افغان‌ها از انتخابات ریاست جمهوری آمریکا چه می‌خواهند؟

در کارزارهای انتخاباتی کاملا هریس و دونالد ترامپ، افغانستان یکی از موضوعاتی است که بارها به آن اشاره شده است. برای آمریکایی‌های افغان‌تبار نتیجه انتخابات آمریکا ممکن است به معنای تغییری در سیاست آمریکا در مورد افغانستان باشد.

«از همه هموطنان افغان-‌آمریکایی‌ام می‌خواهم که متحد شوند و دونالد ترامپ را متوقف کنند.» این جمله، شعار محمدجواد رحیمی است، آمریکایی افغان‌تباری که ۱۱ سال پیش به آمریکا رفته است.

او حالا نماینده منتخب حزب دموکرات در ایالت کالیفرنیا است و طی ماه‌های گذشته برای پیروزی نامزد حزب دموکرات در انتخابات ریاست جمهوری تلاش کرده است.

در افغانستان کشوری که آقای رحیمی بزرگ شده و در انتخابات شرکت کرد، حالا خبری از انتخابات نیست. او اما امیدوار است که با برنده‌شدن کاملا هریس، نامزد حزب دموکرات اوضاع فراتر از آمریکا تغییر کند.

آقای رحیمی می‌گوید: «خانم هریس، یگانه کاندیدی است که برای آینده بهتر در آمریکا، و برای یک آینده بهتر با دنیای بیرون از آمریکا طرح و پالیسی و برنامه دارد. باورمند هستم که دولت بعدی در آمریکا تحت زعامت خانم هریس، دولتی خواهد بود که نه تنها برای نهادینه شدن عدالت، برابری و ارزش‌های دموکراتیک در آمریکا بلکه در بیرون از آمریکا هم مفید و موثر تمام خواهد شد.»

نحوه اجرای توافقنامه خروج آمریکا از افغانستان و چگونگی این خروج از مواردی بود که در تنها مناظره انتخاباتی بین دو نامزد در دهم سپتامبر درباره‌اش باهم سخت مجادله کردند.

کامالا هریس گفت دونالد ترامپ در زمان ریاست‌جمهوری‌اش برای یکی از «ضعیف‌ترین توافق‌نامه‌هایی که می‌شود تصور کرد، مذاکره نمود.» او همچنین گفت: «دونالد ترامپ در مذاکره با طالبان حکومت افغانستان را دور زد و مستقیما با یک گروه تروریستی مذاکره کرد که سبب شد پنج هزار تروریست آزاد شوند.»

ترامپ در مقابل اما با «خوب خواندن» توافقنامه با طالبان، زمان و نحوه خروج سربازان خارجی از افغانستان در زمان حکومت دموکرات‌ها را زیر سوال برد.

این ششمین دوره پیاپی انتخابات ریاست جمهوری آمریکا است که مسئله افغانستان در آن مطرح می‌شود، نشانه‌ای از نقش عمده‌ای که واشنگتن در بیش از دو دهه گذشته در افغانستان دارد.

جمعیت حدود ۲۰۰ هزار نفر افغان‌ها در آمریکا آنقدر نیست که نقش عمده‌ای در انتخابات داشته باشند.

آقای رحیمی به این نظر است که با برنده شدن کامالا هریس یکی از مهم‌ترین پیامدها هموارشدن مسیر برای پذیرش دائم پناهندگان افغان است که در آمریکا فعلا در «بی‌سرنوشتی» به سر می‌برند.

«امید» مخالفان حکومت طالبان به ترامپ

در اردوگاه دونالد ترامپ هم شماری از افغان‌ها از نامزدی او حمایت می‌کنند.

یک و نیم ماه پیش کارزاری به‌عنوان «کمپین افغانستانی‌ها برای ترامپ» آغاز شد که مخالفان حکومت طالبان هستند.

