ویروس کرونا: آیا بیماری از اجساد مردگان هم منتقل میشود؟
منبع تصویر، Getty Images
منتشر شده در
ویروس کرونا در سراسر جهان صحنههای دلخراش مرگ مبتلایانی را به همراه آورده که عزیزانشان امکان سوگواری و تدفین مناسب برای آنها را نداشتهاند.
این تصاویر باعث هراس نه فقط از مرگ، بلکه از مردگان نیز شده است زیرا این نگرانی وجود دارد که ویروس عامل بیماری پس از مرگ افراد مبتلا پخش شود و از اجساد مردگان به زندهها سرایت کند.
آیا اجساد کسانی که به خاطر ابتلای به ویروس کرونا مردهاند میتواند عامل انتقال این ویروس باشد؟ آیا برگزاری مراسم تدفین جایز است؟ آیا روش مناسب برای تدفین اجساد این افراد خاکسپاری است یا سوزاندن؟
از آنجا که ویروس کرونا یک عامل بیماریزای جدید است، بسیاری از جنبههای آن هنوز شناخته نیست اما در اینجا آنچه را که تاکنون درباره رفتار با اجساد مبتلایان میدانیم شرح میدهیم.
آیا اجساد میتوانند ویروس کووید-۱۹ را منتقل کنند؟
منبع تصویر، Getty Images
براساس گزارش سازمان بهداشت جهانی، اگر ملاحظات بهداشتی و ایمنی لازم رعایت شود، دلیلی وجود ندارد که از انتشار ویروس کرونا از طریق اجساد درگذشتگان در اثر ابتلای به آن هراسان باشیم.
ویروس عامل بیماری از طریق ذرات مایعات تنفسی انسان که مثلا هنگام صحبت، عطسه و سرفه کرده پراکنده میشود به دیگران انتقال مییابد.
اما این ویروس میتواند روی بعضی از سطوح برای چندین روز زنده بماند.
ویلیام ادو-کرو، سخنگوی سازمان بهداشت قاره آمریکا چند روز پیش در یک نشست خبری گفت که "تا این تاریخ، شواهدی وجود ندارد که نشان دهد ویروس کرونا از اجساد مردگان به افراد زنده سرایت کرده است."
آقای ادو-کرو در عین حال افزود: "با این همه این گفته به معنی آن نیست که جسد فرد درگذشته از این بیماری آلوده به ویروس نیست و شما میتوانید آن را ببوسید یا از این قبیل رفتاری داشته باشد بلکه لازم است در سوگواری برای مردگان خویشتنداری به خرج داده و ملاحظات ایمنی و بهداشتی به خوبی رعایت شود."
در توصیههای بهداشتی سازمان بهداشت جهانی که در ماه مارس منتشر شد آمده است: "مگر در موارد تب همراه با خونریزی (مثلا در بیماریهای ابولا و مابگبورگ) و وبا، اجساد مبتلایان معمولا عفونت زا نیست. فقط ریه مبتلایان به آنفلوآنزای فراگیر ویروس کرونا اگر هنگام کالبدشکافی به طور مناسب لمس نشود میتواند باعث عفونت شود. در غیر این صورت، کالبد مردگان ناقل بیماری نیست."
در عین حال ریهها و سایر اندامهای اجساد کسانی که در اثر بیماریهای حاد تنفسی جان میدهند میتواند همچنان حاوی ویروس زنده باشد.
این ویروسها ممکن است در جریان کالبدشکافی یا شستشوی اندامهای داخلی آزاد و پراکنده شود.
خویشان و آشنایان کسانی که در اثر ابتلای به کوید-۱۹ جان دادهاند باید اطمینان حاصل کنند که کسانی که جسد را برای تدفین آماده میکنند، مثل کارکنان خدمات کفن و دفن، به خوبی در این مورد آموزش دیده و حفاظ مناسب دارند.
آیا تشییع جنازه و خاکسپاری مجاز است؟
منبع تصویر، Getty Images
در بعضی مناطق، تعداد زیاد تلفات مرتبط با ویروس کرونا باعث بروز بحران در بخش کفن و دفن شده است.
ضمنا به خاطر رعایت ضوابط فاصلهگیری اجتماعی، بعضی از کشورها برگزاری مراسم سوگواری مردگان را ممنوع کردهاند در حالیکه بعضی دیگر اجازه برگزاری این مراسم را البته با تعداد کم حاضران داده اند.
