ਬਰਡ ਫਲੂ ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਗਾਂ ਦੇ ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਆਇਆ, ਕੀ ਹੁਣ ਗਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ ਪੀਣਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ?
ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, Getty Images
ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਡੇਅਰੀ ਮਵੇਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਵਪਾਰਕ ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਇਨਫਲੂਐਂਨਜ਼ਾ (ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਰਡ ਫਲੂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ), ਵਾਇਰਸ ਦੇ ਬਚੇ ਹੋਏ ਅਵਸ਼ੇਸ਼ ਪਾਏ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੁਰੱਖਿਆ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਦਰਅਸਲ, ਉੱਥੇ ਬਰਡ ਫਲੂ ਦਾ ਪ੍ਰਕੋਪ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਕੈਂਸਸ, ਮਿਸ਼ੀਗਨ ਅਤੇ ਟੈਕਸਸ ਸਣੇ ਕਈ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਗਊਆਂ ਵਿੱਚ H5N1 ਵਾਇਰਸ ਮਿਲਿਆ ਹੈ।
ਲਗਭਗ 300 ਪ੍ਰਚੂਨ ਡੇਅਰੀ ਨਮੂਨਿਆਂ 'ਤੇ ਟੈਸਟ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਯੂਐੱਸ ਫੂਡ ਐਂਡ ਡਰੱਗ ਐਡਮਨਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ (ਐੱਫਡੀਏ) ਨੇ 10 ਮਈ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਪੈਸਚਰਾਈਜ਼ਡ ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕੋਈ "ਵਿਵਹਾਰਕ ਵਾਇਰਸ" ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ ਹੈ।
ਵਾਇਰਸ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਤੋਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਅਪ੍ਰੈਲ ਵਿੱਚ ਟੈਕਸਸ ਦੇ ਇੱਕ ਫਾਰਮ ਵਰਕਰ ਦੀ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਗਊਆਂ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਦੋਂ ਟੈਸਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਤਾਂ ਇਹ ਪੌਜ਼ੀਟਿਵ ਨਿਕਲਿਆ।
ਉਸ ਦਾ ਇਲਾਜ ਐਂਟੀਵਾਇਰਲ ਦਵਾਈਆਂ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਈਸੋਲੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਰੋਗ ਨਿਯੰਤਰਣ ਕੇਂਦਰ (ਸੀਡੀਸੀ) ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਕਿ ਇਹ ਦੁਰਲੱਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, H5N1 ਬਰਡ ਫਲੂ ਵਾਇਰਸ ਦਾ ਸੰਭਾਵਤ ਥਣਧਾਰੀ ਤੋਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਚਾਰ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਉਦਾਹਰਣ ਹੈ।
ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਕੋਲ ਇਹ ਦੱਸਣ ਲਈ ਕੋਈ ਪੱਕਾ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਵਾਇਰਸ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉਛਾਲ ਲੈ ਕੇ ਆਉਣ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਸਮਰਥ ਬਣਿਆ।
ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਡੇਵਿਸ ਵਿੱਚ ਪਸ਼ੂ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਡਾ. ਹੁਆਜੁਨ ਝੌ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਾਰਣ, ਇੱਕ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਤੋਂ ਦੂਜੀ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਵਿੱਚ ਛਾਲ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ ਪਰਿਵਰਤਨ ਦੇ ਅੰਤਰੀਵ ਜੈਨੇਟਿਕ ਤੰਤਰ 'ਤੇ ਹੋਰ ਖੋਜ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।''
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, "ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੇ ਪਰਿਵਰਤਨ ਸੰਭਾਵੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕੋ ਜਾਤੀ ਜਾਂ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੀਆਂ ਜਾਤੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਵਾਇਰਸ ਦੇ ਸੰਚਾਰ ਨੂੰ ਵਧਾ ਜਾਂ ਘਟਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।"
ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, Getty Images
ਬਰਡ ਫਲੂ ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਫੈਲਦਾ ਹੈ?
