BBC News, Somali
U gudub qaybta macluumaadka

You’re viewing a text-only version of this website that uses less data. View the main version of the website including all images and videos.

Take me to the main website

Dowladda Isutagga Imaaraadka Carabta ayaa sheegtay in dab weyn uu ka kacay dekedda shidaalka Fujairah

War-saxaafadeed lagu baahiyay baraha bulshada ayaa lagu sheegay in kooxaha gurmadka degdegga ay ku howlan yihiin xakamaynta dabka.

Kooban

Tebin toos ah

  1. Centcom ayaa sheegtay in maraakiibta badda ee Mareykanka iyo maraakiibta ganacsi ee wata calanka Mareykanka ay maraan meel cidhiidhi ah

    Tani waa la sii daayay iyada oo la malaynayo warka gaaban ee Taliska Dhexe ee Maraykanka (Centcom) uu soo saaray.

    Waxay sheegtay in laba markab oo ganacsi oo sitay calanka Maraykanka ay "si guul leh uga gudbeen marin biyoodka Hormuz".

    Centcom waxa ay intaa ku dartay in maraakiibta burburinta gantaalaha ee haga ciidamada badda Mareykanka ay ka howlgalayaan gacanka kadib markii ay sii maraan marin biyoodka.

    "Ciidamada Maraykanku waxay si firfircoon u caawinayaan dadaallada lagu soo celinayo isu-socodka maraakiibta ganacsiga," cusbooneysiinta ayaa tiri.

    Centcom ma aysan sheegin magacyada maraakiibta ay sheegtay inay si guul leh uga soo gudbeen biyaha badda.

    Sidoo kale akhri:

    Hub noocee ah ayuu Mareykanku doonayaa inuu ka iibiyo dalalka Carabta?

    Muxuu yahay xanuunka hantavirus ee la xaqiijiyay inuu ka dillaacay gudaha markabka dalxiiska ee Atlantic?

    Ma run baa in dayaxu uu ka sii fogaanayo dhulka?

  2. Qiimaha shidaaka ayaa kordhay kaddib markii Iran ay sheegtay in ay weerartay markab dagaal

    Qiimaha shidaalka ayaa si lama filaan ah u kacay kadib markii warbaahinta dowladda Iiraan ay sheegtay in markab dagaal oo Maraykan ah lagu dhuftay gantaallo meel u dhow Marinka Hormuz.

    Qiimaha caalamiga ah ee saliidda cayriin ayaa si degdeg ah kor ugu kacay in ka badan $4 halkii foosto daqiiqado gudahood markii uu soo baxay warka ku saabsan weerarka.

    Qiimaha wax yar ayuu dib u dhacay kaddib markii Maraykanku diiday in weerarkaasi dhacay.

    Madaxweyne Donald Trump ayaa xalay ku dhawaaqay qorshe lagu galbinayo maraakiibta ku xayiran khaliijka, isagoo ku tilmaamay “tallaabo bini’aadannimo.”

    Haddii isku dayga lagu marinayo maraakiibta marinka uu sababo dib u qarax colaadeed, taasi waxay hoos u dhigi kartaa rajada ah in qulqulka shidaalka iyo gaaska dib u bilaabmo, waxayna u badan tahay in ay sii kordhiso qiimaha shidaalka si ka sii badan makii hore inta uu joogay.

  3. 20,000 oo badmaax iyo 2,000 oo Markab ayaa xayiran

    Ka hor inta uusan madaxweynaha Mareykanka, Donald Trump, sheegin in Maraykanku “uu hoggaamin doono” qorshaha looga soo saarayo maraakiibta ku xayiran Marinka Hormuz, ayey dalalka xubnaha ka ah Qaramada Midoobay waxay si adag u cambaareeyay carqaladaynta Iran ku hayso gaadiidka badda kulan ka dhacay magaalada London.

    Kulankaas waxa lagu ansixiyay qaraar ay soo jeedisay hay’adda caalamiga Qaramada Midoobay ee qaabilsan badaha IMO. Qaraarku waxa uu sheegay in Iran ay “abuurtey khatar weyn oo halis ku ah deegaanka badda iyadoo khatar gelisay badbaadada shaqaalaha maraakiibta.”

    Kaddib codbixinta, madaxa hay’adda, Arsenio Dominguez, ayaa ku baaqay in fiiro gaar ah la siiyo sidii loo caawin lahaa badmaaxiinta.

