آنچه گذشت؛ بشار اسد پس از فرار از دمشق به روسیه پناهنده شد

پوشش زنده

1. ۱۸ آذر ۱۴۰۳ - ۸ دسامبر ۲۰۲۴استقبال اعضای حکومت طالبان از سقوط بشار اسد در سوریه

   شماری از اعضای حکومت طالبان از پیشروی سریع نیروهای مخالف که منجر به سقوط دولت بشار اسد شد، استقبال کرده‌اند، اگرچه هنوز بیانیه‌ای رسمی در این مورد صادر نشده است.

   مقام‌های حکومت طالبان امیدوارند که این نیروها در سوریه نیز «شریعت اسلامی» را مشابه افغانستان اجرا کنند.

   محمد صادق عاکف، سخنگوی پیشین وزارت امر به معروف طالبان، در شبکه ایکس نوشت: «ای برادران برای پروردگار سجده کنید و شکرگزار وارد دمشق شوید و با مردم خود به نیکی رفتار کنید.» او در پست دیگری نوشته است که همین گونه مانند دمشق «روزی شاهد آزادسازی قدس خواهیم بود».

   عبدالسلام ضعیف، سفیر سابق حکومت طالبان در اسلام آباد در دهه ۱۹۹۰، نیز در همین شبکه اجتماعی نوشت که «مسلمانان مظلوم و محروم سوریه پس از ۶۱ سال آزادی را جشن می‌گیرند.»

   ابومحمد جولانی، رهبر هیئت تحریر شام، سابقه روابط نزدیک با هر دو گروه داعش و القاعده را دارد. سازمان ملل و بسیاری از دولت‌ها این گروه را «تروریستی» می‌شناسند.

   حکومت طالبان با داعش مخالف‌ است اما روابط نزدیکی با القاعده داشته است.

2. ۱۸ آذر ۱۴۰۳ - ۸ دسامبر ۲۰۲۴دیپلمات اماراتی از اظهارنظر درباره پناهندگی بشار اسد به این کشور خودداری کرد

   در حالی که گزارش‌ها از خروج بشار اسد از سوریه حکایت دارد، هنوز روشن نیست او کشورش را به چه مقصدی ترک کرده است.

   در همین حال یک مشاور محمد بن زاید آل نهیان، رئیس‌ امارات متحده عربی، می‌گوید از وضعیت بشار اسد در امارات اطلاعی ندارد.

   انور قرقاش، مشاور حاکم امارات در امور دیپلماتیک، در گفت‌وگویی با خبرنگاران در جریان نشستی دربحرین، از تایید یا تکذیب شایعاتی که مبنی بر پناهندگی اسد به امارات منتشر شده است امتناع کرد و گفت: «وقتی از من می‌پرسند که بشار اسد به کجا خواهد رفت، این در نهایت یک پاورقی در تاریخ است.»

   او گفت: «من فکر نمی‌کنم این موضوع اهمیت چندانی داشته باشد.»

   آقای قرقاش همچنین تأکید کرد که سوریه هنوز از بحران خارج نشده است و همچنان در معرض تهدید افراط گرایی و تروریسم قرار دارد.

3. ۱۸ آذر ۱۴۰۳ - ۸ دسامبر ۲۰۲۴احساسات متفاوت بین «ترس و نگرانی», ویتسکه بوریما، بخش خبر بی‌بی‌سی

   

   منبع تصویر، RANIA KATAF

   رانیا کتاف، ۳۹ ساله، محقق میراث فرهنگی سوریه که در حال حاضر در دمشق است، می‌گوید: «دیشب هیچکس در سوریه نخوابید... هیچ سوری ساکن خارج از کشور هم نخوابید.» کل مردم گوشی‌های خود را در دست داشتند و منتظر خبر نهایی بودند.

   کتاف که یک گروه فیسبوکی به نام «انسان‌های دمشق» را هم اداره می‌کند، «احساسات متفاوتی» را توصیف می‌کند که از زمان شروع حمله شورشی‌ها بوده است.