سازمان بهداشت جهانی گفته است که دوستان و خویشان فرد درگذشته میتوانند جنازه را از نزدیک نگاه کنند مشروط بر اینکه ضوابط و شرایط خاصی رعایت شود.
این سازمان توصیه کرده است: "حاضران نباید به جنازه دست بزنند یا آن را ببوسند و باید پس از حضور در نزدیکی جنازه دست خود را به طور کامل با آب و صابون بشویند؛ در جریان برگزاری مراسم هم باید شرایط فاصلهگیری اجتماعی به طور کامل رعایت شود."
افراد دارای نشانههای بیماری های تنفسی نباید در چنین مراسمی شرکت کنند و در صورتی که حضور دارند، باید جهت جلوگیری از انتشار ویروس، حتما ماسک به کار ببرند.
سازمان بهداشت جهانی تاکید دارد که افراد بالای ۶۰ سال و کسانی که مبتلا به بیماریهای ضعف سیستم ایمنی بدن هستند حتما باید از هرگونه تماس و نزدیک شدن به جسد فرد مبتلا خودداری ورزند.
جنازه را میتواند دفن کرد یا باید سوزاند؟
منبع تصویر، Getty Images
سازمان بهداشت جهانی گفته است که هر دو شیوه خاکسپاری و سوزاندن قابل قبول است.
این سازمان در گزارش خود نوشته است: "این توهم وجود دارد که جسد فردی که از یک بیماری مسری مرده است باید سوزانده شود اما این نظر درست نیست. سوزاندن جسد به باورهای فرهنگی و منابع موجود بستگی دارد."
در عین حال، کسانی که به هر نحوی با جنازه فرد تماس دارند، مثلا آن را در قبر می گذارند، باید دستکش حفاظتی بپوشند و قبل و بعد از خاتمه کار و دور انداختن دستکش در محل مناسب، دست خود را با آب و صابون به طور کامل و به شیوه درست بشویند.
سازمان بهداشت جهانی همچنین گفته است که نیازی نیست جسد مردگان از کوید-۱۹با تعجیل دفن شود. همچنین لازم نیست که اقلام و لباس های فرد مبتلا سوزانده و معدوم شود هر چند ضرورت دارد که هنگام جابجا کردن آنها حتما دستکش مورد استفاده قرار گیرد. قبل از استفاده از این اقلام هم باید آنها را به طور کامل با مایع شوینده، محلول اتانول ۷۰ درصد یا مایع سفیدکننده ضد عفونی کرد.
می توان لباس های فرد مبتلا را در ماشین لباسشویی و با استفاده از مواد شوینده معمولی البته در حرارت بالا (۶۰ تا ۹۰ درجه سانتیگراد) شست یا در یک طشت بزرگ در محلول آب صابون و آبجوش قرار داد و به منظور جلوگیری از پراکندن قطرات آب به اطراف، با یک چوب بلند آن را به هم زد.
رعایت شئونات مردگان
منبع تصویر، Reuters
سازمان بهداشت جهانی گفته است که "شئونات فرد درگذشته، آداب و سنن فرهنگی و دینی آنان و خانواده هایشان باید رعایت و حفظ شود."
با این همه، در گیرودار شیوع ویروس کرونا، عمل به این توصیه در بسیاری از نقاط جهان دشوار بوده است.
مروین تران، رئیس اتحادیه موسسات خدمات کفن و دفن در اکوادور به بخش آمریکای لاتین بی بی سی گفته است که استان گویاس این کشور که شیوع ویروس کرونا ظرف چند هفته بیش از ده هزار نفر را از پای درآورد، "وضعیت کفن و دفن کاملا غیرقابل کنترل بود."
در آمریکای لاتین، اکوادور پس از برزیل، بیشترین آمار مبتلایان به ویروس کرونا را دارد. شبکه درمانی آن کشور قادر به تحمل فشار ناشی از این وضعیت نبود و در حالیکه سردخانه ها از جسدها پر میشد، جنازه مبتلایان گاه برای چند روز رها شده در خیابان ها باقی میماند.
بیمارستانها مجبور شده بودند تا اجساد را به انبارهایی بفرستند که تهویه سرد یا امکانات دیگر حفظ اجساد را نداشت.
آقای تران میگوید: "حتی برای ما که با واقعیات مرگ آشنایی داریم، ورود به این محلها برای شناسایی اجساد دشوار بود. مایع داخل اجساد پس از ۲۴ ساعت باعث ترکیدن آنها میشد."
