray Maraykanka .

    Qaalibaaf ayaa sheegay in qodobbadan ay yihiin jebinta is-afgaradkii 14-ka qodob ahaa ee dhex maray Iiraan iyo Maraykanka:

    • Ku xadgudubka heshiisyadii la xiriiray Marinka Hormuz.
    • Hanjabaadaha joogtada ah ee ku saabsan weerarro militari oo dheeraad ah.
    • Weerarrada lagu qaaday gobollada koonfureed ee Iiraan.
    • Dib u soo celinta cunaqabataynta lagu soo rogay saliidda Iiraan.
    • Sii socoshada gardarrada iyo weerarrada Israa’iil ay ka waddo Lubnaan.

    Daqiiqado yar kahor, Ciidanka Iran ayaa shaaciyay in ay bartilmaameedsadeen xsaldhigga Maraykanka ee ku yaalla saldhigga Sheekh Ciise ee Baxrayn.

    Waaxda xiriirka dadweynaha ee ciidanka ayaa sheegtay, in weerarradan ay jawaab u ahaayeen “duullaanka cadowga Maraykanka ee ka dhanka ah goobaha militari iyo rayid ee koonfurta dalka iyo jebinta qodobbada Qodobka 14-aad ee Heshiiska Is-afgaradka ah.”

    Sidoo kale akhriso:

    Trump oo cunaqabataynta ka qaadaya Turkiga iyo Netanyahu oo ka digaya in Ankara laga iibiyo diyaaradaha F‑35

    Muxuu hoggaamiyaha sare ee Iiraan uga maqan yahay aaska aabbihiis Ayatollah Ali Khamenei?

    Luuqada dahsoon ee uu adeegsan jiray huggaamiyihii Iran Cali Khamenei

15. 7 Saacadood ka horWar deg deg ah, Iiraan oo weerartay saldhigga ciidamada Mareykanka ee Baxrayn

    

    Xigashada Sawirka, AFP

    Iiraan oo weerartay saldhigga ciidamada Mareykanka ee Baxrayn.

    Ciidanka Iran ayaa shaaciyay in ay bartilmaameedsadeen xsaldhigga Maraykanka ee ku yaalla saldhigga Sheekh Ciise ee Baxrayn.

    Waaxda xiriirka dadweynaha ee ciidanka ayaa sheegtay, in weerarradan ay jawaab u ahaayeen “duullaanka cadowga Maraykanka ee ka dhanka ah goobaha militari iyo rayid ee koonfurta dalka iyo jebinta qodobbada Qodobka 14-aad ee Heshiiska Is-afgaradka ah.”

    Bayaan ay soo saareen ciidanka Iran, ayay ku sheegeen in weerarradan ay u adeegsadeen “diyaarado aan duuliye lahayn” kuwaas oo lagu bartilmaameedsaday “goobaha ay ku urursan yihiin ciidamada Maraykanka ee cadowga ah” ee ku yaalla saldhigga Sheekh Ciise.

    Ciidanka Iran, iyagoo ka digaya “cawaaqibka ka dhalan kara jebinta xabbad-joojinta,” ayaa sheegay in “dhammaan saldhigyada Maraykanka ee gobolka ay noqon doonaan bartilmaameedyo sharci ah oo lagu adeegsanayo diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ee ciidanka.”

    Weeraradan militari ee Iran ayaa yimid saacado kadib markii Ciidamada Ilaalada Kacaanka Iran ay ku dhawaaqeen, in ay weerareen 85 bartilmaameed militari oo xiriir la leh Maraykanka oo ku yaalla Baxrayn iyo Kuwait, iyagoo sheegay in ay tani jawaab u ahayd weerarro Maraykanku ku qaaday tobannaan bartilmaameed oo ku yaalla koonfurta Iran.

16. 7 Saacadood ka horWar deg deg ah, Qaraxyo laga maqlay Baxrayn

    Ilaha warbaahinta ayaa ku soo warramaya in kadib markii seeriga laga maqlay Baxrayn, mar kale la maqlay qaraxyo dhowr ah.

