'Xaalad naadir ah oo la micno ah inaan aqaanno qof kasta oo aan arko'

Marka ay Jenny Parry waddada marayso, waxay dhex martaa dad badan oo aysan aqoon. Laakiin iyada se, waxay ula muuqdaan kuwo aad u yaqaan. Waxay qabtaa xaalad neerfaha la xiriirta oo dhif ah, taas oo ka dhigaysa in qof kasta oo ay aragto uu u ekaado saaxiib ay sanado badan taqaannay, iyadoo ay la socdaan xasuuso aan caddayn oo la xiriira xaflado ama qosolkii goobta shaqada.

"Qiyaastii toddobo sano ka hor, waxaan qabay madax‑xanuun nooca migraine, ka dibna si lama filaan ah ayaan u ogaaday in aan u malaynayo in aan garanayo qof kasta oo aan arko, isla markaana aan si fiican u aqaan," ayay Jenny sharraxaysaa.

"Billowgii, waxay ahayd mid aad u culus oo adag sababtoo ah qof kasta oo aan eego, waxaan xasuusan jiray waxyaabo aan la sameeyay, laakiin maskax ahaan waan ogaa inaanan garanaynin.

"Weji kasta waxa uu ii keenaa xasuus wax aynu isla samaynay, laakiin waxay u ek tahay inaan ka daawanayo muraayad wax yar qarsoon oo aan si cad u muuqan.

"Sanadihii ugu horreeyay, dhowr jeer ayaan la kulmay xaalado ceeb leh oo aan u malaynayay inaan garanayo qof, kadibna u tegay, laakiin isagu ima aanu garanayn. Markii arrintaas dhowr jeer dhacday, ugu dambayn waxaan joojiyay inaan qofna u dhowaado," ayay tiri.

Haweeneydan 54-sano jirka, oo ka soo jeedda Scarborough, dalka UK ayaa sheegtay in xaaladdeeda, oo loo yaqaan hyperfamiliarity for faces - ama HFF marka lasoo gaabiyo, ay billowday inay ku keento caqabado iyada, gaar ahaan markii ay ka shaqeyneysay beerta xayawaanka deegaanka.

Xaalada Jenny waa naadir, iyadoo cilmi baaris lagu sameeyay wali ay socoto.

Si kastaba ha noqotee, dadka qaba xaalad ka soo horjeedda, oo loo yaqaan 'prosopagnosia' ama indho la'aan, ayaa la rumeysan yahay inay ka kooban yihiin 2% dadweynaha.

Waxay, sidoo kale, keentaa walaac bulsho iyo dhibaatooyin kale oo la xidhiidha.

Jenny si ay wax uga ogaato kiiskeeda, Jenny waxay gashay online-ka si ay u baadho dhibaatooyinka aqoonsiga wejiga waxayna ugu dambeyn heshay iimaylka arday PhD ah oo ku sugan USA.

Wuxuu markaas u horseeday inay iskaan MRI ku samayso Jaamacadda York si ay u baarto dhaqdhaqaaqa maskaxdeeda.

Prof Tim Andrews, oo ah cilmi-baare sare oo jaamacadda ka tirsan, ayaa ogaaday in HFF ay ka dhalatay isku-xirnaanta maskaxda ee Jenny.

Iyadoo nidaamyada muuqaalkeeda iyo xusuusta ay si caadi ah u shaqeeyaan, xiriirka ka dhexeeya labadooda ayaa noqday mid kacsan, taasoo dhalinaysa qaylo-dhaan joogto ah oo been ah oo la yaqaan.

Baadhitaannada billowga ah ka dib dhammaan waxay u muuqdeen kuwo caadi ah, cilmi-baaruhu wuxuu sameeyay tijaabo isagoo isticmaalaya barnaamijka TV-ga Game of Thrones.

Waxay sawireen maskaxda kuwa aan weligood arkin taxanaha iyo taageerayaasha yaqaannay jilayaasha.

"Waxaan ogaannay in ay jiraan kala duwanaansho maskaxeed oo u dhexeeya labadan kooxood, waxaana rabnay in aan aragno haddii ay jiraan qeybo maskaxda ah oo Jenny ay aad ugu ek tahay ka qaybgalayaasha caanka ah marka loo eego ka qaybgalayaasha aan la aqoon, sababtoo ah, nasiib wanaag, Jenny weligeed hore uma arag Game of Thrones," ayuu yiri Prof Andrews.

"Waxaan aragnay Jenny si ay u eegto muuqaal iyada oo ku jirta sawirka maskaxda waxaanan helnay gobol maskaxda ka mid ah oo la mid ah ka qaybgalayaasha caanka ah meel lagu magacaabo hippocampus."

Tan waxaa lagu arki karaa skaanka, iyadoo la xaqiijinayo wax kasta oo Jenny la kulmaayay.

"Dadka ay tahay in ay la tacaalaan arrintan maalin kasta, runtii waa wax lagu farxo in la ogaado in ay jirto sabab ka dambeysa xaaladdan," barafasoorka ayaa intaa ku daray.

'Habka la qabsiga'

Nolosha Jenny hadda wax yar bay u eegtahay.

Waxa ay nafteeda bartay in aanay isla markiiba ku mashquulin wajiyada, taas beddelkeeda waxa ay xoogga saartaa timaha iyo dharka ilaa uu qofku is baro.

"Haddii aan rabo inaan qof barto, markaas waan sameyn doonaa," Jenny ayaa tiri.

"Haddii aan ku jiro wareysi shaqo oo aan rabo inaan dareemo nasasho, waxaan la macaamili lahaa wejiga qofka qaadaya wareysiga waxaanan dareemayaa inaan aqaannay sanado.

"Waxaan la imid habkan la qabsiga hadda oo runtii si fiican iigu shaqeeya."

Jenny sidoo kale waxay u aragtaa xaaladdeeda mid ay kaftan ka dhigi karto, iyadoo raadinaysa habab ay uga qosliso dadka jooga goobteeda shaqo ee Filey Zoo.

"Runtii daacad baan ahay oo qof walba hadda waan u furfuranahay, marka hadda waxaan u arkaa inay tahay wax u wanaagsan noloshayda," ayay intaa raacisay.

"Haddii aan rabo inaan si degdeg ah u dareemo inaan ka nasto dadka, waxaan la macaamilaa wajiyadooda. Dadka walaaca qaba waxay jeclaan lahaayeen inay sidaas sameeyaan, miyaanay ahayn?"

Jenny waxay rajaynaysaa in waayo-aragnimadeeda ay dhiirrigeliso kuwa kale, kuwaas oo u muuqda inay u arkayaan xaaladda HFF inay tahay mid go'doomin ah.

"Runtii way fiicnaan lahayd haddii dadka xaaladaha isku midka ah ay ku fekeraan, dhab ahaantii, aan isku dayno nolosha in yar oo aan aragno waxa aniga ii shaqeeya," Jenny ayaa sidaas tiri.

"Waxaan qiyaasayaa inay jiri doonaan farsamooyin kala duwan oo uu leeyahay qof kasta oo shaqeeya."