    “Waxaan doonayaa in aan muujiyo sida aan uga niyad-jabsannahay habka aan uga shaqeyneyno arrimahan,” ayuu yiri.

    “Ma arko sida doodahan iyo habraacyadani ay u caawin doonaan 20,000-ka ee badmaax iyo 2,000 ee markab ee ku xayiran badda muddo sagaal toddobaad ah,” ayuu sheegay madaxda hay’adda.

  4. Militeriga Iran: Waxaan ka hortagnay in markab dagaal oo Mareykan ah uu soo galo Hormuz

    Militriga Iran ayaa sheegay in ciidankooda badda uu ka hortagay in uu soo galo marinka Hormuz markab dagaal. Mareykanka way beeniyeen in markab ay leeyihiin la weeraray.

    Qoraal ka soo baxay Iran ayaa sidan lagu sheegay, “Digniin degdeg ah oo culus taas oo ka timid ciidamada badda ee jamhuuriyadda Islaamiga ayaa ka hortagtay markabka zahnuuniyadda cadowga Mareykanka in uu soo galo marinka Hormuz”.

    Faahfaahin dheeraad ah oo ku saabsan waqtiga saxda ah ee dhacdadan iyo tirada maraakiibta iyo marinkooda saxda ah weli lama shaacin.

    Militeriga Mareykanka ayaa sheegay in laga bilaabo maanta oo Isniin ah in ay bilaabayaan qorshe lagu taageerayo marin nabdoon oo laga sameeyo Hormuz kaas oo ay ka qeybgalayaan ilaa 15,000 oo askari iyo 100 diyaaadood iyo dhowr markab.

    Ciidamada badda ee Kacaanka Islaamiga (IRGC) ayaa shaaciyay goob cusub oo ka tirsan Hormuz taas oo ay ku sheegeen in ciidamada Iran “ay gacanta ku hayaan”.

    Ciidamada Ilaalada Kacaanka waxay shegeen in aysan waxba iska baddelin maamulka marinka Hormuz, waxayna uga digeen in “maraakiibta xadgudubta in cidamada ay joojinayan”.

  5. Xageey maanta kala taagan yihiin Iiraan iyo Mareykanka?

    • Iiraan ayaa ku hanjabtay inay weerari doonto ciidamada Mareykanka haddii ay galaan marin biyoodka Hormuz, ka dib markii Donald Trump uu sheegay in Mareykanku uu ka caawin doono maraakiibta ku xayiran marin biyoodka inay ka baxaan marin biyoodka.
    • Hay’ad Qarama Midoobay ka tirsan ayaa sheegtay in qiyaastii 20,000 oo badmaaxiin ah oo saaran 2,000 oo maraakiib ah ay ku xayiran yihiin marin biyoodka tan iyo markii uu billowday dagaalkii Mareykanka iyo Iiraan bishii Febraayo.
    • Trump wuxuu sheegay in ciidamada Mareykanka ay bilaabi doonaan hagidda maraakiibta ku go'doonsan laga bilaabo subaxnimada Isniinta waqtiga maxalliga ah.
    • Laakiin militariga Iiraan ayaa ku adkeysanaya inay maamulaan marin biyoodka, isla markaana ay weerari doonaan "ciidan kasta oo shisheeye ah oo hubaysan" oo isku daya inuu soo galo marinka "gaar ahaan ciidamada gardaradda wada ee Mareykanka”.
    • Hadalka Iiraan wuxuu caddaynayaa khatarta iska horimaadyo militari oo cusub - iyo suurtagalnimada sii kordheysa oo khatar gelinaysa xabbad joojinta toddobaadlaha ah, sida uu qorayo wariyaha BBC-da ee Bariga Dhexe.
    • Dhanka kale, Pakistan ayaa sheegtay in 22 shaqaale ah oo saarnaa markab Iiraan leedahay oo Mareykanku qabsaday lagu celin doono Iiraan.

  6. Dabinka jaceylka: Gabar lacag uu ka dhacay jaceylkeeda

    Gabar ka shakisay in hooyadeed ay dhaceen burcadda internet-ka ayaa markii dambe iyada laga dhacay lacag gaareysa £40,000 oo u dhiganta in ka badan $50,000 oo dollar.

    Gabadha oo haysata hal canug, kuna nool UK ayaa dhibbane u noqotay dabinka caashaqa, kaas oo ah dembi ku soo badanaya UK sida ay booliska sheegeen.

    Hadda waxay haweeneyda sheegeysaa in ay ku dhacday shirqoolka nin ay markii horaba ay ka shakisay.