    Wariye ka howlgala warbaahinta AFP oo jooga Baxrayn, ayaa sheegay in qaraxyo waaweyn laga maqlay waqooyiga dalka.”

    Kani waa wareegii labaad ee weerarrada Iran ay ku qaadayso Baxrayn, kadib markii Taliska Dhexe ee Ciidamada Maraykanka, CENTCOM, uu saacadihii la soo dhaafay weeraray tobannaan magaalo oo ku yaalla koonfurta Iran.

    Ciidanka Iran ayaa sidoo kale xaqiijiyay in ay bartilmaameedsadeen “saldhigga Sheekh Ciise” ee Baxrayn.

17. 7 Saacadood ka horWar deg deg ah, Wadaadka keniga adag ee reer Ciraaq oo ka qeyb galay aaska Khamanei

    

    Xigashada Sawirka, AFP

    Intii lagu guda jiray aaska Cali Khamenei, hoggaamiyihii hore ee Jamhuuriyadda Islaamiga ah, oo lagu qabtay magaalada Najaf, waxaa xafladda ka qayb galay tiro ka mid ah hoggaamiyeyaasha Shiicada.

    Muqtada al-Sadr, oo ah hoggaamiye Shiico ah oo caan iyo saameyn ku leh Ciraaq, ayaa ka mid ahaa shakhsiyaadkii ka soo qaybgalay xafladda aaska hoggaamiyihii hore ee Iiraan, taas oo warbaahintu si weyn uga hadashay.

    Munaasabadda aaska ayuu ka qeyb galay inkasta oo sannadihii u dambeeyay uu Sadr uu marar badan qaatay mowqifyo ka duwan kuwa dowladda Iiraan.

    Inkasta oo uu khilaaf kala dhexeeyo Iiraan iyo kooxaha ay xulafada yihiin ee Ciraaq, hoggaamiyahan Shiicada ah ee saamaynta weyn ku leh Ciraaq ayaa taageerayaashiisa ugu baaqay inay isugu yimaadaan Fagaaraha Tahrir ee Baqdaad, si ay u muujiyaan taageero ay u hayaan Iiraan, isla markaana ay uga soo horjeestaan dagaalka Mareykanka iyo Israa’iil ay kula jiraan dalkaas.

    Cammar Xakiim, hoggaamiyaha Dhaqdhaqaaqa Xikmadda Qaranka ee Ciraaq, ayaa sidoo kale ka mid ahaa hoggaamiyeyaasha Shiicada ee ka qayb galay aaska Cali Khamenei ee Najaf.

    Markii Maraykanku qaaday duulaankii ay ku rideen Saddaam Xuseen 2003-dii, Ciraaq waxa ka bilaabmay fawdo dhiig ku daatay oo ilaa maantadan socoda. Dunida dad aad u tiro yar ayaa yaqaanay wadaadka da'da yar ee aan aqoonta badan lahayn ee Shiicada ah ee la yidhaa Muqtada Al-Sadr.

    Ku dhawaad 17 sano oo dhibaato taagnayd ka dib na, malaha waa qofka ugu caansan Ciraaq run ahaantiina ugu awoodda badan, waxaana isla markiiba lagu garan karaa wajigiisa cadhadu ka muuqato iyo dareenkiisa aan la fahmi karin.

    Maro ku dheg, hadallo kulul eraydaa iyo qaar kale ayaa lagu tilmaami karaan ninkan oo falalkiisa iyo mawqifyadiisuba ay mararka qaar dadka ka yaabiyaan oo is buriyaan.

    Waxaad sidoo kale ahrisan kartaa:

    Muqtadaa Al-Sadr: Wadaadka keniga adag ee reer Ciraaq

18. 9 Saacadood ka horMaxay tahay diyaaradda casriga ah ee F-35?

    

    Xigashada Sawirka, Getty Images

    Uma muuqato cadowga. Markii diyaarad F-35 ah ay ka qeyb galeyso tababar, waxay mar walba iska caabisaa diyaaradaha cadowga ku ah iyadoo ku dhaafeysa 20 iyo 1.

