اعتراضات در ایران؛ واکنش های داخلی و خارجی و ادامه قطع اینترنت

پنج روز بعد از شروع قطع خدمات اینترنتی از سوی دولت در جریان اعتراضات سراسری ایران، ادامه این خاموشی باعث نگرانی های بین المللی شده است.

دسترسی عمومی به اینترنت از روز شنبه ۲۵ آبان در دومین روز اعتراضاتی که در واکنش به افزایش بهای بنزین شروع شده بود به شدت محدود یا کاملا قطع شد.

وضعیتی که با توجه به سرکوب شدید معترضان - تایید مرگ ۱۰۶ معترض در ۲۰ شهر از سوی عفو بین الملل - باعث نگرانی زیادی نسبت به اوضاع در داخل این کشور شده است. ایران اجازه نمی دهد خبرنگاران این اعتراضات را پوشش دهند.

به علاوه این خاموشی بر تماس ایرانی های ساکن خارج با داخل اثر گذاشته است.

موسسه "نت بلاکز" می گوید فعالیت شبکه اینترنت در ایران به ۵ درصد حالت عادی سقوط کرده است. به علاوه این گروه که محدودیت‌های دسترسی کاربران به اینترنت را بررسی می‌کند، برآورد کرده که هر روز قطعی اینترنت در ایران ۶۰ میلیون دلار خسارت به بار می‌آورد.

سازمان گزارشگران بدون مرز با محکومیت قطع اینترنت در ایران آن را "نقض حق بنیادین دسترسی به اطلاعات" توصیف کرد.

همزمان دولت ایران بار دیگر اعلام کرده است که موفق به فرونشاندن اعتراضات در این کشور شده است.

با این حال خبرگزاری رویترز گزارش می دهد که ویدئوهایی در شبکه های اجتماعی ظاهرا از ادامه درگیری میان معترضان و ماموران امنیتی در روز چهارشنبه وجود دارد.

حسن روحانی رئیس جمهور ایران روز چهارشنبه از ارائه گزارش اتفاقات اخیر از سوی وزارت کشور خبر داد و گفت در این گزارش ارقام شرکت کنندگان در این تجمعات مشخص شده؛ هر چند او ارقامی ارائه نکرد اما گفت تعداد "آشوب طلبان" کم بوده است.

حکومت ایران اغلب معترضان را با چنین اصطلاحاتی خطاب می کند.

او بخشی از این افراد را سازمان یافته، مسلح و برنامه‌ریزی شده توصیف کرد که طراحی آن توسط "ارتجاع منطقه (عربستان و متحدانش)، صهیونیست ها و آمریکایی‌ها" انجام شده.

او گفت: "همانطور که رهبر معظم انقلاب فرمودند مردم ما در حوادث مختلف در برابر نقشه دشمن پیروز شدند و این بار هم در اغتشاشات که نقشه دشمن برای ایجاد ناامنی بود مردم به پیروزی رسیدند."

دولت هنوز آمار دقیقی از شمار کشته ها، زخمی ها و بازداشتی ها ارائه نکرده است هرچند سازمان ملل از برخورد شدید با معترضان و مرگ ده ها نفر عمیقا ابراز نگرانی کرده است.

دفتر نمایندگی ایران در سازمان ملل روز چهارشنبه شمار کشته ها را "گمانه زنی، و غیرقابل اعتماد" خواند. پیشتر عفو بین الملل گفت که توانسته مرگ ۱۰۶ معترض را در بیست شهر این کشور تایید کند.

ادامه واکنش ها

در همین حال واکنش بین المللی به سرکوب شدید معترضان ادامه دارد.

روز چهارشنبه دولت فرانسه از گزارش‌ها درباره کشته شدن تعداد زیادی از معترضان به شدت ابراز نگرانی کرد و از حکومت ایران خواست به تعهدات حقوق بشری بین‌المللی خود احترام بگذارد.

پیشتر آلمان، آمریکا، سوئد و سازمان ملل هم در موضع مشابهی خواستار پایان سرکوب و احیای تماس اینترنتی در ایران شدند.

ایرانیان معترض هم بار دیگر در شهرهای مختلف از جمله واشنگتن دی سی، بارسلون، تورنتو، بولونیا و سان فرانسیسکو علیه حکومت ایران تجمع کرده اند.