ਬਰਡ ਫਲੂ ਪੋਲਟਰੀ ਅਤੇ ਜੰਗਲੀ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਛੂਤ ਵਾਲੀ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ ਜੋ ਲਗਭਗ 100 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਹੈ।
ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ, ਕੁਝ ਜੰਗਲੀ ਥਣਧਾਰੀ ਜਾਨਵਰ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਲੂੰਬੜੀ, ਜੰਗਲੀ ਕੁੱਤੇ, ਸੀਲ ਅਤੇ ਓਟਰਸ ਵੀ ਹੁਣ ਇਸ ਦੀ ਚਪੇਟ ਵਿੱਚ ਆ ਰਹੇ ਹਨ।
H5N1 ਵਾਇਰਸ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1996 ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਸੀ।
ਇਹ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਘਰੇਲੂ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਝੁੰਡਾਂ ਵਿੱਚ, ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਬੀਟ ਅਤੇ ਲਾਰ ਰਾਹੀਂ ਜਾਂ ਦੂਸ਼ਿਤ ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਰਾਹੀਂ ਫੈਲ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ (ਡਬਲਯੂਐੱਚਓ) ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਵਾਇਰਸ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਫੈਲਦਾ, ਪਰ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਮੁਰਗੇ ਜਾਂ ਦੂਸ਼ਿਤ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨਾਲ ਸਿੱਧੇ ਸੰਪਰਕ ਦੁਆਰਾ, ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀ ਲਾਗਾਂ ਦੇ ਦੁਰਲਭ ਮਾਮਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹਨ।
ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮਨੁੱਖੀ ਮਾਮਲੇ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਅਫਰੀਕਾ, ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹਨ।
ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ, H5N1 ਨਾਲ ਮਨੁੱਖੀ ਲਾਗ ਦੇ ਦੋ ਜਾਣੇ ਅਤੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਕੇਸ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹਨ। ਇੱਕ 2022 ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਠੀਕ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਅਪ੍ਰੈਲ 2024 ਵਿੱਚ।
ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਪਿਛਲੇ 20 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, 888 ਲੋਕ H5N1 ਏਵੀਅਨ ਫਲੂ ਨਾਲ ਸੰਕਰਮਿਤ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ 463 ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀ ਮੌਤ ਦਰ 52% ਹੈ।
ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੰਕਰਮਿਤ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖੀ ਸੰਪਰਕ ਸੰਕਰਮਿਤ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰਿਕ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨਾਲ ਦੂਸ਼ਿਤ ਵਾਤਾਵਰਣ ਰਾਹੀਂ ਸੰਭਾਲਣ, ਮਾਰਨ, ਕਤਲ ਕਰਨ ਜਾਂ ਅਸਿੱਧੇ ਸੰਪਰਕ ਵਰਗੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਲਾਗ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੀਡੀਸੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਵਾਇਰਸ ਅਜਿਹੇ ਲੱਛਣ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਹਲਕੇ ਫਲੂ ਵਰਗੇ ਲੱਛਣ ਜਿਵੇਂ ਸਾਹ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਲਾਗ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਨਮੂਨੀਆ ਤੱਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਘਾਤਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਡਬਲਿਊਐੱਚਓ ਮੁਤਾਬਕ ਬਿਮਾਰੀ ਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਵਾਇਰਸ ਅਤੇ ਸੰਕਰਮਿਤ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਸਿਹਤ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, Getty Images
ਕੀ ਦੁੱਧ ਪੀਣਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ?
ਅਮਰੀਕੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਐੱਫਡੀਏ ਸਮੇਤ ਸੰਘੀ ਏਜੰਸੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਕੋਈ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਪੈਸਚਰਾਈਜ਼ਡ ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਜੈਨੇਟਿਕ ਪਦਾਰਥ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਸੰਕਰਮਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਪਾਸਚੁਰਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਦੁੱਧ ਲਈ ਇੱਕ ਤਾਪ ਉਪਚਾਰ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਸਮੇਂ ਲਈ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਤਾਪਮਾਨ 'ਤੇ ਗਰਮ ਕਰਕੇ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਅਤੇ ਵਾਇਰਸਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹੈ।
ਇਹ ਦੁੱਧ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਯੋਗ ਉਮਰ ਨੂੰ ਵੀ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਐੱਫਡੀਏ ਨੇ ਕੱਚੇ ਦੁੱਧ (ਦੁੱਧ ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੈਸਚਰਾਈਜ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ) ਦੀ ਖਪਤ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਸਲਾਹ ਦੇਣਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ ਹੈ।
ਉਸ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ "ਕੱਚੇ ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰੋਗਾਣੂਆਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਫੂਡਬੋਰਨ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਵੱਧ ਖ਼ਤਰਾ ਹੈ।"
ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, Getty Images
H5N1 ਨੂੰ ਫੈਲਣ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਰੋਕਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਐੱਫਡੀਏ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਡੇਅਰੀ ਗਊਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਬੀਫ ਅਤੇ ਦੁੱਧ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਵਾਇਰਸ ਦੇ ਗਊਆਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲਣ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਰਿਪੋਰਟ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ।