    "Waxaan dareemayaa in dareen ahaan la i khiyaamay," ayey tiri.

    Waxay sheegtay in hooyadeed oo "keligeed nool" ay xiriir jaceyl oo dhanka baraha bulshada ah la yeelatay ninka oo sheegay inuu Faransiiska u dhashay laguna magacaabo Jean Marc.

    Balse markii uu hooyadeed u sheegay inuu caawin u baahan yahay oo lagu dhacay dalka Ivory Coast, gabadha way ka shakisay.

    "Hooyadeey waxaan u sheegay in aysan isku deyin in lacag ay u dirto". Waxaan ku dhahay "waa beenaale", waa sida ay gabadhaas u sheegtay BBC.

    Laakiin, aragtideeda ayaa isbeddeshay markii iyada ay la hadashay ninka.

    "Cod macaan oo aad u dabacsan buu lahaa. Sheekooyiin ayuu u billaabay, qalbigeyga ayuuna ku dhex saaqay," ayey tiri.

    Waxay su'aalo ka weydiisay xaaladdii uu ku sugnaa, balse Jean Marc wuxuu jawaab u hayay dhammaan wixii ka guuxayay maskaxdeeda. Xitaa wuxuu u soo diray sawir u muuqday mid la jarjaray oo muujinaya isagoo cisbitaal ku jira.

    Sii akhri

  7. Iiraan oo sheegtay inay diyaar u tahay "ka falcelinta" hanjabaadaha Trump

    Mar kale waxaa ina soo gaaraya in Iiraan ay ka falcelisay hadalladii Trump ee ahaa in ciidamada Mareykanka ay bilaabi doonaan hagidda maraakiibta ku xayiran marin biyoodka Hormuz waxa ka bilowda subaxnimada Isniinta maanta ah xiliga Bariga Dhexe.

    Wasaaradda arrimaha dibadda ee Iiraan ayaa sheegtay inay diyaar u tahay inay "ka jawaabto hanjabaadaha Mareykanka" ee ku wajahan marin biyoodka.

    Ismaaciil Baghaie, Afhayeenka, oo la hadlay wakaaladda wararka ee Mehr, ayaa sheegay in Iiraan ay weli tahay "ilaaliyaha iyo badbaadada marin biyoodka". Waxa uu intaas ku daray: "Markiibta iyo shirkadaha maraakiibtu si fiican ayay u ogyihiin in hubinta amnigooda ay u baahan tahay iskaashi lala sameeyo mas'uuliyiinta awoodda leh ee Jamhuuriyadda Islaamiga ah ee Iiraan."

    Baghaie wuxuu sheegay inaysan jirin sabab ay waddamada raacaya sharciga ay u raacaan "ficillo sharci darro ah" oo uu Mareykanku sameeyo.

    Wax yar ka hor, madaxa taliska dhexe ee Iiraan ayaa sheegay in weerarayaan "ciidan kasta oo shisheeye ah oo hubaysan" oo isku daya inuu soo dhawaado ama galo marin biyoodka, "gaar ahaan, ciidanka gardarrada wada ee Mareykanka".

  8. “Xabsiga” la geliyo dadka burbuuran

    Muuqaallo ku wareegaya baraha bulshada ayaa muujinaya dad ku jimicsanaya goob jimicsi oo weyn, oo saf ugu jira cunnada kafateeriyada, iyo qolalka hurdada oo sariiro ay yaallaan.

    Xaruntan cusub ee isboorti ma ahan goob isboorti oo raaxo leh, balse waa xero miisaan dhimis oo loo qaabeeyey xerooyinka militariga ee Shiinaha. Waxay dadka qaar ku tilmaameen "xabsiyada cayilka", waxay ka kooban tahay mamnuucid adag oo cunnada fudud ah, waxayna u baahan tahay ardayda inay is miisaamaan laba jeer maalintii.

    Warbixinnada warbaahinta Shiinaha ayaa tilmaamaysa in ku dhawaad 1,000 kaamamkan oo kale ah ay ku yaalliin guud ahaan Shiinaha, waddan sidoo kale la tacaalaya dhibaatada buurnida adduunka. Qaddar $600 ah waxaad ku helaysaa joogitaan bil ah oo ay ku jiraan hoy, cunto, iyo xisado jimicsi oo maalinle ah.

    Hal-abuuraha hawshan TL Huang ayaa u sheegtay barnaamijka What in the World ee BBC in ay " dareentay in ay xabsiga ku jirto" sababtoo ah kama aysan bixin xerada 28 maalmood oo ay ku qasbanaatay in ay la socoto miisaankeeda.

