'براندو' در برج میلاد؛ تمام حاشیه‌های یک جشنواره

سی و هفتمین دوره جشنواره فیلم فجر در حالی به پایان رسید که این دوره هم مانند دوره‌های قبلی با حاشیه‌های ریز و درشتی همراه بود. از عدم پذیرفتن سیمرغ از سوی یک کارگردان گرفته تا مصاحبه یک بازیگر با کلمات انگلیسی و وجود پول‌های کثیف در سینما.

این مطلب نگاهی دارد به حاشیه‌های این دوره از مهم‌ترین جشنواره سینمای ایران.

"براندو" در جشنواره

شاید بتوان سیمرغ بلورین بزرگ‌ترین حاشیه‌سازی مراسم اختتامیه جشنواره فیلم فجر را به همایون غنی‌زاده اهدا کرد. کارگردان فیلم "مسخره‌باز" که از گرفتن جایزه نگاه نو خودداری کرد و یک مهاجر افغانستانی را به جای خودش روی صحنه فرستاد، دقایقی بعد جایزه هنر و تجربه را قبول کرد.

شماری از کاربران فضای مجازی نپذیرفتن جایزه را "تقلیدی ناشیانه" از کار مارلون براندو دانستند که جایزه اسکار بهترین بازیگر برای فیلم پدرخوانده را نگرفت و دختری سرخ‌پوست را روی صحنه فرستاد تا اعتراضش را بیان کند.

عده‌ای دیگر هم گفتند چطور آقای غنی‌زاده که نمی‌خواست جایزه بگیرد، لحظاتی بعد سیمرغ دیگری را پذیرفت و از آن به عنوان "کوتاه‌ترین قهر سینمای ایران" یاد کردند.

در این میان تندترین انتقاد را مهرزاد دانش، عضو هیأت داوران جشنواره داشت که اقدام همایون غنی‌زاده را "لوس‌بازی زننده جوانک تازه‌کاری با رفتارهای تهوع‌آور متظاهرانه‌اش در ادا درآوردن کژفهمانه از براندوی بزرگ" دانست و به دبیرخانه جشنواره پیشنهاد داد افرادی که از گرفتن جوایزشان، بدون دلیل، امتناع می‌کنند، حق شرکت در دوره‌های بعدی جشنواره را نداشته باشند.

سیمرغ کوچک برای بازیگر بزرگ؟

علی نصیریان، بازیگر باسابقه سینما و تئاتر ایران که جایزه بهترین بازیگر نقش مکمل را برای فیلم مسخره‌باز گرفت هنگام دریافت جایزه گفت: "خیلی ممنونم، تا به حال در این چهل سال سیمرغ نگرفته‌ام و انتظارش را هم نداشتم و حالا آقایان محبت کردند و سیمرغ درجه دو به من دادند. عیب ندارد و من با کمال میل می‌پذیرم."

از سوی دیگر الهام پاوه‌نژاد، بازیگر سینما و تلویزیون ایران هم از نامزدی علی نصیریان در کنار "یک پسر بچه" انتقاد کرد و در توییتر نوشت: "فقط در داوری‌های ایران ممکنه دو تا بچه هم‌ارز استاد علی نصیریان یا بازیگر قدرتمند و باسابقه مثل فرشته صدرعرفایی کاندید بازیگری نقش مکمل بشوند!! والا من خجالت کشیدم وقتی آقای نصیریان بفهمند رقیبشون یک پسربچه است چه حالی می‌شن؟"

به نظر می‌رسد که انتقاد خانم پاوه‌نژاد متوجه نامزدی یونا تدین بازیگر ۹ ساله فیلم قصر شیرین است.

عبور ممنوع برای پلیس

سعید روستایی کارگردان فیلم سینمایی "متری شیش و نیم" در اختتامیه جشنواره فیلم فجر از پلیس ایران به تندی انتقاد کرد. او گفت قول می‌دهد که "پشت دستم را داغ می‌کنم که از این به بعد پلیس از جلوی دوربینم نه، از پشتش هم رد نشود."

به نظر می‌رسد شخصیت پلیس حاضر در فیلم آقای روستایی چندان با معیارهای مسئولان نیروی انتظامی سازگار نبوده و این طور که گفته می‌شود آقای روستایی برای گرفتن پروانه ساخت مدت‌ها انتظار کشیده و بعد مجبور شده بخشی از فیلمش را کوتاه کند و فیلم حتی تا آستانه عدم نمایش در جشنواره هم پیش رفته است.

سیمرغ درست برای فیلم اشتباه

در مراسم اختتامیه این دوره جشنواره فجر یک اتفاق عجیب دیگر هم افتاد. محمدرضا شجاعی برای دو فیلم "شبی که ماه کامل شد" و "ماجرای نیمروز: رد خون" نامزد دریافت جایزه طراحی لباس شده بود. در مراسم اعلام شد که آقای شجاعی برای فیلم نخست برنده سیمرغ بلورین شده است اما بعدا مشخص شد که این سیمرغ برای فیلم ماجرای نیمروز اهدا شده است. به این ترتیب تعداد سیمرغ‌های فیلم‌های شبی که ماه کامل شد و ماجرای نیمروز: رد خون، اصلاح شد.