ਪਰ ਕੋਲੰਬੀਆ ਦੁਆਰਾ ਚੁੱਕੇ ਗਏ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਦਮਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕੁਝ ਗੁਆਂਢੀ ਦੇਸ਼ਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕੈਨੇਡਾ ਨੇ ਅਮਰੀਕੀ ਪਸ਼ੂਆਂ 'ਤੇ ਸਖ਼ਤ ਦਰਾਮਦ ਸ਼ਰਤਾਂ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ।
ਡਬਲਯੂਐੱਚਓ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਿਛਲੇ 20 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, 23 ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ H5N1 ਵਾਇਰਸ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਡਬਲਯੂਐੱਚਓ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਕੇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਤਾਜ਼ਾ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕੇਸ ਮਾਰਚ 2024 ਵਿੱਚ ਵੀਅਤਨਾਮ ਵਿੱਚ ਸੀ।
ਬਾਲਗ ਮਰੀਜ਼ ਦੀ ਕੋਈ ਗੰਭੀਰ ਮੈਡੀਕਲ ਸਥਿਤੀ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਲੱਛਣਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਬਰਡ ਫਲੂ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਲਈ ਕੋਈ ਵੈਕਸੀਨ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਮਨੁੱਖੀ ਬਰਡ ਫਲੂ ਦੀ ਲਾਗ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ H5N1 ਫੈਲਣ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਤ ਹੈ।
ਡਬਲਯੂਐੱਚਓ ਦੇ ਗਲੋਬਲ ਇਨਫਲੂਐਂਨਜ਼ਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਮੁਖੀ ਡਾ. ਵੈਨਕਿੰਗ ਝਾਂਗ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, “ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹਰੇਕ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਮਨੁੱਖੀ ਵਾਇਰਸ ਦਾ ਮਨੁੱਖੀ ਆਬਾਦੀ ਵਿੱਚ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਹੁਣ ਤੱਕ ਇਸ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਘੱਟ ਹੈ ਪਰ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਇਹ ਇੱਕ ਵਾਰ ਸਫ਼ਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਨਫਲੂਐਂਨਜ਼ਾ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੈ।”
ਪਰ ਮਾਹਰ ਉਮੀਦ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੋਵਿਡ -19 ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੇ ਤਜਰਬੇ ਅਤੇ ਰੋਕਥਾਮ ਉਪਾਅ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਅਜਿਹੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਾ ਰਹੇ ਹੋ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕੋਪ ਫੈਲਿਆ ਹੋਵੇ ਤਾ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਸਾਬਣ ਨਾਲ ਧੋਣਾ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੱਚੇ ਪੋਲਟਰੀ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਜੀਵਿਤ ਪੰਛੀਆਂ ਅਤੇ ਪੋਲਟਰੀ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਨਾ।
ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, Getty Images
ਡਾ: ਝੌ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ H5N1 ਵਾਇਰਸ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸੂਬਿਆਂ ਅਤੇ ਸੰਭਾਵਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਫੈਲਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ ਮਨੁੱਖ, ਖੇਤ ਜਾਨਵਰਾਂ, ਪਾਲਤੂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਅਤੇ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ "ਇੱਕ-ਸਿਹਤਮੰਦ ਰਵੱਈਏ" ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।
ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੋਵਿਡ-19 ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਤੋਂ ਕੁਝ ਮੁੱਖ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਏਵੀਅਨ ਫਲੂ ਦੇ ਸੰਚਾਰ ਨੂੰ ਸੀਮਤ ਕਰਨ ਲਈ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਉਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "ਇੱਥੇ ਲੋੜ ਹੈ, ਡੇਟਾ ਸ਼ੇਅਰਿੰਗ ਅਤੇ ਸੰਚਾਰ...ਸਥਾਨਕ, ਕੌਮੀ ਅਤੇ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਦਾ ਏਕੀਕਰਨ, ਖੋਜ, ਤੇਜ਼ ਜਵਾਬ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਨਿਦਾਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ।"
ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦਾ ਪ੍ਰਕੋਪ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ-ਤੋਂ-ਮਨੁੱਖੀ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਦਾ ਕੋਈ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਨ ਦੀ ਵਾਇਰਸ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਦਾ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਮਾਰਕਰ ਹੈ।
ਪਰ ਡਾ. ਝੋ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਗਊਆਂ ਅਤੇ ਟੈਕਸਸ ਵਰਕਰਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਬਰਡ ਫਲੂ ਦੇ ਸੰਚਾਰ ਤੋਂ ਸੰਭਾਵਿਤ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਵਧਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੰਦਿਆਂ ਹੋਇਆ ਕਿਹਾ ਹੈ, “ਸਾਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਖ਼ਰਾਬ ਹਾਲਾਤ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।“
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, “ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਵਾਇਰਸ ਬਿੱਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਅੱਧੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੰਕਰਮਿਤ ਬਿੱਲੀਆਂ ਕੱਚਾ ਦੁੱਧ ਪੀਣ ਕਾਰਨ ਮਰ ਗਈਆਂ।''
''ਵਾਤਾਵਰਨ ਦੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮੇਂ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਤੇ ਦੇਰ ਤੱਕ ਪਤਾ ਲੱਗਣ ਉੱਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਲੱਛਣ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣਾ ਔਖਾ ਹੈ ਕਿ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਬਿਮਾਰੀ ਕਦੋਂ ਅਤੇ ਕਿਸ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਵੱਧ ਜਾਵੇ।''