    Waxay tiri: "Macalimiintayadu waxay u joogeen inay na kormeeraan, si ay u hubiyaan in aynaan ku dhuuman karin cunto aan caafimaad qabin, iyo inaan ka qayb galno dhammaan fasallada. Nalooma ogolayn inaan ka maqnaanno xiisadaha ama aan ka baxno xerada sababo macquul ah mooyaane.

    Sii akhri

  9. Kiisaska xanuunka Hantavirus ee la diiwan geliyay

    Qiyaastii 150,000 kiis oo HFRS ah ayaa sanad kasta ka dhaca caalamka, badankoodna waxa ay ka dhacaan Yurub iyo Aasiya, sida lagu sheegay warbixin ka timid Machadyada Qaranka ee Caafimaadka (NIH). In ka badan kala bar kiisaskaas ayaa caadi ahaan ka dhaca Shiinaha.

    Xogtii ugu dambeysay ee Mareykanka ayaa muujineysa in intii u dhaxaysay 1993—markii la bilaabay dabagalka hantavirus—ilaa 2023, ay dalka ka diiwaan gashanaayeen 890 kiis.

    Si kastaba ha ahaatee, fayraska Seoul—oo ka mid ah noocyada ugu waaweyn ee hantavirus kana yimaada jiirka Norway (oo sidoo kale loo yaqaan jiirka bunniga ah)—ayaa laga helaa adduunka oo dhan, oo uu ku jiro Mareykanka.

    Sidee loo daweeyaa?

    Ma jiro daaweyn gaar ah oo loogu talagalay caabuqyada Hantavirus.

    CDC‑du waxay ku talisaa daryeel taageero ah si loo yareeyo calaamadaha, kaas oo ka mid noqon kara bixinta oksijiin, isticmaalka mashiinka neef‑siinta, dawooyinka ka hortagga fayraska, iyo xitaa sifeynta kilyaha.

    Bukaannada leh calaamado daran waxaa laga yaabaa in lagu daweeyo isbitaalka, gaar ahaan qaybaha daryeelka degdegga ah (ICU). Xaaladaha aadka u daran, qaar ka mid ah bukaannada waxaa laga yaabaa in lagu xiro tubbo neefsasho ah.

    CDC‑du waxay sidoo kale ku talisaa in la tirtiro ama la yareeyo xiriirka jiirka ee guryaha ama goobaha shaqada si loo dhimo halista fayraska.

    Hay'addu waxay ku boorrinaysaa in la xiro meelaha guryaha laga soo geli karo sida qolalka hoose ama bakhaarrada saqafka hoose oo ay jiirku ka geli karaan guryaha.

    Sidoo kale, waxaa lagu talinayaa in la xirto qalab ilaalin ah marka la nadiifinayo saxarada jiirka si looga fogaado neefsashada hawada wasakhaysan.

  10. Sheeyga ay aadka u isticmaalaan Hindida iyo Shiinaha ee caawiya ragga iyo dumarka

    Xulbadu waa dhir-daweed waxtar badan leh waxaa ka buuxo borotiin waxayna leedahay faaido nafaqo oo aad balaaran.

    Waxaa afk-Soomaaliga lagu dhahaa xulbad, waxa uuqadda Ingiriisida lagu dhahaa (Fenugreek) magaceeda sayniskana waxa la dhaha (Trigonella foenum-graecum).

    Xulbaddu waa xubin ka mid ah qoyska Fabaceae botanical waxayna isku faamli yihiin digirta, lawska, Iyo biinaska.

    Xulbaddu waxay asal ahaan kaso jeeda Koonfur-Bari Yurub iyo Galbeedka Aasiya, hadda waxa lagu beeraa waddamo badan sida India, Argentin, Masar iyo wadamada Mediterraneanka, Koonfurta France, Morocco iyo Lubnaan.

    Xulbadu waa mid ka mid ah dhirta ugu da'da weyn ee daawo ahaan loo isticmaalo, wadamada ugu badan ee u isticmaalana waxa ka mida Hindida iyo Shiinaha.