وزارت خارجه آمریکا چهارشنبه در بیانیه ای که در توییتر منتشر کرد نوشت: "رژیم ایران با بی رحمی به اعتراضات انبوه پاسخ داده است. اینترنت برای بیش از چهار روز قطع بوده اما مردم شجاع ایران از سرکوب سرپیچی کرده اند. حقیقت درحال آشکار شدن است و جهان صدای آنها را می شنود."

روز چهارشنبه رضا پهلوی ولیعهد پیشین ایران در بیانیه ای خطاب به رهبر ایران نوشت: "سخنان اخیرت در پاسخ به فریادهای دادخواهانه‌ مردمی که تبهکاری‌های فرقه‌ات کارد را به استخوان‌شان رسانده، بزدلانه‌‌تر از آن است که نیازی به پاسخی تحلیلی و نکته ‌به ‌نکته داشته‌ باشد. که یاوه‌هایت لرزان‌تر و پایه‌های بیت شومت سست‌تر از آنند، که نیازی به طولانی‌کردن سخن داشته‌ باشد."

آیت الله خامنه ای روز یکشنبه در اولین واکنش به اعتراضات آنها را از جمله به خانواده پهلوی نسبت داد.

آقای پهلوی نوشت: "نیک بدان که فریاد 'پهلوی' در شهرهای ایران، از کارگر و از دهقان گرفته تا پیر و جوان، نه از روی تعصب، که برای ایران، رفاه ایرانی و سربلندی نام میهن است... که پهلوی همواره یار و یاور مردمان خود بوده و است."

پادشاه عربستان هم چهارشنبه از ایران خواست از "ایدوئولوژی توسعه‌طلبانه" خود که به مردم ایران "آسیب می‌زند" دست بردارد.

در داخل ایران ابوالفضل قدیانی، از فعالان سیاسی سرشناس، با انتشار بیانیه‌ای مسئولیت افزایش قیمت بنزین و پیامدهای آن را متوجه آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر ایران دانست.

در مقابل محمود واعظی، رئیس دفتر رئیس جمهوری ایران ناآرامی‌های روزهای گذشته را به کشورهای خارجی نسبت داد و گفت: "اروپا و آمریکایی‌ها، رژیم صهیونیستی و برخی کشورها فکر کردند اگر ۴ نفر اغتشاش کردند و چند جا را آتش زدند این افراد مردم ایران هستند؛ خیلی ذوق زده شدند و ابراز خوشحالی کردند؛ در صورتی که اینها، ملت ایران را نمی‌شناسند."

آقای واعظی اعتراض‌ها و انتقادها به وضع معیشتی مردم را "مشکل درون خانوادگی" خوانده و گفت که این مشکلات "در درون ایران حل می‌شود."

مقابله با معترضان

رمضان شریف، سخنگوی سپاه پاسداران، چهارشنبه اعلام کرد که چند نفر از چهره‌های کلیدی اعتراضات در استان‌های البرز، تهران و فارس بازداشت شده‌اند و اضافه کرد که بیشتر هزینه‌های معترضان از طرف "سلطنت‌طلبان" پرداخت می‌شود اما برای این ادعا سندی ارائه نکرد.

خبرگزاری فارس پیشتر از منابع رسمی نقل کرده که اعتراضات در بیش از صد شهر ایران رخ داد. آمار دستگیری ها در روز سه شنبه بیش از هزار نفر ذکر شده بود.

یک شاهد عینی در بهبهان به بی‌بی‌سی فارسی گفت چند روز پس از کشته شدن شماری از معترضان در این شهر، هنوز جنازه‌های برخی از کشته‌شدگان به خانواده‌هایشان تحویل داده نشده است.

پیش از این هم گزارش‌های مشابهی درباره تحویل ندادن جنازه کشته‌شدگان در شهرهای دیگر و یا تحت فشار گذاشتن خانواده‌ها برای برگزار نکردن مراسم سوگواری منتشر شده است.

مجروحان و بازداشتی ها

بی‌بی‌سی دریافته است که حدود ۴۰ نفر از مجروحان ناآرامی‌های اخیر در یکی از بیمارستان‌های غرب تهران بستری شده‌اند. این افراد "جراحت‌های جدی" دارند.