مصاحبه فارسی با "بیسمنت" انگلیسی

یکی دیگر از حواشی جشنواره امسال مربوط به مصاحبه حامد بهداد، بازیگر فیلم "جان‌دار" بود. آقای بهداد در نشست خبری این فیلم از واژ‌ه‌های انگلیسی مانند "کانسپت"، "بِیسمنت"، "اکانامی"، "دارکنس" و... استفاده کرد. گفته‌هایی که با انتقاد کاربران فضای مجازی روبرو شد و شماری از منتقدان عقیده داشتند که مصاحبه حامد حداد به سختی قابل فهم است و ضمن این که او از این کلمات به درستی استفاده نکرده و متوجه معنای آن‌ها نبوده است.

داستان دنباله‌دار "پول‌های کثیف"

موضوع استفاده از پول‌هایی با منابع نامعلوم در تلویزیون و رسانه‌های تصویری از مدتی قبل به سینما هم رسیده بود. در این دوره از جشنواره هم فیلم‌های "تختی" (بهرام توکلی) و "قصر شیرین" (رضا میرکریمی) متهم به استفاده از چنین منابعی شدند. اتهامی که رضا میرکریمی به شدت آن را تکذیب کرد و سازندگان فیلم تختی نیز در واکنش اقدام به انتشار هزینه‌های تولید فیلم خود کردند.

در این میان مهناز افشار، بازیگر سینمای ایران هم با انتشار توییتی خواهان نشست‌های خبری جشنواره‌ها بر "نقد فنی و محتوایی فیلم" شد و "بررسی منابع مالی سرمایه‌گذاران" را در حوزه اختیارات قوه قضاییه دانست. پیشنهادی که به نظر می‌رسد با استقبال قوه قضاییه ایران روبرو شد و عباس جعفری دولت آبادی دادستان تهران امروز (سه‌شنبه ۲۳ بهمن/ ۱۲ فوریه) گفت: "کلیت این قضیه را که عده‌ای در حوزه سینما پولشویی تایید می‌کنیم و چندین پرونده در دادسرا مفتوح است که منتظر گزارش تکمیلی در این رابطه هستیم و باید گزارش مستند ارائه شود."

لباس‌های عجیب یا انتقاد‌های عجیب؟

طرز لباس پوشیدن شماری از سینما‌گران ایرانی در این دوره هم مثل دوره‌های قبل حاشیه‌های زیادی درست کرد. در حالی که عده‌ای از شیوه لباس پوشیدن بازیگرانی مانند صابر ابر و ریحانه پارسا انتقاد کردند و "تیپ" آن‌ها را مناسب رویدادی مانند جشنواره فجر نمی‌دانستند، شماری دیگر طرز لباس پوشیدن را مسئله‌ای شخصی و سلیقه‌‌ای دانستند و گفتند بازیگران مختارند هر لباسی که دوست دارند، بپوشند.

در این میان مهراب قاسمخانی، فیلمنامه‌نویس و بازیگر در پاسخ به فردی که در تلویزیون ایران از طرز لباس پوشیدن بازیگران در حالی که مردم "گرسنه" هستند، انتقاد کرده بود، در حساب اینستاگرامش نوشت: "حاج آقا اگه میشه بفرمایید کدوم از اون بازیگران مسئول معیشت مردم هستن و باعث شدن که مردم نتونن گوشت بخورن؟... لباسا که هیچ، کل این جشنواره و دستمزد همه این بازیگرا روی هم، اندازه پول تو جیبی ماهیانه یکی از آقازاده‌های گرامی نمی‌شه و فقط شیتیل و زیر میزی یکی از همین اختلاس‌ها از بودجه کل یک سال سینمای ایران بیشتره."

سه قاضی گردن کلفت بالای فیلمنامه

یکی دیگر از جنجال‌های این جشنواره مربوط به نشست مطبوعاتی فیلم قسم، به کارگردانی محسن تنابنده بود. یکی از حاضران جلسه به نام علیرضا مظاهری که گفته می‎‌شود حقوق‌دان است، مدعی شد که آقای تنابنده در فیلم‌نامه در مورد "قسامه" دچار خطای حقوقی شده و از "میلیاردها ضرر به بیت‌المال به دلیل نبودن مشاور حقوقی" گفت.

سئوال و جواب او با محسن تنابنده موجب شد این جلسه لحظاتی به تنش کشیده شود و آقای تنابنده به طرف مقابل گفت "شما یقینا اشتباه می‌کنید"، "مسلط نیستید و فقط از رو می‌خوانید"، "سوادش را ندارید" و در پایان هم مدعی شد که "سه قاضی گردن‌کلفت بالای سر این فیلمنامه" بوده‌اند و "مو لای درز فیلمنامه نمی‌رود."