    Halkii qaaddo ama malqacad oo xulbad ah waxaa ku jira nafaqooyinkan:

    35.5 oo kaloori ah, 6.4 garaam oo kaarbohaydareed ah, 2.5 garaam oo borotiin ah, 0.7 garaam oo dufan ah 2.7 garaam oo fiber ah, 3.7 miliigaraam oo bir ah, 21 miligaraam oo macdanta magnesium ah, 32.6 miligaraam oo foosforas ah, 0.1 miligraam faytamiin B6 ah

    Faa’iidooyinka Caafimaad ee Xulbada

    Sii akhri

  11. War deg deg ah, Dowladda Pakistan oo war ka soo saartay shaqaalahi saaranaa markabka Iiraan ee la qabtay

    Laba iyo labaatan shaqaale ah oo saarnaa markab konteenar ah oo Iiraan laga leeyahay oo uu Mareykanku qabsaday bishii hore, ayaa loo weeciyay dalka Pakistan, waxaana "lagu wareejin doonaa mas'uuliyiinta Iiraan maanta," ayay tiri dowladda Pakistan.

    Ciidamada Mareykanka ayaa bishii hore qabsaday markabka Touska, ka dib markii ay rasaas ku fureen qolka matoorka. Iiraan falkaas ku tilmaantay "burcad badeednimo", halka Madaxweyne Trump uu sheegay in markabku "uu isku dayay inuu ka gudbo xayiraadda aan saarnay ciidamada badda, mana uusan u socon si wanaagsan".

    Pakistan waxay sheegtay in soo celinta shaqaalaha markabka ay tahay "tallaabo ay Mareykanka ku xoojinayso kalsoonida".

    Waxay intaas ku dartay: "Markabka Iiraan ayaa sidoo kale dib loogu celin doonaa biyaha dhulka Bakistaan, ​​si loogu celiyo mulkiilayaasha ​​ ka dib marka la dayac-tiro.

    Pakistan ayaa sheegta in "Soo celintan waxaa isku dubaridayaa iyadoo la kaashanayo labada dhinac ee Iiraan iyo Mareykanka."

    "Bakistaan ​​​​waxay soo dhaweyneysaa tallaabooyinka noocan ah ee lagu dhisayo kalsoonida waxayna sii wadi doontaa fududeynta wadahadalka iyo diblomaasiyadda iyadoo la sii wado dadaallada dhexdhexaadinta ee socda ee loogu talagalay nabadda iyo amniga gobolka."

    Goor dhowna, waxaa hanjabay milataruiga Iiraan.

    Milatariga Iiraan ayaa sheegay inay weerari doonaan ciidamada Mareykanka haddii ay soo galaan marin biyoodka Hormuz - ka dib markii Donald Trump uu ku dhawaaqayhawlgal lagu hagayo maraakiibta ka baxaya marin biyoodka.

    Sidoo kale akhri

    Hub noocee ah ayuu Mareykanku doonayaa inuu ka iibiyo dalalka Carabta?

    Siddeeda waxyaabood ee Iiraan ay kusoo kordhisay caalamka

    Maraykanka oo ugu hanjabay shirkadaha maraakiibta inuu cunaqabatayn ku soo rogi doono haddii ay bixiyaan canshuuraha Iran

  12. War deg deg ah, Milatariga Iiraan oo si adag u hanjabay

    Milatariga Iiraan ayaa sheegay inay weerari doonaan ciidamada Mareykanka haddii ay soo galaan marin biyoodka Hormuz - ka dib markii Donald Trump uu ku dhawaaqayhawlgal lagu hagayo maraakiibta ka baxaya marin biyoodka.

    Bayaan ka soo baxay madaxa taliska dhexe ee Iiraan ayaa lagu sheegay, inay weerari doonaan "ciidamo shisheeye oo hubaysan" oo isku daya inay soo dhawaadaan ama galaan marin biyoodka, "gaar ahaan ciidamada gardarrada wada ee Mareykanka".

    Sarreeye Gaas Cali Cabdullahi ayaa sheegay in Iiraan ay "si isdaba joog ah" u sheegtay in marin biyoodka " ay gacanta ku hayaan" ciidamada qalabka sida ee Iiraan, marin ammaan ahna uu dhex maro waa in lala jaanqaadaa "xaalad kasta".

    Bayaanka waxaa soo saaray warbaahinta dowladda Iiraan ee IRIB.

    Madaxweynaha Mareykanka, Donald Trump ayaa sheegay in militariga Mareykanka ay hagi doonaan maraakiibka ku xayiran marinka Hormuz, laga bilaabo "subaxnimada Isniinta, waqtiga Bariga Dhexe"

    Madaxa hay’adda caalamiga ah ee badaha ayaa todobaadkii hore sheegay in qiyaastii 20,000 oo badmaax iyo 2,000 oo maraakiib ah ay awoodi waayeen inay ka baxaan marin biyoodka tan iyo markii uu billowday dagaalkii Mareykanka iyo Iiraan.