همچنین چند نفر از زخمی‌های اعتراضات در شهرستان‌های شرق تهران در یکی از بیمارستان‌های شمال تهران بستری شده‌اند.

گزارش‌های منابع مختلف حاکی از آن است که بازداشت فعالان دانشجویی در چهارشنبه نیز ادامه پیدا کرده است. چند نفر از فعالان دانشگاه علامه، دانشگاه تهران و دانشگاه سنندج بازداشت شده‌اند.

غلامرضا غفاری، معاون فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم در پاسخ به سوالی درباره آمار دانشجویان بازداشتی گفته است: "من هیچ آماری در این زمینه ندارم."

از سوی دیگر عابدین خرم، فرمانده سپاه عاشورا در استان آذربایجان شرقی از دستگیری حدود ۳۰ نفر در جریان اعتراض‌ها در شهر تبریز خبر داده است. آقای خرم گفت افراد دیگری هم شناسایی شده‌اند که "از طریق سیستم‌های اطلاعاتی در حال پیگیری هستند" و مسئولان قضایی آنها را احضار خواهند کرد.

این فرمانده سپاه گفت "سه پمپ بنزین، و یک اتوبوس و دو خودرو" د رتبریز آسیب دیده و افزود "حقیقتا در تبریز موضوعی که قابل بیان باشد وجود ندارد."

او ادعا کرد دستگیرشدگان هیچ کدام از شهروندان کشورهای منطقه نیستند اما "در بین دستگیرشدگان از مذاهب دیگر وجود دارد." او گفته ۱۵ نفر از نیروهای بسیج و پلیس در این درگیری‌ها زخمی شده‌اند.

خسارات

همزمان انوشیروان محسنی بندپی، استاندار تهران، گفته است بیشترین خسارت‌های ناشی از اعتراضات در تهران، در غرب این استان و در شهرستان‌های ملارد، بهارستان، قدس و شهریار رخ داده است.

او گفت که در این شهرستان‌ها بانک‌ها و جایگاه‌های پمپ بنزین آتش گرفته‌اند و فروشگاه‌های زنجیره‌ای مانند رفاه و اتکا غارت شده‌اند. ‌‌‌استاندار تهران گفته است که در بعضی شهرستان‌ها مانند فیروزکوه و پاکدشت خسارتی گزارش نشده است.

حیدر اسکندرپور شهردار شیراز هم می‌گوید حجم خسارت‌های این شهر در جریان اعتراض‌ها بسیار زیاد بوده و بخش‌های زیادی از زیرساخت‌های این شهر ویران شده است.

به گفته آقای او "زیرساخت‌های بخش ترافیک شهری در مناطق ۴، ۵، ۹ و ۱۰ شهرداری شیراز کاملا از بین رفته است."

به گفته عفو بین‌الملل دست کم شش معترض در جریان ناآرامی‌های شیراز کشته شده‌اند.

امیرخسرو فخریان، رییس اتحادیه فروشگاه‌های زنجیره‌ای، مجموع خسارات وارد شده به تجهیزات، کالاها و فضای فروشگاه‌های زنجیره‌ای را بیش از ۱۵۰ میلیارد تومان اعلام کرده است.

به گزارش ایسنا، آقای فخریان گفته: "بخش اعظم خسارت وارد شده به فروشگاه‌های زنجیره‌ای از سوی آشوبگران مربوط به حاشیه استان تهران و استان البرز بوده است."

به گفته او مناطق قلعه‌حسن‌خان، بومهن، اسلام‌شهر، شهرک اندیشه و کیانشهر را از جمله مناطقی اعلام کرد که بیشترین خسارت به فروشگاه‌های زنجیره‌ای در آن‌ها اتفاق افتاده است.

همزمان شرکت وی‌اف‌اس گلوبال، که در بسیاری از کشورهای جهان خدمات صدور ویزا ارائه می‌کند، اعلام کرده است که "تا اطلاع ثانوی" نمی‌تواند در دفتر تهران خود تقاضانامه‌‎های ویزای شهروندان ایرانی را بپذیرد.

این شرکت در اطلاعیه‌ای گفته پس از برقراری دوباره اینترنت، کارکنانش با متقاضیان ویزا در تماس خواهند بود.