Maxay ahayd lacagta $300 bilyan ee ku jirta heshiiska Iran ee muranka ka dhalisay gudaha Mareykanka?

Heshiiska cusub ee laga gorgortamayo ee u dhexeeya Maraykanka iyo Iiraan ayaa bilaabay inuu kiciyo dood kulul oo ka dhex aloosan siyaasadda Maraykanka, iyadoo sanduuqa maalgashiga ee $300 bilyan uu noqday xudunta muranka laga yaabo inuu Madaxweyne Donald Trump kala kulmo taageerayaashiisa qaarkood.

Sida ay sheegayaan warbixino ay daabacday Reuters, heshiiska qaab-dhismeedka ah ee u dhexeeya Washington iyo Tehran waxaa ku jira qorshe lagu dhisayo sanduuq maalgashi oo gaar loo leeyahay oo qiimihiisu yahay $300 bilyan, kaas oo loogu talagalay in lagu dhiirrigeliyo maalgashiga Iiraan kadib bilihii dagaalka ee dalkaasi saameeyay.

Inkasta oo saraakiisha Maraykanku ay ku adkaysanayaan in lacagtaasi aysan ka iman doonin canshuur-bixiyeyaasha Maraykanka, balse ay bixin doonaan maalgeliyeyaal ka socda dalalka Khaliijka, Aasiya, Afrika iyo meelo kale oo adduunka ah, haddana dooddaas kuma filna inay aamusiiso dadka dhaliilaya heshiiska.

Dhibaatada ugu weyn ee Trump haysata ayaa ah taariikhdiisii hore.

Muddo sannado ah, Trump wuxuu si xooggan u dhaleeceyn jiray heshiiskii nukliyeerka ee Iiraan ee sanadkii 2015, kaas oo la gaaray xilligii Madaxweyne Barack Obama.

Wuxuu marar badan ku eedeeyay hoggaamiyeyaashii waqtigaas inay "Iiraan siiyeen boqolaal bilyan oo doollar," isagoo ku dooday in lacagtaas loo adeegsan doono maalgelinta argagixisada adduunka oo dhan.

Xilliigii Ololahii doorashada, doodihii madaxtinnimada iyo wareysiyo kala duwan, Trump wuxuu marar badan xusay lacagta dhan $150 bilyan ee Iiraan loo oggolaaday inay hesho, taas oo ka timid hantideedii lagu xanibay cunaqabateynihii caalamiga ahaa.

Hadda, dadka ka soo horjeeda Trump ayaa isweydiinaya farqiga u dhexeeya mowqifkiisii hore iyo heshiiska hadda jira, kaas oo siin kara Iiraan fursad ay uga faa'iidaysato sanduuq maalgashi oo qiimihiisu laba jibbaar ka badan yahay lacagtaas.

Madaxweyne Ku-xigeenka JD Vance ayaa sii huriyay doodda kadib markii uu sharraxay in Iiraan ay heli karto fursad ay uga faa'iidaysato sanduuqan haddii ay fuliso shuruudaha heshiiska cusub, kuwaas oo ay ka mid yihiin joojinta hawlaha la xiriira barnaamijkeeda nukliyeerka iyo aqbalidda nidaam kormeer oo aad u adag.

Kadib hadalkaas, Aqalka Cad ayaa isku arkay inuu soo saaro bayaano dheeraad ah, isagoo carrabka ku adkeeyay in aysan ahayn Dowladda Maraykanka tan bixineysa lacagaha sanduuqa, balse ay ka imaanayaan maalgeliyeyaal caalami ah iyo saaxiibbo gobolka ka tirsan.

Mas'uuliyiinta maamulka ayaa ku dooday in doorka Maraykanku uu ku koobnaan doono fududeynta heshiiska iyo dejinta shuruudaha siyaasadeed iyo amni ee lagama maarmaanka u ah hirgelintiisa, halka maalgelinta dhabta ah ay ka imanayso dhinacyo gaar loo leeyahay iyo dowlado kale oo daneeya dib-u-dhiska iyo horumarinta dhaqaalaha Iiraan.

Si kastaba ha ahaatee, dad badan oo ka mid ah dadka Trump ku dhaliila gudaha garabka muxaafidka ah waxay ku doodaan in doodda ugu weyn aysan ahayn meesha lacagtu ka imanayso, balse ay tahay saameynta ay yeelanayso. Waxay sheegayaan in furitaanka Iiraan ee raasamaal caalami ah oo baaxad weyn uu siin karo dowladda Tehran koboc dhaqaale oo weyn, taas oo ah isla arrintii Trump hore u cambaareyn jiray markii uu weeraray heshiiskii Obama.

Baraha bulshada iyo warbaahinta muxaafidka ah dhexdeeda, qaar ka mid ah taageerayaasha Trump ayaa durba bilaabay inay isweydiiyaan hal su'aal: haddii $150 bilyan ay aad ugu badnayd Iiraan sannadkii 2015, maxaa $300 bilyan uga dhigaya mid la aqbali karo sannadka 2026?

Dhanka kale, taageerayaasha heshiiska ayaa ku dooday in xaaladda hadda jirta ay gebi ahaanba ka duwan tahay tii hore. Waxay sheegayaan in sanduuqan aanu ahayn magdhow ama gargaar dowladeed, balse uu yahay hannaan maalgashi oo dhiirrigelin doona dhismaha kaabeyaasha dhaqaalaha, warshadaha, gaadiidka iyo waaxda tamarta ee Iiraan, isla markaana siin doona Tehran dhiirrigelin dhaqaale oo ay ku sii waddo wada-hadallada nabadda.

Iyadoo ay soo dhowaanayso maalinta si rasmi ah loo saxiixayo heshiiska, arrinta $300 bilyan waxay u muuqataa inay ka gudbayso dood ku saabsan siyaasadda arrimaha dibadda oo ay isu beddelayso tijaabo siyaasadeed oo Trump ku wajihi doono gudaha Maraykanka.

Madaxweyne hore ugu dhisay sumcaddiisa siyaasadeed mucaaradnimada waxa uu ku tilmaami jiray "hadiyad la siiyay Iiraan," su'aasha weyn ee hadda taagan ayaa ah in uu awoodi doono iyo in kale inuu ku qanciyo shacabka Maraykanka in heshiiskan uu ka duwan yahay kii uu sannado badan ka soo horjeeday.