    Sidoo kale akhri

    Hub noocee ah ayuu Mareykanku doonayaa inuu ka iibiyo dalalka Carabta?

    Siddeeda waxyaabood ee Iiraan ay kusoo kordhisay caalamka

    Maraykanka oo ugu hanjabay shirkadaha maraakiibta inuu cunaqabatayn ku soo rogi doono haddii ay bixiyaan canshuuraha Iran

  13. Laftagareen ma waxuu Itoobiya kula kulmay madax Itoobiyaan ah ka hor khilaafka?

    Dhowr todobaad oo la soo dhaafay, waxaa jiray warar la isla dhex marayay oo sheegayay in Cabdicasiis Xasan Laftagareen uu weli ku adkeysanayo inuu yahay madaxweynaha Koonfur Galbeed isla markaana sida dowladda federaalku u wajahaday mamaulkiisa aaney sax ahayn arrintaas.

    Hase yeeshee Ugaas Xasan Cabdi Maxamed oo ah afhayeenka Koonfur Galbeed oo BBC-da ayaa ka gaabsaday arrintaas, isagoo sheegay in go'aanadaasi ay Laftagareen gaar u yihiin, oo xilliga ku habboon uu sheegi doono qorshihiisa.

    Marka kale ayaa BBC-du waydiisay in go'aankii is casilaadda uu ka laabtay iyo in kale, balse mar kale ayaa Ugaas Xasan ka gaabsaday in si waafi ah uu arrintaa uga jawaabo. Wuxuuna carrabka ku adkeyay in aanu bixi karin xog ku saabsan go'aanka iyo qorshaha madaxweynihii hore ee Koonfur Galbeed.

    Itoobiya iyo Laftagareen

    Wuxuu beeniyay in ka hor khilaafka dowladda federaalka iyo Koonfur Galbeed uu Cabdicasiis Lafta Gareen uu tagay dalka Itoobiya oo halkaasi uu kula kulmay madax Itoobiyaan ah.

    Sida la wada ogyahay magaalada Baydhabo waxey ka mid tahay meelaha ay joogaan ciidamada Nabad Ilaalinta Midowga Afrika ee Soomaaliya, waxaana waydiinay Ugaas Xasan Cabdi in uu jiray dalab ay u gudbiyeen ciidamada AUSSOM si gaar ah kuwa Itoobiya, maalintii dagaalka in ay ka difaacaan ciidamada dowladda federaalka ee weeraray Baydhabo:Wuxu ku jawaabay in ciidamada AUSSOM ay jogaan meelaha muhiimka ah sida madaxtooyada iyo garoonka diyaaradaha "marka Sabab ay dowladda Itoobiya u difaacdo Koonfur Galbeed aniga iima muuqato".

    Ugaas Xasan Cabdi Maxamed afhayeenka Koonfur Galbeed, ayaa sheegay in ay daneynayaan in aan wax dhibaato ah Koonfur Galbeed aaney ka dhicin isla markaana howshii iyo horumarkii ay muddada soo wadeen halkii laga sii wado.

    Wuxuu sheegay in ay ka baaraan dagayaan waxyaabaha iyo tallaabooyinka ay qaadayaan ayna la hadli doonaan bulshada reer Koonfur Galbeed xilliga ku habboon.

    Afhayeenka Koonfur Galbeed oo BBC uga warramay wixii Baydhabo ka dhacay iyo tallaabooyinka xiga

  14. Waxa uu siday markabka ay burcad-badeedda Soomaalida ka afduubteen Gacanka cadmeed

    Burcad-badeed Soomaali ah ayaa afduubtay markab shidaal sida oo marayay xeebaha Yemen, sida ay BBC u sheegeen ilo ammaanka Soomaaliya ka tirsan.

    Ilaalada xeebaha Yemen ayaa hore u sheegay in markabka lagu magacaabo MT Eureka la afduubtay, isla markaana uu ku sii jeedo dhanka Soomaaliya. Ilo xog ogaal ah ayaa sheegay in burcad-badeeddu ay markabka ku qabsadeen Gacanka Cadmeed, meel u dhow dekedda Qana.

    Burcad-badeedda ayaa ka soo ambabaxay deegaan xeebeed fog oo u dhow magaalada xeebta ah ee Qandala, taas oo ku taalla Gacanka Cadmeed, sida ay BBC u sheegeen saddex sarkaal oo ka tirsan ammaanka Puntland.

