آنچه گذشت؛ بشار اسد پس از فرار از دمشق به روسیه پناهنده شد

رسانه‌های روسیه به نقل از منابعی در کرملین می‌گویند مسکو به بشار اسد و خانواده‌اش پناه داده و آنها اکنون در روسیه هستند. رویترز بر اساس اطلاعات وبسایت فلایت‌رادار۲۴ گفته بود که هواپیمایی از لاذقیه به روسیه رفته است. امشب عباس عراقچی در واکنش به تحولات سوریه گفت که وظیفه اصلی بر عهده ارتش سوریه بود و «جمهوری اسلامی ایران اصولاً وظیفه‌ای برای خود در این خصوص قائل نبود.» در دمشق مقررات منع رفت‌وآمد تا بامداد فردا به اجرا درآمده است.

خلاصه

  • پوشش آخرین تحولات سوریه پس از سقوط اسد در پخش زنده تلویزیونی بی‌بی‌سی فارسی
  • شورشیان سوری با قرائت بیانیه‌ای در تلویزیون رسمی سوریه از «سرنگونی» بشار اسد خبر دادند
  • بنابر گزارش‌ها بشار اسد با هواپیما سوریه را به مقصدی نامعلوم ترک کرد
  • شورشیان کنترل دمشق را هم در دست گرفته‌اند

پوشش زنده

  1. استقبال نخست‌وزیر بریتانیا از سقوط حکومت بشار اسد

    کی‌یر استارمر، نخست‌وزیر بریتانیا

    منبع تصویر، PA Media

    کی‌یر استارمر، نخست‌وزیر بریتانیا، می‌گوید از سقوط «رژیم ظالم» بشار اسد در سوریه استقبال می‌کند.

    آقای استارمر خواهان برقراری «صلح و ثبات» در سوریه شد: «تحولات روزها و ساعات گذشته در سوریه بی‌سابقه است و ما با شرکایمان در منطقه در تماس هستیم و اوضاع را به‌دقت زیر نظر داریم.»

    نخست‌وزیر بریتانیا گفت: «مردم سوریه تحت رژیم ظالم بشار اسد زجر زیادی کشیده‌اند و ما از رفتن او استقبال می‌کنیم.»

  2. وزارت خارجه طالبان: امیدواریم راه ایجاد نظام اسلامی و خدمتگزار در سوریه هموار شود

    وزارت خارجه حکومت طالبان سقوط حکومت بشار اسد را به «رهبری جنبش و مردم سوریه» تبریک گفت.

    در بیانیه این وزارتخانه آمده است: «ما امیدواریم که روند انتقال قدرت به صورتی پیش برود که آرزوی مردم سوریه است، راه تاسیس نظام اسلامی مستقل و خدمتگزار هموار شود که مصالحه ملی را در اولویت قرار داده، از چندپارچگی و انتقام اجتناب شده و سیاست عفو عمومی را برای اتحاد در میان مردم سوریه در پیش بگیرد.»

    حکومت طالبان همچنین از بازیگران خارجی در سوریه خواسته است که «سیاست تعامل مثبت و همکاری سازنده» را با رهبری جدید در سوریه در پیش بگیرند.

    امروز شماری از هواداران طالبان در شهر جلال‌آباد در شرق افغانستان پیروزی گروه‌‌های مخالف اسد را با برافراشتن پرچم‌هایی جشن گرفتند.

    جلال آباد

    منبع تصویر، Taliban

    توضیح تصویر، جشن هواداران طالبان در شهر جلال‌آباد برای پیروزی مخالفان اسد در سوریه
  3. تصاویری از تصرف کاخ ریاست جمهوری سوریه

    در شبکه‌های اجتماعی تصاویری از تصرف کاخ ریاست جمهوری سوریه منتشر شده است.

    در این تصاویر حاضران اشیای درون کاخ را با خود حمل می‌کنند.

    به‌جز کسانی که وارد ساختمان کاخ شده‌اند، صدها نفر هم در محدوده آن حضور دارند که پیش از این ورود به آن ممنوع بود.

