Help / Taic

Facal Oirbh, BBC Radio nan Gàidheal, 03 Gearran 2009

Am facal garbh

Là ciùin

Sgrìobh Aonghas Greumach à Bragar, Leòdhas gu Iain "Nuair a chleachd thu am facal garbh air a' phrògram madainn a choireigin bho chionn seachdain no dhà air ais, chaidh e tro m' inntinn an iomadh dòigh sa bheil sinn mar fhasan ag ràdh "garbh" eadar gu bheil sinn mothachail dha no nach eil. Mar eisimpleir:

  • garbh annasach
  • garbh neònach
  • garbh beag
  • garbh fliuch
  • garbh reòta

Ach dè a-nis nuair a thig sinn gu:

  • garbh ciùin
  • garbh math
  • garbh rèidh
  • garbh sgiobalta
  • garbh sìtheil
  • garbh còmhnard

Agus dè mu dheidhinn an tè a chaidh uaireigin a-steach do bhùth a dh'iarraidh bolla mhin-eòrna. "Tha sin agam gu dearbha," arsa fear na bùtha. "Ach tha eagal orm gu bheil e garbh mìn!"

Bha Aonghas airson faighinn a-mach an robh an cleachdadh seo an Uibhist 's thuirt Flòraidh gu robh i garbh toilichte a ràdh gu robhas ga chleachdadh san aon dòigh ann an Uibhist.

Agus cleachdar "fiadhaich math" le cuid agus "sgràthail math" le cuid eile san aon dòigh. Ann a seagh tha dà fhacal calg-dhìreach an aghaidh a chèile air an cleachdadh mar seo airson rud a dhaingneachadh. Cluinnidh tu "seachd searbh" agus tha am facal "uabhasach" air a chleachdadh anns an dòigh seo cuideachd.

Rann mu shìthiche

Thàinig an rann seo tron phost bho chuideigin as an èisteachd ach cha d'thug e no i ainm seachad. Ach bha e/i ag ràdh gu robh seòrsa de chuimhne aige/aice a chluinntinn as an sgoil. A rèir coltais 's ann mu shìthiche a tha e.

Mo bhean 's mo phàistean
 Mo chàis is mo ghogan-ime;
 Mo mhic 's mo nigheanan
 'S mo chisteachan mòra mine;
Mo chìr 's mo chàirdean
 An snàth 's a' chuigeal;
 Mo bhò 's a' bhuarach
 'S cruachan bainne.
Eich 's na h-iallan
 Cliabhan 's cinnein
 'S an talamh cuir roimhe
 Dun Bhurg ri theine
 'S ma loisgear Dun Bhurg
 Loisgear mo mhùirn agus mo mhire.

BBC © 2014 Chan eil uallach air a' BhBC airson na th' air làraich-lìn eile.

Gheibhear sealladh nas fheàrr den duilleig seo le sealladair lìn nas ùire agus na duilleagan stoidhle (CSS) air. Ged a chithear susbaint na làraich leis an t-sealladair lìn a th' agaibh, tha sinn a' moladh an dreach as ùire den bhathar-bhog ur sealladair a thoirt a-nuas, no ur duilleagan-stoidhle a chur air ma ghabhas sin dèanamh.