در کشورهای دیگر، نحوه کفن و دفن در گورهای جمعی در نیویورک، شهر مانائوس در برزیل یا استانبول به عنوانهای خبری تبدیل شد.
با همه اینها، سازمان بهداشت جهانی تاکید دارد که واقعیت مرگ در دوره شیوع ویروس کرونا نباید مانع از آن شود که در بدرود با مردگان شئونات لازم رعایت نشود یا به بستگانشان فرصت ندهند که برای عزیزانشان به درستی سوگواری کنند.
منبع تصویر، EPA
در میان توصیههای این سازمان آمده است: "نهادهای مسئول باید به این موضوع به صورت مورد به مورد رسیدگی کرده و نیاز و حقوق بازماندگان، لزوم بررسی علت مرگ و خطرات قرار گرفتن در معرض بیماری را بسنجند و با توجه به آن در مورد نحوه خاکسپاری تصمیم بگیرند."
بیشتر بخوانید: پاسخ به چند پرسش متداول درباره ویروس کرونا
کووید-۱۹ نام بیماری واگیری است که در اواخر ماه دسامبر سال ۲۰۱۹ در چین کشف شد.
صدها ویروس کرونا وجود دارد که عمدتا حیوانها را آلوده میکنند، از جمله خوک، شتر، خفاش و گربه. اما تعداد کمی از آنها - مثل ویروس کرونای جدید - انسانها را آلوده میکنند.
بعضی از ویروسهای کرونا به بیماریهایی با علائم خفیف یا ملایم منجر میشوند، مثل سرماخوردگی عادی. اما ویروس کرونای جدید از آن دسته ویروسها است که میتوانند به بیماری حاد منجر شوند، مثل سینهپهلو.
علائم بیشتر مبتلایان خفیف خواهد بود - مثل تب، بدندرد و سرفه - و بدون درمان خاصی بهبود خواهند یافت.
اما حال بعضی از سالخوردگان، و کسانی که مشکلات زمینهای مانند دیابت یا سرطان دارند، ممکن است وخیم شود.
آیا ابتلا به ویروس کرونا مصونیت ایجاد میکند؟از طرف دنیس میچل در بیچستربیشترین پرسش
بیبیسی نیوزگروه امور سلامت
مردم وقتی از بیماری عبور میکنند و بهبود مییابند، بدنش شیوه مبارزه با این بیماری در آینده را یاد میگیرد.
اما این مصونیت همیشه پایدار یا یا کاملا موثر نیست و میتواند به مرور زمان کاهش پیدا کند.
گمان میرود که فرد مبتلا به ویروس کرونا در صورت بهبودی مصونیت پیدا میکند. اما هنوز مشخص نیست که این مصونیت به چه مدت ادامه پیدا میکند.
دوره کمون ویروس کرونا چقدر است؟از طرف جیلیان گیبز
میشل رابرتسدبیر بخش سلامت وبسایت بیبیسی
به گفته دانشمندان، بروز علائم بیماری به طور متوسط ۵ روز زمان میبرد، اما علائم ممکن است در بعضیها خیلی زودتر یا خیلی دیرتر بروز کند.
بنا به گفته سازمان بهداشت جهانی، دوره کمون این بیماری میتواند تا ۱۴ روز طول بکشد، اما برخی از محققان میگویند که ممکن است ۲۴ روز هم بشود.
دانستن و درک دوره کمون بسیار مهم است، چرا که به پزشکان و مقامات بهداشتی اجازه میدهد تا تمهیدات موثرتری برای مهار شیوع ویروس بیندیشند.
آیا ویروس کرونای جدید مسری تر از آنفلوآنزا است؟از طرف مری فیتزپتریک در سیدنی
میشل رابرتسدبیر بخش سلامت وبسایت بیبیسی
میزان واگیری هر دو ویروس خیلی زیاد است.
گمان میرود که افراد مبتلا به کووید-۱۹ به طور میانگین دو تا سه نفر دیگر را نیز آلوده میکنند، در حالی که مبتلایان به آنفلوآنزا حدودا یک نفر دیگر را مبتلا میکنند.
شما میتوانید برای ممانعت از شیوع کووید-۱۹ یا آنفلوآنزا دست به اقدامات سادهای بزنید.