    یکی از افرادی که در صحنه حضور داشت با اشاره به غارت‌ها در حالی که سر تکان می‌داد به خبرنگار بی‌بی‌سی در دمشق گفت: « این بد است. متاسفم.»

    این اتفاقات در حالی می‌افتد که ائتلاف شورشیان دستوراتی مبنی بر عدم تعرض به اموال عمومی و دولتی صادر کرده است.

  4. جولانی در تلویزیون سوریه: آینده متعلق به ماست

    ابومحمد جولانی، رهبر هیئت تحریر شام

    منبع تصویر، Reuters

    توضیح تصویر، ابومحمد جولانی، رهبر هیئت تحریر شام

    رهبر گروه هیئت تحریر شام، اصلی‌ترین گروه شورشیان مسلح، با حضور در تلویزیون دولتی سوریه بیانیه‌ای را خوانده است.

    به گزارش رویترز، ابومحمد جولانی در این بیانیه گفته است راهی برای بازگشت به عقب وجود ندارد و «آینده متعلق به ماست.»

  5. توازن منطقه در دوران پسا اسد

    پایان پنج دهه حکومت خانواده اسد توازن قدرت در منطقه را دگرگون خواهد کرد.

    گزارش تحلیلی هوگو باچگا، خبرنگار خاورمیانه بی‌بی‌سی، را در مورد تصویر آینده منطقه پس از سقوط حکومت بشار اسد، اینجا بخوانید.

  6. ببینید: استقبال شماری از شهروندان از شورشيان در دمشق

  7. نتانیاهو: سقوط اسد نتیجه ضرباتی است که به ایران و حزب‌الله زدیم

    بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، «سقوط» بشار اسد در سوریه را «روزی تاریخی» برای خاورمیانه خواند و گفت «حلقه‌ مرکزی در محور شرارت ایران» قطع شده است.

    او با حضور در ارتفاعات جولان که تحت اشغال اسرائیل است، گفت: «این نتیجه مستقیم ضرباتی است که به ایران و حزب‌الله، حامیان اصلی اسد، وارد کرده‌ایم. این اقدام یک واکنش زنجیره‌ای در سراسر خاورمیانه به راه انداخت و به کسانی که در طلب رهایی از این رژیم سرکوبگر هستند، قدرت بخشیده است.»

    بنیامین نتانیاهو همچنین اعلام کرد که به ارتش اسرائیل دستور داده است منطقه حائل تحت نظارت سازمان ملل در بلندی‌های جولان را تصرف کند

    «توافقنامه 'جداسازی نیروها' در سال ۱۹۷۴ بین اسرائیل و سوریه ۵۰ سال برقرار بود اما دیشب فروپاشید. ارتش سوریه مواضع خود را ترک کرد. ما به ارتش اسرائیل دستور دادیم این مواضع را تصرف کند تا از نفوذ نیروهای دشمن در کنار مرز اسرائیل جلوگیری شود. این یک موضع دفاعی موقت است تا زمانی که یک ترتیب مناسب پیدا شود.»

  8. واکنش کشورها به سرنگونی حکومت بشار اسد

    سوریه

    منبع تصویر، Getty Images

    تعدادی از کشورهای غربی از سرنگونی حکومت بشار اسد استقبال کردند اما اظهارنظرهای محتاطانه‌ای درباره آینده سوریه کرده‌اند:

    • آلمان گفت که برکناری بشار اسد باعث آسودگی عمیق شد اما هشدار داد که سوریه نباید به دست نیروهای تندرو بیفتد.
    • فرانسه خواستار انتقال سیاسی مسالمت‌آمیز شد به‌نحوی که حقوق همه مردم محترم شمرده شود. امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، در شبکه اجتماعی ایکس گفت که از سرنگونی حکومت بشار اسد استقبال می‌کند.
    • در بریتانیا نیز آنجلا رینر، معاون نخست‌وزیر، گفت از خبر سقوط بشار اسد «استقبال» می‌کند.
    • دانیل شاپیرو، یک مقام دفاعی آمریکا، گفت «هیچکس نباید برای سرنگونی رژیم اسد عزاداری کند» اما درباره احیای مجدد گروه‌هایی مانند داعش ابراز نگرانی کرد.
    • هاکان فیدان، وزیر خارجه ترکیه، گفت جامعه بین‌المللی باید از مردم سوریه حمایت کند.
    • یک مقام عربستان سعودی هم به رویترز گفت ریاض با همه طرف‌ها در منطقه از جمله ترکیه در ارتباط مستمر است.
  9. خبر فوری, وزارت خارجه ایران: تصمیم درباره آینده سوریه با مردم آن کشور است