   او می‌گوید این احساسات چیزی بین «ترس» و سپس «نگرانی بوده است از این که وقایع به سرانجام خوبی نرسد».

   او می‌افزاید: «همه ما احساس می‌کنیم به معنای واقعی کلمه به مدت ۱۳ سال زیر آب بوده‌ایم و تازه نفسی کشیده‌ایم.» اشاره او به سال ۲۰۱۱ و آغاز نخستین موج اعتراضات علیه بشار اسد است.

   او از «ترسی» می‌گوید که در میان سوری‌ها وجود داشته، و به گفته او اکنون «از بین رفته است». کتاف ادامه می‌دهد: «به سال ۲۰۱۱ برگشتیم. احساس می‌کنم ۱۳ سال جوان‌تر شده‌ام؛ همه ما احساس می‌کنیم ۱۳ سال جوان‌تر هستیم.»

4. ۱۸ آذر ۱۴۰۳ - ۸ دسامبر ۲۰۲۴مرور آخرین تحولات سوریه

   • شورشیان با حضور در تلویزیون دولتی سوریه اعلام کردند دولت بشار اسد سقوط کرده است و زندانیان سیاسی آزاد می‌شوند.
   • بر اساس گزارش‌ها، بشار اسد با هواپیما دمشق را به مقصدی نامعلوم ترک کرده است.
   • برخی از مردم سوریه با انتشار خبر سقوط حکومت بشار اسد در شهرهای بزرگ به شادی پرداخته‌اند.
   • به گفته هیئت تحریر شام، بزرگترین گروه مخالفان مسلح، شماری از نیروهای دولتی در دیرالزور خود را به شورشیان تسلیم کرده‌اند.
   • در مرز سوریه و لبنان، جمعیت بزرگی از سوری‌ها برای بازگشت به کشورشان تجمع کرده‌اند.
   • نخست‌وزیر سوریه گفته است آماده همکاری با هر رهبری است که مردم انتخاب کنند تا انتقال قدرت به‌آرامی انجام شود.
   • تصاویری از ورود مهاجمان به ساختمان سفارت ایران و تخریب اموال آن در دمشق منتشر شده است.

5. ۱۸ آذر ۱۴۰۳ - ۸ دسامبر ۲۰۲۴تخریب اموال سفارت ایران در دمشق

   

   منبع تصویر، Reuters

   شبکه العربیه تصاویری از داخل سفارت ایران در دمشق منتشر کرده است که گروهی وارد آن شده و اموال را تخریب کرده‌اند.

   خبرگزاری رسمی جمهوری اسلامی ایران (ایرنا) هم خبر «ورود شماری از عناصر مسلح به ساختمان سفارت جمهوری اسلامی ایران» در دمشق را به نقل از «برخی رسانه‌ها» منتشر کرده است.

   درتصاویری که در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده است، مهاجمان پس از ورود به ساختمان سفارت پوستر قاسم سلیمانی فرمانده پیشین نیروی قدس سپاه پاسداران و حسن نصرالله رهبر پیشین حزب‌الله لبنان را پاره می‌کنند و به اموال سفارت آسیب می‌زنند.

   گزارش‌ها حاکی است کارکنان از قبل سفارت را ترک کرده بودند.

6. ۱۸ آذر ۱۴۰۳ - ۸ دسامبر ۲۰۲۴خبر فوری, نخست‌وزیر سوریه خواستار برگزاری انتخابات آزاد شد

   محمد جلالی، نخست‌وزیر سوریه، در گفت‌وگویی با شبکه العربیه که خبرگزاری رویترز آن را نقل کرده است، گفت که اکنون باید «انتخاباتی آزاد» در کشور برگزار شود.

   او همچنین گفت با ابومحمد جولانی فرمانده شورشیان در ارتباط بوده است تا درباره روند انتقال قدرت هماهنگ شوند.