مرتب دستان خود را با آب و صابون بشویید
اگر دستانتان تمیز نیست به صورت خود دست نزنید
هنگام سرفه و عطسه از دستمال استفاده کنید و سپس آن را در سطل زباله بیندازید
بیماری چقدر طول میکشد؟از طرف نیتا در میداستون
بیبیسی نیوزگروه امور سلامت
کووید-۱۹ در ۸۰ درصد مبتلایان خفیف خواهد بود، مثل آنفلوآنزا.
علائم آن شامل تب و سرفه خشک میشود. شاید حالتان چند روزی خوب نباشد، اما باید بعد از گذشت حدودا یک هفته از بروز علائم عادی شود.
اگر ویروس به خوبی در ریهها پا بگیرد میتواند به مشکلات تنفسی و سینهپهلو منجر شود. از هر هفت نفر یک نفر ممکن است به درمان بیمارستانی نیاز پیدا کند.
ویروس کرونا تا چه اندازه برای افراد مبتلا به آسم خطرناک است؟از طرف لزلی-ان در فالکرک
میشل رابرتسدبیر بخش سلامت وبسایت بیبیسی
توصیه متخصصان آسم این است که به استفاده از اسپری تنفسی خود (که معمولا قهوه ای رنگ است) طبق دستور پزشک ادامه دهید. این کار احتمال بروز حمله آسم به خاطر وجود ویروس، از جمله ویروس کرونای جدید، را کاهش میدهد.
اسپری استنشاقی آبی زنگ خود را همیشه همراه داشته باشید تا در صورت بروز علائم آسم در دسترس باشد. اگر علائم آسم شدیدتر شده باشد ممکن است به کووید-۱۹ مبتلا شده باشید.
آیا ویروس کرونا برای افراد معلولی که مشکل سلامتی ندارند خطر بیشتری دارد؟از طرف ابیگیل ایرلند در استاکپورت
بیبیسی نیوزگروه امور سلامت
ویروس کرونا میتواند در سالخوردگان و کسانی که مشکلات زمینهای دارند، مانند مشکلات ریوی یا دیابت، به بیماری حادتری منجر شود.
در حال حاضر مدرکی وجود ندارد که نشان دهد ویروس کرونا برای معلولانی که مشکل سلامتی دیگری، مثلا بیماری ریوی، ندارند خطرناکتر است.
آیا کووید-۱۹ در کسانی که قبلا سینهپهلو گرفتهاند خفیف تر بروز خواهد کرد؟از طرف مارجی در مونترآل
بیبیسی نیوزگروه امور سلامت
کووید-۱۹ ممکن است در موارد کمی به سینهپهلو منجر شود. این اتفاق عمدتا برای افرادی میافتد که از قبل مشکلات ریوی داشتهاند.
اما از آنجایی که این یک ویروس جدید است کسی نسبت به آن مصون نیست، حتی اگر قبلا به سینهپهلو گرفته باشد یا به یک ویروس کرونای دیگر مثل سارس مبتلا شده باشد.
چرا وقتی که به نظر میرسد آنفلوآنزا کشندهتر است، دولتها برای مهار ویروس کرونا دست به چنین اقدامات شدیدی میزنند؟از طرف لورین اسمیت در هارلو
جیمز گالاگرگزارشگر امور سلامت
شاید قرنطینه شهرها و درخواست از مردم برای ماندن در خانهها به نظر افراط باشد، اما تنها جایگزین این است که بگذاریم ویروس بدون هیچ محدودیتی پخش شود.
این ویروس برخلاف آنفلوآنزا واکسن ندارد و به همین خاطر برای سالخوردگان و افرادی که مشکلات زمینهای دارند بسیار خطرناک است.
آیا باید برای محافظت از خود و دیگران در برابر این ویروس ماسک بزنم؟از طرف ان هاردمن در منچستر
بیبیسی نیوزگروه امور سلامت
دولتها در سراسر دنیا مرتب نظر خود درباره استفاده از ماسک را بهروز میکنند - اما توصیه فعلی سازمان بهداشت جهانی این است که افراد باید در صورت داشتن علائم کووید-۱۹ و یا هنگام مراقبت از مبتلایان با موارد مشکوک به کووید-۱۹ از ماسک استفاده کنند.
ماسک میتواند مانع انتقال بیماری به شما و دیگران شود، اما تنها به شرطی که درست استفاده شود و با اقدامات دیگری نظیر شستن کامل دستها و کاهش خروج از خانه همراه باشد.