    وزارت خارجه ایران در بیانیه‌ای اعلام کرد «تعیین سرنوشت و تصمیم‌گیری در مورد آینده سوریه تنها بر عهده مردم این کشور، بدون مداخله مخرب یا تحمیل خارجی است.»

    در این بیانیه آمده است که «تأمین امنیت همه شهروندان سوری و اتباع سایر کشورها و نیز حفظ حرمت اماکن مقدس مذهبی و همچنین حفاظت از اماکن دیپلماتیک و کنسولی وفق موازین حقوق بین‌الملل بسیار ضروری است.»

    ایران همچنین اعلام کرد خواستار «پایان هرچه سریع‌تر درگیری‌های نظامی، ممانعت از اقدامات تروریستی و شروع گفت‌وگوهای ملی با مشارکت همه طیف‌های تشکیل‌دهنده جامعه سوریه» است.

    در این بیانیه آمده است که «روابط ایران و سوریه پیشینه‌ای دیرینه داشته و همواره دوستانه بوده است و انتظار می‌رود این روابط با رویکرد حکیمانه و دوراندیشانه دو کشور براساس علایق و منافع مشترک و عمل به تعهدات حقوقی بین‌المللی تداوم یابد.»

    حکومت ایران از متحدان اصلی بشار اسد به شمار می‌رفت.

    وزارت خارجه ایران در این بیانیه به تخریب و غارت وسایل سفارت این کشور در دمشق واکنشی نشان نداده است.

  10. افزایش نگرانی‌ها در مورد همکاری هیئت تحریر شام با دیگر گروه‌های شورشی, لیز دوست، خبرنگار ارشد بین‌المللی بی‌بی‌سی

    پیروزی غافلگیرکننده شورشیان در سوریه را هیئت تحریر شام، قدرتمندترین گروه اسلامگرا که یک نیروی سیاسی و شبه‌نظامی است، رهبری کرده است.

    این گروه در جریان شورش‌های سال ۲۰۱۱ در سوریه به عنوان یکی از شاخه‌های وابسته به القاعده ظهور کرد اما در سال ۲۰۱۶ به طور رسمی روابط خود را با این گروه قطع کرد.

    طی چندین سال اخیر ابومحمد جولانی، رهبر هیئت تحریر شام، در تلاش بوده است تا چهره گروه خود را در خارج از کشور تغییر دهد و در عین حال حکومت سختگیرانه اسلام‌گرایان را در منطقه تحت کنترل خود در شمال غربی سوریه اعمال کند.

    او اخیرا به بسیاری از اقلیت‌ها در سوریه اطمینان داد که دلیلی برای نگرانی‌شان وجود ندارد.

    با این حال هنوز دولت‌های غربی این گروه را به عنوان یک سازمان تروریستی می‌شناسند و ظهور ناگهانی آن نه تنها در سوریه بلکه در کشورهای همسایه هم سوالات و نگرانی‌هایی را ایجاد کرده است.

    همچنین نگرانی‌هایی در مورد نحوه همکاری این گروه با سایر گروه‌های مسلح مخالف اسد وجود دارد، از جمله گروهی از شبه‌نظامیان تحت حمایت ترکیه موسوم به ارتش ملی سوریه، نیروهای کرد مستقر در شمال غرب، و همچنین یک جناح تازه تاسیس به نام «اتاق عملیات جنوب» که شامل جنگجویانی است که در جریان قیام‌های «بهار عربی» همکاری نزدیکی با غرب داشتند.