   صبح یکشنبه، العربیه در نقل قولی از نخست‌وزیر سوریه گزارش داد که آخرین تماس او با بشار اسد «شب گذشته» بوده است و هیچ اطلاعاتی درباره محل اقامت فعلی او ندارد.

   در ساعات اولیه صبح جزئیاتی از سخنرانی نخست‌وزیر در رسانه‌های اجتماعی منتشر شد که در آن گفته بود آماده است تا هر کاری که منفعت مردم را تامین می‌کند انجام دهد.

   ساعاتی پیش احمد الشراع معروف به ابومحمد جولانی، رهبر هیئت تحریر شام، اعلام کرد که نهادهای عمومی کشور تا زمان تحویل رسمی نظام به نیروهای او، تحت نظارت نخست‌وزیر باقی خواهند ماند.

   هیئت تحریر شام رهبری ائتلافی را در دست دارد که در چند روز گذشته با حملاتی برق‌آسا کنترل شهرهای بزرگ سوریه را در دست گرفته است. شورشیان امروز دمشق را نیز فتح کردند.

7. ۱۸ آذر ۱۴۰۳ - ۸ دسامبر ۲۰۲۴نیروهای دموکراتیک سوریه به رهبری کردها از «سقوط حکومت بشار اسد» استقبال کردند

   

   منبع تصویر، Getty Images

   مظلوم عبدی، فرمانده نیروهای نیروهای دموکراتیک سوریه که کردها رهبری آن را بر عهده دارند، یکشنبه در بیانیه‌ای از «سقوط حکومت بشار اسد» استقبال کرد و گفت سوریه «لحظه‌های تاریخی» را پشت سر می‌گذارد.

   فرمانده این نیروها که عمدتا کنترل مناطق شرق فرات و مناطق مرزی با عراق را در دست دارند، گفت «ما در سوریه لحظات تاریخی را پشت سر می‌گذاریم» و «این تغییرات فرصتی برای ایجاد یک حکومت جدید است».

   او گفت سوریه جدید باید مبتنی بر دموکراسی و عدالتی باشد که حقوق همه مردم سوریه را تضمین کند.

   مظلوم عبدی در بیانیه قبلی خود از اعلام «آمادگی نیروهایش برای گفت‌وگو با همه طرف‌های درگیر» در سوریه خبر داده بود.

   او تاکید کرده بود که «جامعه بین‌الملل و دولت‌های منطقه» باید به سرعت برای حفاظت از جان شهروندان دست به کار شوند.

8. ۱۸ آذر ۱۴۰۳ - ۸ دسامبر ۲۰۲۴آینده سوریه در مسیری خطیر قرار دارد, فرانک گاردنر، خبرنگار امور امنیتی بی‌بی‌سی

   وقتی صدای تیراندازی‌های شادمانه به پایان برسد و زندان‌ها و اتاق‌های شکنجه حکومت بی‌رحم و فاسد بشار اسد تخلیه شوند، سوریه خود را در مرحله‌ای حساس خواهد یافت.

   روشن نیست وقایع کنونی چه فرجامی خواهد داشت.

   اگر ابومحمد جولانی، رهبر هیئت تحریر الشام که گروه اصلی در میان ائتلاف شورشیان سوری است، به وعده‌های خود وفادار بماند، احتمال دارد این کشور به سمت آینده‌ای چندصدایی و دموکراتیک پیش برود که از سوی سازمان ملل و دیگران مورد حمایت قرار گیرد.

   اما هیئت تحریر شام و برخی از هم‌پیمانانش سابقه‌ توسل به خشونت‌ و نقض حقوق بشر دارند. سازمان ملل و بسیاری از دولت‌ها این گروه را سازمان «تروریستی» می‌شناسند.

   هم‌اکنون القاعده از شورشیان خواسته است برای تقابل با «یهودیان و صلیبی‌ها» (اشاره به تمامی مسیحیان) آماده شوند.

   سوریه اقلیت‌های زیادی دارد و این می‌تواند باعث نگرانی شورشیان شود.