توصیه به استفاده از ماسک با ملاحظات گوناگونی همراه است. بعضی از کشورها تلاش می کنند که اقلام لازم برای کادر درمانی دچار کمبود نشود و بعضیها هم فکر میکنند که استفاده از ماسک میتواند باعث ایجاد حس امنیت کاذب شود. استفاده از ماسک در عین حال میتواند باعث افزایش دست زدن به صورت شود.
حواستان به دستورالعملهای محلی باشد چون در بعضی از کشورها، مثل آرژانتین، چین، ایتالیا و مراکش استفاه از ماسک در اماکن عمومی الزامی است.
در صورت زندگی با کسی که خود را قرنطینه کرده است چه کار باید بکنم؟از طرف گراهام رایت در لندن
بیبیسی نیوزگروه امور سلامت
اگر در چنین وضعیتی قرار دارید باید تماس خود را با آن شخص به حداقل برسانید و در صورت امکان همزمان در یک اتاق نباشید.
شخصی که در قرنطینه است باید در اتاقی بماند که جریان هوای خوبی دارد و پنجرهاش باز میشود، و از بقیه ساکنان خانه فاصله بگیرد.
ویروس چه مدت روی سطوح دوام میآورد؟
از طرف فرگوس والشگزارشگر حوزه پزشکی
روی سطوح سخت - مانند دستگیره درها، کلیدهای آسانسور یا میز آشپزخانه، احتمالا حدود ۴۸ ساعت. اگرچه برخی تحقیقات قبلی در مورد ویروسهای کرونا نشان میدادند که این ویروسها میتوانند در شرایط مناسب برای یک هفته زنده بمانند.
روی سطوح نرم مانند لباس، ویروس مدت زمان کمتری زنده میماند ، بنابراین اگر کُتی دارید که ویروس ممکن است روی آن باشد، اگر آن را یک یا دو روز نپوشید، ویروس از بین خواهد رفت.
از حاملگی من ۵ ماه میگذرد و میخواهم بدانم در صورت ابتلا به چه خطراطی نوزاد را تهدید میکند؟از طرف یکی از خوانندگان وبسایت بیبیسی
جیمز گالاگرگزارشگر امور سلامت
دانشمندان دارند روی تاثیرات کووید-۱۹ بر خانمهای حامله تحقیق میکنند، اما در حال حاضر اطلاعات کافی وجود ندارد.
مشخص نیست که آیا مادر مبتلا به ویروس کرونا میتواند در دوره حاملگی یا هنگام زایمان آن را به فرزندش مبتلا کند یا نه، اما تا به امروز هیچ ردی از ویروس در مایع آمنیوتیک یا شیر مادر دیده نشده است.
در مورد مادرانی که هنوز زایمان نکردهاند، فعلا هیچ مدرکی نیست که نشان دهد بیشتر از بقیه در خطر قرار دارند. اما خانمهای حامله به خاطر بروز تغییرات در سیستم ایمنی و بدنشان ممکن است دچار عفونتهای تنفسی شدیدی شوند.
من به نوزاد ۵ ماههام شیر میدهم - در صورت ابتلا به کووید-۱۹ چه کار باید بکنم؟از طرف مایو مکگولدریک
جیمز گالاگرگزارشگر امور سلامت
هز پادتنی که در بدن مادر باشد از طریق شیر به نوزاد منتقل میشود.
اگر بدنتان در حال ساخت پادتن برای مقابله با کووید-۱۹ باشد، این پادتن از طریق شیر منتقل خواهد شد.
مادرن شیرده باید مثل بقیه به توصیهها عمل کنند تا احتمال ابتلا کمتر شود - پوشاندن دهان هنگام سرفه و عطسه، دور انداختن دستمال و شستن مرتب دستها و اجتناب از لمس چشمها، بینی و دهان با دستان کثیف.
آیا خطر برای کودکان زیاد است؟از طرف لوئیز در لندن
بیبیسی نیوزگروه امور سلامت
بنا به بر آمارهای چین و دیگر کشورها، به نظر میرسد که تاثیر ویروس کرونا بر کودکان در کل کمتر است.
دلیلش شاید این باشد که میتوانند ویروس را خیلی راحت شکست دهند، یا مبتلای بیعلامت باشند، یا علائم بسیار خفیفی در حد سرماخودرگی بروز دهند.
اما کودکانی که مشکلات زمینهای مانند آسم دارند باید بیشتر مراقب خود باشند.