  11. خبر فوری, روسیه: اسد پس از مذاکره با طرف‌های درگیر تصمیم به کناره‌گیری گرفت

    روسیه در سوریه

    منبع تصویر، Getty Images

    وزارت خارجه روسیه با انتشار بیانیه‌ای در کانال تلگرامش نوشت «با نگرانی» تحولات سوریه را دنبال می‌کند.

    در این بیانیه آمده است که پس از مذاکرات بشار اسد با «تعدادی از طرف‌های درگیر در جنگ داخلی سوریه»، او تصمیم گرفت «از مقام ریاست‌جمهوری کناره‌گیری و کشور را ترک کند و دستوراتی برای انتقال مسالمت‌آمیز قدرت صادر کرده است.»

    این بیانیه تأکید کرد که «روسیه در این مذاکرات نقشی نداشته است.»

    وزارت خارجه روسیه با این حال تاکید کرد که با «تمام گروه‌های اپوزیسیون سوریه» در تماس است.

    این وزارتخانه از «تمام طرف‌های درگیر» خواست «از خشونت پرهیز کنند و مسائل حکومتی را از طریق راهکارهای سیاسی حل کنند».

    در پایان این بیانیه آمده است: «پایگاه‌های نظامی روسیه در سوریه در وضعیت آماده‌باش قرار دارند و در حال حاضر تهدید جدی برای امنیت آنها وجود ندارد.»

  12. گزارش‌ها از حملات هوایی اسرائیل به سوریه

    یک رشته حملات هوایی که ظن آن می‌رود اسرائیل انجام داده باشد روز یکشنبه منطقه مزه دمشق و یک پایگاه هوایی در جنوب سوریه را هدف قرار داده است.

    رویترز، به نقل از یک منبع لبنانی و یک منبع امنیتی سوری، حمله هوایی به محله مزه در دمشق را گزارش کرده و احتمال داده است که کار اسرائیل باشد.

    تعدادی از سفارتخانه‌ها از جمله سفارت ایران، دفتر سازمان ملل متحد و نهادهای امنیتی سوریه در این محله واقع هستند.

    رویترز به نقل از دو منبع امنیتی منطقه‌ای همچنین گزارش کرده است که پایگاه هوایی خلخله در جنوب سوریه با جت‌های جنگنده‌‌ای که گمان می‌رود متعلق به اسرائیل باشند، بمباران شده است.

    بر اساس این گزارش، دست کم شش حمله انجام شده است که در آن از جمله یک پایگاه اصلی هوایی در شمال شهر سویدا که دارای ذخیره بزرگی از راکت‌ها و موشک‌های متعلق به ارتش سوریه است، هدف قرار گرفته است.

    ارتش سوریه شب گذشته این پایگاه را تخلیه کرده بود.

    دولت اسرائیل هیچ اظهارنظری در مورد این حملات نکرده است.

    یک منبع به رویترز گفته است که به نظر می‌رسد هدف این حملات جلوگیری از افتادن این سلاح‌ها به دست گروه‌های تندرو بوده است.

  13. گزارش نفیسه کوهنورد از مرز لبنان و سوریه

    ‌گزارش نفیسه کوهنورد، خبرنگار بی‌بی‌سی، از مرز لبنان و سوریه را ببینید.

    گروه بزرگی از سوری‌های ساکن لبنان از صبح امروز برای بازگشت به کشورشان پشت مرز تجمع کرده‌اند.

  14. خبر فوری, اعلام ممنوعیت رفت و آمد در دمشق از چهار عصر تا پنج صبح فردا

    خبرگزاری رویترز گزارش کرده است گروه‌های شورشی که کنترل پایتخت سوریه را در دست گرفته‌اند، با اعلام ممنوعیت رفت و آمد در این شهر از ساعت چهار عصر امروز تا پنج صبح فردا، از همه ساکنان دمشق خواسته‌اند در خانه‌های خود بمانند.

  15. صدا و سیما: حال سفیر ایران در سوریه «مساعد» است

    خبرنگار تلویزیون ایران در بیروت می‌گوید که «حمله» به سفارت ایران در دمشق به «گروه مسلط بر سوریه» ارتباطی ندارد و ساختمان پیش از آن تخلیه شده بود.