   اگرچه هم‌اکنون نشانه‌های اولیه از یک انتقال قدرت منظم حکایت دارد، اما همچنان خطرات جدی وجود دارد که سوریه به سرنوشت لیبی دچار شود؛ باتلاقی که گروه‌های مسلح برای چندین سال دورانی از غارت و آشوب را دامن بزنند.

9. ۱۸ آذر ۱۴۰۳ - ۸ دسامبر ۲۰۲۴خبر فوری, اولین بیانیه مخالفان در تلویزیون رسمی: سوریه متعلق به همه سوری‌ها است

   

   منبع تصویر، تلویزیون رسمی سوریه

   اولین بیانیه شورشیان سوری، پس از ورود آنها به دمشق پایتخت و فرار بشار اسد رئیس‌جمهور، از تلویزیون دولتی سوریه قرائت شد.

   در این بیانیه، ۹ نفر با لباس‌های غیرنظامی ظاهر شدند در حالی که یکی از آنها بیانیه را می‌خواند. او گفت: «سوریه متعلق به همه سوری‌ها است، از هر قشری که باشند.»

   در این بیانیه به «آزادسازی دمشق»، «سرنگونی بشار اسد» و «آزادی تمامی بازداشت‌شدگان» اشاره شده است.

   در این بیانیه‌ آمده است که «ما در اتاق عملیات فتح دمشق از برادران و شهروندان مجاهد می‌خواهیم تا تمامی دارایی‌های کشور آزاد سوریه را حفظ کنند. زنده باد سوریه آزاد.»

   

   منبع تصویر، Getty Images

10. ۱۸ آذر ۱۴۰۳ - ۸ دسامبر ۲۰۲۴چطور همه‌چیز چنین سریع رخ داد؟

    

    منبع تصویر، Getty Images

    اگرچه به نظر می‌رسد که حکومت بشار اسد تنها در چند روز از هم فروپاشیده، اما این اتفاق حاصل عوامل متعددی بوده است.

    دارا کاندوئیت، دانشمند علوم سیاسی در دانشگاه ملبورن که متخصص مسائل سوریه است، می‌گوید ارتش بشار اسد طی سال‌ها جنگ به شدت تضعیف شده است.

    به گفته این متخصص علوم سیاسی، وقایع سوریه در حالی رخ داد که متحدان اصلی اسد یعنی روسیه و ایران و حزب‌الله لبنان درگیر بحران‌های خود بوده‌اند.

    او می‌گوید: «اکنون اسد در موقعیتی به شدت ضعیف قرار دارد.»

    با این حال، او می‌گوید اتفاقاتی که شب گذشته رخ داد، «به غایت شگفت‌انگیز است».

    تنها کمی پس از آنکه نیروهای شورشی کنترل حمص، سومین شهر بزرگ سوریه، را به دست گرفتند، وارد دمشق پایتخت شدند.

    اسد با هواپیما دمشق را به مقصدی که اعلام نشده، ترک کرده است.

11. ۱۸ آذر ۱۴۰۳ - ۸ دسامبر ۲۰۲۴ببینید: تصاویری از شادی مخالفان بشار اسد در ساعات اولیه یکشنبه

    

    منبع تصویر، Getty Images

    

    منبع تصویر، Getty Images

    

    منبع تصویر، Getty Images

    

    منبع تصویر، Getty Images

12. ۱۸ آذر ۱۴۰۳ - ۸ دسامبر ۲۰۲۴ببینید: «تجمع و شادمانی» شماری از مردم در دمشق پس از اعلام ورود شورشیان مخالف اسد

13. ۱۸ آذر ۱۴۰۳ - ۸ دسامبر ۲۰۲۴کاخ سفید: جو بایدن تحولات سوریه را زیر نظر دارد

    کاخ سفید اعلام کرده است که جو بایدن، رئیس‌جمهور آمریکا، تحولات سوریه را با دقت زیر نظر دارد.

