Help / Taic

Facal Oirbh, BBC Radio nan Gàidheal, 06 Faoilleach 2009

Fios bho luchd-èisteachd

Thàinig am fiosrachaidh a leanas bho luchd-èisteachd Facal Oirbh ann an 1998 nuair a chaidh am prògram a chraoladh an toiseach.

Reithe

Fiosrachadh mu chaoraich air eileanan Caolas Na Hearadh

Bha e air a ràdh gu robh am feur a bha air eileanan Caolas na Hearadh cho goirid 's ged a ghabhadh tu ràsar dha nach lìonadh tu aon bhonaid leis! Ach bha am feur math chionns gu robh na h-eòin agus na ròin ga thodharachadh.

Crogaichean

Bhiodh iad a' cur seann chrogaichean de chaoraich air Eilean Sheilaigh, air cùl Phabaigh, deireadh na bliadhna aig àm reitheachd. Cha chuireadh iad uair sam bith reithe no rùda ceart nan cois, ach uanreith no beathach nach bu mhòr a b' fhiach.

Tarraing (na mara)

Bhiodh uairean tarraing na mara air a' chladach cho làidir 's gur ann a' tilgeil nan caorach às an eathar a bhiodh iad.

Soideanaich

Nan tigeadh na crogaichean truagh seo idir tron gheamhradh, bha e air a ràdh gum biodh iad cho fallain ris a' bhreac an dèidh a bhith air an eilean 's gum biodh a h-uile tè le uan math, tapaidh, beothail aice. 'S e soideanaich a chante ris na h-uain seo, a' ciallachadh beathach tapaidh, beothail. Soideanach de dh' uan a bhiodh ann!

Bho Shìm MacCoinnich, An t-Òb, Na Hearadh

Rannan ag innse mar a mhiannaicheadh na seann daoine a' bhliadhna a bhith.

Geamhradh reòthanach
 Earrach ceòthanach
 Cèitean bhog, bhlàth
 Samhradh breac, stiallach
 Foghar geal, grianach.
 Do choirce agus d' eòrna
 Buain na thràth e.
Do bhàrr buntàta
 A-staigh mu Shamhain.
 D' aitreabh air a tughadh luath
 Mas tig am fuachd ri feum thu seasamh.

Bho Choinneach Iain Mac a' Ghobhainn, Iarsiadar, Leòdhas.

Geamhradh reòta
 Earrach ceòthail
 Samhradh breac, riabhach
 Is Foghar geal, grianach.
 'S na faighinn-sa mar a dh' iarrainn
 Thogainn bàrr, ge boil le Dia e.

Bho Shìne Currie, Loch Baghasdal, Uibhist a Deas

Rabhd Callainn

Iain M MacLeòid
'S lèir dhomh tulach, 's lèir dhomh tràigh
 'S lèir dhomh na fir air an t-sràid;
 Taobh an dearcain, taobh a' phlocain
 Nochd oidhche na deagh bhinn air an uinneig.
Thàinig mi gu modhail, eòlach
 Ann an àm tòiseachdainn na Callainn;
 Cha leig thu leas sin innse dhomh
 Bha i ann o linn mo sheanair.
Craiceann caorach na mo phòcaid
 'S math an treòir a thig on fhear ud
 Leis an tart a th' anns an dùthaich
 Chan eil dùil againn ri drama,
 Ach rud beag de mhath an t-samhraidh
 Ma tha e ann, cuir a-mach e.
Bhean an taighe, theirig suas
 Geàrr cùl càbaig
 'S na geàrr aghaidh d' òrdaig.
 Thoir an leòr do mhuinntir an taighe
 'S thoir a' bhonnag dhomhsa.
Gabhaidh sinn an t-aran gun an t-ìm
 Gabhaidh sinn an t-ìm gun an t-aran
 Gabhaidh sinn a' chàis leatha fhèin
 Carson a rèisd a bhiodh sinn falamh?
Ach aon rud a tha mi ag àicheadh dhut
 Sìolagan de bhuntàta carrach.
 Chan eil iad furast' an giùlain
 Chan eil iad sunndach 's chan eil iad fallain.
 Agus cumaidh iad seachd tràth gun èirigh
 Am balach is treuna a th' as a' bhaile
 Tha Challainn a seo!

Agus, nuair a gheibheadh na gillean Callainn rudeigin, bheannaicheadh iad an taigh mar a leanas.

Beannaich an taigh is na tha ann
 Eadar chrodh is eich is chaoraich
 Is slàinte dhaoine gu robh ann.

Bho Iain M. MacLeòid, Baile Ailein, Leòdhas

Mur a faigheadh na gillean càil bho mhuinntir an taighe mhallaicheadh iad an taigh mar a leanas, "Gum biodh do mhionach aig na starragan air na feannagan gu Latha Fhèill Brìghde."

BBC © 2014 Chan eil uallach air a' BhBC airson na th' air làraich-lìn eile.

Gheibhear sealladh nas fheàrr den duilleig seo le sealladair lìn nas ùire agus na duilleagan stoidhle (CSS) air. Ged a chithear susbaint na làraich leis an t-sealladair lìn a th' agaibh, tha sinn a' moladh an dreach as ùire den bhathar-bhog ur sealladair a thoirt a-nuas, no ur duilleagan-stoidhle a chur air ma ghabhas sin dèanamh.