    امروز تصاویری از حمله و آسیب به اموال سفارت ایران در دمشق منتشر شد و همچنین از پاره کردن عکس قاسم سلیمانی و حسن نصرالله بر دیوار این سفارت.

    تلویزیون ایران می‌گوید حال سفیر در سوریه «مساعد» است و حمله امروز (۸ دسامبر، ۱۸ آذر) کار «گروه‌های خودسر» بوده است.

    ساعاتی پیشتر حسین اکبری سفیر ایران در دمشق به شبکه خبر گفته بود که تعطیلی سفارت شایعه و خبری «نابخردانه» است و «ما کارها را داریم پیگیری می‌کنیم و «حداقل سه چهار ملاقات در سطح عالی انجام شده است.»

    توضیح ویدئو، صداوسیما می‌گوید حمله به سفارت ایران کار «گروه مسلط بر سوریه» نیست
  16. پخش زنده تلویزیون فارسی بی‌بی‌سی برای پوشش وقایع سوریه

    تلویزیون فارسی بی‌بی‌سی امروز پخش برنامه‌های خود را از زودتر از معمول و از ساعت ۱۰:۳۰ صبح به وقت لندن (۱۴:۰۰ تهران) برای پوشش وقایع سوریه آغاز کرده است.

    آخرین تحولات سوریه را از طریق پخش زنده در یوتیوب و وب‌سایت بی‌بی‌سی فارسی ببینید.

  17. از محمد غازی جلالی نخست‌وزیر سوریه چه می‌دانیم؟

    جلالی

    منبع تصویر، Syrian government

    توضیح تصویر، محمد غازی جلالی

    محمد غازی جلالی نخست‌وزیر سوریه با موافقت ابومحمد جولانی رهبر هیئت تحریر شام فعلا اداره دولت را ادامه خواهد داد. آقای جلالی خواستار برگزاری انتخابات آزاد شده است. اما او کیست؟

    محمد جلالی ۵۵ ساله و متولد دمشق است، اما خانواده‌اش از بلندی‌های جولان هستند که در اشغال اسرائیل است.

    او دانشیار دانشگاه دمشق است و در سال ۲۰۱۴ وزیر ارتباطات و فناوری بود.

    بشار اسد او را ۲۴ شهریور (۱۴ سپتامبر) امسال به عنوان نخست‌وزیر انتخاب کرد.

    بنابر گزارش‌ها، او نخستین فردی از منطقه جولان است که از دوران حافظ اسد این سمت را بر عهده می‌گیرد.

    او در دانشگاه‌های دمشق و قاهره در رشته مهندسی و اقتصاد تحصیل کرده است.

    آقای جلالی از سال ۲۰۰۵ تا ۲۰۱۳ عضو هیئت مدیره مؤسسه عمومی حمل‌و‌نقل جاده‌ای بود و در سال ۲۰۰۸ به عضویت شورای عالی وزارت آموزش عالی درآمد و مدتی هم رئیس هیئت مدیره پست سوریه بوده است.

    آقای جلالی گفته است که در خانه‌اش در دمشق مانده است و آماده همکاری با مخالفان بشار اسد است که اکنون دمشق را در کنترل گرفته‌اند.

    عباس عراقچی وزیر خارجه ایران ۱۴ مهر در دمشق با آقای جلالی دیدار کرده بود.

  18. یک نفر را دیدیم که از استیصال اشک می‌ریخت, باربارا پلت آشر، خبرنگار بی‌بی‌سی در دمشق

    بسیاری از مردم از آنچه قرار است اتفاق بیفتد می‌ترسند، به ویژه اقلیت‌های مذهبی، و همچنین حامیان رژیم، نیروهای ارتش و غیره.

    ما با فردی در مرز لبنان روبرو شدیم که گریه می‌کرد و بسیار مایوس بود.

    او می‌ترسید که هدف شورشیان قرار گیرد، بنابراین سعی می‌کرد خانواده اش را از سوریه خارج کند و هنوز نتوانسته بود.

    من فکر می‌کنم بسیاری از مردم برای چند روز آینده سعی خواهند کرد که در حاشیه بمانند.