14. ۱۸ آذر ۱۴۰۳ - ۸ دسامبر ۲۰۲۴خبر فوری, شورشیان سوری می‌گویند بشار اسد سوریه را ترک کرده است و آنها کنترل دمشق را در دست گرفته‌اند

    شورشیان سوری می‌گویند بشار اسد رئیس‌جمهور سوریه را ترک کرده است و اکنون آنها کنترل دمشق پایتخت را به دست گرفته‌اند.

    گزارش‌ها حاکی از آن است که بشار اسد با هواپیما دمشق را به مقصد نامعلومی ترک کرده است.

15. ۱۸ آذر ۱۴۰۳ - ۸ دسامبر ۲۰۲۴نشریه تایمز اسرائیل: اسرائیل محدودیت‌های شدیدی را در نقاط مرزی سوریه اعمال می‌کند

    نشریه تایمز اسرائیل گزارش داده است که نیروهای اسرائیلی قرار است محدودیت‌های شدیدی را برای تعدادی از شهرهای نزدیک مرز سوریه، به دنبال سقوط رژیم بشار اسد به دست مخالفان مسلح، اعلام کنند.

    بر اساس اعلام رادیو ارتش اسرائیل، محدودیت‌ها به این معنی است که مدارس در چهار روستای دروزی نزدیک مرز بسته خواهند شد.

    همچنین زمین‌های مجاور مرز به عنوان یک منطقه نظامی بسته اعلام خواهد شد و به این معنا خواهد بود که غیرنظامیان نمی‌توانند دیگر برای کشاورزی و مراقبت از مزرعه به آنها دسترسی داشته باشند.

    بر اساس این گزارش، در اطراف جولان اشغالی نیز ایست و بازرسی‌هایی ایجاد می‌شود که تردد را در این منطقه محدود کند.

16. ۱۸ آذر ۱۴۰۳ - ۸ دسامبر ۲۰۲۴مروری بر مهمترین خبرهای چند ساعت گذشته

    در زیر نگاهی داریم به تحولات سریع چند ساعت اخیر در سوریه:

    • خبرگزاری رویترز به نقل از مقام‌های سوریه گزارش می‌دهد که بشار اسد، رئیس‌جمهور این کشور، با هواپیما دمشق را ترک کرده است
    • خبر خروج او از دمشق درحالی منتشر شد که هیئت تحریر شام گفت نیروهای شورشی درحال ورود به پایتخت سوریه هستند
    • محمد جلالی، نخست‌وزیر سوریه، سحرگاه روز یکشنبه و پس از ورود مخالفان و پیشروی در دمشق، آمادگی خود را برای همکاری با هر رهبری که منتخب مردم باشد، اعلام کرد
    • ابومحمد جولانی، رهبر هیئت تحریر شام، اعلام کرد که نهادهای عمومی کشور تا زمان تحویل رسمی نظام به نیروهای او، تحت نظارت نخست‌وزیر باقی خواهند ماند
    • شورشیان همچنین می‌گویند که زندانیان را از زندان صیدنایا که گفته می‌شود هزار نفر از مخالفان در آن شکنجه و اعدام شدند، آزاد کرده‌اند
    • حزب‌الله که مورد حمایت ایران است نیروهایش را از برخی نواحی سوریه خارج کرده است
    • پیشتر شورشیان وارد حمص، سومین شهر بزرگ سوریه، شدند

17. ۱۸ آذر ۱۴۰۳ - ۸ دسامبر ۲۰۲۴شورشیان: اسد «ستمگر» از سوریه فرار کرد

    نیروهای شورشی اعلام کرده‌اند که سوریه «آزاد» شده و بشار اسد رئیس‌جمهور «ستمگر» از این کشور رفته است.

    هیئت تحریر شام که هدایت مخالفان مسلح را در شورش‌های ده روز اخیر به عهده داشته است در تلگرام نوشت که این پایان یک دوره تاریک و شروع یک عصر تازه است.