در اعلامیه آغاز این کارزار آمده است: «قدرت آمریکا تنها نیرویی است که می‌تواند در برابر حکومت وحشت طالبان در افغانستان ایستادگی کند. ماموریت ما ساده است: بسیج جامعه ما در حمایت از رهبرانی که به دفاع از سیاست‌های حیاتی ادامه می‌دهند و اطمینان می‌دهند که هم منافع آمریکا و هم آرزوهای مردم آزادی‌خواه افغانستان حفظ شود.»

دست‌اندرکاران این کارزار به این امیدند که دونالد ترامپ در قامت رئیس‌جمهوری برای دومین‌بار، در سیاست آمریکا با حکومت طالبان تغییر عمده‌ای ایجاد کند.

در دوره قبلی ریاست‌جمهوری‌ آقای ترامپ، نماینده‌اش توافقنامه پایان حضور نیروهای آمریکایی در افغانستان با نمایندگان طالبان را در دوحه قطر امضا کرد و مسیر برای ورد طالبان به کابل هموار شد.

جنگ آمریکا در افغانستان از سال ۲۰۰۱ تا ۲۰۲۱ طولانی‌ترین جنگ تاریخ آمریکا است. چهار رئیس جمهوری این کشور، دو دموکرات و دو جمهوری‌خواه درگیر این جنگ بوده‌اند.

دو دهه حضور نظامی آمریکا و ائتلاف بین‌المللی در افغانستان با عنوان «جنگ علیه ترور» آغاز شد، آمریکا در مسائل مختلف افغانستان دخیل شد از جنگ و سیاست تا پوشاندن جامه دموکراسی بر تن جامعه عمدتا سنتی افغانستان.

پس از ۲۰ سال جنگ و توافق خروج آمریکا با طالبان و خروج از افغانستان، اوضاع با چرخشی تمام، باب دل طالبان شد.

کدام نامزد در پی تغییر در افغانستان است؟

حالا سوال این است که در مورد برخورد با مسئله افغانستانِ تحت حاکمیت طالبان، کدام نامزد به دنبال تغییر است؟

صادق امینی، متخصص دیپلماسی عمومی و امنیت بین‌الملل که در آمریکا به سر می‌برد، به این نظر است که موضوع افغانستان همیشه در سیاست خارجی ایالات متحده آمریکا با اهمیت بوده است.

به باور او توجه آمریکا به افغانستان در مقطعی از زمان به دلیل اولویت‌بندی مسائل در دیگر نقاط جهان سبب شده است که موقتا افغانستان از اولویت سیاست خارجی آمریکا کنار گذاشته شود. اما این وضعیت موقتی بوده است.

او گفت: «من اطمینان دارم که هر دو حزب، فرقی نمی‌کند که کدامشان حکومت را به دست بگیرند، تغییری را شاهد خواهیم بود که امیدواریم مثبت باشد. چرا که طالبان بیشتر از سه سال حاکمیت در دستشان بود، اما به صورت کامل ناکام بودند و به تمام وعده‌هایی که به امریکا و جامعه جهانی داده بودند، وفا نکردند.»

مقام‌های حکومت طالبان تاکنون در مورد انتخابات ریاست جمهوری آمریکا ابراز نظر رسمی نکرده‌اند.

آیا حکومت طالبان ریاست جمهوری دونالد ترامپ را به نفع خود می‌داند، سیاستمداری که پیش‌بینی‌اش سخت است. یا آمدن کامالا هریس از جانب دموکرات‌ها که در دوره‌های قبلی هم بر طبل لزوم خروج نیروهای آمریکایی از افغانستان می‌کوبیدند و در نهایت برنامه خروج را عملی ساختند.

هر گزینه‌ای که روی میز چهل و هفتمین رئیس جمهور آمریکا در قبال افغانستان باشد، بعید است گزینه مداخله نظامی مستقیم، شامل آن باشد، چیزی که برخی از افغان‌ها از جمله مخالفان حکومت طالبان خواهان آن هستند.

به نظر می‌رسد که برای آمریکا نه می‌شود حکومت طالبان را نادیده گرفت و نه می‌شود افغانستان را کامل در اختیارش قرار داد.