    Isla sidoo kale ayay sameyn doontaa dagaalka ka dhanka ah ciidamada Ruushka iyo Shiinaha, sababtoo ah waxaa loo sameeyay inay dhuuqdo amaba iska celiso tamarta raadaarka, sidaas darteed wadayaasha diyaaradaha cadowga ma arki karaa kahor inta aysan weerar ku qaadin.

    Waxaa intaas dheer, F-35 wuxuu leeyahay hannaan khiyaamaya amaba dhaafaya raadaarka diyaaradaha cadowga, cirka iyo dhulka.

    Raadaarrada ayaa meel fog shey ka aqoonsan kara, balse ma baadi goobi karaan amaba ma weerari karaan F-35.

    Sidoo kale, matoorka diyaaradda wuxuu awood u leeyahay inuu yareeyo kulka kahor inta gantaallada klka raadiya aysan weerarin.

    Wey ka weyn tahay keliya diyaarad dagaal. F-35 ma aha keliya diyaarad dagaal balse sidoo kale waa mid muddo jiri karta.

    Shaqooyinkeeda, waxaa ka mid ah inay awood u leedahay inay nadiifiso hawada diyaaradaha cadowga ee qalqalka gelin kara ciidamada Maryekanka.

    Xog-ururinteeda

    Balse taasi waa uun billow. Hannaanka xog-uruurinta ee F-35 ayaa xogta sirdoonka ka uruurin karta una qeybin karta meelo kala duwan.

    Awoodda ay u leedahay inay is hor taagto hannaanka diyaaradaha kale iyo qalabkeeda hawada ayaa diyaaraddan ka dhigaya mid ka sarreysa diyaaradaha kale ee dagaalka.

    Waxaa sii dheer wwoodda ay u leedahay in wadayaashu ay ku dejin karaan meel walba iyo qaab walba iyadoo awoodda inay qaaddo hubka nukliyeerka. mACLUUMAAD DHEERI AH SII AKHRISO

    F-35: Maxay yihiin diyaaradaha casriga ah ee uu Mareykanku ka iibinayo Sacuudiga?

19. 8 Luulyo 2026War deg deg ah, Ruushka oo sii wada duqaymaha Ukraine

    Caasimadda Ukraine, ee Kyiv, ayaa mar kale la kulantay weerar gantaallo oo Ruushku qaaday. Qaraxyo isdaba joog ah ayaa la maqlay aroortii Arbacada.

    Weerarka ayaa dhacay xilli hoggaamiyeyaasha NATO ay ku kulmayeen Turkiga.

    Duqa magaalada Vitali Klitschko ayaa sheegay duqaymaha ay dhaliyeen dab ka kacay labo degmo, iyada oo korontadu ay ka go'day qaybo kamid ah magaalada.

20. 8 Luulyo 2026War deg deg ah, Macluumaad khaldan oo loo adeegsan jiray ammaanta hoggaamiyahan milatariga ah

    Qiic kasoo baxaya dhismo sida Beyoncé, kuna labisan dhar milatari, oo ay fuulayso baabuur gaashaaman. Kabtan Ibrahim Traoré, hogaamiyaha militariga Burkina Faso, ayaa sidoo kale ku jira muusikada muuqaalka, isaga oo xabad ridaya. "Ilaahay ha ku xafido Ibrahim Traoré dagaalka aad u galayso dadka, jebinta silsiladaha boqortooyada" ayaa ereyada heesta ka mid ah.

    Laakiin ma aha Beyoncé ama Ibrahim Traoré. Fiidiyowgu waa mid qoto dheer, nooc nuxurkiisa si xariifnimo leh loogu farsameeyay si uu ugu ekaado mid dhab ah.

    Boqolaal fiidiyow oo AI lagu soo saaray ayaa muujinaya Traoré inuu yahay geesi Afrikaan ah, oo badankoodu ay ku jiraan macluumaad been ah, kuwaasi oo qulqulaya baraha bulshada guud ahaan Afrikada Saxaraha ka hooseeya tan iyo dhammaadkii bishii Abriil.

    Sii Akhri