Facal Oirbh, BBC Radio nan Gàidheal, 06 Dàmhair 2009

Seanfhacail agus Abairtean

Tilgeil a' chait dhan an t-sabhal

Chante seo mar eisimpleir mu dhuine a fhuair obair a bha anabarrach math is fàbharach dha. Bha e mar an cat a gheibheadh dhan t-sabhal far am biodh a h-uile dad a mhiannaicheadh e, luchainn airson biadh, connlach no fodar blàth airson leabaidh is mar sin air adhart.

Nach ann dhut a rug an cat an cuilean

Tha faisg air an aon seòrsa ciall aig seo agus a tha aig "Tilgeil a' chait dhan t-sabhal."

Is math an gàrradh mun teanga an fhiacail

Ma chumas tu do bheul dùinte, cha toir do theanga trioblaid sam bith dhut.

Bho Choinneach Iain Mac a' Ghobhainn, Iarsiadar, Leòdhas

Cuir sìol eòrna is dòrt sìol coirce

Còig gràineanan sìl, dìreach na chòmhdaicheadh cruidh eich, sin an tomhas airson eòrna a chur. Ach le sìol coirce dh'fhaodte a chur cho pailt agus a bha duine ag iarraidh.

Bho Sheòras Macleòid, Dail Mòr, Leòdhas

Esan nach fhuiling chan fhaigh e socair

Mur a bheil thu air fulang, chan eil thu dol a dh'aithneachadh cuin a tha thu a' faighinn cofhurtachd air falbh bho fhulang.

Fìor no breug, millear bean leis

Ma tha thu ag ràdh rud mu dheidhinn duine, co dhiù tha e fìrinneach no breugach, faodaidh e cron a dhèanamh air an duine.

Feumaidh a' fear a bhios an èiginn beart air choireigin a dhèanamh

Feumaidh a' fear a bhios an èiginn beart èiginn a dhèanamh

Ma tha thu ann a' suidheachadh a tha duilich dhut feumaidh tu dòigh a choireigin fhaighinn airson thu fhèin a thoirt às.

'S fheàirrde cù cù a chronachadh

Dèan dealbh dhan t-suidheachadh, dà chù còmhla, aon air a chronachadh agus a' fear eile a' faireachdainn toilichte nach e e-fhèin a fhuair a chronachadh, ged 's dòcha gu robh e a cheart cho ciontach ris an fhear eile. Dh'fhaodadh an aon rud a bhith fìor mu dà bhalach no dithis nighean.

A' cèilidh ri solas na gealaich

Nuair a bhiodh cailleachan a bh' air a bhith a' cèilidh a' fàgail nan daoine air a robh iad air tadhal, chanadh iad san dealachadh, "O thig sinn nuair a thig a' ghealach a-rithist."