    Dhacdadan ayaa noqonaysa tii labaad ee noocan ah muddo 10 maalmood gudahood, kadib markii burcad-badeed Soomaaliy ah ay 22-kii April afduubteen markab kale oo lagu magacaabo Honor 25.

    Markabka Honor 25 waxa uu siday 18,500 foosto oo shidaal ah, kuwaas oo ku sii jeeday Muqdisho.

    MT Eureka waxa uu watay calanka dalka Togo ee Galbeedka Afrika ka hor inta aan la afduubin, waxaana la sheegay in burcaddu ay markabka la wareegeen saacadda 5:00 subaxnimo waqtiga maxalliga ah (03:00 BST), sida uu sheegay sarkaal amni oo la hadlay BBC.

    Hadda waxa uu ku socdaalaa Gacanka Cadmeed, inta u dhaxaysa Yemen iyo Soomaaliya, waxaana la filayaa in saacadaha soo socda uu ku xirmo xeebaha Soomaaliya.

    Sii akhri

  15. Waa kuma dalka labaad ee Somaliland aqoonsan kara kaddib Israel? - warbixin hore

    Warka aqoonsiga Israel ee Somaliland ayaa gebi ahaanba dhaliyey falcelinno kala duwan, oo ku aaddan mustaqbalka Somaliland, kan Soomaaliya iyo guud ahaan gobolkaba.

    Soomaaliya, Turkiga, Qadar, Masar, Jabbuuti, midawga Afrika iyo dalal kale oo carbeed iyo kuwo afrikaan ah ayaa canbaareeyey kana soo horjeestay aqoonsigaas.

    Dhanka kale, Somaliland, ayaa iyana dhankeeda waddo dedaallo ay ku sii ballaadhinayso aqoonsigaas, iyada oo baadigoob ugu jirta dalalkii kale ee kusoo biiri lahaa Isra'iil.

    Madaxweynaha Soomaalilaan Cabdiraxmaan Cirro ayaana si cad u sheegay in 'dalal kale soo hayaan daqriiqa aqoonsiga Somaliland' khudbad uu jeediyey kaddib markii uu soo baxay warki Israel.

    Warbaahinaha iyo falanqeeyayaasha siyaasadda ayaa iyaguna saadaalinaya xaalka sida uu noqon doono, saamaynta ka dhalan doonta aqoonsigan iyo weliba cidaha kale ee ku soo biiri doona.

    Trump ayaa mar wax laga weydiiyey xalay aqoonsiga in ay mari doonaan waddada dalkii ay saaxiibka ahaayeen maray ee ah aqoonsiga Somaliland, ayaa sheegay in ay 'Xaaladda qiimaynayaan'.

    Warbaahinta qaar ayaa qoray in ay jiraan dalal kale oo Afrika iyo waddamada galbeedka iyo carabtaba leh oo dariiqa ku soo jira, dalalkaas oo ka mid yihiin UK, Imaaraadka Carabta, Itoobbiya, Koonfurta Suudaan iyo dalal kaleba ay ka mid yihiin. Bal se si sax ah BBC-du uma xaqiijin sheegashooyinkan.

    Sii akhri

  16. Iiraan oo jawaab ka heshay Mareykanka

    Iran ayaa sheegtay in ay Mareykanka ka heshay jawaab ku aadden hindise nabadeed oo ay soo jeedisey si xal looga gaaro dagaalka u dhexeeya labadal, sida ay baahisay warbaahinta ku xiran dowladda Iraan.

    Afhayeenka Wasaaradda Arrimaha Dibadda Iran, ayaa sheegay in jawaabtaas oo la soo mariyey Pakistan, haddana lagfa baaraandagayo, sida ay sheegtay wakaaladda wararka ee Tasnim.

    Madaxweyne Trump ayaa dhankiisa xaqiijiyey in Washington ay heshay soo jeedinta ugu dambeysay ee nabadeed ee Iran, islamarkaana ay hoos u eegi doonaan. Wuxuuse saluugey dalabaadka Iraan oo uu ku tilmaamay mid aan la aqbali karin.

    Sidoo kale akhri

    Hub noocee ah ayuu Mareykanku doonayaa inuu ka iibiyo dalalka Carabta?