    ما همچنین شاهد شادی بسیاری از مردمی بوده‌ایم که احساس می‌کنند دهه‌ها یک رژیم بسیار استبدادی در قدرت بوده است.

    یکی از اولین کارهایی که شورشیان انجام دادند این بود که برای آزاد کردن زندانیان به یک زندان رفتند که احتمالا در میان زندانیانش مخالفان سیاسی زیادی بودند که بازداشت و شکنجه شده بودند. این یکی از زندان‌های بسیار بدنام سوریه بود.

    امکان تغییر وجود دارد. شاید امکان راه حل سیاسی هم وجود داشته باشد. اما امکان هرج و مرج یا خشونت بیشتر هم وجود دارد. مساله مهم این است که چقدر همه چیز منظم و هماهنگ پیش برود.

  19. تصاویری از شادی مردم پس از سقوط بشار اسد در داخل و خارج سوریه

    خبرگزاری‌ها طی ساعات گذشته تصاویر متعددی از شادی مردم سوریه در داخل و خارج این کشور از انتشار خبر سقوط حکومت بشار اسد منتشر کرده‌اند.

    تعدادی از این عکس‌ها را ببینید.

    حلب

    منبع تصویر، Reuters

    توضیح تصویر، حلب
    دمشق

    منبع تصویر، Reuters

    توضیح تصویر، دمشق
    نزدیکی مرز سوریه و لبنان

    منبع تصویر، Reuters

    توضیح تصویر، نزدیکی مرز سوریه و لبنان
    مقابل سفارت سوریه در آتن، پایتخت یونان

    منبع تصویر، Reuters

    توضیح تصویر، مقابل سفارت سوریه در آتن، پایتخت یونان
    شادی سوری‌های مقیم ترکیه در استانبول از سقوط حکومت بشار اسد

    منبع تصویر، Reuters

    توضیح تصویر، شادی سوری‌های مقیم ترکیه در استانبول از سقوط حکومت بشار اسد
    حلب

    منبع تصویر، Reuters

    توضیح تصویر، حلب
  20. بشار اسد کجاست؟

    تخریب تصویر بشار اسد

    منبع تصویر، Getty Images

    ساعاتی پیش شورشیان سوریه پس از ورود به دمشق، پایتخت، اعلام کردند بشار اسد، رئیس‌جمهور سوریه در ۲۵ سال گذشته، از این کشور «فرار» کرده است.

    یک هواپیمای خطوط هوایی سوریه همزمان با گزارش‌ها از تصرف دمشق به دست شورشیان از فرودگاه این شهر به پرواز درآمد.

    این هواپیما ابتدا به سمت منطقه ساحلی سوریه که پایگاه اجتماعی اصلی علوی‌های سوریه است پرواز کرد، اما بلافاصله با تغییر مسیر برای چند دقیقه در جهت مخالف ادامه داد. دقایقی بعد این هواپیما از روی نقشه ناپدید شد.

    رویترز در گزارش خود نوشته است که نمی‌تواند تایید کند چه کسانی سرنشین این هواپیما بوده‌‌اند.

    این خبرگزاری، با استناد به دو منبع سوری، با توجه به تغییر مسیر غیرمنتظره و ناپدید شدن هواپیما از احتمال سقوط هواپیما گفته است.

    صبح یکشنبه العربیه در نقل قولی از محمد جلالی، نخست‌وزیر سوریه، گزارش داد که آخرین تماس او با بشار اسد «شب گذشته» بوده است و هیچ اطلاعاتی درباره محل اقامت فعلی او ندارد.

    سایت خبری اکسیوس هم گزارش کرده است که مقصد احتمالی آقای اسد روسیه است.

    ساعتی پیش شایعاتی نیز مبنی بر پناهندگی آقای اسد به امارات منتشر شده بود. در پی انتشار این گزارش‌ها، انور قرقاش، مشاور حاکم امارات در امور دیپلماتیک، در گفت‌وگویی با خبرنگاران در بحرین، از تایید یا تکذیب این خبر امتناع کرد. او گفت: «از من می‌پرسند که بشار اسد به کجا خواهد رفت، اما این در نهایت یک پاورقی در تاریخ است.»