    شورشیان نوشتند مردمی که طی نیم قرن رژیم اسد آواره یا زندانی شده بودند حالا می‌توانند به خانه برگردند.

    هیئت تحریر شام گفت که در «سوریه جدید... همه در صلح زندگی خواهند کرد و عدالت حاکم خواهد شد.»

18. ۱۸ آذر ۱۴۰۳ - ۸ دسامبر ۲۰۲۴آمریکا «از نزدیک تحولات فوق‌العاده سوریه را زیر نظر دارد»

    شان ساوت، سخنگوی شورای امنیت ملی کاخ سفید، در توییتی در شبکه اجتماعی ایکس نوشته است: «پرزیدنت بایدن و تیم او از نزدیک بر رویدادهای فوق‌العاده در سوریه نظارت دارند و با شرکای خود در منطقه در تماس دائمی هستند.»

    پیشتر هِلِنا هامفری گزارشگر بی‌بی‌سی در واشنگتن به نقل از سه مقام آمریکایی گزارش داد که از نگاه واشنگتن باید منتظر سقوط دمشق بود.

    دونالد ترامپ رئیس جمهور منتخب آمریکا که روز ۲۰ ژانویه به قدرت می‌رسد هم روز شنبه پیش از سقوط حکومت بشار اسد گفته بود که آمریکا نباید وارد درگیری‌های سوریه شود.

    آقای ترامپ در شبکه اجتماعی خود نوشت: «اوضاع در سوریه آشفته است اما این کشور دوست ما نیست و ایالات متحده نباید کاری با آن کشور داشته باشد. این جنگ ما نیست. بگذارید روند اتفاقات مسیر خودش را طی کند. درگیر نشوید.»

19. ۱۸ آذر ۱۴۰۳ - ۸ دسامبر ۲۰۲۴کارشناس خاورمیانه: باید دید هماهنگی میان گروه‌های شورشی چطور پیش می‌رود

    ناتاشا هال، کارشناس خاورمیانه در مرکز مطالعات استراتژیک و بین‌المللی که پیشتر از او نقل قول کردیم، در پاسخ به سوالی درباره تعامل میان گروه‌های شورشی گفت که گروه هیئت تحریر شام هدایت شورش علیه حکومت اسد را به عهده داشته و «منضبط‌‌ترین و قدرتمندترین» نیرو در میان شورشیان است.

    او همچنین گفت به نظر می‌رسد که این گروه کمترین وابستگی را به نیروهای خارجی داشته باشد، درحالی که شماری از جناح‌های شورشی تحت نفوذ ترکیه عمل می‌کنند.

    او گفت: «باید منتظر ماند و دید هماهنگی میان این گروه‌ها چطور پیش خواهد رفت، به خصوص گروه‌های کرد در شمال شرق.»

    خصومت عمیقی میان دولت ترکیه و کردها وجود دارد.

20. ۱۸ آذر ۱۴۰۳ - ۸ دسامبر ۲۰۲۴خبر فوری, جولانی: ارگان‌های دولتی تا زمان تحویل رسمی تحت نظارت نخست‌وزیر سابق خواهد بود

    احمد الشراع معروف به ابومحمد جولانی، رهبر هیئت تحریر شام اعلام کرد که نهادهای عمومی کشور تا زمان تحویل رسمی نظام به نیروهای او، تحت نظارت نخست‌وزیر سابق باقی خواهند ماند.

    وی خطاب به «همه نیروهای نظامی در شهر دمشق» گفت: «از نزدیک شدن به نهادهای دولتی که تا زمان تحویل رسمی تحت نظارت نخست‌وزیر سابق خواهند بود خودداری کنید.»

    وی همچنین از نیروهای نظامی شورشی خواست که «شلیک هوایی» نکنند و آن را ممنوع اعلام کرد.

    پیش از این محمد جلالی، نخست وزیر سوریه در یک سخنرانی تلویزیونی آمادگی خود را برای همکاری با هر رهبری که منتخب مردم باشد، اعلام کرده بود.