    Siddeeda waxyaabood ee Iiraan ay kusoo kordhisay caalamka

    Maraykanka oo ugu hanjabay shirkadaha maraakiibta inuu cunaqabatayn ku soo rogi doono haddii ay bixiyaan canshuuraha Iran

  17. Xanuun ka dilaacay markab oo ay dad ku dhinteen

    Saddex qof ayaa dhintay ka dib markii looga shakiyay inuu ku dhacay fayraska hantavirus oo ka dilaacay markab dalxiis oo ku safrayay Badweynta Atlaantik, sida ay sheegtay Hay'adda Caafimaadka Adduunka (WHO) oo la hadashay BBC-da.

    Hal kiis ayaa la xaqiijiyay, iyadoo shan kiis oo kale oo laga shakisan yahay la baarayo, sida ay sheegtay hay'addu.

    Hal muwaadin oo u dhashay Britain oo 69 jir ah ayaa ku jira daryeelka degdegga ah ee Johannesburg, Koonfur Afrika.

    Cudurkan ayaa laga soo sheegay markabka dalxiiska ee MV Hondius, kaasoo ka soo safrayay Argentina una socday Cape Verde.

    Caabuqyada Hantavirus waxaa badanaa lala xiriiriyaa isbedelka deegaanka, sida taabashada kaadida ama saxarada jiirka, laakiin xaalado dhif ah ayaa ku faafi kara dadka dhexdooda, taasoo keenta xanuun neef-mareenka ku dhaca oo daran.

  18. Qiimaha saliidda oo hoos u dhacay kaddib hadalkii Trump

    Qiimaha saliidda ayaa hoos u dhacay in ka badan hal doolar halkii foosto, maanta, kaddib markii Madaxweynaha Mareykanka Donald Trump uu ku dhawaaqay ee ahaa in Mareykanku bilaabi doono subaxda Isniinta qorshe loogu talagalay “sii deynta maraakiibta” ku xanniban Marinka Strait of Hormuz.

  19. Iiraan oo digniin ka soo saartay 'faragelin' lagu sameeyo Hormuz

    Mas’uul sare oo Iiraan ah ayaa Isniintii ka digay in Tehran ay u arki doonto “isku day kasta oo Mareykanku ku faragelinayo Marinka Hormuz” in uu yahay “jebin xabbad-joojin,” kaddib markii Madaxweynaha Mareykanka Donald Trump uu ku dhawaaqay howlgal lagu galbinayo maraakiib ku xanniban marin biyoodkaas istaraatiijiga ah.

    Madaxa Guddiga Amniga Qaranka iyo Siyaasadda Dibadda ee Golaha Shuurada ee Iran, Ebrahim Azizi, ayaa barta X ku sheegay in “faragelin kasta oo Mareykan ah oo lagu sameeyo nidaamka cusub ee badda ee Marinka Hormuz loo arki doono jebin xabbad-joojin.”

  20. Trump oo war cusub ka soo saaray Marinka Hormuz

    Faallooyinkiisii ugu dambeeyay ee ku saabsan Marinka Hormuz, Donald Trump ayaa sheegay in uu qorsheynayo in uu bilaabo tallaabo subaxnimada Isniinta ee afarta May, si loo oggolaado maraakiibta ku xanniban marinkaasi in ay gudbaan, iyadoo loo marayo qorshe uu ugu yeeray “Mashruuca Xoriyadda,” tallaabo uu ku tilmaamay mid “bani’aadantinimo.”

    Fiidkii Axadda, May 3, ayuu sidoo kale baraha bulshada ku sheegay in ay jiraan “wada-hadallo aad u wanaagsan” oo lala leeyahay Iran, kuwaas oo uu sheegay inay keeni karaan natiijooyin wanaagsan oo u faa’iido leh “qof walba.”

    Qoraal dheer oo uu ku daabacay Truth Social, Trump wuxuu ku yiri: “Danta Iran, Bariga Dhexe, iyo Mareykanka awgeed, waxaan u sheegnay dalalkan in aan si ammaan ah u gudbin doonno maraakiibtooda marinkan xaddidan si ay si xor ah ugu sii wataan hawlahooda.”

    Wuxuu carrabka ku adkeeyay in maraakiibtan ay leeyihiin dalal “aan wax lug ah ku lahayn xaaladaha hadda ka socda Bariga Dhexe,” wuxuuna faray wakiilladiisa inay u sheegaan in Mareykanku sameyn doono “dadaal ugu badan” si loo hubiyo badbaadada maraakiibta iyo shaqaalahooda marka ay ka baxayaan Marinka Hormuz.